TR-Dizin
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14411/21
Browse
1211 results
Search Results
Publication Oxidative Stress Factors Is Effective on Reproductive Functions: A Review(2025-09-19) Kılıç, Sevtap Hamdemir; Gözüyukarı, HilalOxidative stress (OS) results from an imbalance in the production of reactive oxygen species (ROS) and antioxidant defenses, leading to cellular damage, caused by excess ROS. OS is mediated by free radicals, such as ROS or reactive nitrogen species produced during physiological aerobic metabolism and pathological inflammatory processes. OS causes damage to cellular components, inactivation of essential metabolic enzymes and disruption of signal transduction pathways. OS has been shown to play an important role in the pathogenesis of subfertility in both men and women. OS has been associated with a number of reproductive diseases such as endometriosis, polycystic ovary syndrome and unexplained infertility. Pregnancy complications, such as spontaneous abortion, recurrent pregnancy loss and pre-eclampsia may also develop in response to OS. Antioxidant supplementation may be effective in controlling ROS production and continues to be explored as an option to overcome reproductive disorders associated with infertility.Article Deniz Üzerine Mücadeleler: Türkiye’de Direniş Ve Mavi Adalet(2026-02-20) Karlı, AygünThis article examines the emerging relevance of blue justice as an analytical lens for understanding socio-ecological conflicts in Türkiye’s marine environments. Although the concept remains largely absent from the country’s formal policy and academic debates, struggles across the Mediterranean, Aegean, Marmara, and Black Sea demonstrate how questions of distribution, recognition, and participation are embedded in everyday marine practices. Methodologically, the study combines qualitative documents analysis of policy and secondary sources with a region-based case study approach. The findings reveal that the contraction of small-scale fishing grounds, societal reactions to ecological collapse in the Marmara Sea, and contested energy projects in the Black Sea constitute distinct yet interconnected domains of marine injustice. The article highlights both the contradictions inherent in Türkiye’s alignment with blue economy agendas and the potential for blue justice to emerge as a critical framework for advancing more equitable and sustainable marine governance.Article Turizme ayrılan kamu kaynaklarının analizi̇: Türkiye - İtalya karşılaştırması(2025-12-31) Yayla, İsa; Cansu, Emrullah; Birkan, İbrahim; Tuna, MuharremThis study aims to analyze and compare the shares allocated to tourism from the general budgets of Türkiye and Italy and to identify deficiencies based on this comparison. In this context, the historical research method, a type of quantitative research design, has been employed. In accordance with this method and the analysis of secondary data, the revenues and expenditures of Türkiye and Italy, one of the tourism competitors in the Mediterranean basin, from 2002 to 2023, and the budgets between 2014 and 2024 were compared. The data were obtained from the United Nations World Tourism Organization (UN Tourism), the Ministry of Culture and Tourism of Türkiye, the Türkiye Tourism Promotion and Development Agency, as well as the Ministry of Culture, the Ministry of Tourism, and the National Tourism Agency of Italy (ENIT). For the development of Türkiye’s tourism policies and strategies, it is essential to analyze the current status and budgets of competing countries. This necessity has motivated the present study. The findings indicate that Türkiye’s tourism budget has been decreasing annually and is insufficient in this regard. Furthermore, as there is no existing study in the literature that compares the tourism ministries and state budgets of different countries, this research highlights its originality and significance. In this respect, the study is expected to provide an important opportunity for future research on the comparison of tourism revenues, expenditures, and budgets across countries. By making use of these results, Türkiye can gain a better understanding of its competitors’ strategies and therefore achieve its tourism goals more effectively.Article Kullanımı İvazsız Olarak Eşlerden Birine Bırakılan Aile Konutundan Diğer Eşin Tahliyesi(2026-01-20) Korkmaz, EkinEbeveynlerin maliki oldukları taşınmazların kullanımını karşılıksız olarak çocuklarına bıraktıklarına uygulamada sıklıkla rastlanmaktadır. Çocukların evlenmesi ve eşin de bu konuta yerleşmesi halinde bu taşınmazlar aile konutu niteliğini kazanabilmektedir. İlerleyen zamanlarda, malikin çocuğu ile çocuğunun eşinin (malikin gelini ya da damadının) arasının bozulması ve hatta boşanma davası açılması halinde, ebeveynler, gelinin ya da damadın konuttan tahliyesini sağlamak amacıyla ona noterden ihtarname göndermekte ya da elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istemiyle dava açmaktadır. Bu imkana, özellikle, hâkimin TMK m. 169 uyarınca aile konutunu malikin gelini ya da damadına tahsis ettiği hallerde başvurulmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, taşınmazın maliki ile gelin ya da damadı arasında bir sözleşmesel ilişki bulunmadığı, malik tarafından gönderilen ihtar tarihinden itibaren taşınmazın kullanımına ilişkin verilmiş olan rızanın geri alınmış olacağı ve taşınmazın aile konutu niteliğinin malik yönünden bağlayıcı olmadığı ve dolayısıyla malikin gelin ya da damadını tahliye edebileceği yönünde kararları bulunmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu kararlar oyçokluğuyla alınmış olup karşı oylarda, özellikle taşınmazın aile konutu niteliğine, taraflar arasında kurulduğu varsayılan sözleşmenin feshine ilişkin irade beyanının muhatabına ve hakkın kötüye kullanılmasına ilişkin itirazlara rastlanmaktadır. Bu çalışmada, maliki olduğu taşınmazın kullanımını karşılıksız olarak çocuğuna bırakan ebeveynin, çocuğunun boşanma davası devam ederken gelini ya da damadını taşınmazdan tahliye etmesinin mümkün olup olmadığı sorusu, ilgili hukuki kavramlar ve ayrımlar çerçevesinde yanıtlanmaya çalışılmıştır.Article Düzensiz Göçe Karşı Sınır Güvenliğinin Artırılmasına Yönelik Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı(2025) Abdulvahitoğlu, Adnan; Güçlüten, Çağrı; Tunca, Hakan ÖmerUluslararası göç, küreselleşen dünyada sosyal, siyasal ve ekonomik yapıları etkileyen temel bir olgu hâline gelmiştir. İnsan hareketliliğindeki bu artış, ekonomi, teknoloji, kültür ve eğitim gibi alanlardaki küresel bağlantıların güçlenmesiyle doğrudan ilişkilidir. II. Dünya Savaşı’ndan bu yana yoksulluk, işsizlik ve siyasal baskılar, bireyleri daha iyi yaşam koşulları sunan ülkelere yöneltmiştir. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve ABD, göçün başlıca hedef bölgeleridir. Artan düzensiz göç, bu ülkelerde daha katı politikalara yol açmıştır. AB’ye geçiş güzergâhında yer alan Türkiye, sınır güvenliğinde stratejik bir aktördür ve düzensiz göçün önlenmesi temel politika hedefidir. Bu çalışma, sınır güvenlik sistemlerini değerlendirmek ve öncelikli tedbirleri belirlemek için SWARA yöntemini kullanmıştır. Ortalama 15 yıllık tecrübeye sahip 9 uzmanın değerlendirmesiyle en kritik üç unsur; sınır hattında devriye faaliyetleri, insansız hava araçlarının kullanımı ve sınır illerinde iç güvenlik devriyeleri olarak belirlenmiştir. Bulgular, kaynak tahsisi, operasyonel planlama ve teknolojik yatırımlar açısından somut bir yol haritası sunmaktadır.Article Çocukların Çevrimiçi Platformlarda Haksız Ticari Uygulamalardan Korunması(2026-01-27) Korkmaz, EkinAvrupa Birliği, çocukların çevrimiçi dünyada karşılaştıkları risklere karşı önlem almak amacıyla Dijital Hizmetler Yasası (DSA) m. 28 kapsamında çocukların korunmasına yönelik olarak platformlara önemli yükümlülükler getirmiştir. DSA m. 28/1, çocukların erişebildiği tüm platformlara risk analizi yapma ve çocukların gizliliği ile güvenliğini en üst düzeyde koruyacak önlemler alma zorunluluğu getirirken; m. 28/2 ve 3, tüm çevrimiçi platformlara yönelik özel düzenlemeler içermektedir. Rehber İlkelerde yaş tespiti, bilgilendirme, süre sınırlamaları ve reklam yasakları gibi yükümlülükler somutlaştırılmıştır. Özellikle çocuklara yönelik profillemeye dayalı kişiselleştirilmiş reklamların yasaklanması, çocukların manipülasyondan korunması açısından önemlidir. Türkiye’de konuya ilişkin bazı düzenlemeler ve girişimler bulunsa da doğrudan çocukları çevrimiçi risklerden korumaya odaklı kapsamlı bir yasal çerçeve bulunmamaktadır. Bu nedenle, DSA benzeri bir düzenleme oluşturulması, risk değerlendirmesi ve denetim mekanizmalarının getirilmesi elzemdir. Böyle bir düzenleme, hem çocuk haklarının korunmasına hem de dijital egemenliğin güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır.Article Alman Anayasa Hukuku Işığında Avrupa Entegrasyonu Hedefinin Sınırları Ve Maastricht Kararı(2025) Arsava, Ayse FusunIn its Maastricht decision, the Federal Constitutional Court of Germany declared that it holds the authority to review whether the CJEC’s decisions remain within the limits of integration stipulated in the law on approval. Considering that the CJEC, like other institutions within the Community's institutional structure, can only exercise competence within the limits conferred upon it, the Federal Constitutional Court ruled in its decision that the CJEC's interpretations leading to the expansion of Community competences do not have binding effects for the Federal Republic of Germany. It further ruled that the expansion of Community competences can only be achieved through treaty amendments that fall within the competence of the Member States. This article, prepared as a case analysis, sheds light on the reasoning underlying the Federal Constitutional Court's decision and on the approach based upon the CJEC’s exclusive jurisdiction.Article Yeni bir Yapı Tipolojisini Keşfetmek: Yapısal Hibritler(2025) Ilgın, Hüseyin Emre; Aslantamer, Özlem NurIn recent years, the increasing demand for iconic towers, coupled with intense competition among major cities to construct the most distinguished vertical structures and the continuous pursuit of building the world’s loftiest structures, has come to characterize the forefront of modern high-rise architecture. In this race, many vertical structures have essentially become vertical extensions of land, primarily aimed at maximizing the financial value of the ground they occupy. However, this approach has often resulted in the proliferation of uninspiring and homogeneous towers across the globe, largely products of isolated architectural practices. Despite nearly 150 years of innovation, the architectural design of high-rise buildings has yet to fully achieve the desired advancement, particularly in terms of urban integration and structural design. In this study, the authors propose a classification system for contemporary high-rise typologies, with a particular focus on hybrid structures. The study underscores the importance of spatial quality and the integration of structural design, aiming to raise architects' awareness of structure as a fundamental element of architecture. Structural hybrids offer a transformative approach to high-rise design by integrating structure and architecture to overcome the limitations of standardized designs, creating dynamic and contextually enriched spaces.Article Yaşlı Yetişkinlerde Uyku Kalitesine göre Bilişsel Esneklik, Yorgunluk ve Depresyonun İncelenmesi(2025-12-31) Tamer, Fazılet; Korkusuz, Süleyman; Korkusuz, Büşra Seçkinoğulları; Yuruk, Zeliha OzlemThis study aimed to investigate cognitive flexibility, fatigue, and depression according to sleep quality in older adults. Materials and Methods: The research included 144 older adults. The sleep quality of the individuals was measured with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Individuals were divided into two groups as older adults with good sleep quality and poor sleep quality according to this index score. Cognitive flexibility was assessed using the Stroop TBAG Form, depression with the Beck Depression Inventory, and fatigue with the Fatigue Severity Scale. Results: It was observed that individuals had similar demographic characteristics and health behaviors (p>0.05). It was found that individuals with good sleep quality had higher Montreal Cognitive Assessment Scale scores and shorter completion times for all cards in the Stroop TBAG form (p<0.05). Depression and fatigue levels were found to be significantly higher in the group with poor sleep quality (p<0.05). Conclusion: The study showed that older adults with poor sleep quality had lower levels of cognitive flexibility and higher levels of depression and fatigue. These results highlight the need to assess sleep quality in the management of cognitive decline, depression, and fatigue in older adults.Article Üye Devletlerin Anlaşmalar Önünde Eşitliği Prensibinin Bir İfadesi Olarak Birlik Hukukunun Uygulanma Önceliği(2025) Arsava, Ayse FusunB organlarının yetki aşımlarının anayasa mahkeme- leri tarafından denetimi (ultra vires denetim) anlaşmalar önünde üye devletlerin eşitliği prensibi muvacehesinde Birlik Hukuku’nun öncelikli uygulanması prensibinin tartışılmasına yol açmıştır. Birlik Hukuku’nun öncelikli uygulanması Birlik Hukuku- Ulusal Hukuk ça- tışmasında COSTA/ENEL kararından itibaren bir dogma olarak kabul edilmekte ve doğrudan uygulanma özelliğine sahip Birlik Hukuku normlarına ulusal hukuka nazaran öncelik verilmektedir. Ultra vi- res denetim üye devletlerin anayasalarında öngörülen sınırlara isti- naden AB’ye devrettikleri egemenlik yetkilerinin sınırlarının AB or- ganları tarafından aşılması halinde ulusal mahkemelere saklı tutulan bir denetimdir. Birlik Hukuku’nun doğrudan uygulanma önceliği ile ultra vires yetki denetiminin arasındaki farkı ortaya koyan bu tespit üye devletlerin anlaşmalar önünde eşitliği prensibi muvacehesinde Birlik Hukuku’nun uygulanma önceliğini engellenemeyeceği gerek- çesi ile anayasa mahkemelerinin ultra vires yetki denetimine yapılan itirazın dogmatik yanlışlığını ortaya koymaktadır. Makalede Birlik Hukuku’nun önceliği, anlaşmalar önünde üye devletlerin eşitliği prensibi ve ultra vires yetki kullanımı bağlamında yapılan değerlen- dirmelere ve tartışmalara ışık tutulmaktadır.