54 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 54
Master Thesis Diplomatik Ortamlarda Çalışan Yazılı ve Sözlü Çevirmenlerin Mesleklerine ve Profillerine Bir Üstsel Bakış(2020) Salman, Tharwat Akram; Okyayuz, Ayşe ŞirinSözlü ve/ya yazılı çeviri, ortak bir dilleri olmayan, değişik kültürlerden, siyasi görüşlerden ve farklı artalanlardan insanların bir araya geldiği diplomasi alanında iletişimin sağlanmasında önemli bir rol oynar. Diplomatik ortamlarda, iletişim köprüsünü kurmak ve kaynak ileticiden alınan mesajın hem anlamını aynıyla koruyarak hem de diplomatik protokol ve adaba uyarak iletmek için sözlü ve yazılı çevirmenlerin kullanılması gerekir. Söz konusu çalışmanın amacı, diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında çalışan profesyonel çevirmenlerin işlerine destek verecek bilgileri derlemek ve çeviri edimi sürecinde önemli olacak olan kültürel farklılık, diplomatik dil, diplomatik söylem ve diplomatik metinler de dâhil olmak üzere, diplomatik ortamlardaki aktörler ve çalışanlar gibi unsurlara ışık tutmaktır. Çalışmada diplomatik ortamdaki sözlü ve yazılı çevirmenin merkezi bir aktör olduğu ortaya konmakta ve rolü irdelenmektedir. Bunlara ek olarak, diplomatik ortamlarda çalışan bir sözlü ve/ya yazılı çevirmenin, çeviri bürosunda çalışan, veya serbest meslek erbabı ya da konferans çevirmeni olan meslektaşlarından farklı olarak işlevi ve sorumlulukları örneklenmektedir, Söz konusu profesyonel, bir yazılı ve/ya sözlü çevirmenden beklenen tüm görevleri yerine getirdiği gibi, bir kurumun (örn. Bir büyükelçilik, bir konsolosluk, bir bakanlık) elemanı olduğu için farklı sorumluluklar da üstlenmek zorunda kalacaktır. Ayrıca çalışmada söz konusu profesyonelde aranacak beceri setleri ve profil çerçevesi çizilmiş ve bu özel alana özgülenmiş eğitim için önerilerde bulunulmuştur.Master Thesis Multidimensional quality metrics ışığında farklı metin türlerinin çevirisi arasında Google Translate'in perfromansı üzerine karşılaştırmalı bir çalışma(2022) Gözen, Gülnaz; Aksoy, Nüzhet BerrinBilgisayar bilimleri, hesaplamalı dilbilim ve terminoloji çalışmaları gibi diğer alanlardaki hızlı ilerlemeyle birlikte çeviri teknolojisi, çeviri pratiğinde yeni bir aşamaya girmiş ve çeviribilim alanında önemli bir konum kazanmıştır. Makine çevirisi, çeviri şirketleri, uluslararası şirketler, profesyonel çevirmenler ve diğer kullanıcılar tarafından kullanılır. Google translate, dünyada yaygın olarak kullanılan ve teknik metinlerin çevirisinde iyi sonuçlar veren bilgisayar çevirilerinden biridir. Bu çalışma karşılaştırmalı, betimsel ve aynı zamanda 2018 yılında, Betül KOÇER tarafından yapılmış olan İnşaat Alanındaki İngilizceden Türkçeye Çevrilmiş TSE Standartlarının Çeviri Kalitesinin Değerlendirilmesi: Skopos Kuramı Işığı Altında Komisyonun Etkisinin İncelenmesi başlıklı tezinin bir replika çalışmasıdır. Bu tez, Multidimensional Quality Metrics (MQM) ışığında Türkçeden İngilizceye çevrilmiş teknik metinlerle edebi metinlerin çevirisi arasındaki Google çeviri performansını karşılaştırmayı hedeflemektedir. Bu amaçla teknik metinlerin çevirilerinin değerlendirilmesi için fen, sosyal bilimler, ekonomi ve mühendislik alanlarından dört örnek, edebi metinlerin değerlendirilmesi için ise rastgele bir şiir ve öykü seçilmiştir. Bu örnekler çeviri kalitesi değerlendirmesinin bir çerçevesi olan Multidimensional Quality Metrics'e göre incelenmiştir. Tespit edilen çeviri hataları MQM tarafından sunulan karar ağacına göre kategorilere ayrılmış ve ağırlıkları önem derecelerine göre belirlenmiştir. Daha sonra her örneğin çeviri kalite puanı MQM formülüne göre yüzde olarak hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar sırasıyla mühendislik örnekleminde %92, sosyal bilimler örnekleminde %95, fen örnekleminde %92, ekonomi örnekleminde %94, öykü örnekleminde %75 ve şiir örnekleminde %7'dir. Sonuç olarak çeviri kalite puanları, Google çevirinin teknik metinlerin çevirisinde ve bir bakıma öykü çevirisinde iyi bir performans sergilediğini ancak şiir çevirisinde başarısız olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgisayar Çevirisi, Google Nöral Bilgisayar Çevirisi, Makine Çevirisi Sonrası Düzeltme, Multidimensional Quality Metrics, Hata AnaliziMaster Thesis Reklam Çevirilerinde Makro Strateji Olarak Yerelleştirme ve Yabancılaştırma(2020) Taıe, Ghaıth Al; Erton, Halil İsmailGünümüzde, uluslararası ticaret potansiyelinin güncel büyüme oranı, ürün reklamlarına, özellikle de bu reklamların çevirilerine duyulan ihtiyacı arttırdı. Çevirilen reklam üreticinin küreselleşme eğilimini ve sıradan bir tüketicinin kültürünü karşılamalıdır. Fakat reklam çevirileri kültürel değişkenler sebebiyle pek çok zorlukla karşılaşmaktadır. Bu tez, bu zorlukları anlamak amacıyla Venuti'nin yerelleştirme ve yabancılaştırma teorisini reklam çevirilerine bir makro strateji, Aixela'nın mikro stratejilerini ise bu reklamlarda kullanılan çeşitli kültürlere özel terimlere uygulayarak bir çözüm olarak kullanmayı amaçlar. Bu çalışmada 10 adet İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiş reklam incelenmiş, incelerken çevirmenlerin Aixela'nın mikro stratejilerini bu çevirilerde nasıl kullandıkları da gözlemlenmiştir. Bu çalışma, çevirmenlerin genel olarak bir yerelleştirme ve yabancılaştırma stratejisi kullandığını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada çevirmenlerin, incelenen örneklerin %85'inde yabancılaştırmayı, %15'inde ise yerelleştirmeyi bir makro strateji olarak kullandığı ortaya koyulmuştur. Anahtar Sözcükler Yabancılaştırma, Yerelleştirme, Çeviri Makro Stratejileri, Çevirilmiş Reklamlar, Aixela, Çeviri Mikro Stratejileri.Master Thesis Skopos Kuramı Çerçevesinde Newmark ve Vinay ve Darbelnet'in Tıp Çevirisinde Kullanılan Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi(2011) Akyol, Fatma Deniz; Aksoy, N. BerrinTıp ve tıp çevirisi tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Diğer bilimsel alanlar arasında tıp, her zaman özel ve farklı bir yere sahip olmuştur, çünkü tıp insanoğluyla, onun bedeni ve ruhuyla doğrudan ilgilidir. Acı çeken insanlara deva bulma, onların hayatını uzatmaya çalışma, asırlar boyunca her zaman ilgi konusu olmuştur. Bu yüzden, diğer çeviri dalları arasında tıp çevirisi büyük ve özel bir öneme sahiptir.Günden güne küreselleşen dünyamızda, yeni hastalıkların, yeni teşhis ve tedavi yöntemlerinin keşfedilmesi ve internet yoluyla bunlara erişimin kolaylaşmış olması tıp çevirisine yeni bir boyut kazandırmıştır.Bu tez, tıp çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve farklı tıbbi metin türleri açısından bu yöntemleri karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Tıp metinleri hedef okur profiline göre sınıflandırıldıkları için, bu karşılaştırmalı analizde, çevirideki işlevsel yaklaşımlara ve özellikle de hedef okuyucuyu, onun ihtiyaçlarını, niyetlerini ve beklentilerini çeviri etkinliğinin merkezine alarak, bilimsel ve teknik çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olmuştur. Tezde, doğrudan ve dolaylı çeviri yöntemleri ile onların alt başlıkları olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri, aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon gibi çeviri yöntemlerinin kullanımı gösterilmiş ve örnek akademik, profesyonel ve popüler metin çevirileri üzerinde bu yöntemlerin karşılaştırması yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Tıp çevirisi, tıbbi metin türleri, skopos, hedef okur, çeviri yöntemleri.Master Thesis Mütercim-tercümanlık Bölümlerindeki Önlisans Öğrencilerine Dönük Sosyal Bilimler Alanındaki Çeviri Derslerine Müfredat Tasarlamanın Temelleri(2012) Yavuz, Ayhan; Erton, İsmailYazılı ve sözlü mesajları değişik kültürler ve toplumlar içinde iletip bu sanat eserlerini iletişimdeki tarafların uygun bir şekilde takdir etmesini bekleyen profesyonel tercümanlar gibi, tercüman eğitmenleri de kendi sanat eserleri olarak yetiştirdikleri öğrencilerin, tüm dünyadaki yetkililer tarafından takdir edilmesini arzularlar. Bu takdir, eğitim sürecinde öğrencilerin aldıkları derslerin müfredatlarını değerlendirme şeklinde yapılabilir. Bu eğitim programları ise, müfredat geliştirme alanında uzmanlaşmış akademisyenler tarafından geliştirilir. Bu tezin amacı, müfredat geliştirmenin en güvenli yollarını, bu çalışma alanında bulunan en iyi ve söz sahibi bilginlerin belirlediği kriterler içinde ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma, müfredat geliştirmeyle ilgili eski ve modern teorileri de bir araya getirecektir. Eski ve yeni teorileri faydalı yönleriyle en kullanışlı şekilde bütünleştirecek böyle sağlam bir araç geliştirmek, müfredat geliştirenlerin eğitimcileri ulaştırmak istedikleri en son noktadır. Bu nedenle bu tez, Fatih Üniversitesi Ankara Meslek Yüksek Okulu Mütercim Tercümanlık Bölümüne dönük müfredatı zenginleştirmek için, değişik örnekler vasıtasıyla müfredat geliştirmenin alternatif yollarını görmeyi mümkün kılacak noktaya ulaşmayı amaçlamaktadır.Master Thesis Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma(2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. BerrinKüreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri FaaliyetleriMaster Thesis Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi(2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmailBu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, SosyolinguistikMaster Thesis Yapay Zeka ile Çeviri Çalışmalarının Geleceği(2019) Bacaksız, Azime Deniz; Erton, Halil İsmailDünyanın hızla globalleşmesi ve teknolojideki büyük buluşlar, iletişim için yeni olanaklar ortaya koymuştur. Kilometrelerce uzak mesafelerden haber almak ve haber göndermek, geçmişe oranla hızlanmış ve kolaylaşmıştır. Fakat, dil her zaman farklı toplumlar arasında bir engel olmuştur. Daha hızlı bir iletişim süreci gerektiren bu dünyada, teknoloji ve çeviri çalışmalarının bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Zaman içinde çevirmenlerin sorumlulukları artarken, makineler vasıtasıyla kusursuz çeviriler elde etme fikri popülarite kazanmıştır. Makineli çeviri sistemlerinin bazı alanlarda kullanışlı olması, bu fikrin güçlenmesini sağlamıştır. Fakat, basit makineli çeviri sistemlerinin mevcut halleri çeviri iş alanının ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemiştir. Bu sorunun çözümünün, insan algısı, mantığı ve sorun çözme becerisini taklit eden Yapay Zeka'yı bilgisayar temelli çeviri yazılımlarına entegre etmek olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zeka entegre edilmiş güncel çeviri yazılımlarından üç tanesinin çeviri performansı belli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Sonucunda, bu yazılımlara entegre edilen Yapay Zekanın güncel altyapısının ve durumunun çeviri iş alanının gereksinimlerini profesyonel anlamda karşılamaya yeterli olmadığı ortaya koyulmuştur.Master Thesis Avrupa Birliği Sürecinde Türkçe ve İngilizce Bankacılık ve Finans Terimlerinin Uyumu Üzerine Bir Çalışma(2016) Aybar, Funda; Aksoy, Nüzhet BerrinKüreselleşen dünyamızda, ülkeler arasındaki etkileşimle birlikte, ekonomiler birbirleri ile sürekli artan bir seviyede ilgilidirler. Bankacılık ve finans alanındaki küresel gelişmeler, finans literatürüne yeni kelimelerin, kavramların ve terminolojinin girmesine neden olmaktadır. Küresel ekonomi ile bütünleşmek için bu terminolojinin etkin bir biçimde anlaşılması ve kullanılması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla, yenilikler ve gelişmeler nedeni ile bankacılık ve finans metinlerinin çevirisi yeni bir boyut kazanmaktadır. Bu çalışma, bankacılık ve finans metinlerinin çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve İngilizce dilindeki terminoloji ile İngilizceye çevrilen terminoloji arasındaki tutarlılığı karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Kaynak ve hedef metinlerin amaçlarına göre incelenmesinden dolayı bu çalışmada çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olarak seçilmiştir. Bu tezde incelemeler hem cümle hem de terminoloji bazında yürütülmüştür. Tezde, doğrudan çeviri yöntemleri olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri ile dolaylı çeviri yöntemleri olan aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon yöntemlerinin kullanımına işaret edilmiştir. Ayrıca İngilizceye çevrilen ve İngilizce dilinde bulunan terminoloji arasındaki uyum araştırılmıştır. Anahtar Sözcükler : Bankacılık ve Finans Çevirisi, Skopos, Çeviri Yöntemleri, Terminoloji, Metafor.Master Thesis 1850 & 1950 Yılları Arasında Türkiye'de Çevirinin Fen Bilimleri Alanındaki Bilimsel Terminolojinin Gelişimindeki Etkisi(2015) Beyaz, Ekrem; Aksoy, Nüzhet BerrinBu yüksek lisans tezinde, Cumhuriyetin ilk yılarındaki terim üretme çalışmalarında çevirinin Türkiye'de terminoloji oluşumuna ne kadar katkısı olduğu gösterilmektedir. Fikir ve edebiyat alanlarında olduğu gibi fen bilimleri alanında da Doğu medeniyetlerinden bir hayli etkilenmiş olan Osmanlı Devleti, 20'nci yüzyıla değin varlığını sürdürmüştür. Hiç kuşku yok ki, bu yıkılışta bilimsel gelişmelere ayak uyduramama da önemli rol oynamaktadır. Bütün bilgi ve bilim gücünü Fars ve Arap kaynakları üzerinden sağlayan Osmanlı alimleri, Batıdaki rönesans ve sonrasında meydana gelen hızlı bilimsel ve kültürel gelişmelerin oldukça gerisinde kalmıştır. Devletin son 150 senesinde birtakım çabalar gösterilmesine karşın, o günkü alimler arasında bir görüş birliği olmadığı için bu çabalar sonuçsuz kalmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün cumhuriyeti ilan etmesi ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmasıyla ülkede bilim, kültür ve sanat alanında batılılaşma gerekliliği doğmuştur. Bu yenileşme ve çağdaşlaşma döneminde dilde de yenilikler söz konusu olmuş ve bilimin anlaşılabilmesinde çok önemli olan terminoloji konusunun üzerinde özellikle durulmuştur. Bu konuda dilin daha iyi anlaşılabilmesi ve incelenmesi için kurulmuş Türk Dil Kurumu'nun ve üniversitelerin büyük katkıları olmuştur. Bu çalışmada terminoloji çalışmalarında çevirinin önemi üzerinde durulmaktadır.