GCRIS :: Search

Search Results

Now showing 1 - 10 of 26

Damızlık Kızın Öyküsü: Feminist Distopyan Çizgi Romanın Göstergelerarası Bir Analizi
(2023) Umaç, Müge; Altay, Ayfer
Edebiyat ve sanatı birleştiren edebi bir metin olarak kabul gören grafik romanlar, görsel ve metnin karşılıklı iletişiminin bir ürünü olarak ortaya çıkan en popüler eserlerden biri olarak yerini almıştır. Özgün romanlardan grafik romanlara dönüştürüldüklerinde farklı bir semiyotik düzeyde hayat bulan bu eserlerin çevirisi, kendine has doğası ve ögeleri nedeniyle onları grafik romana uyarlayan çevirmen için bazı zorlukları beraberinde getirir. Hedef metnin orijinal romanın stilistik, kültürel, dilsel ve romansal özelliklerini büyük ölçüde aktarabilmesi için orijinal romanı grafik romana göstergeler arası çevirecek olan çevirmen/sanatçının kendisini hedef metnin geleneklerinin ve gerekliliklerinin bilgisiyle donatması gerekir. Bir grafik roman çevirisinin kaynak metindeki her bir ayrıntıyı aktarmasını beklemek gerçekçi olmasa da, çevirinin makul sınırlar içinde yeterli bir metin oluşturması beklenir. Tüm bu bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, bu tez, orijinal bir romanı grafik roman gelenekleri çerçevesinde çevirirken ortaya çıkan çeviri tercihlerine ve yorumlarına ışık tutmayı ve bu süreçte orijinal romanın kendi bağlamının ne ölçüde korunabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Damızlık Kızın Öyküsü'nün roman ve grafik roman versiyonlarının karşılaştırması, ilk olarak, çevirmen/sanatçının bu grafik roman özelinde grafik roman geleneklerini nasıl yorumladığını ve ikincisi, orijinal romanın feminist distopik bağlamının grafik romanda ne ölçüde korunduğunu ortaya koymaktadır. Metodoloji, grafik romandaki zorunlu ve isteğe bağlı ifade kaymalarını tespit etmek ve hedef metnin yeterli veya kabul edilebilir olup olmadığını belirlemek için Raymond Van Den Broeck'in çeviri eleştirisi için sistematik modeli üzerine inşa edilmiştir. Bulgulara dayanarak, tez, grafik roman çevirisinin hem zorunlu hem de isteğe bağlı kaymalar içerdiği sonucuna varmaktadır. Daha fazla sayıda zorunlu kaymalar olduğu dikkate alındığında, Damızlık Kızın Öyküsü'nün grafik roman çevirisinin özgün romanın yeterli bir çevirisi olduğu bulgusuna varılmıştır.
Öz-çeviri ve Kendi Eserlerini Çeviren Yazar: Samuel Beckett'ın Oyun Sonu Adlı Eserinde Çeviri veya Yeniden Yazma Süreci
(2021) Türkmen, Pelin; Akın, Fatma Aylin
Çeviri, kaynak dildeki bir mesajın hedef dile aktarıldığı veya iletildiği bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Bu çok adımlı çeviri sürecindeki genel algı, yazarın kaynak metni ürettiği ve çevirmenin çıktıyı yani çeviriyi yarattığı görüşüne dayanmaktadır. Ancak öz-çeviri çerçevesinde, yazar ve çevirmen aynı kişidir. Bu çalışmanın kapsamında, Samuel Beckett tarafından Fransızca olarak kaleme aldığı, Fin de Partie adlı oyununu İngilizceye Endgame olarak çevirdiği iki oyunun çeviribilim ışığında karşılaştırılması yer almaktadır. Bu tez, oyunun kaynak ve erek metinlerini, oyun yazarının öz-çevirmen kimliği doğrultusunda kıyaslamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Samuel Beckett'ın biyografisi, oyunun tarihi arka planı, edebi incelemesi, karakterleri, yazarın edebi tarzı ve absürd tiyatronun yanı sıra tiyatro çevirisi tekniklerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Oyunun hedef ve kaynak metni, Vinay ve Darbelnet tarafından yazılmış Fransızca ve İngilizce'nin Karşılaştırmalı Deyişbilimi isimli kitaplarında önerilen metodoloji doğrultusundaki çeviri prosedürleri ve stratejileri çerçevesinde karşılaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları, doğuştan çift dilli olmayan oyun yazarı ve çevirmen Samuel Beckett'ın çeviride eşdeğerliliği özgür bir şekilde ilettiğini ortaya koymaktadır.
Kritik Durumlarda Tercümanların Karşılaştığı Zorluklar: Irak'ın İşgal Edildiği Dönem
(2019) Abdulmunem, Abdulrahman; Altay, Ayfer
Bu araştırmada Irak işgali sürecinde Amerikan ordusu ve müttefikleri gibi yabancı askeri kuvvetlerle birlikte çalışan Iraklı yerel tercümanların karşılaştığı kritik durumlar ve yaşadığı zorluklar irdelenmektedir. Bu tercümanların işe alınmalarından itibaren yaşamları, misafir oldukları ülkelerdeki diasporaları ve başka ülkelere yerleştirilmeleri gibi konularda bu araştırmanın konusuna dahildir. Bu araştırma, o dönemde bu alanda çalışmanın ne denli zor olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma ayrıca Iraklı yerel tercümanların kendi yaşamlarından ve ailelerinin yaşamlarından endişe ederek nasıl korku içerisinde yaşadıklarını ve bu tercümanların nasıl hayatlarını kaybettiklerini ve de ölüm, suikast, zulüm, kaçırılma ve yerinden yurdundan olma gibi zorluklarla karşılaştıklarını göstermektedir. Bu araştırma ayrıca Iraklı yerel tercümanların tüm temel haklarını elde edemediklerini ve bunların çoğunun yüklenici şirketlerin yaptıkları hatalar dolayısıyla ve de bu tercümanların işe alımı konusundaki yanlış politikalar dolayısıyla onurlu bir yaşam sürdürme haklarını kaybettiklerini göstermeye çalışmaktadır. Bu itibarla, Iraklı yerel tercümanlar ile yapılan görüşmelerde savaş bölgesinde çalışacak tercümanların işe alımında birçok değişiklikler ve reformların yürürlüğe konulması gerektiği ve tüm işe alım süreçlerini uluslararası hukuka tabi olması gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tercüman, Irak Savaşı, Sözleşmeli Tercümanlar, Tercümanları Hedef Alma, Tercümanların Hakları
Bir Film Çevirisi Türü Olarak Dublaj: Shrek 2 Özelinde Metot ve Sınırlamaların İncelenmesi
(2012) Şahin, Ayhan; Aksoy, N. Berrin
Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ile birlikte film çevirileri de büyük bir önem kazanmıştır. Ancak hayatımızda o kadar çok yer almasına rağmen film çevirileri üzerinde yeterince araştırma yapıldığı söylenemez.Filmler çok kanallı, çok göstergeli eserlerdir bunun için başarılı bir film çevirisi yapabilmek bunları dikkate almayı gerektirir. Ayrıca filmler film çevirmenlerini zorlayabilecek bazı kısıtlamalar ve problemler getirmektedir. Kısıtlamalara örnek olarak dudak eşleşmesi; problemlere örnek olarak kültürlerarası farklılıklar gösterilebilir.Bu tezin amacı, bu kısıtlamaları ve problemleri Shrek 2 film örneğinde sistematik olarak ortaya koymak ve çevirmenin çeviri stratejilerini hedef odaklı yaklaşım ve yerlileştirme yaklaşımı çerçevesinde incelemektir.
Yapay Zeka ile Çeviri Çalışmalarının Geleceği
(2019) Bacaksız, Azime Deniz; Erton, Halil İsmail
Dünyanın hızla globalleşmesi ve teknolojideki büyük buluşlar, iletişim için yeni olanaklar ortaya koymuştur. Kilometrelerce uzak mesafelerden haber almak ve haber göndermek, geçmişe oranla hızlanmış ve kolaylaşmıştır. Fakat, dil her zaman farklı toplumlar arasında bir engel olmuştur. Daha hızlı bir iletişim süreci gerektiren bu dünyada, teknoloji ve çeviri çalışmalarının bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Zaman içinde çevirmenlerin sorumlulukları artarken, makineler vasıtasıyla kusursuz çeviriler elde etme fikri popülarite kazanmıştır. Makineli çeviri sistemlerinin bazı alanlarda kullanışlı olması, bu fikrin güçlenmesini sağlamıştır. Fakat, basit makineli çeviri sistemlerinin mevcut halleri çeviri iş alanının ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemiştir. Bu sorunun çözümünün, insan algısı, mantığı ve sorun çözme becerisini taklit eden Yapay Zeka'yı bilgisayar temelli çeviri yazılımlarına entegre etmek olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zeka entegre edilmiş güncel çeviri yazılımlarından üç tanesinin çeviri performansı belli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Sonucunda, bu yazılımlara entegre edilen Yapay Zekanın güncel altyapısının ve durumunun çeviri iş alanının gereksinimlerini profesyonel anlamda karşılamaya yeterli olmadığı ortaya koyulmuştur.
Avrupa Birliği Sürecinde Türkçe ve İngilizce Bankacılık ve Finans Terimlerinin Uyumu Üzerine Bir Çalışma
(2016) Aybar, Funda; Aksoy, Nüzhet Berrin
Küreselleşen dünyamızda, ülkeler arasındaki etkileşimle birlikte, ekonomiler birbirleri ile sürekli artan bir seviyede ilgilidirler. Bankacılık ve finans alanındaki küresel gelişmeler, finans literatürüne yeni kelimelerin, kavramların ve terminolojinin girmesine neden olmaktadır. Küresel ekonomi ile bütünleşmek için bu terminolojinin etkin bir biçimde anlaşılması ve kullanılması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla, yenilikler ve gelişmeler nedeni ile bankacılık ve finans metinlerinin çevirisi yeni bir boyut kazanmaktadır. Bu çalışma, bankacılık ve finans metinlerinin çevirisinde kullanılan yöntemleri tanıtmayı ve İngilizce dilindeki terminoloji ile İngilizceye çevrilen terminoloji arasındaki tutarlılığı karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Kaynak ve hedef metinlerin amaçlarına göre incelenmesinden dolayı bu çalışmada çeviriye yeni bir bakış açısı getiren Skopos Kuramı hareket noktası olarak seçilmiştir. Bu tezde incelemeler hem cümle hem de terminoloji bazında yürütülmüştür. Tezde, doğrudan çeviri yöntemleri olan ödünçleme, öyküntü, sözcüğü sözcüğüne çeviri ile dolaylı çeviri yöntemleri olan aktarım, modülasyon, eşdeğerlik ve adaptasyon yöntemlerinin kullanımına işaret edilmiştir. Ayrıca İngilizceye çevrilen ve İngilizce dilinde bulunan terminoloji arasındaki uyum araştırılmıştır. Anahtar Sözcükler : Bankacılık ve Finans Çevirisi, Skopos, Çeviri Yöntemleri, Terminoloji, Metafor.
Türkiye'deki Çeviri Piyasası Gereksinimleri Doğrultusunda Üniversitelerin Mütercim-tercümanlık Bölümleri için Bir Teknik Çeviri Eğitimi Modeli
(2013) Atila, Oğuzhan; Erton, İsmail
Bilim ve teknolojinin hızlı bir şekilde gelişen ve değişen doğasına paralel olarak teknik çeviri, küresel piyasanın talep ve gereksinimlerini karşılamada öncü bir rol oynamaktadır. Teknik çevirinin bu fonksiyonunun bir dayanağı da üniversitelerdeki teknik çeviri eğitimidir. Bu çalışmanın amacı, teknik çeviri dinamiğini yakalamada üniversitelerin ve çeviri piyasasının yaşadığı güçlükleri ortaya çıkararak bu ikisi arasında bir köprü görevi niteliğinde bir model sunmaktır. Sonuçların azami düzeyde tatmin edici ve güvenilir nitelikte olması için, üniversitelerdeki mütercim-tercümanlık bölümü son sınıf öğrencilerine ve piyasadaki çeviri bürolarına uygulanmak üzere iki anket kullanılmış, teknik çeviri derslerini veren üç öğretim elemanıyla röportaj yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında kapsamlı bir analiz yapılıp farklı açılardan değerendirilmiştir; çevirmen/tercüman adayı olan öğrencilerin görüşleri ve yaklaşımları, müfredat çerçevesinde teknik çeviri eğitiminin kapsamı, çeviri piyasasının talep ve gereksinimleri. Bu çalışmanın , ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağı beklenmektedir. Anahtar kelimeler : Teknik Çeviri , Çeviri Piyasası , Teknik Çeviri Eğitimi
Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma
(2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. Berrin
Küreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri Faaliyetleri
Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi
(2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmail
Bu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, Sosyolinguistik
Opera Librettosunun Türkçeye Çevirisi Üzerine Bir İnceleme
(2014) Özdemir, Merve Şenol; Soy, Özlem Şahin; Soy, Özlem Şahin; Soy, Özlem Şahin; English Translation and Interpretation; English Translation and Interpretation
Opera kelimelerin ve müziğin gücüyle duyguları ifade eden bir sanat dalıdır. Bu çalışmada, opera librettosunun Türkçe'ye çevirisinin önemli yönleri ve kriterleri tartışılacak ve çoğuldizge kuramı çerçevesinde hangi yıllarda hangi eserlerin kimler tarafından çevrildiğine değinilecektir. İlk olarak operanın Avrupa'daki gelişimine kısaca göz atılacaktır. Daha sonra, Osmanlı İmparatorluğu'nda ortaya çıkışı ve Batılı değerler doğrultusunda yeniden kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki gelişiminden bahsedilecektir. İkinci olarak, opera librettosu karma metin olarak ele alınacak ve bazı kuramsal yaklaşımlar tartışılacaktır. Çoğuldizge kuramı ışığında libretto çevirisinin ve çevirilmiş opera librettosunun Osmanlı ve Türk edebi çoğuldizgelerindeki yeri tartışılacaktır. Sonra, Ankara Opera ve Bale'sinde çalışan beş opera sanatçışı ile yapılan 'tarama' metodundaki birebir görüşmelerin sonucu, alanın kuramcılarından elde edilen bilgiler doğrultusunda tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: libretto çevirisi, opera çevirisi, çeviride söylenebilirlik, Çoğuldizge kuramı, opera çevirisi, üstyazı

Filters

Settings

Sort By

Results per page

Search Results