91 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 91
Master Thesis Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma(2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. BerrinKüreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri FaaliyetleriMaster Thesis Rİck and Morty adlı animasyon çizgi filminin altyazı çevirisinde kültüre özel unsurların incelenmesi(2023) Kahvecier, Ferhan; Sığırcı, İlhamiAltyapısındaki Kültür Öğelerinin Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2023. Bu çalışma, popüler animasyon çizgi film serisi ışığında, Kültüre Özgü Unsurların çevirisinde kullanılan yaklaşımlar ve teknikleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Rick and Morty çizgi film serisi, çalışma materyali olarak seçilmiştir. Günümüz eğitim araştırmalarıyla bağlantılı olan bu seride yapılmış çizgi filmlerin alt yazı metinlerindeki unsurlar ele alınmaya çalışılmıştır. İlk ve ikinci sezonu temel alınarak hazırlanmış olan bu çalışmada, Peter Newmark'ın Kültürel Öğelerin Sınıflandırılması, Altyazı Çeviri Tekniği ve Venuti'nin yabancılaştırma ve yerlileştirme modeli harmanlanmış olup bu tekniklerin çeviribilime olan katkısı incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, alt yazı çevirilerinin popüler çizgi filmler aracılığıyla çeviribilime ne gibi katkılar sağlayabileceğini ve görsel-işitsel materyallerle izleyici üzerinde ne gibi bir etki yaratabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: Alt yazı, alt yazı çevirisi, çizgi filmler, Newmark, VenutiMaster Thesis Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Eğitimleri Boyunca Aldıkları Çeviri Derslerinin Eğitimlerine Katkısı(2018) Saka, Esra; Aksoy, Nüzhet BerrinBu çalışma, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri derslerinin akademik çalışmalarını olası etkilerini ve bu öğrencilerin söz konusu çeviri derslerine karşı tutumlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, Bülent Ecevit Ünversitesi İngiliz Dili Edebiyatı öğrencilerine bu çeviri dersleriyle sağlayabileceği dil bilinci, okuma beceri, kelime edinimi, yazma becerileri, kültür bilinci, bilişsel beceriler, metin bilgisi gibi çeviri yetisini oluşturan öğeler üzerine odaklanmaktadır. Çalışma boyunca öne sürülen hipotez Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü verilen çeviri derslerinin sözü edilen öğrencilere Türkçe ve İngilizce arasındaki dilsel farklılıklar üzerinde bilinç oluşturma , temel dil becerilerini geliştirme, Türk ve İngiiliz kültürleri arasındaki farklılıklar konusunda bilgi edinme, dil kullanımında bilişsel beceriler edinme, farklı metin ve edebi türlerin içerdiği dil zenginliğiyle ilgili farkındalık kazanmak gibi konularda yardımcı olabileceğidir. Çalışmada bu tezi desteklemek üzere nicel bir araştırma yürütülmüştür. Veriler cevapları 'tamamen katılıyorum' ve 'tamamen katılmıyorum' arasında beş değişken ve 25 maddeden oluşan Likert tutum ölçeği içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Bu anketle İngiliz Dili Edebiyatı üçüncü sınıfı öğrencileriyle 2016-2017 akademik yılının bahar döneminde bir pilot çalışma yapılmış, anketin gerçeklik ve yeterliliği Cronbach Alfa Katsayı Testi ile kontrol edilmiştir. Nihai anket uygulaması pilot çalışmasından üç hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin anket sorularına verdiği cevaplar, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri dersine karşı tutumlarının olumlu olduğu ve bu derslerin akademik çalışma ve başarılarına katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Bilim, Edebiyat, Dil Bilinci, Okuma Beceri, Kelime Edinimi, Yazma Becerileri, Kültür Bilinci, Bilişsel Beceriler, Metin Bilgisi.Master Thesis Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi(2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmailBu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, SosyolinguistikMaster Thesis Sağlık Bakanlığı Metinlerinde Terminoloji Çevirisine Yönelik Betimsel Bir Çalışma(2021) Akkaya, Zeynep Sema Erduran; Hastürkoğlu, GökçenYeni Dünya düzeni, çok dillilik, küreselleşme ve teknolojik gelişmeler kurumları derinden etkilemektedir. Sürekli gelişim ve değişim ile karşı karşıya kalan kurumların yaşanan bu değişim ve gelişime aynı doğrultuda uyum göstereme çabası kendilerini doğru ifade edebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kurumların daha fazla kurumsallaşma eğiliminde olduğu ve kurumların kendilerini özgü kurumsal dil yapısı ve kurumsal çeviri stratejileri oluşturmaya başladığı gözlemlenmektedir. Kurumsal dil yapısı içerisinde kurumun kendine özgü terminoloji çalışmalarını oluşturması ise kurumsallaşmaya katkı sağlayan etmenlerin başında yer almaktadır. Kurumsal terminolojinin yaratılması paydaşlar tarafından kurumun kendini ifade etmesinde ortak bir dil yaratılmasını sağlamaktadır. Kurumsal dil çalışmalarının yeni yeni yaygınlık kazanmaya başladığı bu dönemde kurum tarafından oluşturulan terminoloji çalışmaları kurumun kendini bütün paydaşlarına doğru ifade edebilmesini, kurumsal dil yapısında standartlaşmış ve tutarlılık sağlanmış bir ortam yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında, genel olarak ödünçleme ve birebir çeviri yönteminin kullanıldığı ve standartlaşmamış terimlerin var olduğu Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı metinlerinde terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz ederek doğru ve standartlaşmış terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı hedeflenmektedir. Vinay ve Darbelnet`in çeviri kuramları doğrultusunda terimler incelenmiştir. Bu amaçla Stratejik Plan içerisindeki terimler hem kaynak metininde hem de hedef metinde detaylı olarak araştırılmış, tespit edilen terimler İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. İncelenen terimlerin hedef dildeki karşılıkları sözlüksel ve söz dizimsel düzeyde analiz edilmiştir. Son olarak Sağlık Bakanlığı kurumsal dil yapısı içerisinde terimlerin standart bir şekilde kullanılması için kapsamlı bir terimler sözcüğü ihtiyacı olduğunu, gelecekte çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutması amacıyla terimler sözlüğünün oluşturulmasının kurumsal çeviri açısından önemli bir fonksiyon oluşturacağı vurgulanmıştır.Master Thesis Çocuk Edebiyatı Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar Üzerine bir Çalışma: Lucy Maud Montgomery Tarafından Yazılan Anne of Green Gables ve Çiğdem Köfüncü'nün Çevirdiği Yeşilin Kızı Anne(2024) Sevindi, Ömüray; Aksoy, Nüzhet BerrinGeçmişten bugüne kültürel ve sosyal öğeler başta olmak üzere pek çok alanda bir köprü görevi ve bir iletişim aracı olarak görülen çeviri, birbirinden farklı kültürleri, aradaki dil engelini kaldırarak birbirine yakınlaştıran bir yapıdır. Çevirinin pek çok alt başlığı bulunmaktadır. Bunlardan biri de çocuk edebiyatı çevirisidir. Çocuk edebiyatı, saflığın, hevesin, merakın ve öğrenmenin zirveye çıktığı insanın en temel ve en önemli evrelerinden birini kapsar. Çocuklar, dünyayı daha iyi anlamak ve fikirlerini ifade edip kendilerini geliştirmek adına çeşitli metinlere yönelirler. Hatta, çoğu çocuk edebiyatı eserleri sadece çocuklar için değil aynı zamanda büyükler ve ebeveynler için de yazılmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde çocuk edebiyatının belirli yönlerine odaklanılmaktadır. Özellikle, çocuk kitapları çevirirken kullanılan çeviri teknikleri ve kültürel uyum süreçlerini Peter Newmark'ın (1988) ''kaynak metin odaklı'' ve ''hedef metin odaklı'' çeviri yöntemleri kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu çalışmada, erek metindeki çocuk edebiyatının evrensel değerlerini, kültürel özelliklerini ve bazı dilsel yapıların hedef metne doğru bir şekilde aktarılmasının ne denli önemli olduğu üzerinde durulmaktadır. Çocuk edebiyatı çevirisinde önemli olan sadece dilin doğru aktarımı olmayıp kültürel ve dilsel bağlamların da hedef metin okuyucusu tarafından doğru anlaşılması gerekmektedir. Bu tezde, çevirmenin, çeviri süresince karşılaştığı zorluklar ve çevirisindeki hatalar üzerine yapılan incelemeler yer almaktadır. Bu hatalara çeviri önerileri ve çözüm yolları sunulmaktadır. Böylelikle edebiyatı ve kitap okumayı sevmenin temelini atan çocuk okuyuculara daha çeşitli ve zengin bir edebiyat deneyimi yaşatmak mümkün olacaktır. Çevirmenin bunları dikkate alarak çocukların duyarlı doğaları ve zihinsel gelişim süreçleri doğrultusunda yaptığı seçimleri daha özenli ve dikkatli bir şekilde yapması gerekmektedir. Bu tez, çocuk edebiyatı çevirmenlerine rehberlik sağlamak ve bu alandaki literatüre katkıda bulunmak için yazılmıştır.Master Thesis Edward Saıd'in 'Oryantalizm' Adlı Kitabının Dört Arapça Çevirisi Üzerine bir İnceleme(2024) Jasim, Abdulrahman Naser; Suçin, Mehmet HakkıOryantalizm, Doğu-Batı kültürel ilişkilerinde son kırk yılın en tartışmalı terimlerinden biridir. Edward Said'in ufuk açıcı kitabı Oryantalizm adlı eseri yayımladıktan sonra hem kavram hem de kitap olarak Oryantalizm bir hayli tartışılmıştır. Eserin ana fikri, modern çağda ve özellikle on dokuzuncu yüzyılda Batılı yazarların Doğu ya da Şark terimleriyle bir soyutlama yaratarak Batı ya da Garp'ın karşısına koyduklarından ibarettir. Said'e göre bu alanla ilgilenen Oryantalistler, sömürge döneminin ve onun kültürel hegemonyasının temsilcileri haline gelmişlerdir. Bu yaklaşım, kısa bir süre zarfında Batı düşüncesinde 'Post-Kolonyalizm' olarak adlandırılan yeni bir akıma ilham kaynağı olmuş ve çeviriler aracılığıyla tüm etkisi tüm dünyaya yayılmıştır. Bu tez, Edward Said'in Oryantalizm adlı eserinin Arapçaya yapılmış dört çevirisini incelemektedir. Tez, Venuti'nin 'Çevirmenin Görünürlüğü' kavramı ışığında söz konusu çevirilerin eleştirel bir incelemesini yapmaktadır. Eserin ilk çevirmeni Kamal Abu Deeb'in (Kemal Ebû Dîb), kaynak metne yapısal açıdan yakın 'yabancılaştırıcı' yaklaşımının ardından bu yaklaşımı olumsuz kabul eden yeni çeviriler yayımlandı: Muhammad Enani (Muhammed Anânî), Nazir Jazmati (Nezîr Cezmâtî) ve Muhammad Asfour (Muhammed Asfûr). Çalışmamız Ebu Deeb'in yaklaşımlarının niteliğini ve bunların sonraki çevirmenler üzerindeki etkisini, Oryantalizm'in yeniden çevrilmesinin ardındaki nedenleri, benimsenen çeşitli stratejileri ve bunun ardındaki nedenleri araştırmaktadır. Çalışma, karşılaştırmalı ve analitik bir yaklaşım kullanılarak yapılmıştır.Master Thesis Öz-çeviri ve Kendi Eserlerini Çeviren Yazar: Samuel Beckett'ın Oyun Sonu Adlı Eserinde Çeviri veya Yeniden Yazma Süreci(2021) Türkmen, Pelin; Akın, Fatma AylinÇeviri, kaynak dildeki bir mesajın hedef dile aktarıldığı veya iletildiği bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Bu çok adımlı çeviri sürecindeki genel algı, yazarın kaynak metni ürettiği ve çevirmenin çıktıyı yani çeviriyi yarattığı görüşüne dayanmaktadır. Ancak öz-çeviri çerçevesinde, yazar ve çevirmen aynı kişidir. Bu çalışmanın kapsamında, Samuel Beckett tarafından Fransızca olarak kaleme aldığı, Fin de Partie adlı oyununu İngilizceye Endgame olarak çevirdiği iki oyunun çeviribilim ışığında karşılaştırılması yer almaktadır. Bu tez, oyunun kaynak ve erek metinlerini, oyun yazarının öz-çevirmen kimliği doğrultusunda kıyaslamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Samuel Beckett'ın biyografisi, oyunun tarihi arka planı, edebi incelemesi, karakterleri, yazarın edebi tarzı ve absürd tiyatronun yanı sıra tiyatro çevirisi tekniklerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Oyunun hedef ve kaynak metni, Vinay ve Darbelnet tarafından yazılmış Fransızca ve İngilizce'nin Karşılaştırmalı Deyişbilimi isimli kitaplarında önerilen metodoloji doğrultusundaki çeviri prosedürleri ve stratejileri çerçevesinde karşılaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları, doğuştan çift dilli olmayan oyun yazarı ve çevirmen Samuel Beckett'ın çeviride eşdeğerliliği özgür bir şekilde ilettiğini ortaya koymaktadır.Master Thesis Kritik Durumlarda Tercümanların Karşılaştığı Zorluklar: Irak'ın İşgal Edildiği Dönem(2019) Abdulmunem, Abdulrahman; Altay, AyferBu araştırmada Irak işgali sürecinde Amerikan ordusu ve müttefikleri gibi yabancı askeri kuvvetlerle birlikte çalışan Iraklı yerel tercümanların karşılaştığı kritik durumlar ve yaşadığı zorluklar irdelenmektedir. Bu tercümanların işe alınmalarından itibaren yaşamları, misafir oldukları ülkelerdeki diasporaları ve başka ülkelere yerleştirilmeleri gibi konularda bu araştırmanın konusuna dahildir. Bu araştırma, o dönemde bu alanda çalışmanın ne denli zor olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma ayrıca Iraklı yerel tercümanların kendi yaşamlarından ve ailelerinin yaşamlarından endişe ederek nasıl korku içerisinde yaşadıklarını ve bu tercümanların nasıl hayatlarını kaybettiklerini ve de ölüm, suikast, zulüm, kaçırılma ve yerinden yurdundan olma gibi zorluklarla karşılaştıklarını göstermektedir. Bu araştırma ayrıca Iraklı yerel tercümanların tüm temel haklarını elde edemediklerini ve bunların çoğunun yüklenici şirketlerin yaptıkları hatalar dolayısıyla ve de bu tercümanların işe alımı konusundaki yanlış politikalar dolayısıyla onurlu bir yaşam sürdürme haklarını kaybettiklerini göstermeye çalışmaktadır. Bu itibarla, Iraklı yerel tercümanlar ile yapılan görüşmelerde savaş bölgesinde çalışacak tercümanların işe alımında birçok değişiklikler ve reformların yürürlüğe konulması gerektiği ve tüm işe alım süreçlerini uluslararası hukuka tabi olması gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tercüman, Irak Savaşı, Sözleşmeli Tercümanlar, Tercümanları Hedef Alma, Tercümanların HaklarıMaster Thesis Çeviri Çalışmalarında Cinsiyetin Etkisi(2015) Hilmioğlu, Burak; Aksoy, N .berrinDilbilim ve cinsiyet çalışmalarının yollarının kesişmesi, ayrı cinsiyetlerdeki kişilerin dil kullanımındaki farklılıkları inceleyip bu kişilerin dil kullanımında cinsiyet odaklı etkilerin varolduğunu belirtmiştir. Çeviribilim birden çok bilim dalını ilgilendiren (çok disiplinli) bir bilim dalı haline geldiğinde ise, dilbilim ve cinsiyet çalışmaları alanındaki incelemeler çeviribilim ve cinsiyet çalışmaları arasında da merak konusu olup, bu farklılıkların çeviri çalışmalarında ortaya çıkıp çıkmayacağı incelenmeye başlanmıştır. Farklı cinsiyetlerdeki çevirmenler tarafından çevirilen çeşitli metinler olduğu için, bu araştırmadaki asıl soru farklı cinsiyetlerdeki çevirmenlerin yaptığı çeşitli metin çevirilerinin okuyucuya tarafsız şekilde çevrilmiş bir metin mi yoksa cinsiyetlerinin etkilerini taşıyan ve bundan dolayı okuyucunun öznel bir çerçeveden konuya bakmalarına sebep olan bir metin mi sunduklarıdır. Bu araştırmada, çeviri çalışmalarında cinsiyet kaynaklı farklılıkları bulmak amacıyla hem erkek hem de kadın çevirmenler tarafından çevrilmiş olan dört farklı kitap incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonrasında, çeviri çalışmalarını sadece çevirmenin cinsiyeti değil ancak düşünce yapısı, dini inançlar, ekonomik farklılıklar gibi diğer harici etkenlerin de etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, çevirmenin cinsiyetinin çevirilen metinlerde önemli bir etken olduğu konusunda kayda değer bir kanıt bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler:Çeviribilim, Cinsiyet Çalışmaları, Çeviride Cinsiyetin Etkileri, Çeviriyi Etkileyen Faktörler
