Search Results

Now showing 1 - 10 of 18
  • Master Thesis
    Konut reklamlarının tüketici üzerindeki etkisi: Reklam görsellerinin mekânsal açıdan değerlendirilmesi
    (2014) Çakar, Zeynep Güneş; Akın, Emel
    Son yıllarda değişen ve gelişen inşaat sektörüyle birlikte artan konut projelerine her geçen gün bir yenisi daha eklenmektedir. Sektördeki bu değişim ile birlikte işletmecilerin daha çok kişiye ulaşmak için en güçlü pazarlama stratejisi olan reklamlar aracılığıyla vaat edilen yaşam biçimi, hayat standartlarının yükselmesi tüketicinin konut satın alma eylemini gerçekleştirmesi sağlanmaktadır. Sosyal açıdan reklamın, tüketiciler üzerindeki etkisi yeni tüketici davranışlarını ortaya çıkarmaktadır. Birey, reklamlarla iletilen mesajlarla, alışkanlıklarını, gelirlerini, sosyal yaşantılarındaki farklılıklarını, çeşitli sloganlarla ve görsellerle belirtilen kusursuz yaşam biçimlerini sunulan konutlarda yaşama isteği duymaktadır. Bireye sunulan bu tercihlerin şekillenmesin de görsel kültürün göstergelerinden biri olan reklam ve reklam kampanyalarının önemi tartışılmazdır. Bu çalışma; son yıllarda artan konut reklamlarının tüketiciyi nasıl etkilediği, reklamlarca gösterilen mekân görsellerinin tüketiciyi etkileyip etkilemediği bunun sonucunda konut satın alma eylemini gerçekleştirip gerçekleştirmediğini ölçmeye çalışılmış olup konuta yönelik tercihlerin nasıl belirlendiğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 'Konut Reklamlarının Tüketici Üzerindeki Etkisi: Reklam Görsellerinin Mekânsal açıdan Değerlendirilmesi' başlıklı bu tez mekân görsellerinin analizleri yapılarak tüketiciye nasıl bir mesaj verdiği, konut reklamlarının tüketicilerinin dikkatini çekip çekmediği, izlenen reklamların tüketiciyi konut satın almaya yönlendirip yönlendirmediğini ölçen bir çalışmadır. Uygulama çalışması olarak incelenen Sinpaş GYO firmasının, Ankara'da yapmakta olduğu Altınoran ve İncek Life projelerinin reklam görselleri incelenerek tüketiciler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Konut reklamlarının tüketiciler üzerindeki etkileri sosyo-ekonomik faktörler ile sırasıyla kullanıcıların gelir, yaş, eğitim, meslek, cinsiyet v.b. özellikleri göz önüne alınarak, istatistiksel analiz yöntemler ile elde edilen somut sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tanıtım Kampanyaları, Konut Reklamları, Tüketim, İç MekânDış Mekân görselleri
  • Master Thesis
    Küçük konutlarda iç mekan analizi: Ankara'da iki konut örneği
    (2014) Bulhaz, Burçak; Akın, Emel
    'Küçük konut' ve 'mekân' kavramları, çağdaş kent yaşamının kapsamı içinde yer almaktadır. Konutların, tasarım süreçleri, değişen koşulları ve sosyo-ekonomik değerler doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; küçük konutun tanımlanması ile beraber, küçük konutun tasarımına yön vermesi gereken belirleyicilere değinilmektedir. Günümüz küçük konutlarında gerek mekânsal gerek niteliksel özellikleri ile birlikte, küçük konutlardaki mekânsal organizasyonların uygunluğu, yeterliliği ve kullanım kolaylığına bağlı olarak kullanıcı memnuniyeti ile yaşam tarzlarının küçük konutlarda uygunluğu incelenmektedir. Tez de küçük konut kullanıcılarının bulunduğu iki pilot bölgede yapılan anket çalışması ve bu küçük konutlara ait projelerin incelenip iç mekan analizlerinin karşılaştırılması yapılarak mekânsal farklılıkları irdelenmiştir. Örnek çalışma ile mevcut bir konutun mekânsal organizasyonunun yeniden düzenlenerek kullanım alanlarındaki değişim irdelenmiştir. Anahtar sözcükler: Konut, Küçük Konut, Küçük Konutların Ġç Mekân BiçimleniĢi, Küçük Konutların Ġç Mekân Organizasyonu,
  • Doctoral Thesis
    Cıttaslow Kentlerde Mekânsal Biçimlenme: Seferihisar ve Gerze Örnekleri
    (2022) Demirant, Pelin; Akın, Emel
    Küreselleşme sürecinde kentler yerel değerlerini yitirmekte, tek tipleştirilmekte, kent mekânları rant odaklı uygulamalarla dönüştürülmektedir. Cittaslow hareketi, kentlerin küreselleşmenin olumsuz etkilerinden korunması amacıyla ve kentlerin yerel değerlerinin korunması hedefiyle ortaya çıkmıştır. Bu tezin amacı, Cittaslow hareketinin, küreselleşme ve mekân ilişkisi temelinde incelenmesidir. Bu amaca koşut olarak tezin hedefi, seçilen iki Cittaslow kentin, Seferihisar ve Gerze'nin, mekânsal olarak incelenmesidir. Araştırmanın amacı ve hedefi doğrultusunda, Uluslararası Cittaslow Tüzüğü'ndeki 72 kriter incelenmiş, mekân üretimi ve organizasyonu, kentin mekânsal biçimlenmesi ile ilgili maddeler saptanmıştır. Seferihisar ve Gerze'nin, Cittaslow olmadan önceki ve sonraki ekonomik yapısı ve mekânsal incelemesi yapılmış; elde edilen tüm bulgular, Cittaslow kriterleri ve küreselleşme-mekân ilişkisi temelinde değerlendirilmiştir. Araştırmada, Cittaslow kriterlerinde, kent mekânına yönelik maddelerin yetersiz olduğu, var olanların da zorunlu olmadığı, kentsel rantların engellenmesine yönelik hiçbir maddenin bulunmadığı saptanmıştır. İki kentin de tanınırlıkları artmış, turizmi canlanmış, yerel ürünlerin satış olanakları sağlanmış ve tarihi yapıların iyileştirmeleri yapılmıştır. Öte yandan, yoğun ve yüksek yapılaşmalar başlamış, kentsel rantın önüne geçilememiştir. Cittaslow hareketinin sadece turizm amaçlı bir hareket olmaktan öteye geçebilmesi için Cittaslow kriterlerinde kent mekânın biçimlenmesine ve kentsel rantın denetlenmesine yönelik maddelerin zorunlu kriterler olarak yer alması, uygulama ve denetim sürecinin, kentsel sürdürülebilirlik ilkesi ve planlama araçları birlikte ele alınması, kent mekânları konusunda çalışan farklı kurum ve kuruluşlarla işbirliğinin sağlanması gereklidir. Anahtar Kelimeler: Cittaslow Kriterleri, Seferihisar, Gerze, Mekânsal Biçimlenme, Küreselleşme.
  • Doctoral Thesis
    Kentsel Mekan Öğesi Olarak Pasajlarda Mekansal Biçimlenme: Ankara- Yenişehir Pasajları
    (2020) Kıral, Merve Kurt; Akın, Emel
    Mekânları içinde bulundukları toplumsal koşullar biçimlendirir; karşılıklı olarak, mekânlar da toplumsal yapıyı etkiler. Tezin konusunu oluşturan pasajlar, dönemin, sosyo-ekonomik, sosyo-politik, sosyo-kültürel dönüşümüne koşut olarak ilk kez Batı'da ortaya çıkmıştır. Türkiye'de ilk olarak İstanbul'da görülen pasajlar; Ankara'da da ekonomik ve toplumsal koşulların değişmesi ile yapılmaya başlanmış, etkili ticaret işlevleriyle kent ekonomisine katkı sağlamış, gündelik hayatın vazgeçilmez mekânları olarak kentsel ve toplumsal ilişkileri yeniden belirlemiş, karakteristik mimarileri, özgün yapı tipolojileri ve özel mülkiyette kamusal süreklilik sağlama özellikleri ile ayrıcalıklı kentsel mekânlar olmuştur. Tezin amacı, pasajların kentsel mekân öğesi olarak mekânsal biçimlenmelerinin ve yapı tipolojilerinin, ortaya çıkış koşulları temelinde incelenmesi ve Ankara pasajlarına özgü mekânsal biçimlenmelerinin nedenselliklerinin aranmasıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın hedefleri, Ankara pasajlarının ortaya çıktığı dönemin sosyo-ekonomik, sosyo-politik, sosyo-kültürel yapılanması, kentsel gelişme süreci ve planlama kararları zemininde, mekânsal olarak değerlendirilmesidir. Tez kapsamında öncelikle, Batı pasajlarının mekânsal özellikleri aktarılmış; İstanbul pasajlarından örnekler verilmiş, Ankara pasajlarının yapıldığı dönemin koşulları açıklanmıştır. Bulvar üzerinde ve çevresinde saptanan 31 adet pasajın mekânsal özellikleri irdelenmiş, dönemsel olarak ortaya konulmuş, içlerindeki 12 pasajın detaylı mekânsal analizi yapılmıştır. Bulgular, (Batı) pasajlarının temel özellikleri ile karşılaştırılmış; Ankara pasajlarının biçimlenmesi, nedenleri ile tartışılmıştır. Yenişehir'de, Atatürk Bulvarı ve çevresindeki araştırma alanında saptanan toplam 31 pasajın 27'si, 1950-1980 yılları arasında yapılmıştır. Ankara pasajlarının mekânsal biçimlenmesi Batı pasajlarından farklıdır. Ankara/Yenişehir pasajlarının konumları ve sokak bağlantıları dış mekân ile iç mekânın ilişkisini zemin, zemin altı kotlara dahil edilmesini olanaklı kılarak kamusal alan kullanımında etkili süreklilikler sağlamaktadır. Aynı şekilde Ankara pasajlarının sokak bağlantıları ve iç mekânları da Batı pasajlarından farklıdır. 1950'li yılların ortalarından itibaren, ardı ardına uygulanan yeni plan kararları sonucunda, Ankara/Yenişehir'de yapılaşma yoğunluğu artmış; mevcut yapılar yıkılarak, altları pasaj/dükkân olan yapılar yapılmış; Bulvar ve çevresi yeniden biçimlenmiştir. Yeni plan kararlarının, yapılaşmış bir alanın mevcut parselasyon sisteminde ve mülkiyet düzeninde uygulanması, Ankara pasajlarının kendine özgü biçimlenmesine neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Ankara-Yenişehir, pasaj, mekânsal biçimlenme, kentsel mekân
  • Doctoral Thesis
    The Impact of Digital Games on Architectural Education: an Experimental Study Through Virtual Reality Game Design
    (2025) Yoğsul, Hasane Ceren Cindioğlu; Akın, Emel; Acar, Aktan
    Mimarlık eğitiminde dijital oyunların kullanımı, öğrencilerin mekânsal düşünme ve temsil becerilerini geliştirme potansiyeliyle giderek önem kazanmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı oyun tabanlı öğrenme yaklaşımının mimarlık öğrencilerinin mekânsal farkındalıkları ve iki boyutlu mekânsal temsil becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Tezin amacına koşut olarak, bir sanal gerçeklik oyununun geliştirilmesi ve oyunun mimarlık öğrencileri üzerindeki etkisinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Tezde, bir sanal gerçeklik oyunu geliştirilmiş; oyun, iki aşamalı çapraz desenli deneysel bir yöntemle sınanmıştır. Deney için üçüncü sınıf mimarlık öğrencilerinden 20 katılımcı seçilmiş; katılımcılar rastgele kontrol (n=10) grubu ve deney (n=10) grubu olarak ayrılmıştır. Deneyin 1. Aşamasında kontrol grubuna oyundaki yapılarla ilgili bilgi verildikten sonra yapıların çizimleri istenirken, deney grubuna oyun oynatıldıktan sonra yapıların çizimleri istenmiştir. 2. Aşamada, kontrol grubu deney grubuna dönüştürülerek 1. Aşama (bilgilendirme sonrası çizim) sonrasında oyun oynatılmış, tekrar çizim istenmiştir. Deney grubuna da 1. Aşama (oyun spnrası çizim) sonrasında bilgilendirme yapılmıştır. Veri toplamak üzere oyun sonrası bulunuşluk, akış ve sistem kullanılabilirliği ölçekleri uygulanmış; görüşleri açık uçlu anketler ve gözlemler ile kaydedilmiştir. Çizimlerin, ölçeklerin, anketlerin, kayıtların ve gözlem sonuçlarının değerlendirilmesi sonucunda sanal gerçeklik tabanlı oyun deneyiminin öğrencilerin mekânsal temsil becerilerini geliştirdiği görülmüştür. Mimari yapıların çizimlerinde (plan ve kesit) oyun oynayan öğrencilerin, sadece yapı bilgilendirmesi yapılan öğrencilere kıyasla daha fazla gelişme gösterdikleri tespit edilmiştir. Ölçek analizlerinde katılımcıların bulunuşluk ve akış puanlarının yüksek olduğu, deneyimin oldukça sürükleyici ve motive edici olduğu belirlenmiştir. Gözlemler ve açık uçlu anket yanıtları, oyun içi etkileşimin öğrencilerin öğrenme sürecine katılımını ve mekânsal keşif süreçlerini, plan-kesit gibi iki boyutlu mimari temsil araçları ile aktarma becerilerini artırdığını desteklemektedir. SG oyunu ile farklı bir yaklaşım sergileyen bu özgün çalışmanın, daha geniş örneklemlerle ve daha gelişmiş SG araçlarıyla güçlendirilecek ve oyunun çok oyunculu mod gibi özelliklerle zenginleştirilecek gelecek çalışmalar için öncü olacağı düşünülmektedir.
  • Doctoral Thesis
    Çatışma Altındaki Dünya Miras Alanlarında Unesco'nun ve Taraf Devletlerin Tutumu: Diyarbakır Surları, Hevsel Bahçeleri ve Suriçi Bölgesi
    (2023) Seren, Rengin; Akın, Emel
    Geçmişi M.Ö. 3000 yıllarına kadar uzanan kadim Diyarbakır Kenti, jeo-politik önemi nedeniyle yüzyıllar boyunca bölgenin odak noktası özelliğini taşımış, birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Kentin ilk yerleşimi olan Suriçi Bölgesinde, 19. yüzyılın ikinci yarısında sur dışına açılma başlamıştır. Suriçi Bölgesi, 1988'de kentsel sit alanı ilan edilmiştir. 8 Temmuz 2015'te 'Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı' Dünya Mirası olarak tescillenmiş; tescillenen alanlara 1. Derece tampon bölge konumunda olması nedeniyle, Suriçi Bölgesi de koruma altına alınmıştır. 2012 Koruma Amaçlı İmar Planı ve UNESCO için hazırlanan Alan Yönetim Planı kararları uygulanamadan, bölgede çatışmalar başlamış ve alana giriş çıkışlar kapatılmıştır. 2 Aralık 2015-10 Mart 2016 arası yaşanan çatışma süreci sonucunda alanda mekânsal tahribat yaşanmış, pek çok mahallede büyük hasarlar oluşmuş; nihayetinde, yoğun ve hızlı bir mekânsal dönüşüm süreci başlamıştır. Bu tezin temel amacı, çatışma altındaki dünya miras alanlarında UNESCO'nun ve taraf devletlerin tutumunu irdelemektir. Tezin diğer amacı çatışmanın kent mekânlarındaki etkisini incelemektir. Amaca koşut olarak tezin hedefi, Diyarbakır Surlarını, Hevsel Bahçelerini dünya miras alanı olarak ve Suriçi'ni tampon bölge olarak tescilleyen UNESCO'nun ve taraf devlet Türkiye'nin, alanda yaşanan çatışma sürecindeki ve sonrasındaki tutumunu irdelemektir. Çatışma sürecinde Suriçi'nde yaşanan mekânsal tahribatın ve sonrasındaki mekânsal değişimin ve planlama sürecinin incelenmesi tezin bir diğer hedefidir. Tezde, çatışma öncesinde, sürecinde ve sonrasında, Surlar, Hevsel Bahçeleri ve Suriçi'nin mekânsal yapılanması ve planlama süreci detaylı olarak incelenmiş, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, çatışma sürecinin ve sonrasının raporları ve toplantı kararları temelinde UNESCO'nun ve Türkiye'nin tutumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulguların ve verilerin değerlendirilmesiyle tezde, çatışma sürecinde alanda büyük tahribatlar oluştuğu, UNESCO'nun kararlarının sadece tavsiye niteliğinde olduğu, yetkisi olmasına rağmen yaptırım gücünün olmaması nedeniyle UNESCO'nun kurumsal kimliğinin bir kez daha sorgulanması gerektiği, Türkiye'nin de UNESCO'nun tavsiye kararlarına uymadığı sonucuna varılmıştır.
  • Master Thesis
    Yeniden İşlevlendirmenin Mekân ve Gündelik Yaşam Üzerindeki Etkisi: Çanakkale Kilitbahir Kale Müzesi
    (2022) Parlak, Tuğçenur Metin; Akın, Emel
    Kilitbahir Kalesi beş asra tanıklık etmiş toplumumuzun önemli bir kültürel mirasıdır. Bu miras, gelecek kuşaklara aktarılmak, kendi değerini ve bütünlüğünü korumak, içinde barındırdığı mekânların niteliğini arttırmak ve içinde bulunduğu çevrenin sosyal ve ekonomik yapısına katkıda bulunmak gibi hedeflerle yeniden işlevlendirilmiştir. Yeniden işlevlendirmenin başlattığı mekânsal değişim gündelik yaşamın sürdüğü mekânlarda iyileştirmelere, sağlıklaştırmalara sebep olmuş, mekânının niteliğini arttırmıştır. Tezin amacı, yeniden işlevlendirilen Kalelerin, yeni işlevin gereksindiği mekânlara nitelik ve nicelik olarak yeterliliği ile yeni işlevin içinde bulunduğu çevrenin mekânsal biçimlenmesine, kimliğine, ekonomik yapısına ve halkın gündelik yaşantısına olan etkilerinin incelenmesidir. Bu amaca koşut olarak, tezin hedefi, Çanakkale'nin Eceabat ilçesinde yer alan Kilitbahir Kalesi ve Kilitbahir Köyünde araştırma yapılmasıdır. Tezde, Kale'nin, müze olarak yeniden işlevlendirilmesi sürecinin incelenerek, Müzenin mekânsal analizinin yapılması ve işlevsel/mekânsal değişimin yakın çevresindeki Köyün mekânsal biçimlenmesindeki ve gündelik yaşamındaki etkisinin aktarılması hedeflenmektedir Tezin amacına ulaşabilmek Kilitbahir Kalesi'nin tarihsel süreci irdelenmiş, kalenin çeşitli dönemlerine ilişkin mekânsal bilgiler, işlev değişikliği süreci aktarılmış, Kalenin ve Müzenin mekânsal analizi gerçekleştirilmiştir Kilitbahir Köyü'nün, Müze işlevi öncesindeki ve sonrasındaki mekânsal biçimlenmesi ve gündelik yaşamı irdelenerek karşılaştırılmıştır. Kilitbahir Kalesi, Kilitbahir Kale Müzesi olduktan sonra geçmişteki sahipsiz görüntüsü ve metruk durumundan arınmış, kimliği ile uyumlu çağdaş ve bütüncül bir işlev kazanmış, geçirdiği yangın sonrası zarar gören kısımları onarılmıştır. Müzenin açılmasından sonra Kilitbahir Köyündeki taşınmaz kültür varlıklarına da bakış açısı değişmiş, yıllarca metruk durumda kalan taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon çalışmaları başlamış, uzun süre boyunca uygun işlev ve istekli bulunamayan yapılar işlev kazanmış, altyapının iyileşmesi ile yaşam ortamı sıhhileşmiş, düzenli peyzaj bakım faaliyetleri ile yerleşme tarihi dokusuyla uyumlu sağlıklı bir çehre kazanmış, köyde hem yeniden işlevlendirilmek suretiyle hem de yeni yapılarla otel ve pansiyon sayısı artmıştır. Bu dönüşümler istihdamı arttırmış, kadınların, gençlerin ekonomik hayata iştirakini sağlamıştır. Yapılan çalışma göstermektedir ki yeniden işlevlendirme, yapı ve çevresinde mekânsal değişimler başlatmış gündelik yaşamı kimi zaman etkilerken kimi zaman belirlemiştir. Anahtar Sözcükler: Kilitbahir Kale Müzesi, Kilitbahir Köyü, Yeniden İşlevlendirme, Mekânsal Değişim, Gündelik Yaşam
  • Master Thesis
    Roman Mekanları ve Gündelik Yaşam: 200 Evler Toplu Konut Örneği
    (2022) Erzurumlu, Tansu; Akın, Emel
    İçinde bulunulan mekânlar yaşam tarzlarını etkiler, değiştirir, dönüştürür. Öte yandan yaşam tarzları da, mekânları değiştirir, yeniden biçimlendirir. Mekân-gündelik yaşam ilişkisinin en belirgin mekânlar, doğal olarak, gündelik yaşamın en yoğun yansıdığı evlerdir. Mekân-yaşam etkileşiminin en belirgin yansıması, yaşam tarzlarına uygun olmayan evlerdeki yaşamlarda gözlenebilir. Tez, yaşadıkları mekânları, kültürleri, bir başka deyişle, gündelik yaşamları en özgün gruplardan birisi olan Romanların evlerini konu edinmektedir. Tezin amacı, Romanların yaşadıkları evlerin mekânları ile gündelik hayatları arasındaki etkileşimin incelenmesidir. Tezin amacına koşut olarak, Romanların günümüzdeki yaşadıkları Samsun 200 Evler Toplu Konutu alanında araştırma yapılması hedeflenmiştir. Araştırma amacı ve hedefine koşut olarak, Romanların kökenleri, yaşadıkları mekânlar, kültürleri ve gündelik yaşamları kısaca aktarılmış, Türkiye'de yaşayan Romanlar hakkında bilgi verilmiştir. Romanların Samsun'a göç ettikleri zaman yerleştirildikleri evlerden günümüzdeki evlerine kadarki süreçten söz edilmiş; sırasıyla Teneke Mahallesi ve 200 Evler Mahallesi bahçeli evlerindeki mekânları ve yaşamları aktarılmıştır. Tezin araştırma alanı, Romanların günümüzde yaşadıkları 200 Evler Toplu Konutlarıdır. Toplu konut aşanı ve evleri mekânsal olarak detaylı bir şekilde incelenmiş, konutlarda yaşayan Romanlar ile görüşülmüştür. Elde edilen tüm bulgular yorumlanmış; Romanların önceki evleri ve yaşamları ile günümüzdeki evleri ve yaşamları karşılaştırılmış ve günümüzde yaşadıkları evlerin mekânsal özelliklerinin Romanların yaşam tarzlarına etkisi ve yaşam tarzlarının evleri üzerindeki mekânsal etkisi değerlendirilmiştir. Tez kapsamında elde edilen bulgular, tezin hipotezini desteklemektedir: Site hayatına, günümüze kadar geçen süre içerisinde alışamamışlar; eski gündelik alışkanlıklarını, kültürel değerlerini sürdürebilmek için mekânları dönüştürmüşler, yeniden biçimlendirmişlerdir. Bununla birlikte, yeni mekânları ve çevreleri, kültürel ve gündelik yaşamlarını etkilemiş, değiştirmiştir.
  • Master Thesis
    Sovyet Dönemi Konutlarında Mekansal Dönüşüm Süreci: Moskova Örneği
    (2015) Jular, Nermin Azizzade; Akın, Emel
    Bu çalıĢmada, konut yapılarında mekânsal dönüĢüm süreci, toplumsal değiĢim sürecindeki politik yapılanma temelinde incelenmektedir. Çarlık dönemi, sosyalist dönem (Sovyetler Birliği) ve kapitalist dönem (bugünkü Rusya) olarak birbirinden çok 3 farklı rejimi ardı ardına yaĢaması ve her dönemin konutlarının zengin örneklerinin mevcut olması nedeniyle, araĢtırma için Moskova kenti seçilmiĢtir. Sadece 3 farklı rejim değil, aynı zamanda sosyalist dönemde farklı sosyo-ekonomik uygulamalar söz konusudur. Bu nedenle, konutların mekânsal dönüĢüm süreci, çarlık döneminden günümüze kadarki süreçte, politik yapılanmanın farklılaĢtığı dönemler altında irdelenmiĢtir. 1917 Devrim‟i öncesi Çarlık Rusya‟sı, 1917-1991 arası sosyalist dönemde Lenin, Stalin, KruĢçev, Brejnev ve Gorbaçov dönemleri ve 1991‟den günümüze kadarki kapitalist dönemde Moskova‟da konut üretimi ve seçilen konutların mekânsal biçimlenmeleri irdelenmiĢtir. Çarlık Rusya‟sı ve Sovyetler döneminde inĢa edilen konutların günümüzdeki durumları saptanarak mekânsal dönüĢüm süreçleri değerlendirilmiĢtir. Dokümantasyon ve yerinde gözlemlerle belgeler değerlendirilmiĢ, her dönem Moskova‟da konut üretimi ve günümüzdeki mevcut konutların içerisinden seçilen konutların mekânsal analizleri yapılmıĢtır. Ayrıca, günümüzde Çar Dönemi ve Sovyetler Birliği‟nden kalan (Komün evleri, Stalinkalar ve KruĢçevkalar) konutlarda yaĢayan 50 farklı kiĢi üzerinde yüz yüze anket uygulanmıĢtır. Anahtar Kelimeler : Sovyetler Birliği, Moskova, Konut, Mekân-Politik Yapılanma-Ġktidar ĠliĢkisi, Mekânsal DönüĢüm
  • Master Thesis
    Yeni Medya Sanatı Olarak Video Haritalama: Kamusal Alanın Mekânsal Dönüşümü Üzerine Etkisi
    (2025) Karabulut, İlayda; Akın, Emel
    Video haritalama, yapı yüzeylerine ve kamusal alanlara projeksiyon teknolojisi kullanılarak görsel içeriklerin yansıtılması yoluyla mekânın deneyimsel ve mekânsal olarak yeniden biçimlendirilmesini sağlayan bir yeni medya sanatı tekniği ve pratiğidir. Bu teknik, geçici veya kalıcı biçimlerde mekâna entegre edilerek, fiziksel çevreyi estetik, sosyal ve mekânsal açılardan dönüştürme potansiyeline sahiptir. Son yıllarda kentlerin kamusal alanlarında farklı amaçlarla gerçekleştirilen video haritalama uygulamaları, yalnızca görsel bir etki yaratmanın ötesinde, toplumun taleplerini ve beklentilerini mekâna yansıtan güçlü bir ifade aracı haline gelmiştir. Toplumun kamusal alana yönelik artan ilgisi ve sanatsal beklentileri, bu alanların fiziksel yapısında dönüşümler gerektirmekte; video haritalama uygulamaları, kamusal mekânın daha esnek, katılımcı ve işlevsel bir yapıya dönüşmesine olanak sağlamaktadır. Video haritalamanın toplumla kurduğu ilişki, kamusal alanlarda bulunma süresi ile doğrudan ilişkilidir. Geçici uygulamalar anlık deneyimler ve algısal değişimler yaratırken, kalıcı uygulamalar kamusal alanın kimliğini şekillendirerek mekânsal düzenlemeleri teşvik edebilmektedir. Bu tezin amacı, video haritalama uygulamalarının kamusal alanın dönüşümündeki potansiyelini incelemektir. Bu tez kapsamında, öncelikle kamusal sanatın ve yeni medya sanatının kamusal alan ve toplum üzerindeki etkileri kuramsal düzeyde incelenmiştir. Bu çerçevede, yeni medya sanatı pratiği olarak video haritalama uygulamaları ele alınmış; yurt dışında gerçekleştirilen örnekler geçici ve kalıcı nitelikleri üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Daha sonra Türkiye'de gerçekleştirilen video haritalama uygulamaları değerlendirilmiş ve bu uygulamaların ağırlıklı olarak geçici nitelikte olduğu gözlemlenmiştir. Ankara kent meydanlarında video haritalama uygulamasının gerçekleştirilebilirliği araştırılmış; uygun bulunan alanlar için öneri geliştirilmiştir. Ulus, Kızılay ve Anadolu Meydanları özelinde, içerikler tematik olarak kategorize edilmiş ve her bir alanın fiziksel ve işlevsel özellikleri doğrultusunda kamusal alanda mekânsal düzenleme önerileri sunulmuştur.