11 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 11
Master Thesis Yapay Zeka ile Çeviri Çalışmalarının Geleceği(2019) Bacaksız, Azime Deniz; Erton, Halil İsmailDünyanın hızla globalleşmesi ve teknolojideki büyük buluşlar, iletişim için yeni olanaklar ortaya koymuştur. Kilometrelerce uzak mesafelerden haber almak ve haber göndermek, geçmişe oranla hızlanmış ve kolaylaşmıştır. Fakat, dil her zaman farklı toplumlar arasında bir engel olmuştur. Daha hızlı bir iletişim süreci gerektiren bu dünyada, teknoloji ve çeviri çalışmalarının bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Zaman içinde çevirmenlerin sorumlulukları artarken, makineler vasıtasıyla kusursuz çeviriler elde etme fikri popülarite kazanmıştır. Makineli çeviri sistemlerinin bazı alanlarda kullanışlı olması, bu fikrin güçlenmesini sağlamıştır. Fakat, basit makineli çeviri sistemlerinin mevcut halleri çeviri iş alanının ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemiştir. Bu sorunun çözümünün, insan algısı, mantığı ve sorun çözme becerisini taklit eden Yapay Zeka'yı bilgisayar temelli çeviri yazılımlarına entegre etmek olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zeka entegre edilmiş güncel çeviri yazılımlarından üç tanesinin çeviri performansı belli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Sonucunda, bu yazılımlara entegre edilen Yapay Zekanın güncel altyapısının ve durumunun çeviri iş alanının gereksinimlerini profesyonel anlamda karşılamaya yeterli olmadığı ortaya koyulmuştur.Master Thesis Avrupa Birliği Sürecinde Türkçe ve İngilizce Bankacılık ve Finans Terimlerinin Uyumu Üzerine Bir Çalışma(2016) Aybar, Funda; Aksoy, Nüzhet BerrinKüreselleşen dünyamızda, ülkeler arasındaki etkileşimle birlikte, ekonomiler birbirleri ile sürekli artan bir seviyede ilgilidirler. Bankacılık ve finans alanındaki küresel gelişmeler, finans literatürüne yeni kelimelerin, kavramların ve terminolojinin girmesine neden olmaktadır. Küresel ekonomi ile bütünleşmek için bu terminolojinin etkin bir biçimde anlaşılması ve kullanılması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla, yenilikler ve gelişmeler nedeni ile bankacılık ve finans metinlerinin çevirisi yeni bir boyut kazanmaktadır. Bu çalışma, bankacılık ve finans metinlerinin çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve İngilizce dilindeki terminoloji ile İngilizceye çevrilen terminoloji arasındaki tutarlılığı karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Kaynak ve hedef metinlerin amaçlarına göre incelenmesinden dolayı bu çalışmada çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olarak seçilmiştir. Bu tezde incelemeler hem cümle hem de terminoloji bazında yürütülmüştür. Tezde, doğrudan çeviri yöntemleri olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri ile dolaylı çeviri yöntemleri olan aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon yöntemlerinin kullanımına işaret edilmiştir. Ayrıca İngilizceye çevrilen ve İngilizce dilinde bulunan terminoloji arasındaki uyum araştırılmıştır. Anahtar Sözcükler : Bankacılık ve Finans Çevirisi, Skopos, Çeviri Yöntemleri, Terminoloji, Metafor.Master Thesis Türkiye'deki Çeviri Piyasası Gereksinimleri Doğrultusunda Üniversitelerin Mütercim-tercümanlık Bölümleri için Bir Teknik Çeviri Eğitimi Modeli(2013) Atila, Oğuzhan; Erton, İsmailBilim ve teknolojinin hızlı bir şekilde gelişen ve değişen doğasına paralel olarak teknik çeviri, küresel piyasanın talep ve gereksinimlerini karşılamada öncü bir rol oynamaktadır. Teknik çevirinin bu fonksiyonunun bir dayanağı da üniversitelerdeki teknik çeviri eğitimidir. Bu çalışmanın amacı, teknik çeviri dinamiğini yakalamada üniversitelerin ve çeviri piyasasının yaşadığı güçlükleri ortaya çıkararak bu ikisi arasında bir köprü görevi niteliğinde bir model sunmaktır. Sonuçların azami düzeyde tatmin edici ve güvenilir nitelikte olması için, üniversitelerdeki mütercim-tercümanlık bölümü son sınıf öğrencilerine ve piyasadaki çeviri bürolarına uygulanmak üzere iki anket kullanılmış, teknik çeviri derslerini veren üç öğretim elemanıyla röportaj yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında kapsamlı bir analiz yapılıp farklı açılardan değerendirilmiştir; çevirmen/tercüman adayı olan öğrencilerin görüşleri ve yaklaşımları, müfredat çerçevesinde teknik çeviri eğitiminin kapsamı, çeviri piyasasının talep ve gereksinimleri. Bu çalışmanın , ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağı beklenmektedir. Anahtar kelimeler : Teknik Çeviri , Çeviri Piyasası , Teknik Çeviri EğitimiMaster Thesis Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma(2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. BerrinKüreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri FaaliyetleriMaster Thesis Bilimkurgu terminolojisi açısından Isaac Asimov'un İkinci Vakfı'nın çevirilerinin analizi(2019) Altıngöz, Burak; Soy, Özlem ŞahinBu tezin amacı Isaac Asimov'un 'Vakıf' serisinden 'İkinci Vakıf' kitabının iki ayrı çevirmenin Türkçe çevirileri temel alınarak, İngilizce'den Türkçe'ye olan bilimkurgu çevirilerinde, Türkiye'de bu türün yaygın olmaması, türün temel kriterlerinin doğru anlaşılamaması ve birçok ülkede olduğu gibi, bu kriterlere uyum sağlayacak yerleşik ve birleşik kültürün gelişme aşamasında olması nedeniyle, ortaya çıkan yereldeki teknik ve kültürünün eksiklerinin, genel olarak çevirilerde türün kendine has terimlerini ve ruhunu bozduğunu kanıtlamaktır. Tezin savının temeline dayanak olması açısından bilimkurgunun tarihsel yolculuğundan başlayarak, kültürel normlarla etkileşimi ve teknolojik gelişmelerle evrensellik düzeyinde geldiği noktada, çeviribilimin önemi anlatılmıştır. Bu çalışmayı bilimsel bir metodoloji çerçevesinde yapmak gerektiğinden çeviribilimin temel kuramlarından Itamar Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı, Gideon Toury'nin çeviri normları, Vinay & Darbelnet'in çeviri yöntemleri ve Raymond Van Den Broeck'in çeviri eleştirisi modeli İkinci Vakıf kitabının her iki çevirisinde çeviribilime uygunluğu açısından kriter olarak alınmışlardır.Master Thesis Video Oyun Çevirisine Yöntemsel Yaklaşımlar: Kingdom Come: Deliverance Bağlamında Bir İnceleme(2022) Dinler, Burak Veli; Aksoy, Nüzhet BerrinFarklı milletler, sosyo-ekonomik ve kültürel geçmişten pek çok insanın hayatının vazgeçilmez bir parçasına dönüşen video oyunlar, çeviribilim çalışmaları kapsamında önemli bir ilgi alanı haline gelmiştir. Çeviri ile bu çok yönlü, son derece karmaşık görsel-işitsel eğlence ve sanatsal ifade biçimi arasındaki ilişkinin doğasını anlamak, bu alandaki uzmanların, video oyunlarının şüphesiz bir parçası olacağı gelecekteki çabalarında daha iyi hizmet sunmalarına yardımcı olacak güçlü bir çerçeve oluşturmaya yönelik çok önemli bir adımdır. Yukarıdaki bilgiler ışığında bu tez, video oyunu çevirisi ve çeviribilimin edebi ve teknik çeviri gibi çeşitli alanlarında çeviri süreçleri ve sonuçları arasında benzerlikler olup olmadığı ve buna benzer, bu konuyla ilgili çeşitli sorulara ışık tutmayı amaçlamıştır. İlk bölüm, video oyunlarına ve onları çevreleyen çeşitli kavram ve konseptlere bir giriş sağlar. İlerleyen bölümlerde ise bu çalışma, video oyunlarının eğlence ve teknik niteliklerini ortaya koymanın yanı sıra dünyadaki ve Türkiye'deki mevcut durumuna odaklanır ve tartışır. Buna ek olarak, video oyunu çevirisi çerçevesinde köklü çeviri stratejilerini ve bunların kullanılabilirliğini araştırır. Ayrıca, Kingdom Come: Deliverance (2018) oyununda bulunan rastgele seçilmiş belirli bir içerik kataloğundan toplanan örnekleri, belirlenen metodolojik haritaya göre mikro düzeyde Molina & Albir'in (2002) çalışması, makro düzeyde ise Venuti'nin (1995) yerelleştirme ve yabancılaştırma yöntemlerinin merceğinden ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde sunulan bulgulara dayalı olarak, belirli video oyunu içerik ve mesaj türlerinin, kitaplar veya filmler gibi diğer ifade kanallarında hazırlanan eserlere benzer özelliklere sahip olabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle, olası istisnaların ve özel durumların da bilincinde olarak, geleneksel çeviri stratejilerinin, video oyunu çevirisinde kullanılabileceği ve tatmin edici çeviriler sağlayabileceği görülmüştür.Master Thesis Skopos Kuramı Çerçevesinde Newmark ve Vinay ve Darbelnet'in Tıp Çevirisinde Kullanılan Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi(2011) Akyol, Fatma Deniz; Aksoy, N. BerrinTıp ve tıp çevirisi tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Diğer bilimsel alanlar arasında tıp, her zaman özel ve farklı bir yere sahip olmuştur, çünkü tıp insanoğluyla, onun bedeni ve ruhuyla doğrudan ilgilidir. Acı çeken insanlara deva bulma, onların hayatını uzatmaya çalışma, asırlar boyunca her zaman ilgi konusu olmuştur. Bu yüzden, diğer çeviri dalları arasında tıp çevirisi büyük ve özel bir öneme sahiptir.Günden güne küreselleşen dünyamızda, yeni hastalıkların, yeni teşhis ve tedavi yöntemlerinin keşfedilmesi ve internet yoluyla bunlara erişimin kolaylaşmış olması tıp çevirisine yeni bir boyut kazandırmıştır.Bu tez, tıp çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve farklı tıbbi metin türleri açısından bu yöntemleri karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Tıp metinleri hedef okur profiline göre sınıflandırıldıkları için, bu karşılaştırmalı analizde, çevirideki işlevsel yaklaşımlara ve özellikle de hedef okuyucuyu, onun ihtiyaçlarını, niyetlerini ve beklentilerini çeviri etkinliğinin merkezine alarak, bilimsel ve teknik çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olmuştur. Tezde, doğrudan ve dolaylı çeviri yöntemleri ile onların alt başlıkları olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri, aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon gibi çeviri yöntemlerinin kullanımı gösterilmiş ve örnek akademik, profesyonel ve popüler metin çevirileri üzerinde bu yöntemlerin karşılaştırması yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Tıp çevirisi, tıbbi metin türleri, skopos, hedef okur, çeviri yöntemleri.Master Thesis Adalet Divanı'nın Metinlerindeki Sözcüklerin Çevrilmesi: Bir Örnek Olay Çalışması(2019) Ogaıdı, Suha Salah Mohammed Al; Altay, AyferBu çalışmanın amacı Uluslararası Adalet Divanı'nın Terörizm ve Irk Ayrımcılığı (Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme – CERD (International Convention on the Elimination of Racial Discrimination)) sözleşmelerinin terminolojisinin çevrilmesinde hangi çeviri yöntemlerinin uygulandığının belirlenmesine yönelik bir karşılaştırmalı analizin gerçekleştirilmesidir. Bu sözleşmeler günümüz dünyasında ve özellikle de Arap bölgesinde özel bir öneme sahip bulunmaktadır. Çalışmanın kapsamı Birleşmiş Milletler Adalet Divanı'nın resmi web sitesinde 2010 ilâ 2018 yılları arasında yayınlanmış olan CERD (Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme) ile sınırlıdır. Bu sözleşmeler Uluslar arası Adalet Divanı'nın İngilizce ve Arapça olarak sunulan yıllık raporundan alınmıştır. Mevcut çalışma Jean Paul Vinay ve Jean Darbelnet (1995) tarafından ortaya konmuş kriterleri temel almaktadır ve Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme'nin (ICERD) sözcüklerinin çevirisi ile sınırlı tutulmuştur. Gerçekleştirilen analizin sonuçları temel alınarak, sözcüklerin çevirilerinin Gideon Toury yaklaşımına göre yeterli ya da kabul edilebilir olup olmadıkları tartışılmıştır.Master Thesis Teknik Çeviride Karşılaşılan Güçlükleri Aşma Stratejileri(2011) Tekir, Ümit; Aksoy, N. BerrinKüreselleşme ile birlikte, teknik metin çevirileri daha fazla önem kazanmıştır. Teknik metinlerin çevirileri hem kaynak hem de hedef metinde kullanılan özellikli dilden dolayı konu alanında detaylı bilgi sahibi olmayı gerektirmektedir. Özellikli dil terminoloji anlamında yeterli olmayı zorunlu kılar ve çeviri süreci esnasında karşılaşılabilecek güçlükleri aşabilmek için çevirmenler tarafından bir dizi stratejiler kullanılabilir.Bu tezin amacı teknik metin çevirilerinde karşılaşılan güçlükleri aşmak için kullanılan stratejileri hem teknik çevirinin tarihini hem de çeviri kuramlarını özetleyerek sunmaktır. Teknik metinlerin özelliklerine, teknik metinlerde kullanılan dile ve bu metinlerin metin türlerine bu çalışmada özellikle önem verilmiştir. İşlevsel bir sonuç elde edebilmek için İşlevsel Yaklaşımların önemli olduğu düşünülmüştür ve bu yaklaşımlar kapsamında üç adet örnek metin ve çevirileri incelenmiştir. Örnek metinlerin çevirilerinde ödünç alma, özelleştirme, tanımlama ve hedef dilde eşdeğer ifadeleri bulma gibi stratejilerin kullanıldığı belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler1. Teknik Çeviri2. Metin Türleri3. İşlevsel Yaklaşımlar4. Teknik DilMaster Thesis Çoğuldizge Kuramı Işığında Türkiye'de Feminist Çeviri Teorisi ve Feminizm Arasındaki İlişki(2022) Şenocak, Seda; Hastürkoğlu, Gökçen; Hastürkoğlu, Gökçen; Hastürkoğlu, Gökçen; English Translation and Interpretation; English Translation and InterpretationYalnızca kelimelerin değil kültürlerin ve ideolojilerin de taşınmasına yardım eden çeviri zamanla dilbilimden ayrılıp ayrı bir alan oluşturmuştur. Disiplinler arası oluşu, çevirinin birçok alt alana sahip olmasını sağlamıştır. Kültürel çalışmalara yönelinen döneme kadar çeviride orijinal metin ve yazar üstünlüğü hakimdi. Ancak kültürel dönüş ile çevirmenlerin kültür aktarımındaki rolü de ortaya çıkmıştır. İkincillik ve görünmezlik konusunu çevirmen kimliğinin yanısıra varoluşları itibariyle toplum tarafından benzer bir pozisyona konulan kadınlar da kendilerini görünür kılmayı ve ataerkilliği yıkmanın yolunu dilde bulmuştur. 'Dil ne kadar özgürleşirse kadınlar da o kadar özgür olabilir' bakış açısıyla dildeki ataerkilliği yıkmak isteyen kadınların çevirmen kimlikleri ile ortaya koydukları feminist çeviri büyük etkiler yaratmıştır. 1980'lerde dünyada ikinci dalga feminizmin yaşandığı bir dönemde Türkiye'de kadınlar da önceleri şiddete karşı ayaklanmış ve kurtuluşlarını yine kendilerinin sağlayabileceğini düşünerek bir örgütlenme başlatmışlardır. Dünyanın farklı yerlerinden kadınların da benzer sorunları yaşadıklarını gören kadınlar bu konutu bilgilenmek ve bilgilendirmek amacıyla araştırmaya başlamış ve kaynak olmadığını fark ettiklerinde de çeviriye başvurmuşlardır. Bu tez; çeviri ve dil ilişkisini de göz önünde bulundurarak Türkiye'de 1980'li yıllarda başlayan feminist çeviri çalışmaları ile feminist çeviri hareketi arasındaki ilişkiyi çoğuldizge kuramı ile incelemektedir.