91 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 91
Master Thesis Sağlık Bakanlığı Metinlerinde Terminoloji Çevirisine Yönelik Betimsel Bir Çalışma(2021) Akkaya, Zeynep Sema Erduran; Hastürkoğlu, GökçenYeni Dünya düzeni, çok dillilik, küreselleşme ve teknolojik gelişmeler kurumları derinden etkilemektedir. Sürekli gelişim ve değişim ile karşı karşıya kalan kurumların yaşanan bu değişim ve gelişime aynı doğrultuda uyum göstereme çabası kendilerini doğru ifade edebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kurumların daha fazla kurumsallaşma eğiliminde olduğu ve kurumların kendilerini özgü kurumsal dil yapısı ve kurumsal çeviri stratejileri oluşturmaya başladığı gözlemlenmektedir. Kurumsal dil yapısı içerisinde kurumun kendine özgü terminoloji çalışmalarını oluşturması ise kurumsallaşmaya katkı sağlayan etmenlerin başında yer almaktadır. Kurumsal terminolojinin yaratılması paydaşlar tarafından kurumun kendini ifade etmesinde ortak bir dil yaratılmasını sağlamaktadır. Kurumsal dil çalışmalarının yeni yeni yaygınlık kazanmaya başladığı bu dönemde kurum tarafından oluşturulan terminoloji çalışmaları kurumun kendini bütün paydaşlarına doğru ifade edebilmesini, kurumsal dil yapısında standartlaşmış ve tutarlılık sağlanmış bir ortam yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında, genel olarak ödünçleme ve birebir çeviri yönteminin kullanıldığı ve standartlaşmamış terimlerin var olduğu Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı metinlerinde terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz ederek doğru ve standartlaşmış terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı hedeflenmektedir. Vinay ve Darbelnet`in çeviri kuramları doğrultusunda terimler incelenmiştir. Bu amaçla Stratejik Plan içerisindeki terimler hem kaynak metininde hem de hedef metinde detaylı olarak araştırılmış, tespit edilen terimler İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. İncelenen terimlerin hedef dildeki karşılıkları sözlüksel ve söz dizimsel düzeyde analiz edilmiştir. Son olarak Sağlık Bakanlığı kurumsal dil yapısı içerisinde terimlerin standart bir şekilde kullanılması için kapsamlı bir terimler sözcüğü ihtiyacı olduğunu, gelecekte çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutması amacıyla terimler sözlüğünün oluşturulmasının kurumsal çeviri açısından önemli bir fonksiyon oluşturacağı vurgulanmıştır.Master Thesis Çocuk Edebiyatı Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar Üzerine bir Çalışma: Lucy Maud Montgomery Tarafından Yazılan Anne of Green Gables ve Çiğdem Köfüncü'nün Çevirdiği Yeşilin Kızı Anne(2024) Sevindi, Ömüray; Aksoy, Nüzhet BerrinGeçmişten bugüne kültürel ve sosyal öğeler başta olmak üzere pek çok alanda bir köprü görevi ve bir iletişim aracı olarak görülen çeviri, birbirinden farklı kültürleri, aradaki dil engelini kaldırarak birbirine yakınlaştıran bir yapıdır. Çevirinin pek çok alt başlığı bulunmaktadır. Bunlardan biri de çocuk edebiyatı çevirisidir. Çocuk edebiyatı, saflığın, hevesin, merakın ve öğrenmenin zirveye çıktığı insanın en temel ve en önemli evrelerinden birini kapsar. Çocuklar, dünyayı daha iyi anlamak ve fikirlerini ifade edip kendilerini geliştirmek adına çeşitli metinlere yönelirler. Hatta, çoğu çocuk edebiyatı eserleri sadece çocuklar için değil aynı zamanda büyükler ve ebeveynler için de yazılmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde çocuk edebiyatının belirli yönlerine odaklanılmaktadır. Özellikle, çocuk kitapları çevirirken kullanılan çeviri teknikleri ve kültürel uyum süreçlerini Peter Newmark'ın (1988) ''kaynak metin odaklı'' ve ''hedef metin odaklı'' çeviri yöntemleri kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu çalışmada, erek metindeki çocuk edebiyatının evrensel değerlerini, kültürel özelliklerini ve bazı dilsel yapıların hedef metne doğru bir şekilde aktarılmasının ne denli önemli olduğu üzerinde durulmaktadır. Çocuk edebiyatı çevirisinde önemli olan sadece dilin doğru aktarımı olmayıp kültürel ve dilsel bağlamların da hedef metin okuyucusu tarafından doğru anlaşılması gerekmektedir. Bu tezde, çevirmenin, çeviri süresince karşılaştığı zorluklar ve çevirisindeki hatalar üzerine yapılan incelemeler yer almaktadır. Bu hatalara çeviri önerileri ve çözüm yolları sunulmaktadır. Böylelikle edebiyatı ve kitap okumayı sevmenin temelini atan çocuk okuyuculara daha çeşitli ve zengin bir edebiyat deneyimi yaşatmak mümkün olacaktır. Çevirmenin bunları dikkate alarak çocukların duyarlı doğaları ve zihinsel gelişim süreçleri doğrultusunda yaptığı seçimleri daha özenli ve dikkatli bir şekilde yapması gerekmektedir. Bu tez, çocuk edebiyatı çevirmenlerine rehberlik sağlamak ve bu alandaki literatüre katkıda bulunmak için yazılmıştır.Master Thesis Sesli Betimlemede Korku Ögelerinin Çevirisi, Bird Box: Bir Netflix Filmi(2024) Altıniğne, Elif Naz; Aksoy, Nüzhet BerrinSesli betimleme, görme engelli izleyicilerin film, televizyon dizisi gibi görsel ürünlere kolay erişimini sağlayan görsel-işitsel çevirinin bir alt alanıdır. Bu tez, bir örnek olay olarak Kafes (2018) filmine odaklanarak korku/gerilim türünde sesli betimleme çevirisini araştırmaktadır. Korku filmlerinin negatif duyguları yansıtmak için görsel ögelere ağırlık vermesinden dolayı bu araştırma korku filmlerindeki sesli betimleme örneklerine odaklanmıştır. Nispeten yeni ve gelişen bir alan olarak sesli betimleme ve sesli betimleme çevirisi, özellikle korku filmlerinin ayrılmaz bir parçası olan görsel unsurların aktarılmasında belirli zorluklar doğurmaktadır. Bu araştırma, korku/gerilim türünde sesli betimleme çevirisinin sesli betimlemenin zorluklarına ve kısıtlamalarına bir çözüm olacağı ve zaman kazandıracağı hipotezine dayanır. Göstergebilim Kuramı, Film Çalışmaları ve Çeviribilim alanlarından elde edilen nitel verilere dayanan bu araştırma, sesli betimleme anlatısının hem Türkçe hem de İngilizcede nasıl işlediğini, sesli betimlemenin nasıl çevrildiğini ve çevrilmek üzere hangi göstergebilimsel kodların seçildiğini anlamaya çalışmıştır.Master Thesis Üniversite Düzeyinde Verilen Çeviri Eğitimine, İngiliz Dili Eğitiminde Kullanılan Dört Dil Becerisinin Yansımalarının Analizi(2015) Topgül, Zeynep Birim; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; English Translation and Interpretation; English Translation and Interpretationİnsanların yabancı bir dil öğrenmeye ihtiyaç duymalarının önemli sebepleri vardır. Bir dili bütünüyle öğrenebilmek için dil, okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak adlandırılan dört dil becerisi üzerinden ele alınır. Bu çalışmada, Dilbilgisi Çeviri Yöntemi'nin ve İşlevsel Çeviri Yöntemi'nin etkileri, dört dil öğrenme becerisi açısından ele alınarak, anadilin ve dil öğreniminin okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört dil becerisi yoluyla çeviri aşamalarının yabancı dil ortamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu çalışmada hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin uyguladıkları çeviri odaklı yöntemler ve öğrencilerin dili kullandıkları çeviri süreci incelenmiştir. Sonuç olarak, dil öğretimi ve çeviri bir araya getirilerek, dört dil öğrenme becerisi açısından öğrencilerin bir mesajı bir dilden başka bir dile iletme yöntemleri bu çalışmanın odak noktası olmuştur. Dil öğrenme becerilerinin, öğrencilerin bir dili başka bir dile çevirme yöntemlerini ne şekilde etkilediğini belirlemek ve analiz etmek amacıyla, nicel bir araştırma yürütülmüş olup, veriler konuya uygun olarak hazırlanmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Bu anket, Hacettepe ve Atılım Üniversitelerinin Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, belirli bir yüzdelik orandaki ikinci ve dördüncü yıl öğrencileri açısından çeviri yapılırken dil; okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört temel öğrenme becerilerine doğrultusunda kullanıldığında, öğrencilerin anadilinin ve kültürünün çeviride daha baskın bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple öğrenciler, bir dilden başka bir dile bir mesajı iletirken öncelikli olarak kendi anadillerinde düşünme eğiliminde olup, o dilin kurallarını ve yapılarını uygulamaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Dilbilgisi Çeviri Metodu, İşlevsel Çeviri Metodu, Dil Öğrenme Becerileri, Çeviri ve AnadilMaster Thesis Coco ve Enkanto: Sihirli Dünya Adlı İki Animasyon Filminin Dublaj Çevirilerinde Yabancılaştırma ve Yerelleştirme Teknikleri Analizi(2023) Arman, Gülce; Erton, Halil İsmailAnimasyon filmlerinin genellikle belli bir izleyici kesimine hitap ettiği varsayılır. Bir görsel-işitsel çeviri tekniği olan dublajla farklı dillere çevrilen animasyon filmlerindeki kültürel öğeler ise varsayılan izleyici grubunun negatif etkilere maruz kalmaması ve izledikleri ürünü daha iyi anlamaları amacıyla yerelleştirilir. Bu çalışmada, animasyon filmlerinin, anlamı bozmayacak ve farklı kültürler arasında köprü oluşturacak yabancılaştırma stratejileri kullanılarak çevrilmesinin çeviriye daha uygun bir yöntem sağlayacağı öngörülmüştür. Yöntem olarak, bu amaca uygun olabilecek iki animasyon filmi seçilmiş ve Türkçe dublajlarıyla karşılaştırılarak barındırdıkları kültürel öğeler, Espindola ile Vasconcellos ve Pavlovic ile Poslek'in CSI kategorileri adapte edilerek belirlenmiştir. Belirlenen kültürel öğeler, Venuti'nin yabancılaştırma ve yerelleştirme teknikleri altında sınıflandırılan, Vinay ve Darbelnet'in stratejilerine göre incelenmiştir. İncelenen toplam 306 kültürel öğenin, 228'inin ödünçleme, tam kopyalama ve birebir çeviri stratejileriyle çevrildiği gözlemlenmiş, özellikle ödünçleme stratejisinin önemli ölçüde ağır bastığı belirlenmiştir. Bu bulgulara dayanarak, çalışmanın sonucunda, iki filmin çevirisinde de yabancılaştırma tekniğinin belirgin şekilde etkili olduğu, filmlerde herhangi bir anlam eksikliği veya bozulması olmadığı ve kültürler arası iletişimin sağlanabildiği sonucuna varılmıştır.Master Thesis İngiliz ve Türk Hukuk Metinlerinin Çevirisindeki Eşdeğerlik Düzeyi(2017) Kaçan, Aylin; Akın, ÖzgeKüreselleşen dünyamızda, insanlar veya devletler arasında çeşitli amaçlar için kurulan uluslararası ilişkiler, hukuk kuralları çerçevesinde yürütülmektedir. Bu ilişkilerin kurulmasında, sağlamlığında ve devamlılığında hukuk çevirisinin önemi, elbette ki yadsınamaz; zira, her devletin kendine özgü hukuk kuralları vardır ve bu ilişkilerin kurulabilmesi için söz konusu hukuk kurallarının farklı dillere çevrilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Ancak hukuk metinlerinin kültüre özgü hukuk terimlerini ve kavramlarını içermesi ve bunların erek dile doğru bir şekilde aktarılmasının zorluğu, hukuk çevirisinde eşdeğerlik sorununu gündeme getirmiştir. Bu nedenle, hukuk sistemlerindeki farklılıkların kaynağını bilmek, hukuk çevirisinin zorluklarını bilmek ve çeviri sürecinde uygun yöntem ve teknikleri kullanmak hukuk çevirilerinde eşdeğerliği sağlamada büyük önem taşır. Bu tezin hedefi İngiliz ve Türk hukuk metinlerinin çevirisinde eşdeğerlik seviyesini belirlemek ve eşdeğerliği olmayan hukuk terim ve kavramları için farklı çeviri yöntemlerini kullanarak eşdeğerliği sağlamaktır. Mevcut çalışma, Anglosakson hukuku ve Kara Avrupası hukuk sistemlerine dayanan İngiliz ve Türk hukuk sistemlerine ait hukuk metinlerinin çevirisinde hukuk sistemlerinin farklılıklarından dolayı ortaya çıkan sorunlar üzerinde yoğunlaşır. Söz konusu sorunlar en çok hukuk terimlerinin çevirisinde yaşandığı için, bu çalışma, bazı hukuk dalları çerçevesinde eşdeğerliğin olmadığı tespit edilen birtakım hukuk terimleri ve kavramları için çeşitli çeviri yöntemleriyle çözümler ortaya koyar. Bu çalışmada, işlevselciliği savunan çeviri kuramcılarının eşdeğerlikle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Bu nedenle, betimleyici yöntem bu çalışmanın yöntemi olmuştur. İngiliz ve Türk hukuk metinleri ve hukuk terminolojileri karşılaştırmalı olarak incelendiği için, karşılaştırmalı yöntem de bu çalışmada kullanılan bir yöntem olmuştur. Bu çalışma neticesinde, erek dilde eşdeğerliği olmayan bazı hukuk terimlerinin çeşitli çeviri yöntemleriyle erek dile çevrilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Kelimesi kelimesine çevirinin yanı sıra, işlevsel eşdeğerliğini bulma, açımlama, ödünç alma, yeni sözcük türetme, çevirmen notu ve kaynak dildeki terimi erek metinde aynı hukuk ailesindeki diğer hukuk dillerinden eşdeğerlikleriyle kullanmak gibi bazı çeviri yöntemlerinin eşdeğerlik sıkıntısını çözmede faydalı olabileceği gözlemlenmiştir.Master Thesis Bir Film Çevirisi Türü Olarak Dublaj: Shrek 2 Özelinde Metot ve Sınırlamaların İncelenmesi(2012) Şahin, Ayhan; Aksoy, N. BerrinKitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ile birlikte film çevirileri de büyük bir önem kazanmıştır. Ancak hayatımızda o kadar çok yer almasına rağmen film çevirileri üzerinde yeterince araştırma yapıldığı söylenemez.Filmler çok kanallı, çok göstergeli eserlerdir bunun için başarılı bir film çevirisi yapabilmek bunları dikkate almayı gerektirir. Ayrıca filmler film çevirmenlerini zorlayabilecek bazı kısıtlamalar ve problemler getirmektedir. Kısıtlamalara örnek olarak dudak eşleşmesi; problemlere örnek olarak kültürlerarası farklılıklar gösterilebilir.Bu tezin amacı, bu kısıtlamaları ve problemleri Shrek 2 film örneğinde sistematik olarak ortaya koymak ve çevirmenin çeviri stratejilerini hedef odaklı yaklaşım ve yerlileştirme yaklaşımı çerçevesinde incelemektir.Master Thesis Medya Haberlerinde Bulunan İdeolojiler ve Güç İlişkileri Üzerinde Eleştirel Söylem Çözümlemesinin Uygulanması ve Haberlerin Çevirisi(2023) Demirel, Çağdaş; Hastürkoğlu, Gökçenİletişim ve medya, hem kaynak hem de erek metinlerde ideolojilerin ve güç ilişkilerinin aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Metinlerdeki ideolojilerin ve güç ilişkilerinin çözümlenmesi, çevirmenler ve okuyucular için anlama ve çeviri sürecinde bir problem teşkil etmektedir. Bu çalışmada, kaynak metinlerdeki ideolojiler ve güç ilişkilerinin erek metne tercümesi eleştirel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Bunun için İngilizce ve Türkçe olarak yayınlanmış 6 kaynak 6 erek metin olmak üzere toplamda 12 medya haberi analiz edilmek üzere seçilmiştir. Derlenilen haberlerin analizinde van Dijk tarafından geliştirilmiş olan Eleştirel Söylem Çözümlemesi'ndeki yapı modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, ideolojileri ve güç ilişkilerini ideolojik konumlanmalarına ve temsillerine uygun olarak aktarmak ve yansıtmak için gazetecilerin ve çevirmenlerin sözcük ve gramer yapıları seçimi, bilgilerin yer değiştirmesi, çıkarma ve eklemeler gibi birtakım teknikler ve ideolojik yaklaşımlar kullandıkları gözlemlendiğinden dolayı dilin manipülatif bir araç olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.Master Thesis Rİck and Morty adlı animasyon çizgi filminin altyazı çevirisinde kültüre özel unsurların incelenmesi(2023) Kahvecier, Ferhan; Sığırcı, İlhamiAltyapısındaki Kültür Öğelerinin Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2023. Bu çalışma, popüler animasyon çizgi film serisi ışığında, Kültüre Özgü Unsurların çevirisinde kullanılan yaklaşımlar ve teknikleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Rick and Morty çizgi film serisi, çalışma materyali olarak seçilmiştir. Günümüz eğitim araştırmalarıyla bağlantılı olan bu seride yapılmış çizgi filmlerin alt yazı metinlerindeki unsurlar ele alınmaya çalışılmıştır. İlk ve ikinci sezonu temel alınarak hazırlanmış olan bu çalışmada, Peter Newmark'ın Kültürel Öğelerin Sınıflandırılması, Altyazı Çeviri Tekniği ve Venuti'nin yabancılaştırma ve yerlileştirme modeli harmanlanmış olup bu tekniklerin çeviribilime olan katkısı incelenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, alt yazı çevirilerinin popüler çizgi filmler aracılığıyla çeviribilime ne gibi katkılar sağlayabileceğini ve görsel-işitsel materyallerle izleyici üzerinde ne gibi bir etki yaratabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: Alt yazı, alt yazı çevirisi, çizgi filmler, Newmark, VenutiMaster Thesis Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Eğitimleri Boyunca Aldıkları Çeviri Derslerinin Eğitimlerine Katkısı(2018) Saka, Esra; Aksoy, Nüzhet BerrinBu çalışma, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri derslerinin akademik çalışmalarını olası etkilerini ve bu öğrencilerin söz konusu çeviri derslerine karşı tutumlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, Bülent Ecevit Ünversitesi İngiliz Dili Edebiyatı öğrencilerine bu çeviri dersleriyle sağlayabileceği dil bilinci, okuma beceri, kelime edinimi, yazma becerileri, kültür bilinci, bilişsel beceriler, metin bilgisi gibi çeviri yetisini oluşturan öğeler üzerine odaklanmaktadır. Çalışma boyunca öne sürülen hipotez Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü verilen çeviri derslerinin sözü edilen öğrencilere Türkçe ve İngilizce arasındaki dilsel farklılıklar üzerinde bilinç oluşturma , temel dil becerilerini geliştirme, Türk ve İngiiliz kültürleri arasındaki farklılıklar konusunda bilgi edinme, dil kullanımında bilişsel beceriler edinme, farklı metin ve edebi türlerin içerdiği dil zenginliğiyle ilgili farkındalık kazanmak gibi konularda yardımcı olabileceğidir. Çalışmada bu tezi desteklemek üzere nicel bir araştırma yürütülmüştür. Veriler cevapları 'tamamen katılıyorum' ve 'tamamen katılmıyorum' arasında beş değişken ve 25 maddeden oluşan Likert tutum ölçeği içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Bu anketle İngiliz Dili Edebiyatı üçüncü sınıfı öğrencileriyle 2016-2017 akademik yılının bahar döneminde bir pilot çalışma yapılmış, anketin gerçeklik ve yeterliliği Cronbach Alfa Katsayı Testi ile kontrol edilmiştir. Nihai anket uygulaması pilot çalışmasından üç hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin anket sorularına verdiği cevaplar, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri dersine karşı tutumlarının olumlu olduğu ve bu derslerin akademik çalışma ve başarılarına katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Bilim, Edebiyat, Dil Bilinci, Okuma Beceri, Kelime Edinimi, Yazma Becerileri, Kültür Bilinci, Bilişsel Beceriler, Metin Bilgisi.
