Search Results

Now showing 1 - 10 of 2482
  • Master Thesis
    Ayrık Üretim Sistemlerinde Kestirimci Bakım için Akıllı Süreç Planlama Uygulaması
    (2022) Al-humaırı, Elaf Rıyadh Resen; Lotfısadıgh, Bahram; Amınbakhsh, Saman
    Sıkı küresel pazar rekabeti ve sürekli değişen müşteri talepleri, üretim işletmelerini esnek üretim sistemlerine doğru itmektedir. Bu şekilde, süreç planlama ve çizelgeleme adımları üreticiler için gerçekten çok önemlidir. Özellikle hacim ve ürün tipi esnekliği olan esnek atölyelerde bu süreçler daha da kritik hale geliyor. 'Endüstri 4.0' adı verilen yeni bir sanayi devrimi, işletmelerin bu ezici rekabet baskısı ile yüzleşmelerini desteklemek ve süreç planlama ve çizelgeleme süreçlerinin verimliliğini artırmak için bilgisayar ve bilgi teknolojilerini üretim sistemleriyle entegre ederek yeni teknolojik olanaklar getiriyor. Etmen tabanlı sistemler, üretim sistemlerinin sanallaştırılması, siber-fiziksel katmanların oluşturulmasıyla sistem simülasyonu, dijital ikizler ve diğerleri gibi bu teknolojilerden bazıları literatürde çeşitli araştırmalarda çalışılmış ve geliştirilmiş olarak adlandırılabilir. Bu araştırmada, üretim alanının ontolojik modellemesi ve muhakeme kurallarının süreç planlama aşamasına bir çözüm olarak Lekin çizelgeleme programı ile entegre edilerek yeni bir metodoloji önerilmiştir. Bu tezde, önce talaşlı imalat işlemleri için geliştirilen ontoloji etki alanı modeli anlatılmış, daha sonra tasarlanarak eklenen muhakeme kuralları ve SPARQL sorguları detaylı olarak anlatılmıştır. Son olarak, Lekin programı yerleşik sezgisellerinden elde edilen çizelgeleme sonuçları açıklanmıştır.
  • Article
    Policy Frameworks Without Practice? Exploring Marine Governance and Climate Integration Challenges in Türkiye
    (Elsevier Sci Ltd, 2026) Karli, Aygun
    The marine-climate nexus has emerged as a critical frontier in global environmental governance, yet its integration into national policy frameworks remains uneven. This article examines the case of T & uuml;rkiye, a middleincome country with extensive coastlines and increasing exposure to climate risks, to explore how marine and climate governance interact in practice. Drawing on 22 semi-structured interviews with experts from government, civil society, and academia, the study applies thematic analysis to identify six interrelated challenges: (1) the gap between legal frameworks and implementation, (2) crisis-based governance, (3) institutional fragmentation and coordination deficits, (4) dependence on European Union funding and external alignment, (5) societal indifference and limited marine literacy, and (6) the contested discourse of the blue economy. The findings demonstrate that although T & uuml;rkiye has adopted robust legal instruments and aligned with EU standards, enforcement and institutional integration remain weak. Governance is often reactive, fragmented, and externally driven, with limited societal demand for ambitious reforms. These dynamics reflect broader patterns in global marine-climate governance but are compounded by T & uuml;rkiye's context specific political and institutional constraints. The article argues that bridging the persistent policy-practice gap will require stronger institutional coordination, investments in capacity and literacy, and reframing the blue economy as a vehicle for climate adaptation and mitigation rather than narrow economic growth.
  • Master Thesis
    Perakende İşletmelerde İç Kontrol Riskleri ve Önlemleri
    (2020) Gök, Mustafa Can; Yanık, Zeki
    Perakende satış işletmelerini, farklı nitelikteki bireysel müşterilerin fazla sayıda ihtiyacını, diğer işletmelere göre daha kalabalık ve tek alanda karşılayan işletme grubu olarak tanımlamak hiç yanlış olmaz. Bu işletmeler gelişen teknolojinin desteği ile tüketicilerin değişen davranış ve tüketim kalıplarına en iyi karşılık verebilen işletmeler olarak da nitelenebilir. Herhangi bir ailenin sabah kahvaltısı dâhil, aylık tüm ihtiyaçlarını, hatta otomobil, bahçe mobilyası, ev tamir malzemesi gibi ihtiyaç malzemelerini, seyahat rezervasyonu ve tatil planını aynı yerde bir gün içinde karşılamak ancak bu tür işletmelerin eseri olabilir. Bu tür işletmelerin müşteri yoğunluğuna göre istihdam edecekleri personel yoğunluğu, günlük yapılan cirolar, müşterilerin kaprisleri veya nazları, rakipler ile rekabet gibi durumlar değerlendirildiğinde yönetimi oldukça zor olarak kabul edilebilecek bir sektör doğmaktadır. Bu kapsamda gerek günlük iş akışı sırasında çıkan zimmet, hata ve hile riski, gerekse rekabet içinde yarışabilmek için uygun alım politikalarının geliştirilmesi kapsamında riskler bu şirketleri tam bir kıskaca almaktadır. Bu kıskaçtan kurtulabilmenin araçlarından birisi de işletmenin tüm birimlerine yayılmış, işletmenin stratejik amaçlarını kapsayan bir iç kontrol sistemidir. Burada iç kontrol sistemi bir israfı ve zimmeti önleme, aynı zamanda toplumun kurallarına uygun davranış modeli ile kurumlaşma yolculuğunun aracı olarak görülmektedir. Yönetimin, verimliliği artırmak, kaçak ve kayba engel olmak ve itibar kaybı riskinden korunmak amacıyla oluşturduğu sistematik önlemlere (kontrollere) iç kontrol sistemi denmektedir. İç kontrol sisteminin oluşturulması ile işletmenin faaliyetlerini etkin bir seviyede devam ettirmesi, varlıkların korunması, rekabet gücünü artırması, işletme içerisinde ki hata, hile ve hırsızlığın engellenmesi amaçlanmaktadır. Günümüzde birçok uluslararası komisyonun oluşturduğu iç kontrole ilişkin modeller bulunmaktadır. Bu çalışmada COSO modeli temelinde incelemeler yapılmıştır. Çalışma boyunca hedef nokta olarak genel ürün odaklı perakende mağazalar baz alınmıştır. Süreçler incelenerek, birimler bazında kontrol noktaları oluşturulmuş ve kontrol noktalarının amaçları açıklanmıştır.
  • Master Thesis
    Lewis Carroll'ın Alice's Adventures İn Wonderland (1865) ve C.s. Lewis'nin The Magician's Nephew Romanlarında İkincil Dünya Fantazilerinin İncelenmesi
    (2021) Yılmaz, Elif; Elbir, N. Belgin
    Bu tezin amacı Lewis Carroll'ın Alice's Adventures in Wonderland ve C.S. Lewis'in the Magician's Nephew romanlarını birincil dünya düzenindeki gerçeklik ve olasılık kavramlarıyla ilişkili olarak, 'gerçeklik' kavramının metinlerdeki ikincil dünyalarda nasıl biçimlendirildiği ve ifade edildiği ve fantastik ögeler içeren metinlerin, gerçeklik kavramının biçimlendirilmesiyle bağlantılı olarak nasıl sınıflandırıldığı üzerinden incelemektir. Tezin teori bölümünde, fantastik edebiyat eleştirisinin yirminci yüzyıldaki gelişim süreci, türün karakteristik özelliklerini ve fantastik ile gerçeklik arasındaki ilişkiyi açıklayan, J.R.R. Tolkien, Tzevetan Todorov, Eric S. Rabkin ve Rosemary Jackson tarafından yazılmış başlıca metinler incelenmiştir. Analitik bölümlerde Alice's Adventures in Wonderland ve the Magician's Nephew romanlarının fantastik ögeler içeren metinler olarak, fantastik edebiyat için önemi, bu metinlerdeki fantastik elementlerin teori bölümünde açıklanan metinlerin ele alınması yoluyla incelenmiştir. Sonuç olarak fantastik, kişiler ve toplumların bilinçaltı arzularının tersine çevirme ve ortaya koyma yoluyla ifade edilmesidir, ancak içinde fantastik ögeler barındıran her metin, fantastik edebiyat ürünü değildir, çünkü fantastik edebiyat metinler, fantastiği ve doğaüstünü, gerçek olarak kabul etmelidir. Bu durumda, C. S. Lewis'in eseri bir fantastik edebiyat ürünü olarak sınıflandırılabilirken, Lewis Carroll'ın eseri için aynı durum geçerli değildir, zira Carroll'ın eseri içinde fantastik ögeler barından bir rüyanın hikâyesidir.
  • Master Thesis
    Petrol ve Gaz Ekipmanları İmalat Firmalarında Kurumsal Kaynak Planlama Yazılım Paketi Seçmek için Analitik Hiyerarşi Süreç Yaklaşımı
    (2016) Lesanı, Seyed Hajır; Baç, Uğur
    Günümüz dünyasında, işletmeler ve firmalar, birbirleri ile rekabet edebilmek için, çoğunlukla Bilgi Teknolojilerine dayalı bilgisayar yazılımlarından faydalanmak zorundadırlar. Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) firmalar için önemli bir yatırımdır. Bu yazılım paketi verimi artırma amacıyla firma veya kuruluşun farklı bölümleri arasında bağlantı sağlamak için firmanın tüm yazılım ihtiyaçlarını birleştiren entegre bir yazılım paketidir. Dünyada farklı ERP sistem sağlayıcıları olduğundan dolayı, firmalar açısından, kendi gereksinimlerine göre en iyi yazılımı seçmek zordur. En iyi sistemi seçmek için hem uygulama hem de yazılımla ilgili hususlar göz önünde bulundurulmalıdır ve bu hususlar her kuruluş için değişiklik gösterir. Dolayısıyla her firma için en iyi olan ERP sistemini seçmek mümkün değildir. Bir firma için en iyi ERP sisteminin seçiminde, en iyi sonucu elde etmek için Çok Ölçütlü Karar Verme (MCDM) yönetimi kullanılmalıdır. Bu tezde, MCDM yöntemleri olarak Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (FAHP) seçilmiştir ve veri toplamak için Birleşik Arap Emirlikleri'nde yer alan farklı petrol ve doğal gaz donanımı imalatçısı firmaların Bilgi Sistemleri bölümlerine ve bu alanda çalışan elemanlarına bir anket gönderilmiştir. Aynı zamanda, kendi ERP sistemlerini seçerken tercih ettikleri kriterleri tespit etmek için görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Tezin sonucunda, kullanım kolaylığı ve maliyet kriterlerinin diğerlerinden daha çok dikkate alındığı görülmüştür. Son olarak, söz edilen karar verme mekanizmaları karşılaştırılmış ve bu yöntemin işlemleri ve hesaplama adımlarını tanımlamak için bir vaka çalışması sunulmuştur.
  • Master Thesis
    Gas(x)se(1-x) Katmanlı Karışım Kristallerinin Yapısal ve Elipsometrik Özellikleri
    (2017) Habaibi, Om-alhana; Işık, Mehmet; Özkan, Filiz Korkmaz
    GaSxSe1-x katmanlı karışım kristalleri yapısal ve optiksel karakterizasyon teknikleri kullanılarak incelendi. Bridgman metodu ile büyütülen örneklerin yapısal karakterizasyonu x-ışını kırınımı (XRD), enerji saçılım spektroskopisi (EDS) ve Fourier transform kızılötesi spektroskopisi teknikleri kullanılarak başarıldı. Karışım kristallerinin kompozisyonal bağımlılığı EDS deneyleri ile elde edildi. Ölçümlerin sonuçları, kullanılan örneklerin x değerinin 0.25 aralıklar ile 0 ile 1 arasında olduğu kompozisyona denk geldiğini gösterdi. Örneklerin kristal yapısı XRD ölçümlerinin sonuçlarını ve analiz için bir yazılım programı kullanarak açığa çıkarıldı. FTIR tayfları x=0, 0.25 ve 0.50 kompozisyonlarındaki örneklerin içerisinde çoklu fonon emiliminin var olduğunu gösterdi. XRD ve FTIR deneylerinin sonuçları kullanılan kompozisyonlar arasında ilişkilendirildi. Örneklerin optiksel karakterizasyonu 1.2-6.0 eV spektral aralıpında gerçekleştirilen elipsometri deneyleri ile tamamlandı. Ölçüm sisteminin çıkış datası optiksel parametrelerin spektraş bağımlılığını gösteren dataya çevrildi. Elipsometrik data örneklerin bant boşluğu enerjilerini elde etmek için kullanıldı. Elde edilen bant enerjisi değerleri karışım kristallerinde sülfür kompozisyonu arttıkça bant enerjisinin 2.4 eV'tan (x = 0) 2.57 eV'a (x = 1) arttığını gösterdi. Ortaya çıkarılan bant enerji değerlerine göre bant boşluğu enerjisinin kompozisyona bağlılığını gösteren bir grafik çizildi.
  • Master Thesis
    Somali' de İnsan Güvenliğinin Boyutları:1991-2000
    (2016) Abshır, Ibrahım Alı; Aygül, Cenk
    Somali bağımsızlığını 1960 yılında sömürgeci devletler olan İtalya ve İngiltere'den kazanmıştır. Bağımsızlıktan sonra Somali'nin 9 yıllık demokrasi deneyimi olmuştur. 1969 yılında Tümgeneral Mohamed Siad Barre tarafından askeri darbe gerçekleştirildi. Kendisi sivil hükümeti yolsuzluk, yandaş kayırmacılık ve taraflı olmakla ve de Hükümet ve kurumları halkın beklentilerini karşılamakta ve toplumda hızla yayılan fakirleşmeyi kontrol etmekte başarısız olmakla suçladı. Tüm siyasi partilerin faaliyetlerini askıya aldıktan, anayasayı ortadan kaldırdıktan ve ulusal parlamentoyu feshettikten sonra askeri rejim durumu daha da kötüleştirdi ve önceki hükümetin Başbakanını tutukladı. Rejim kendisini bilimsel sosyalizm sistemi olarak ilan etti. Askeri hükümet ülkede klan sisteminin kaldırıldığını ilan etti, ancak tam tersi yönde uygulamalar yaptı. 1970'li yıllarda rejim işkence yapan, muhalefeti susturmak için tutuklayan ve insan haklarını kesintiye uğratan uygulamaları kullanan bir istihbarat örgütü kurdu. 1977 yılında rejim Ogaden bölgesi için Etiyopya ile savaşa girdi ve bu Somali sınırında yüzbinlerce Somalili sığınmacı ile neticelendi. 1978 yılında hükümet başarısız darbe girişiminde bulunan on yedi subayı idam etti, kaçmayı başaran bazı subaylar daha sonra hükümetin askeri gücüne karşı askeri hareket başlattı. 1978 ile 1988 yılları arasında askeri hükümet bazı muhalif liderlerin bu bölgelerden gelmesi nedeniyle ülkenin kuzeydoğu ve kuzeybatı bölgelerine saldırdı, binlerce kişiyi öldürdü ve binlerce masum insanı yerinden etti. 1991 yılında muhalifler askeri rejimden iktidarı almayı başardılar. Farklı kabilelerden diktatörler arasındaki güç mücadelesine binlerce sivil Somalili yaralandı ve öldürüldü. 1992 yılında ülkenin birçok bölgesinde kuraklık ve kıtlık başladı. İç savaşın ayak izleri hala mevcuttur ve kolayca görünmektedir, binlerce masum insan öldürüldü ve diğerleri de yerinden edildi. Somali'nin bağımsızlığını kazandığı günden bu yana insan güvenliğinin ihlali söz konusudur ve 1991'de Somali'de insan güvenliği önceki hükümet dönemlerine göre daha da kötüleşmiştir. Pek çok masum insan hayatını kaybetti ve yerinden oldu, halen insan güvenliği açısından korkudan ve yokluktan kurtulmak gibi temel konulardan yoksunlar. ANAHTAR KELİMELER: Somali'de İnsan Güvenliği, İnsan Güvenliği, Somali İç savaşı, Somali'de Kıtlık Nedenleri, Somali Devletinin Çöküşü
  • Master Thesis
    Kuzey ve Güney ve Büyük Umutlar Romanlarında Sınıf ve Cinsiyet Bağlamında 19. Yüzyıl İngiliz Toplumu
    (2024) Nalbant, İrem; Tekin, Kuğu
    Bu tez, Viktorya dönemi İngiltere'sinde var olan sınıf ve cinsiyet temelli toplumsal sorunları Marksist edebiyat eleştirisi merceğinden inceleyecektir. Kuzey ve Güney (1855) ve Büyük Umutlar (1861) romanları sanayileşmenin etkisiyle birey ile toplum arasındaki çatışmayı anlatmaktadır. Seçilen iki yazarın sorunlu toplumsal konulara bakış açıları tezde tartışılacaktır. Bu sorunlu konuların en önemlileri arasında Viktorya çağının sosyo-ekonomik ve kültürel durumu ve kadınların görece düşük konumu araştırılacaktır. Sanayileşmenin etkisiyle sınıflar arasındaki kopukluk derinleşmiş, özellikle mevcut adaletsiz toplumsal düzen nedeniyle emekçilerin ağır çalışma koşulları dayanılmaz hale gelmiştir. Bu durumların Marksist bir okumayı zorunlu kıldığı görülmektedir. Marksist ideolojiler, farklı sosyal sınıflar etkileşime girdikçe sosyal hareketliliğin insanların davranışlarını nasıl etkilediğini anlamaya çalışmaktadır. Sonuç olarak, kentsel ve kırsal alanlar arasında ortaya çıkan bireysel çatışma, Elizabeth Gaskell'in Kuzey ve Güney'i referans alınarak analiz edilecektir. Charles Dickens'ın Büyük Umutlar'ı ise burjuva toplumsal değerlerinin bireyleri nasıl etkilediği, özellikle yoksul alt sınıf bireyleri nasıl baskıladığı dikkate alınarak incelenecektir. Bu tezin Viktorya dönemi edebiyatında sınıf ve toplumsal cinsiyet temelli konulara ilişkin gelecekteki çalışmalara yeni bir katkı sağlayacağını umuyoruz.
  • Master Thesis
    Endüstride Konveyör Bantlar Üzerindeki Katı Akışına Yönelik Bir Örnekleme Sısteminin Tasarımı ve Uygulanması
    (2024) Sezer, Barış; Kalkan, Hakan; Kentel, Behzat Bahadır
    Endüstriyel üretim tesislerinde, üretilen malzemenin kalitesinin belirlenmesi çok büyük bir önem taşır. Malzemenin içeriğini ve kalitesini incelemek için yapılan iki tür yöntem vardır. Bu yöntemler fiziksel ve kimyasal analizlerdir. Tesislerin bu kalite kontrollerinin yapılabilmesi için bir takım test analiz laboratuvarları vardır. Bu laboratuvarlarda, üretilen her bir ürün için ham halinden başlayarak belirli aşamalarda numuneler alınır ve sonra testler ve analizler yapılır. Yapılan bu testler sırasında malzemenin içeriği ve kalitesi gözlemlenir. Test ve analizler sonucunda çıkarılan veriler tesislerin üretim kalitelerini arttırmalarına, üretim maliyetlerini düşürmelerine, enerji maliyetlerini düşürmelerine, doğru ürün üretimine katkıda bulunurlar ve böylece firmaların güvenilirliklerinin artmasını sağlarlar. Bu hususların gerçekleştirilebilmesi için üretim esnasında gerekli görülen her aşamada malzemeyi fiziksel ve kimyasal olarak tam temsil edebilecek şekilde numune alınmalıdır. Endüstride birçok türde numune alma teknikleri uygulanmaktadır. Bu aşamada, doğru numune alma noktasına, doğru tekniği uygulamak alınan numunenin tüm ürünü temsil etmesi açısından son derecede önemlidir. Bu çalışmada, gözlemler, teorik çalışmalar ve hesaplamalar sonrasında bir prototip üretilmiştir. Üretilmiş olan bu prototip üzerinde birçok test yapılmış ve yapılan bu testler sonrasında, kullanılması gereken parametreler kararlaştırılmıştır. Bu yeni numune alma makinesi ile çok daha iyi performansta çalışan, en az seviyede bakım isteyecek, alınan numunenin tüm ürünü tam temsil edebileceği bir numune alma sistemine ulaşılması hedeflenmiştir.
  • Article
    Citation - WoS: 1
    Citation - Scopus: 1
    On Some Permutation Trinomials in Characteristic Three
    (Hacettepe Univ, Fac Sci, 2025) Temür, Burcu Gülmez; Özkaya, Buket; Gülmez Temür, Burcu
    In this paper, we determine the permutation properties of the polynomial x3 +xq+2 −x4q−1 over the finite field Fq2 in characteristic three. Moreover, we consider the trinomials of the form x4q−1 + x2q+1 ± x3. In particular, we first show that x3 + xq+2 − x4q−1 permutes Fq2 with q = 3m if and only if m is odd. This enables us to show that the sufficient condition in [34, Theorem 4] is also necessary. Next, we prove that x4q−1 + x2q+1 − x3 permutes Fq2 with q = 3m if and only if m ̸≡ 0 (mod 4). Consequently, we prove that the sufficient condition in [20, Theorem 3.2] is also necessary. Finally, we investigate the trinomial x4q−1 + x2q+1 + x3 and show that it is never a permutation polynomial of Fq2 in any characteristic. All the polynomials considered in this work are not quasi-multiplicative equivalent to any known class of permutation trinomials.