9 results
Search Results
Now showing 1 - 9 of 9
Master Thesis Küresel Likidite Koşullarının Borsa İstanbul Endekslerine Etkileri(2020) Altuntaş, Canan Özlem; Omay, TolgaKüreselleşme ve finansal serbestleşmenin bir sonucu olarak, bir ülkenin finansal piyasasında yaşanan bir değişiklik yerel bir etkiyle sınırlı kalmamakta, diğer finansal piyasalara da yayılmaktadır. Bu tez çalışmasında, küresel likidite koşullarının Borsa İstanbul üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 01.01.2010 – 31.03.2020 tarihleri arası BIST 100 endeksi log-getirileri ile VIX endeksinin günlük kapanış verileri, bir Çok Değişkenli GARCH model spesifikasyonu olan Sabit Koşullu Korelasyon GARCH (CCC-GARCH) yöntemi ve Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (ARDL) model kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada VIX endeksi, global likiditeyi temsilen vekil değişken olarak kullanılmıştır. Elde edilen ampirik sonuçlar, beklentilerle paralel olarak VIX ve BIST 100 endeksleri arasında negatif korelasyon olduğu, BIST 100 endeksinin küresel finansal piyasalarla tam entegre olduğu ve dolayısıyla küresel likidite koşullarında meydana gelen bir şokun BIST 100 endeksini de etkilediği yönündedir.Master Thesis Türkiye'de Ar-Ge Harcamalarının Belirleyicileri (2003 - 2021)(2024) Tufan, Mehmet Serdar; Omay, TolgaAraştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) harcamaları, yenilik, verimlilik ve rekabetin artırılmasında kritik bir itici güç olup, makroekonomik koşullar da dahil olmak üzere çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Döviz kuru ve faiz oranı, sermaye maliyetini, finansmanın erişilebilirliğini ve yenilik için teşvikleri etkileyerek Ar-Ge yatırımları üzerinde önemli etkiye sahip temel makroekonomik değişkenlerdir. Bu çalışmada, Türkiye'de Ar-Ge'yi etkileyen makroekonomik faktörleri belirlemek amacıyla 2003- 2021 dönemi çeyrek yıllık verileri kullanılarak regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmada, bağımlı değişken olarak toplam Ar-Ge harcamaları, bağımsız değişkenler olarak ise nominal döviz kuru (USD/TRY), reel GSYİH, ağırlıklı piyasa faiz oranı, patent faydalı model sayısı ve tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Ar-Ge harcamaları üzerinde en belirleyici etmenlerin reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ve patent/faydalı model sayısı olduğunu ortaya koymuştur. Ekonomik büyüme arttıkça, özel sektörün Ar-Ge yatırımlarını artırmaktadır. Ayrıca Ar-Ge personel sayısındaki artışın Ar-Ge harcamalarını pozitif yönde etkilemesi de saptanan bulgular arasındadır. Çalışmanın devamında yapılan doğrusal olmayan analiz sonuçlarına göre, dolar kurunun düştüğü dönemlerde patent sayısındaki artışlar daha yüksek oranlı Ar-Ge harcamalarına yol açmaktadır. Bulgular ışığında, Türkiye'de ArGe'yi artırmak için döviz kuru istikrarının yanı sıra ekonomik büyüme ve nitelikli insan kaynağına yapılan yatırımın önemi vurgulanmaktadır. Bu çalışma, Ar-Ge politikaları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.Master Thesis Xxı. Yüzyıl Spekülasyon ve Manipülasyon Uygulamaları(2013) Akanak, Emre; Cansızlar, DoğanSpekülasyon ve Manipülasyon Uygulamaları? spekülasyon ve manipülasyon uygulamalarının evrimine ilişkin bir çalışmadır. Çalışma tamamen politik ekonomi (ekonomipolitik) çalışmalar kapsamında gerçekleştirilen bir tez olup, Kapitalizm ve Kapitalizm?in evrimi ile doğrudan ilişkilidir. Tezin genel kapsamı spekülasyon, manipülasyon, kriz, piyasa ve sistem ilişkileri üzerine kuruludur. Çalışma draft niteliği taşımakta olup gelecekte gerçekleştirilecek detaylı çalışmalar ve doktora çalışmaları için hazırlık ve altyapı niteliğindedir. Tez çalışmasında (sonuç) kısmında ifade edildiği üzere spekülasyonlar ve manipülasyonlar krizlerle ilişkilidirler. Akademik görüşlerin aksine spekülasyon ve manipülasyonlar krizlere yol açmamakta daha çok krizler ve kriz durumları spekülasyon ve manipülasyon uygulamalarına neden olmaktadır. Piyasanın realiteden uzak olması ve algı üzerine kurulması piyasadaki kırılganlıkları tetiklemektedir. Anahtar Kelimeler; 1. Spekülasyon 2. Manipülasyon 3. Krizler 4. Kapitalizm 5. SistemMaster Thesis Türkiye'de Toplam Elektrik Talebinin Fiyat ve Gelir Esneklikleri, 1970-2008(2010) Saygılı, Tevfik Okan; İsmihan, MustafaBu tez çalışmasında, Türkiye'de toplam elektrik tüketiminin gelir ve fiyat esneklikleri, 1970-2008 dönemi için, geliştirilen ekonometrik model çerçevesinde tahmin edilmiştir. Bu bağlamda, birim kök testleri ve eşbütünleşme tekniği gibi modern zaman serisi analizleri kullanılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada güncellenmiş ve tutarlı ortalama elektrik satış fiyatı ve gelir serileri oluşturulmuştur.Geliştirilen model çerçevesinde Türkiye'de toplam elektrik tüketiminin uzun dönem gelir esnekliği 1.29, kısa dönem gelir esnekliği ise 0.44 olarak tahmin edilmiştir. Aynı zamanda talebin elektrik fiyatından etkilenmediği tespit edilmiştir. Başka bir deyişle, talebin fiyat esnekliğinin sıfırdan farklı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Master Thesis Makroekonomik İstikrarsızlığın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Rolü: Kolombiya Örneği, 1950-2009(2012) Pedraza, Johanna Alejandra Pulido; İsmihan, MustafaBu tezin temel amacı makroekonomik istikrarsızlığın Kolombiya'nın ekonomik büyümesi üzerindeki etkisini 1950-2009 yılları arasında üretim fonksiyonu yaklaşımıyla araştırmaktır. Ek olarak, dışa açıklık ve sermaye birikiminin (hem fiziki hem de beşeri) ekonomik büyüme üzerindeki rolü analiz edilmiştir. Bunun için bu tez birim kökler, eşbütünleşim analizleri ve hata düzeltme modelleri gibi modern zaman serisi tekniklerini kullanmıştır.Tasviri ve ampirik sonuçlar, tekrar eden makroekonomik istikrarsızlık süreçlerinin, 1950-2009 dönemi boyunca, Kolombiya ekonomisinin büyüme potansiyelini ciddi ve olumsuz etkilediğini göstermektedir. Ampirik sonuçlar, çıktıdaki büyümenin, uzun vadede, fiziki ve beşeri sermaye birikiminden olumlu ancak dışa açıklıktan olumsuz etkilendiğini de göstermektedir. Ayrıca, uzun vadede, çıktının kendisini sermaye birikimindeki değişime ve makroekonomik istikrarsızlığa daha çabuk uyarladığı bulunmuştur.Doctoral Thesis İnovasyon ve Teknolojinin Ekonomi Politiği(2024) Akanak, Emre; Omay, TolgaTez, G7 ülkeleri ışığında inovasyon ve teknolojinin arka planını anlamaya ve politik ekonomi teorisi, ekonomi teorisi ve ekonomik ilişkiler (üretim ve tüketim ilişkileri) dahil olmak üzere ilgili verilerin analizine odaklanmıştır. 1983'ten 2019'a kadar G7 verileri kullanılmış (ve yararlanılmıştır). Bölüm 1'de 3D geliştirme yolunu oluşturmak için diğer birçok veriden yararlanılmıştır. Analiz, genel olarak patent başvurularının büyümede çok baskın ve anlamlı olmadığını, ancak doğrudan yabancı yatırım, AKIiGSYİH ve diğer ilgili parametrelerin çok önemli olduğunu gösteriyor. Etkin bir piyasa yapısı ve işleyen bir piyasa mekanizmasının da ortaya çıkması kalkınma açısından oldukça önemlidir. Sonuçlar aynı zamanda üniversitelerin Ar-Ge çalışmalarındaki rolünün zayıflamasıyla da ilişkilidir. Temel bulgu, büyüme ile sermaye değişiklikleri arasında ciddi ilişkilerin olduğu ve ayrıca ME'nin oldukça baskın olduğudur. Niteliksel verilerin ve kavramların değerlendirilmesi açısından ME ve büyüme arasında açıkça bir ilişki vardır ancak gelişme için ticarileştirme yeteneği gereklidir. Ar-Ge'nin ticarileştirilmesi, gelişmiş ve işleyen bir finansal sistem ve kurumları gerektirirken, ME'nin ticarileşmesi ve askeri sanayideki Ar-Ge çalışmalarının dönüştürülmesi, gelişmiş hukuk sistemleri aracılığıyla çok köklü mali yapı, finansal kurumlar, sınırlı devlet yapısı ve güçlü kişi ve kuruluşları gerektirir. Açıkçası G7, Dünya Ekonomisinin gelişmiş kısmını temsil ediyor, ancak aynı zamanda sorunlardan biri de, gelişmemiş ülkelerden veri (ve özellikle doğru ve güvenilir veriler) bulmanın mümkün olmaması ve hatta gelişmiş ülkeler için bile birçok verinin sonradan kaydedilmeye başlanmasıdır. 1980'ler. Ancak her ekonominin kendine has koşulları olduğunu, kalkınmanın net bir yolunun bulunmadığını ve her büyümenin kalkınmayı garanti etmediğini görmek mümkündür. Ancak kalkınma için işleyen bir sanayi ve yüksek verimli bir sanayi yapısı gereklidir. Anahtar Kelimeler: İnovasyon, Teknoloji, Kalkınma, Büyüme, Modelleme,Doctoral Thesis İkili Uyarlanma Yaklaşımı: Türkiye için Yatırım Fonksiyonu Uygulaması(2018) Küçüker, Mustafa Can; İsmihan, Mustafa; Eruygur, Hakkı Ozanİkili Uyarlanma yaklaşımı, zaman serilerinin ikili (sürekli ve devrevi) ortak hareketlerini ayrıştırmamıza ve dolayısıyla ikili uyarlanmayı dikkate almamıza olanak sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında farklı filtreme yöntemleriyle İkili Uyarlanma yaklaşımı çerçevesinde ortak filtrelenmiş trend kavramı ortaya konulmuş ve serilerin bu tip bir ilişkiye sahip olup olmadıklarının sınanabilmesi için kolayca uygulanabilecek bir test önerilmiştir. Ayrıca bu tez çalışmasında 1963-2014 döneminde özel kesim sabit sermaye yatırımlarının gelir, kamu kesimi sabit sermaye yatırımları ve makroekonomik istikrarsızlık ile olan ilişkisi İkili Uyarlanma yaklaşımı ile incelenmiştir. Türkiye'de özel kesim yatırımları ile gelir, kamu kesimi sabit sermaye yatırımları ve makroekonomik istikrarsızlık arasında, %5 düzeyinde, bir eşbütünleşme ilişkisi olmadığı yani tahmin edilen uzun dönemli ilişkinin sahte olduğu, ancak İkili Uyarlanma yaklaşımına göre bu değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özel kesim yatırımları ve gelirin sürekli ve devrevi (geçici) bileşenleri arasında iki farklı ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, özel kesim yatırımları ile kamu kesimi yatırımlarının uzun dönemde ilişkisiz olduğu ancak kısa dönemde negatif ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Makroekonomik istikrarsızlığın belirsizlik yaratarak özel kesim sabit sermaye yatırımlarını uzun dönemde etkilediği ancak kısa dönemde etkili olmadığı saptanmıştır. Başka bir deyişle, kullanılan değişkenlerin sürekli ve devrevi bileşenlerinin katsayılarına bakıldığında bu katsayıların birbirleri ile eşit olmadığı yani yapılacak olan analizlerin tekil uyarlanmayı şart koşan standart eşbütünleşme analizi ile yapılmasının teorik beklentilerle de ters düşeceği bu tez çalışmasından elde edilen temel bulgu olmuştur. Sonuç olarak, özel kesim yatırımları ve ilgili değişkenler arasında teorik gerekçelerle tekil değil ikili ilişki (uyarlanma) öngörülmüş ve bu beklentiler ampirik bulgularla desteklenmiştir. Bu tezde geliştirilen yazılım sayesinde uygulamacıların basit ve hızlı bir şekilde İkili Uyarlanma yaklaşımı çerçevesinde kullanılan analiz sonuçlarına ulaşabilmesine ve bu sonuçların geleneksel eşbütünleşme analizi sonuçları ile karşılaştırılabilmesine olanak sağlanmıştır.Master Thesis Testing the Efficient Market Hypothesis by Considering Structural Breaks and Conditional Heteroscedasticity: Istanbul Stock Exchange Sector Indices 2002-2019 Period(2024) Yeşilay, Zeynep; Omay, TolgaEtkin piyasa hipotezi, finansal piyasaların verimli olduğu ve varlık fiyatlarının mevcut tüm bilgileri yansıttığı öncülüne dayanmaktadır. Bu nedenle, yatırımcıların yatırım stratejilerini bilinçli şekilde oluşturmaları, riski etkili şekilde yönetmeleri için bir piyasanın etkin olup olmadığının anlaşılması önemlidir. Piyasanın etkinliğini test etmek için ise en doğru ve güvenilir modeli kullanmak elzemdir. Bu tez çalışmasında, 2002-2019 dönemini kapsayan Borsa İstanbul sektör endekslerinin verimli olup olmadığı araştırılmıştır ve bunun için en doğru yöntem aranmıştır. Bu bağlamda etkin piyasa hipotezinin gelişimi tartışılmış ve benzer araştırmalara yer verilmiştir. Etkin piyasa hipotezinin test edilmesinde yapısal kırılmaların ve GARCH etkilerinin dahil edilmesinin önemi vurgulanmıştır. Ardından geleneksel ve yenilikçi birim kök testleri seçilen veri setine uygulanmış, birim kök probleminin devam etmesi nedeniyle piyasa bu aşamada verimli bulunmuştur. Ardından model genişletilerek sırasıyla sert yapısal kırılmalar, sert ve yumuşak yapısal kırılmalar ve son olarak sert ve yumuşak yapısal kırılmalar ile GARCH etkileri dahil edilmiş ve piyasadaki etkinliğin varlığı hakkında daha kapsamlı bir anlayış sağlanmıştır. Yapısal kırılma testleri arasında en iyi performansı Çamalan, Hasdemir, Omay ve Küçüker'in (2024) yapısal kırılmalar ve GARCH etkilerinin dikkate alındığı birim kök testi sergilemiştir. Geleneksel birim kök testleri piyasa verimliliğini işaret ederken, ekonometrik model yapısal kırılmalar ve GARCH etkilerini içerecek şekilde genişletildiğinde piyasaların verimsiz olduğu görülmüştür. Ek olarak ARCH-GARCH parametrelerindeki değişimler incelenmiş ve değişimlerin birim kök testi sonuçlarına etkileri değerlendirilmiştir. Sonuçlar, bu piyasada şoklar gibi etkilerin, kısa vadeli etkilerinin oynaklık yapısını şekillendirdiğini göstermiştir. Dolayısıyla etkin piyasa hipotezinin sınanmasında yapısal kırılmaların ve GARCH etkilerinin önemi görülmüştür.Master Thesis Sefalet Endeksi ve Uluslararası Ticaret Arasındaki İlişki: Karşılaştırmalı Bir Analiz(2021) Çoban, Burak; Benli, Hande EminBu çalışmanın amacı Sefalet Endeksinin bir ülkede yaşayan insanların refah seviyelerini ne ölçüde yansıttığını incelemek ve makroekonomik olarak öneme sahip olan döviz kuru ve dış ticaret dengesi ile arasındaki ilişkiyi ekonometrik yöntemlerle analiz etmektir. Çalışmanın uygulama bölümü iki kısımda ele alınmıştır. İlk kısımda Türkiye ve BRICS ülkelerinin Sefalet Endeksleri ve makroekonomik göstergeler ele alınarak incelenmiştir. İkinci kısımda ise Türkiye özelinde 2007Q3-2020Q3 dönemleri arasında Barro Sefalet Endeksi, döviz kuru ve dış ticaret dengesi değerleri hesaplanarak ekonometrik bir model kurulmuştur. Değişkenlerimize öncellikle Dickey Fuller birim kök testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüm değişkenlerimiz düzeyde durağan çıkmıştır. Bu yüzden modelimize doğrudan EKK yöntemi uygulanmıştır. EKK tahmin sonuçlarına göre modelimiz ve değişkenlerimiz istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Elde edilen katsayı sonuçları ise Barro Sefalet Endeksi ile dış ticaret dengesi arasında negatif, döviz kuru ile arasında pozitif bir ilişkinin varlığını işaret etmiştir. Sonrasında Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Döviz kurunun dış ticaret dengesi ile Barro Sefalet Endeksini, Barro Sefalet Endeksinin ise dış ticaret dengesini etkilediği görülmüştür. Sonraki aşamada ise VAR modeli kurularak varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular modelimiz kurulmadan önceki tahminlerimize uygun şekilde sonuç vermiştir. Ampirik analizler neticesinde Sefalet Endeksini daha yüksek seviyede açıklayabilecek makro değişkenlerin olabileceği anlaşılmıştır.
