54 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 54
Master Thesis Diplomatik Ortamlarda Çalışan Yazılı ve Sözlü Çevirmenlerin Mesleklerine ve Profillerine Bir Üstsel Bakış(2020) Salman, Tharwat Akram; Okyayuz, Ayşe ŞirinSözlü ve/ya yazılı çeviri, ortak bir dilleri olmayan, değişik kültürlerden, siyasi görüşlerden ve farklı artalanlardan insanların bir araya geldiği diplomasi alanında iletişimin sağlanmasında önemli bir rol oynar. Diplomatik ortamlarda, iletişim köprüsünü kurmak ve kaynak ileticiden alınan mesajın hem anlamını aynıyla koruyarak hem de diplomatik protokol ve adaba uyarak iletmek için sözlü ve yazılı çevirmenlerin kullanılması gerekir. Söz konusu çalışmanın amacı, diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında çalışan profesyonel çevirmenlerin işlerine destek verecek bilgileri derlemek ve çeviri edimi sürecinde önemli olacak olan kültürel farklılık, diplomatik dil, diplomatik söylem ve diplomatik metinler de dâhil olmak üzere, diplomatik ortamlardaki aktörler ve çalışanlar gibi unsurlara ışık tutmaktır. Çalışmada diplomatik ortamdaki sözlü ve yazılı çevirmenin merkezi bir aktör olduğu ortaya konmakta ve rolü irdelenmektedir. Bunlara ek olarak, diplomatik ortamlarda çalışan bir sözlü ve/ya yazılı çevirmenin, çeviri bürosunda çalışan, veya serbest meslek erbabı ya da konferans çevirmeni olan meslektaşlarından farklı olarak işlevi ve sorumlulukları örneklenmektedir, Söz konusu profesyonel, bir yazılı ve/ya sözlü çevirmenden beklenen tüm görevleri yerine getirdiği gibi, bir kurumun (örn. Bir büyükelçilik, bir konsolosluk, bir bakanlık) elemanı olduğu için farklı sorumluluklar da üstlenmek zorunda kalacaktır. Ayrıca çalışmada söz konusu profesyonelde aranacak beceri setleri ve profil çerçevesi çizilmiş ve bu özel alana özgülenmiş eğitim için önerilerde bulunulmuştur.Master Thesis Multidimensional quality metrics ışığında farklı metin türlerinin çevirisi arasında Google Translate'in perfromansı üzerine karşılaştırmalı bir çalışma(2022) Gözen, Gülnaz; Aksoy, Nüzhet BerrinBilgisayar bilimleri, hesaplamalı dilbilim ve terminoloji çalışmaları gibi diğer alanlardaki hızlı ilerlemeyle birlikte çeviri teknolojisi, çeviri pratiğinde yeni bir aşamaya girmiş ve çeviribilim alanında önemli bir konum kazanmıştır. Makine çevirisi, çeviri şirketleri, uluslararası şirketler, profesyonel çevirmenler ve diğer kullanıcılar tarafından kullanılır. Google translate, dünyada yaygın olarak kullanılan ve teknik metinlerin çevirisinde iyi sonuçlar veren bilgisayar çevirilerinden biridir. Bu çalışma karşılaştırmalı, betimsel ve aynı zamanda 2018 yılında, Betül KOÇER tarafından yapılmış olan İnşaat Alanındaki İngilizceden Türkçeye Çevrilmiş TSE Standartlarının Çeviri Kalitesinin Değerlendirilmesi: Skopos Kuramı Işığı Altında Komisyonun Etkisinin İncelenmesi başlıklı tezinin bir replika çalışmasıdır. Bu tez, Multidimensional Quality Metrics (MQM) ışığında Türkçeden İngilizceye çevrilmiş teknik metinlerle edebi metinlerin çevirisi arasındaki Google çeviri performansını karşılaştırmayı hedeflemektedir. Bu amaçla teknik metinlerin çevirilerinin değerlendirilmesi için fen, sosyal bilimler, ekonomi ve mühendislik alanlarından dört örnek, edebi metinlerin değerlendirilmesi için ise rastgele bir şiir ve öykü seçilmiştir. Bu örnekler çeviri kalitesi değerlendirmesinin bir çerçevesi olan Multidimensional Quality Metrics'e göre incelenmiştir. Tespit edilen çeviri hataları MQM tarafından sunulan karar ağacına göre kategorilere ayrılmış ve ağırlıkları önem derecelerine göre belirlenmiştir. Daha sonra her örneğin çeviri kalite puanı MQM formülüne göre yüzde olarak hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar sırasıyla mühendislik örnekleminde %92, sosyal bilimler örnekleminde %95, fen örnekleminde %92, ekonomi örnekleminde %94, öykü örnekleminde %75 ve şiir örnekleminde %7'dir. Sonuç olarak çeviri kalite puanları, Google çevirinin teknik metinlerin çevirisinde ve bir bakıma öykü çevirisinde iyi bir performans sergilediğini ancak şiir çevirisinde başarısız olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgisayar Çevirisi, Google Nöral Bilgisayar Çevirisi, Makine Çevirisi Sonrası Düzeltme, Multidimensional Quality Metrics, Hata AnaliziMaster Thesis J. D. Salinger'ın The Catcher in the Rye (Çavdar Tarlasında Çocuklar) eserinin Türkçe, Azerice ve Rusça tercümelerinin register çevirisi(2021) Rajabova, Ayla; Suçin, Mehmet HakkıÇalışma, J. D. Salinger'in Çavdar Tarlasında Çocuklar eserinin incelenmesi Register analizi ile uyumlu olup üç ayrı dilde olan farklılıkları ele almaktadır. İngilizcekaynak metin olan The Cathcer in the Rye, Tükçe Çavdar Tarlasında Çocuklar, Azerice Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan ve Rusça Над пропастью во ржи başlıklarıyla çevrilmiş roman, register çevirisi açısından tahlil edilmiştir. Register çevirisi alan, tenor ve biçim olmak üzere üç alt başlık altında Steiner'in register modeli çerçevesinde ele alınarak çevirmenlerin bu eseri çevirirken karşılaştığı zorluklar veya metne uyum sağlama becerileri analiz edilmiştir. Araştırma yöntemi olarak hem nicel hem de nitel araştırma teknikleri kullanılmış, nitel verilerden içerik analizi öngörülmüştür. Register çevirisi çalışamasında Stainer modeli örnek alınmış, ayrıca, bağlam, tür, edimbilim gibi dallarla ilişkisi ele alınmış ve sözdizim, dilbilgisi, morfolojik alanlarda da incelenmiştir. The Catcher in the Rye orijinal içerik referans alınarak diğer üç dil, Türkçe, Azerice ve Rusçada aynı kısımın örnekleri alınarak register başlıklarının alt başlıklarınca derinlemesine bakılmıştır. Örneklerle açıklanan bulgularda üç dilin de Register analiz teorisine uygunluğu ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Register, register çevirisi, J. D. Salinger, Çavdar Tarlasında Çocuklar, Steiner'ın register modeliMaster Thesis Çeviri Kuramlarına Bütünleyici Bir Yaklaşım(2017) Ertaş, Ahen Sena; Aksoy, Nüzhet BerrinÇeviri, tarihin başlangıcından bu yana en önemli iletişim araçlarından biri olmuştur. Çeviri olmasaydı bizler bugün günlük yaşamımıza yön veren gelişmelerden faydalanamıyor olacaktık. Dünyanın dört bir yanında gerçekleşen neredeyse her önemli olaya yapmış olduğu değerli katkılarına rağmen, çeviriye bir çalışma alanı olarak yaklaşımlar yirminci yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır. Başlangıçta çeviri yaklaşımları çeviri kelimesi kelimesine mi yoksa anlama göre mi, ya da özgür mü sadık mı olmalı şeklinde temel sorulara dayansa da; eşdeğerlik ve felsefi yaklaşımlar gibi yeni yaklaşım türleri on dokuzuncu yüzyılın sonunda gün yüzüne çıkmaya başlamış ve yeni ve farklı yirminci yüzyıl çeviri kuramlarına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmanın amacı; Cicero'dan Scleiermacher'e, Holmes'a, Toury'ye ve daha pek çok öne çıkan yirminci yüzyıl öncesi düşünür ve çevirmenler ile yirminci yüzyıl kuramcılarının söylemlerini detaylı bir biçimde açıklayacak bütünleyici bir yaklaşım getirmektir. ANAHTAR KELİMELER: Çeviri Tarihi, Kuram, Çeviri Kuramı, Felsefi Yaklaşımlar, Fonksyonel Yaklaşımlar, Betimleyici Yaklaşımlar, Kültürel YaklaşımlarMaster Thesis Bilimkurgu terminolojisi açısından Isaac Asimov'un İkinci Vakfı'nın çevirilerinin analizi(2019) Altıngöz, Burak; Soy, Özlem ŞahinBu tezin amacı Isaac Asimov'un 'Vakıf' serisinden 'İkinci Vakıf' kitabının iki ayrı çevirmenin Türkçe çevirileri temel alınarak, İngilizce'den Türkçe'ye olan bilimkurgu çevirilerinde, Türkiye'de bu türün yaygın olmaması, türün temel kriterlerinin doğru anlaşılamaması ve birçok ülkede olduğu gibi, bu kriterlere uyum sağlayacak yerleşik ve birleşik kültürün gelişme aşamasında olması nedeniyle, ortaya çıkan yereldeki teknik ve kültürünün eksiklerinin, genel olarak çevirilerde türün kendine has terimlerini ve ruhunu bozduğunu kanıtlamaktır. Tezin savının temeline dayanak olması açısından bilimkurgunun tarihsel yolculuğundan başlayarak, kültürel normlarla etkileşimi ve teknolojik gelişmelerle evrensellik düzeyinde geldiği noktada, çeviribilimin önemi anlatılmıştır. Bu çalışmayı bilimsel bir metodoloji çerçevesinde yapmak gerektiğinden çeviribilimin temel kuramlarından Itamar Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı, Gideon Toury'nin çeviri normları, Vinay & Darbelnet'in çeviri yöntemleri ve Raymond Van Den Broeck'in çeviri eleştirisi modeli İkinci Vakıf kitabının her iki çevirisinde çeviribilime uygunluğu açısından kriter olarak alınmışlardır.Master Thesis Reklam Çevirilerinde Makro Strateji Olarak Yerelleştirme ve Yabancılaştırma(2020) Taıe, Ghaıth Al; Erton, Halil İsmailGünümüzde, uluslararası ticaret potansiyelinin güncel büyüme oranı, ürün reklamlarına, özellikle de bu reklamların çevirilerine duyulan ihtiyacı arttırdı. Çevirilen reklam üreticinin küreselleşme eğilimini ve sıradan bir tüketicinin kültürünü karşılamalıdır. Fakat reklam çevirileri kültürel değişkenler sebebiyle pek çok zorlukla karşılaşmaktadır. Bu tez, bu zorlukları anlamak amacıyla Venuti'nin yerelleştirme ve yabancılaştırma teorisini reklam çevirilerine bir makro strateji, Aixela'nın mikro stratejilerini ise bu reklamlarda kullanılan çeşitli kültürlere özel terimlere uygulayarak bir çözüm olarak kullanmayı amaçlar. Bu çalışmada 10 adet İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiş reklam incelenmiş, incelerken çevirmenlerin Aixela'nın mikro stratejilerini bu çevirilerde nasıl kullandıkları da gözlemlenmiştir. Bu çalışma, çevirmenlerin genel olarak bir yerelleştirme ve yabancılaştırma stratejisi kullandığını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada çevirmenlerin, incelenen örneklerin %85'inde yabancılaştırmayı, %15'inde ise yerelleştirmeyi bir makro strateji olarak kullandığı ortaya koyulmuştur. Anahtar Sözcükler Yabancılaştırma, Yerelleştirme, Çeviri Makro Stratejileri, Çevirilmiş Reklamlar, Aixela, Çeviri Mikro Stratejileri.Master Thesis Skopos Kuramı Çerçevesinde Newmark ve Vinay ve Darbelnet'in Tıp Çevirisinde Kullanılan Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi(2011) Akyol, Fatma Deniz; Aksoy, N. BerrinTıp ve tıp çevirisi tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Diğer bilimsel alanlar arasında tıp, her zaman özel ve farklı bir yere sahip olmuştur, çünkü tıp insanoğluyla, onun bedeni ve ruhuyla doğrudan ilgilidir. Acı çeken insanlara deva bulma, onların hayatını uzatmaya çalışma, asırlar boyunca her zaman ilgi konusu olmuştur. Bu yüzden, diğer çeviri dalları arasında tıp çevirisi büyük ve özel bir öneme sahiptir.Günden güne küreselleşen dünyamızda, yeni hastalıkların, yeni teşhis ve tedavi yöntemlerinin keşfedilmesi ve internet yoluyla bunlara erişimin kolaylaşmış olması tıp çevirisine yeni bir boyut kazandırmıştır.Bu tez, tıp çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve farklı tıbbi metin türleri açısından bu yöntemleri karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Tıp metinleri hedef okur profiline göre sınıflandırıldıkları için, bu karşılaştırmalı analizde, çevirideki işlevsel yaklaşımlara ve özellikle de hedef okuyucuyu, onun ihtiyaçlarını, niyetlerini ve beklentilerini çeviri etkinliğinin merkezine alarak, bilimsel ve teknik çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olmuştur. Tezde, doğrudan ve dolaylı çeviri yöntemleri ile onların alt başlıkları olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri, aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon gibi çeviri yöntemlerinin kullanımı gösterilmiş ve örnek akademik, profesyonel ve popüler metin çevirileri üzerinde bu yöntemlerin karşılaştırması yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Tıp çevirisi, tıbbi metin türleri, skopos, hedef okur, çeviri yöntemleri.Master Thesis Mütercim-tercümanlık Bölümlerindeki Önlisans Öğrencilerine Dönük Sosyal Bilimler Alanındaki Çeviri Derslerine Müfredat Tasarlamanın Temelleri(2012) Yavuz, Ayhan; Erton, İsmailYazılı ve sözlü mesajları değişik kültürler ve toplumlar içinde iletip bu sanat eserlerini iletişimdeki tarafların uygun bir şekilde takdir etmesini bekleyen profesyonel tercümanlar gibi, tercüman eğitmenleri de kendi sanat eserleri olarak yetiştirdikleri öğrencilerin, tüm dünyadaki yetkililer tarafından takdir edilmesini arzularlar. Bu takdir, eğitim sürecinde öğrencilerin aldıkları derslerin müfredatlarını değerlendirme şeklinde yapılabilir. Bu eğitim programları ise, müfredat geliştirme alanında uzmanlaşmış akademisyenler tarafından geliştirilir. Bu tezin amacı, müfredat geliştirmenin en güvenli yollarını, bu çalışma alanında bulunan en iyi ve söz sahibi bilginlerin belirlediği kriterler içinde ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma, müfredat geliştirmeyle ilgili eski ve modern teorileri de bir araya getirecektir. Eski ve yeni teorileri faydalı yönleriyle en kullanışlı şekilde bütünleştirecek böyle sağlam bir araç geliştirmek, müfredat geliştirenlerin eğitimcileri ulaştırmak istedikleri en son noktadır. Bu nedenle bu tez, Fatih Üniversitesi Ankara Meslek Yüksek Okulu Mütercim Tercümanlık Bölümüne dönük müfredatı zenginleştirmek için, değişik örnekler vasıtasıyla müfredat geliştirmenin alternatif yollarını görmeyi mümkün kılacak noktaya ulaşmayı amaçlamaktadır.Master Thesis Hukuk Metinlerinin İngilizceden Arapçaya Çevirisinin Metinsel Yönleri: Mısır-israil Barış Antlaşması Örnek Çalışması(2020) Kalamerd, Sazan; Aksoy, N. BerrinHukuki metinlerin çevirisi ile ilgili bir alan olduğundan ötürü, hukuk çevirisi çeviri çalışmaları içerisinde en ileri düzeyde olanlardan biri olarak değerlendirilir. Hukuk dili çevirmenin kesin anlamı hedef dile daha büyük bir kesinlik içerisinde aktarmasını gerekli kılan karmaşık bir dildir. Mevcut çalışma İsrail -Mısır Barış Antlaşması'nın sözlüksel terimlerinin alternatif bir çevirisi yapmayı amaçlamaktadır. İsrail -Mısır Barış Antlaşması İsrail ve Mısır'ın gelecekteki ilişkilerinin güçlendirilmesinde önemli bir rol oynamış olmasından ötürü örnek olay olarak seçilmiştir. Mevcut tez 'İsrail-Mısır Barış Antlaşması'nda geçen sözlüksel öğelerin analizini temel almaktadır. Bu antlaşma 1979 yılında imzalanmış ve İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın resmî web sitesinde İngilizce ve Arapça dillerinde yayınlanmıştır. Mevcut çalışmanın analitik yönleri temelde Vinay ve Darbelnet çeviri yöntemlerine dayanmaktadır. Yapılan analizden elde edilecek bulgu ve sonuçlar İsrail-Mısır Barış Antlaşması'nda yer alan sözlüksel öğelerin hedef metne daha uygun olacak alternatif bir çevirisini önermenin mümkün olup olmadığını netliğe kavuşturacaktır.Master Thesis Şiir Tercümesi: Mahmoud Darwish'in Duvar Şiiri Tercümelerinin Bir Çalışmasıdır(2020) Badran, Khalıd Sallam Khalıd; Suçin, Mehmet Hakkı; Suçin, Mehmet Hakkı; Suçin, Mehmet Hakkı; Department of Translation and Interpretation; Department of Translation and InterpretationBu tezde, Darwish'in Duvar şiirinin İngilizce'ye çevirilmesindeki (tercüme edilmesindeki) sorunların ve kullanılan stratejilerinin tartışıp, analiz edilmesi ve bu stratejilerinin ne kadar kabul edilebilir olduklarının değerlendirilmesi istenmektedir (amaçlanmaktadır). Başka bir deyişle, bu çalışma, Duvar şiirinin içeriği ve özelliklerine ek olarak, yazılarında kullanılan tekniklerin ayrıntılı bir açıklamasının sağlanmasıyla da yapısal analiz çalışması olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca bir yandan Berger ve Hammami, diğer yandan Fadi Joudah tarafından yapılan çevirilerin kalitesini analiz ederek hangi tercümenin, şairin mesajlarını sözcüksel ve içeriksel seviyelerde daha etkili bir şekilde tasvir ettiği ve daha doğru olduğu sonucuna varılacaktır. Bu çalışma daha iyi çeviriyi değerlendirmek için, çeviri süreci ve çeviri sırasında alınan kararların kapsamlı ve derin bir şekilde analizini sunacaktır. Makale sonucunda, Berger ve Hammami'nin, Duvar şiirinde şairin ne tarzını ne de hedef dilin normlarını(standartlarını) korumadıkları ve bu durumun bireysel seçimlerden kaynaklanabileceğini görülmüştür. Diğer yandan Joudah'ın çevirisinde ise mümkün olduğunda orjinal şiire sadık kalınmaya çalışıldığı ve bunun da Joudah için büyük bir avantaj olduğu gözlemlenmiştir. Ancak yine de Berger ve Hammami'nin çevirilerinde özellikle Hedef Dil'in kültürü hakkında daha geniş kültürel bilgilere bağlı olabilen ve kültüre ilişkin metinler arasılığı gibi bazı teknikleri daha iyi bir şekilde aktarıp ilettiği de gözlemlenenler arasındadır.