91 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 91
Master Thesis Cinsiyet ve Çeviri: Jeanette Wınterson Üzerine Bir Çalışma(2013) Kocabay, Funda Gül; Erton, İsmailBu tezin amacı, feminist ve postmodern bir yazarın eserlerinde kullandığı cinsiyete dayalı ifadelerin, feminist ve postmodern odaklı bir çevirmen tarafından hedef dilde herhangi bir eksiltme ya da sansür olmadan nasıl yansıtıldığını araştırmaktı. İlk olarak edebi çeviri ve problemlerine kısaca değinilmiş; cinsiyet ve çeviri kavramlarına ve bu iki kavramın aralarındaki ilişkiye değinilmiştir. Bu çalışma cinsiyet odaklı söyleminin Türkçeye nasıl çevrildiğini araştırmak için yapılmıştır. Analiz için feminist ve postmodern olan Jeanette Winterson ve çevirilerini yapan Pınar Kür seçilmiştir. Kaynak eser ve çeviri eserin cinsiyet bağlamında aynı havayı sağladığı ve Jeanette Winterson'un Vişnenin Cinsiyeti adlı eserinin Türkçeye çevirisinde cinsiyet odaklı söylemin korunduğu anlaşılmıştır. Aynı edebi özelliklere sahip oldukları için Pınar Kür'ün çevirisinde manipülasyon olmadığı, Winterson'un tarzının hedef metinde de açıkça görüldüğü sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Cinsiyet ve Çeviri, Çeviri Süreci, Cinsiyetçi Söylem,Jeanette Winterson, SansürMaster Thesis Sağlık Bakanlığı Metinlerinde Terminoloji Çevirisine Yönelik Betimsel Bir Çalışma(2021) Akkaya, Zeynep Sema Erduran; Hastürkoğlu, GökçenYeni Dünya düzeni, çok dillilik, küreselleşme ve teknolojik gelişmeler kurumları derinden etkilemektedir. Sürekli gelişim ve değişim ile karşı karşıya kalan kurumların yaşanan bu değişim ve gelişime aynı doğrultuda uyum göstereme çabası kendilerini doğru ifade edebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kurumların daha fazla kurumsallaşma eğiliminde olduğu ve kurumların kendilerini özgü kurumsal dil yapısı ve kurumsal çeviri stratejileri oluşturmaya başladığı gözlemlenmektedir. Kurumsal dil yapısı içerisinde kurumun kendine özgü terminoloji çalışmalarını oluşturması ise kurumsallaşmaya katkı sağlayan etmenlerin başında yer almaktadır. Kurumsal terminolojinin yaratılması paydaşlar tarafından kurumun kendini ifade etmesinde ortak bir dil yaratılmasını sağlamaktadır. Kurumsal dil çalışmalarının yeni yeni yaygınlık kazanmaya başladığı bu dönemde kurum tarafından oluşturulan terminoloji çalışmaları kurumun kendini bütün paydaşlarına doğru ifade edebilmesini, kurumsal dil yapısında standartlaşmış ve tutarlılık sağlanmış bir ortam yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında, genel olarak ödünçleme ve birebir çeviri yönteminin kullanıldığı ve standartlaşmamış terimlerin var olduğu Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı metinlerinde terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz ederek doğru ve standartlaşmış terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı hedeflenmektedir. Vinay ve Darbelnet`in çeviri kuramları doğrultusunda terimler incelenmiştir. Bu amaçla Stratejik Plan içerisindeki terimler hem kaynak metininde hem de hedef metinde detaylı olarak araştırılmış, tespit edilen terimler İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. İncelenen terimlerin hedef dildeki karşılıkları sözlüksel ve söz dizimsel düzeyde analiz edilmiştir. Son olarak Sağlık Bakanlığı kurumsal dil yapısı içerisinde terimlerin standart bir şekilde kullanılması için kapsamlı bir terimler sözcüğü ihtiyacı olduğunu, gelecekte çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutması amacıyla terimler sözlüğünün oluşturulmasının kurumsal çeviri açısından önemli bir fonksiyon oluşturacağı vurgulanmıştır.Master Thesis Çocuk Edebiyatı Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar Üzerine bir Çalışma: Lucy Maud Montgomery Tarafından Yazılan Anne of Green Gables ve Çiğdem Köfüncü'nün Çevirdiği Yeşilin Kızı Anne(2024) Sevindi, Ömüray; Aksoy, Nüzhet BerrinGeçmişten bugüne kültürel ve sosyal öğeler başta olmak üzere pek çok alanda bir köprü görevi ve bir iletişim aracı olarak görülen çeviri, birbirinden farklı kültürleri, aradaki dil engelini kaldırarak birbirine yakınlaştıran bir yapıdır. Çevirinin pek çok alt başlığı bulunmaktadır. Bunlardan biri de çocuk edebiyatı çevirisidir. Çocuk edebiyatı, saflığın, hevesin, merakın ve öğrenmenin zirveye çıktığı insanın en temel ve en önemli evrelerinden birini kapsar. Çocuklar, dünyayı daha iyi anlamak ve fikirlerini ifade edip kendilerini geliştirmek adına çeşitli metinlere yönelirler. Hatta, çoğu çocuk edebiyatı eserleri sadece çocuklar için değil aynı zamanda büyükler ve ebeveynler için de yazılmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde çocuk edebiyatının belirli yönlerine odaklanılmaktadır. Özellikle, çocuk kitapları çevirirken kullanılan çeviri teknikleri ve kültürel uyum süreçlerini Peter Newmark'ın (1988) ''kaynak metin odaklı'' ve ''hedef metin odaklı'' çeviri yöntemleri kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu çalışmada, erek metindeki çocuk edebiyatının evrensel değerlerini, kültürel özelliklerini ve bazı dilsel yapıların hedef metne doğru bir şekilde aktarılmasının ne denli önemli olduğu üzerinde durulmaktadır. Çocuk edebiyatı çevirisinde önemli olan sadece dilin doğru aktarımı olmayıp kültürel ve dilsel bağlamların da hedef metin okuyucusu tarafından doğru anlaşılması gerekmektedir. Bu tezde, çevirmenin, çeviri süresince karşılaştığı zorluklar ve çevirisindeki hatalar üzerine yapılan incelemeler yer almaktadır. Bu hatalara çeviri önerileri ve çözüm yolları sunulmaktadır. Böylelikle edebiyatı ve kitap okumayı sevmenin temelini atan çocuk okuyuculara daha çeşitli ve zengin bir edebiyat deneyimi yaşatmak mümkün olacaktır. Çevirmenin bunları dikkate alarak çocukların duyarlı doğaları ve zihinsel gelişim süreçleri doğrultusunda yaptığı seçimleri daha özenli ve dikkatli bir şekilde yapması gerekmektedir. Bu tez, çocuk edebiyatı çevirmenlerine rehberlik sağlamak ve bu alandaki literatüre katkıda bulunmak için yazılmıştır.Master Thesis Damızlık Kızın Öyküsü: Feminist Distopyan Çizgi Romanın Göstergelerarası Bir Analizi(2023) Umaç, Müge; Altay, AyferEdebiyat ve sanatı birleştiren edebi bir metin olarak kabul gören grafik romanlar, görsel ve metnin karşılıklı iletişiminin bir ürünü olarak ortaya çıkan en popüler eserlerden biri olarak yerini almıştır. Özgün romanlardan grafik romanlara dönüştürüldüklerinde farklı bir semiyotik düzeyde hayat bulan bu eserlerin çevirisi, kendine has doğası ve ögeleri nedeniyle onları grafik romana uyarlayan çevirmen için bazı zorlukları beraberinde getirir. Hedef metnin orijinal romanın stilistik, kültürel, dilsel ve romansal özelliklerini büyük ölçüde aktarabilmesi için orijinal romanı grafik romana göstergeler arası çevirecek olan çevirmen/sanatçının kendisini hedef metnin geleneklerinin ve gerekliliklerinin bilgisiyle donatması gerekir. Bir grafik roman çevirisinin kaynak metindeki her bir ayrıntıyı aktarmasını beklemek gerçekçi olmasa da, çevirinin makul sınırlar içinde yeterli bir metin oluşturması beklenir. Tüm bu bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, bu tez, orijinal bir romanı grafik roman gelenekleri çerçevesinde çevirirken ortaya çıkan çeviri tercihlerine ve yorumlarına ışık tutmayı ve bu süreçte orijinal romanın kendi bağlamının ne ölçüde korunabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Damızlık Kızın Öyküsü'nün roman ve grafik roman versiyonlarının karşılaştırması, ilk olarak, çevirmen/sanatçının bu grafik roman özelinde grafik roman geleneklerini nasıl yorumladığını ve ikincisi, orijinal romanın feminist distopik bağlamının grafik romanda ne ölçüde korunduğunu ortaya koymaktadır. Metodoloji, grafik romandaki zorunlu ve isteğe bağlı ifade kaymalarını tespit etmek ve hedef metnin yeterli veya kabul edilebilir olup olmadığını belirlemek için Raymond Van Den Broeck'in çeviri eleştirisi için sistematik modeli üzerine inşa edilmiştir. Bulgulara dayanarak, tez, grafik roman çevirisinin hem zorunlu hem de isteğe bağlı kaymalar içerdiği sonucuna varmaktadır. Daha fazla sayıda zorunlu kaymalar olduğu dikkate alındığında, Damızlık Kızın Öyküsü'nün grafik roman çevirisinin özgün romanın yeterli bir çevirisi olduğu bulgusuna varılmıştır.Master Thesis Edward Saıd'in 'Oryantalizm' Adlı Kitabının Dört Arapça Çevirisi Üzerine bir İnceleme(2024) Jasim, Abdulrahman Naser; Suçin, Mehmet HakkıOryantalizm, Doğu-Batı kültürel ilişkilerinde son kırk yılın en tartışmalı terimlerinden biridir. Edward Said'in ufuk açıcı kitabı Oryantalizm adlı eseri yayımladıktan sonra hem kavram hem de kitap olarak Oryantalizm bir hayli tartışılmıştır. Eserin ana fikri, modern çağda ve özellikle on dokuzuncu yüzyılda Batılı yazarların Doğu ya da Şark terimleriyle bir soyutlama yaratarak Batı ya da Garp'ın karşısına koyduklarından ibarettir. Said'e göre bu alanla ilgilenen Oryantalistler, sömürge döneminin ve onun kültürel hegemonyasının temsilcileri haline gelmişlerdir. Bu yaklaşım, kısa bir süre zarfında Batı düşüncesinde 'Post-Kolonyalizm' olarak adlandırılan yeni bir akıma ilham kaynağı olmuş ve çeviriler aracılığıyla tüm etkisi tüm dünyaya yayılmıştır. Bu tez, Edward Said'in Oryantalizm adlı eserinin Arapçaya yapılmış dört çevirisini incelemektedir. Tez, Venuti'nin 'Çevirmenin Görünürlüğü' kavramı ışığında söz konusu çevirilerin eleştirel bir incelemesini yapmaktadır. Eserin ilk çevirmeni Kamal Abu Deeb'in (Kemal Ebû Dîb), kaynak metne yapısal açıdan yakın 'yabancılaştırıcı' yaklaşımının ardından bu yaklaşımı olumsuz kabul eden yeni çeviriler yayımlandı: Muhammad Enani (Muhammed Anânî), Nazir Jazmati (Nezîr Cezmâtî) ve Muhammad Asfour (Muhammed Asfûr). Çalışmamız Ebu Deeb'in yaklaşımlarının niteliğini ve bunların sonraki çevirmenler üzerindeki etkisini, Oryantalizm'in yeniden çevrilmesinin ardındaki nedenleri, benimsenen çeşitli stratejileri ve bunun ardındaki nedenleri araştırmaktadır. Çalışma, karşılaştırmalı ve analitik bir yaklaşım kullanılarak yapılmıştır.Master Thesis Öz-çeviri ve Kendi Eserlerini Çeviren Yazar: Samuel Beckett'ın Oyun Sonu Adlı Eserinde Çeviri veya Yeniden Yazma Süreci(2021) Türkmen, Pelin; Akın, Fatma AylinÇeviri, kaynak dildeki bir mesajın hedef dile aktarıldığı veya iletildiği bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Bu çok adımlı çeviri sürecindeki genel algı, yazarın kaynak metni ürettiği ve çevirmenin çıktıyı yani çeviriyi yarattığı görüşüne dayanmaktadır. Ancak öz-çeviri çerçevesinde, yazar ve çevirmen aynı kişidir. Bu çalışmanın kapsamında, Samuel Beckett tarafından Fransızca olarak kaleme aldığı, Fin de Partie adlı oyununu İngilizceye Endgame olarak çevirdiği iki oyunun çeviribilim ışığında karşılaştırılması yer almaktadır. Bu tez, oyunun kaynak ve erek metinlerini, oyun yazarının öz-çevirmen kimliği doğrultusunda kıyaslamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Samuel Beckett'ın biyografisi, oyunun tarihi arka planı, edebi incelemesi, karakterleri, yazarın edebi tarzı ve absürd tiyatronun yanı sıra tiyatro çevirisi tekniklerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Oyunun hedef ve kaynak metni, Vinay ve Darbelnet tarafından yazılmış Fransızca ve İngilizce'nin Karşılaştırmalı Deyişbilimi isimli kitaplarında önerilen metodoloji doğrultusundaki çeviri prosedürleri ve stratejileri çerçevesinde karşılaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları, doğuştan çift dilli olmayan oyun yazarı ve çevirmen Samuel Beckett'ın çeviride eşdeğerliliği özgür bir şekilde ilettiğini ortaya koymaktadır.Master Thesis Kritik Durumlarda Tercümanların Karşılaştığı Zorluklar: Irak'ın İşgal Edildiği Dönem(2019) Abdulmunem, Abdulrahman; Altay, AyferBu araştırmada Irak işgali sürecinde Amerikan ordusu ve müttefikleri gibi yabancı askeri kuvvetlerle birlikte çalışan Iraklı yerel tercümanların karşılaştığı kritik durumlar ve yaşadığı zorluklar irdelenmektedir. Bu tercümanların işe alınmalarından itibaren yaşamları, misafir oldukları ülkelerdeki diasporaları ve başka ülkelere yerleştirilmeleri gibi konularda bu araştırmanın konusuna dahildir. Bu araştırma, o dönemde bu alanda çalışmanın ne denli zor olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma ayrıca Iraklı yerel tercümanların kendi yaşamlarından ve ailelerinin yaşamlarından endişe ederek nasıl korku içerisinde yaşadıklarını ve bu tercümanların nasıl hayatlarını kaybettiklerini ve de ölüm, suikast, zulüm, kaçırılma ve yerinden yurdundan olma gibi zorluklarla karşılaştıklarını göstermektedir. Bu araştırma ayrıca Iraklı yerel tercümanların tüm temel haklarını elde edemediklerini ve bunların çoğunun yüklenici şirketlerin yaptıkları hatalar dolayısıyla ve de bu tercümanların işe alımı konusundaki yanlış politikalar dolayısıyla onurlu bir yaşam sürdürme haklarını kaybettiklerini göstermeye çalışmaktadır. Bu itibarla, Iraklı yerel tercümanlar ile yapılan görüşmelerde savaş bölgesinde çalışacak tercümanların işe alımında birçok değişiklikler ve reformların yürürlüğe konulması gerektiği ve tüm işe alım süreçlerini uluslararası hukuka tabi olması gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tercüman, Irak Savaşı, Sözleşmeli Tercümanlar, Tercümanları Hedef Alma, Tercümanların HaklarıMaster Thesis Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma(2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. BerrinKüreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri FaaliyetleriMaster Thesis Rİck and Morty adlı animasyon çizgi filminin altyazı çevirisinde kültüre özel unsurların incelenmesi(2023) Kahvecier, Ferhan; Sığırcı, İlhamiAltyapısındaki Kültür Öğelerinin Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2023. Bu çalışma, popüler animasyon çizgi film serisi ışığında, Kültüre Özgü Unsurların çevirisinde kullanılan yaklaşımlar ve teknikleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Rick and Morty çizgi film serisi, çalışma materyali olarak seçilmiştir. Günümüz eğitim araştırmalarıyla bağlantılı olan bu seride yapılmış çizgi filmlerin alt yazı metinlerindeki unsurlar ele alınmaya çalışılmıştır. İlk ve ikinci sezonu temel alınarak hazırlanmış olan bu çalışmada, Peter Newmark'ın Kültürel Öğelerin Sınıflandırılması, Altyazı Çeviri Tekniği ve Venuti'nin yabancılaştırma ve yerlileştirme modeli harmanlanmış olup bu tekniklerin çeviribilime olan katkısı incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, alt yazı çevirilerinin popüler çizgi filmler aracılığıyla çeviribilime ne gibi katkılar sağlayabileceğini ve görsel-işitsel materyallerle izleyici üzerinde ne gibi bir etki yaratabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: Alt yazı, alt yazı çevirisi, çizgi filmler, Newmark, VenutiMaster Thesis İngilizce olarak yayınlanan Türk gazetelerinin eleştirel söylem çözümlemesi(2015) Durmuş, Serap; Soy, Özlem ŞahinGünümüzün iletişim teknolojileri dünya ülkeleri arasındaki iletişim hızını en üst düzeye çıkarmıştır. Uluslararası arenada hızla gelişen bu iletişim, aynı zamanda büyük bir çeviri ihtiyacı ve pazarının doğmasına neden olmuştur. Basın yayın organları ise bu çeviri ihtiyacını en çok hisseden kurumlardan biridir. Bu alanda söz konusu olan haber metinlerinin çevirisi olduğundan, medya kuruluşları yapılan çevirilerde amaç odaklı bir yaklaşım sergilemişlerdir. Şöyle ki; haber çevirmeni veya gazeteci metni bir başka dile çevirirken, çeviri metin, kaynak metnin kaynak dil okuyucusu üzerinde hedeflediği etkiyi, erek dil okuyucusu üzerinde oluşturabilecek şekilde oluşturulmalıdır. Haber metinlerinin bu 'hedeflenen etki'si, söylem çözümlemecilerinin dikkatini çekmiştir. Haber metinleri içine saklanan ideolojik mesajları açığa çıkarmak amacıyla eleştirel söylem çözümlemesi yöntemleri geliştirilmiştir. Eleştirel Söylem Çözümlemesi güç ilişkileri, değerler, ideolojiler, kimlik tanımlamaları gibi çeşitli toplumsal olguların dilsel kurgulamalar yoluyla bireylere ve toplumsal düzene nasıl yansıdığı ve nasıl işlendiği ile ilgilenir. Bu çalışmanın amacı ise, çeviri haber metinlerinde bu güç ilişkileri, değerler, ideolojiler ve toplumsal olguların ne ölçüde ve nasıl yer aldığını belirlemektir. Bu amaçla Teun A. van Dijk'in haber metinlerinin ayrıntılı bir şekilde çözümlenmesine olanak sağlayan Eleştirel Söylem Çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Çözümleme için Türkiye'de basılan İngilizce gazetelerin 23.02.2015 tarihli ve 'Şah-Fırat Operasyonu' konulu haber metinleri örnek olarak seçilmiştir. Çözümleme İngilizce gazeteler üzerine yoğunlaşmışsa da gazetelerin ideolojik yaklaşımlarını göstermesi açısından çözümlemede kullanılan gazetelerin Türkçe baskılarındaki aynı tarih ve konulu haber metinleri de kullanılmıştır. Çözümleme sonucunda, çözümleme ana malzemesi olan Hürriyet Daily News, Today's Zaman ve Daily Sabah gazetelerinin haber metinleri içinde bir takım ideolojik unsurlar barındırdığı gözlemlenmiştir. Adı geçen gazetelerin Türkçe baskıları olan Hürriyet, Zaman ve Sabah gazetelerinin de, ulusal öğelerin yoğun varlığına rağmen, aynı ideolojik öğeleri içerdiği belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ulusal düzlemde gazetelerin kendi ideolojilerini yaymak ve yeniden üretmek için haber metinlerini kullandıkları, ülke dışındaki okurlara hitaben yayınlanan çeviri haber metinlerinde de aynı tutumu sürdürdükleri gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: çeviri, siyasi metinler, söylem çözümlemesi, eleştirel söylem çözümlemesi