Search Results

Now showing 1 - 10 of 60
  • Master Thesis
    Tarih ve Çeviri: Türkiye?de Teknik Çeviri Tarihi Üzerine Bir Çalışma
    (2012) Atay, Nuh Naci; Aksoy, N. Berrin
    Küreselleşen dünyada, teknolojinin gelişmesi ve teknolojik iletişime olan talebin artmasıyla birlikte, teknik çeviri oldukça büyük bir önem kazanmıştır. Günümüzde, dünya genelinde yapılan çevirilerin büyük bir kısmını teknik çeviri faaliyetleri oluşturmaktadır. Bundan dolayı teknik çeviri konusuna çok boyutlu bir bakış açısıyla önem verilmesi gerekmektedir.Bu bağlamda, geçmiş olayların ve karakterlerin kronolojik ve coğrafi olarak kayıt altına alınması açısından tarih ve çeviri arasındaki ilişki, teknik çeviri çalışmalarına önem verilmesi anlamında, ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan çeviri araştırmaları korpusunda teknik çeviriye yeteri kadar önem verilmemiştir. Akademik çalışmalar ve araştırmalar sayesinde, teknik çeviri ve teknik yazıma olan talebin gittikçe artması dolayısıyla tüm tarihi ve dilbilimsel yönleri ile teknik çeviri geniş anlamda ele alınmaya başlanmıştır. Böylesine bir arka plan ile çerçevesi belirlenmiş olan tezimiz, Türkiye'deki teknik çevirinin tarihi ve gelişimi üzerine bir çalışma yapmayı hedeflemektedir. Kuramsal arka planı ortaya koymak için, Osmanlı'lardan başlayıp tarih ve çeviri arasındaki ilişkiye odaklanılmış ve buradan hareketle teknik çevirinin Selçuklu ve Osmanlı'dan itibaren Türkiye Cumhuriyetini de kapsayarak ülkemizde nasıl geliştiği ve yer aldığı üzerine bir araştırma yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çeviri Tarihi, Teknik Çeviri, Türkiyede Teknik Çeviri, Çeviri Faaliyetleri
  • Master Thesis
    Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Eğitimleri Boyunca Aldıkları Çeviri Derslerinin Eğitimlerine Katkısı
    (2018) Saka, Esra; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Bu çalışma, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri derslerinin akademik çalışmalarını olası etkilerini ve bu öğrencilerin söz konusu çeviri derslerine karşı tutumlarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, Bülent Ecevit Ünversitesi İngiliz Dili Edebiyatı öğrencilerine bu çeviri dersleriyle sağlayabileceği dil bilinci, okuma beceri, kelime edinimi, yazma becerileri, kültür bilinci, bilişsel beceriler, metin bilgisi gibi çeviri yetisini oluşturan öğeler üzerine odaklanmaktadır. Çalışma boyunca öne sürülen hipotez Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü verilen çeviri derslerinin sözü edilen öğrencilere Türkçe ve İngilizce arasındaki dilsel farklılıklar üzerinde bilinç oluşturma , temel dil becerilerini geliştirme, Türk ve İngiiliz kültürleri arasındaki farklılıklar konusunda bilgi edinme, dil kullanımında bilişsel beceriler edinme, farklı metin ve edebi türlerin içerdiği dil zenginliğiyle ilgili farkındalık kazanmak gibi konularda yardımcı olabileceğidir. Çalışmada bu tezi desteklemek üzere nicel bir araştırma yürütülmüştür. Veriler cevapları 'tamamen katılıyorum' ve 'tamamen katılmıyorum' arasında beş değişken ve 25 maddeden oluşan Likert tutum ölçeği içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Bu anketle İngiliz Dili Edebiyatı üçüncü sınıfı öğrencileriyle 2016-2017 akademik yılının bahar döneminde bir pilot çalışma yapılmış, anketin gerçeklik ve yeterliliği Cronbach Alfa Katsayı Testi ile kontrol edilmiştir. Nihai anket uygulaması pilot çalışmasından üç hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin anket sorularına verdiği cevaplar, Bülent Ecevit Üniversitesi İngiliz Dili Edebiyatı dördüncü sınıf öğrencilerinin eğitimleri boyunca aldıkları çeviri dersine karşı tutumlarının olumlu olduğu ve bu derslerin akademik çalışma ve başarılarına katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Bilim, Edebiyat, Dil Bilinci, Okuma Beceri, Kelime Edinimi, Yazma Becerileri, Kültür Bilinci, Bilişsel Beceriler, Metin Bilgisi.
  • Master Thesis
    Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi
    (2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmail
    Bu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, Sosyolinguistik
  • Master Thesis
    Sağlık Bakanlığı Metinlerinde Terminoloji Çevirisine Yönelik Betimsel Bir Çalışma
    (2021) Akkaya, Zeynep Sema Erduran; Hastürkoğlu, Gökçen
    Yeni Dünya düzeni, çok dillilik, küreselleşme ve teknolojik gelişmeler kurumları derinden etkilemektedir. Sürekli gelişim ve değişim ile karşı karşıya kalan kurumların yaşanan bu değişim ve gelişime aynı doğrultuda uyum göstereme çabası kendilerini doğru ifade edebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kurumların daha fazla kurumsallaşma eğiliminde olduğu ve kurumların kendilerini özgü kurumsal dil yapısı ve kurumsal çeviri stratejileri oluşturmaya başladığı gözlemlenmektedir. Kurumsal dil yapısı içerisinde kurumun kendine özgü terminoloji çalışmalarını oluşturması ise kurumsallaşmaya katkı sağlayan etmenlerin başında yer almaktadır. Kurumsal terminolojinin yaratılması paydaşlar tarafından kurumun kendini ifade etmesinde ortak bir dil yaratılmasını sağlamaktadır. Kurumsal dil çalışmalarının yeni yeni yaygınlık kazanmaya başladığı bu dönemde kurum tarafından oluşturulan terminoloji çalışmaları kurumun kendini bütün paydaşlarına doğru ifade edebilmesini, kurumsal dil yapısında standartlaşmış ve tutarlılık sağlanmış bir ortam yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında, genel olarak ödünçleme ve birebir çeviri yönteminin kullanıldığı ve standartlaşmamış terimlerin var olduğu Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı metinlerinde terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz ederek doğru ve standartlaşmış terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı hedeflenmektedir. Vinay ve Darbelnet`in çeviri kuramları doğrultusunda terimler incelenmiştir. Bu amaçla Stratejik Plan içerisindeki terimler hem kaynak metininde hem de hedef metinde detaylı olarak araştırılmış, tespit edilen terimler İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. İncelenen terimlerin hedef dildeki karşılıkları sözlüksel ve söz dizimsel düzeyde analiz edilmiştir. Son olarak Sağlık Bakanlığı kurumsal dil yapısı içerisinde terimlerin standart bir şekilde kullanılması için kapsamlı bir terimler sözcüğü ihtiyacı olduğunu, gelecekte çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutması amacıyla terimler sözlüğünün oluşturulmasının kurumsal çeviri açısından önemli bir fonksiyon oluşturacağı vurgulanmıştır.
  • Master Thesis
    Öz-çeviri ve Kendi Eserlerini Çeviren Yazar: Samuel Beckett'ın Oyun Sonu Adlı Eserinde Çeviri veya Yeniden Yazma Süreci
    (2021) Türkmen, Pelin; Akın, Fatma Aylin
    Çeviri, kaynak dildeki bir mesajın hedef dile aktarıldığı veya iletildiği bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Bu çok adımlı çeviri sürecindeki genel algı, yazarın kaynak metni ürettiği ve çevirmenin çıktıyı yani çeviriyi yarattığı görüşüne dayanmaktadır. Ancak öz-çeviri çerçevesinde, yazar ve çevirmen aynı kişidir. Bu çalışmanın kapsamında, Samuel Beckett tarafından Fransızca olarak kaleme aldığı, Fin de Partie adlı oyununu İngilizceye Endgame olarak çevirdiği iki oyunun çeviribilim ışığında karşılaştırılması yer almaktadır. Bu tez, oyunun kaynak ve erek metinlerini, oyun yazarının öz-çevirmen kimliği doğrultusunda kıyaslamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Samuel Beckett'ın biyografisi, oyunun tarihi arka planı, edebi incelemesi, karakterleri, yazarın edebi tarzı ve absürd tiyatronun yanı sıra tiyatro çevirisi tekniklerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Oyunun hedef ve kaynak metni, Vinay ve Darbelnet tarafından yazılmış Fransızca ve İngilizce'nin Karşılaştırmalı Deyişbilimi isimli kitaplarında önerilen metodoloji doğrultusundaki çeviri prosedürleri ve stratejileri çerçevesinde karşılaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları, doğuştan çift dilli olmayan oyun yazarı ve çevirmen Samuel Beckett'ın çeviride eşdeğerliliği özgür bir şekilde ilettiğini ortaya koymaktadır.
  • Master Thesis
    Üniversite Düzeyinde Verilen Çeviri Eğitimine, İngiliz Dili Eğitiminde Kullanılan Dört Dil Becerisinin Yansımalarının Analizi
    (2015) Topgül, Zeynep Birim; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; English Translation and Interpretation; English Translation and Interpretation
    İnsanların yabancı bir dil öğrenmeye ihtiyaç duymalarının önemli sebepleri vardır. Bir dili bütünüyle öğrenebilmek için dil, okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak adlandırılan dört dil becerisi üzerinden ele alınır. Bu çalışmada, Dilbilgisi Çeviri Yöntemi'nin ve İşlevsel Çeviri Yöntemi'nin etkileri, dört dil öğrenme becerisi açısından ele alınarak, anadilin ve dil öğreniminin okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört dil becerisi yoluyla çeviri aşamalarının yabancı dil ortamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu çalışmada hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin uyguladıkları çeviri odaklı yöntemler ve öğrencilerin dili kullandıkları çeviri süreci incelenmiştir. Sonuç olarak, dil öğretimi ve çeviri bir araya getirilerek, dört dil öğrenme becerisi açısından öğrencilerin bir mesajı bir dilden başka bir dile iletme yöntemleri bu çalışmanın odak noktası olmuştur. Dil öğrenme becerilerinin, öğrencilerin bir dili başka bir dile çevirme yöntemlerini ne şekilde etkilediğini belirlemek ve analiz etmek amacıyla, nicel bir araştırma yürütülmüş olup, veriler konuya uygun olarak hazırlanmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Bu anket, Hacettepe ve Atılım Üniversitelerinin Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, belirli bir yüzdelik orandaki ikinci ve dördüncü yıl öğrencileri açısından çeviri yapılırken dil; okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört temel öğrenme becerilerine doğrultusunda kullanıldığında, öğrencilerin anadilinin ve kültürünün çeviride daha baskın bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple öğrenciler, bir dilden başka bir dile bir mesajı iletirken öncelikli olarak kendi anadillerinde düşünme eğiliminde olup, o dilin kurallarını ve yapılarını uygulamaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Dilbilgisi Çeviri Metodu, İşlevsel Çeviri Metodu, Dil Öğrenme Becerileri, Çeviri ve Anadil
  • Article
    Technology-Based Innovations in the Teaching of Translation: an Insight Into Whys and Hows
    (Ovidius University, 2019) Aksoy,N.B.
    Technological developments in all the activities of social, economic and communicative areas of modern life brought forth a higher demand in translation services, which in turn, necessitates a review of translation teaching at the university level. Traditional teaching methods which heavily rely on teacher-oriented approaches where students are passive learners who focus on the study of linguistic exercises and manual translation tasks by themselves, are no longer sufficient to produce graduates who can compete in the booming computerised worklife in the translation profession. Hence, the integration of Machine Translation (MT) and Computer-Assisted Tools (CAT) becomes a priority in the translation teaching curriculum in order to enable students to deal with the challenging market conditions upon graduation. Students who have experience in the use of computer technologies by means of getting acquainted with them during their education will develop the necessary skills to produce terminologically-consistent, time-efficient and correct translations as required by translation companies and working environment. Also, with the help of use of computer technologies in their teamwork and project-based practices during their education and in their internship, students will develop interpersonal skills and network for better replacements upon graduation. © 2019 Ovidius University. All rights reserved.
  • Master Thesis
    İngiliz ve Türk Hukuk Metinlerinin Çevirisindeki Eşdeğerlik Düzeyi
    (2017) Kaçan, Aylin; Akın, Özge
    Küreselleşen dünyamızda, insanlar veya devletler arasında çeşitli amaçlar için kurulan uluslararası ilişkiler, hukuk kuralları çerçevesinde yürütülmektedir. Bu ilişkilerin kurulmasında, sağlamlığında ve devamlılığında hukuk çevirisinin önemi, elbette ki yadsınamaz; zira, her devletin kendine özgü hukuk kuralları vardır ve bu ilişkilerin kurulabilmesi için söz konusu hukuk kurallarının farklı dillere çevrilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Ancak hukuk metinlerinin kültüre özgü hukuk terimlerini ve kavramlarını içermesi ve bunların erek dile doğru bir şekilde aktarılmasının zorluğu, hukuk çevirisinde eşdeğerlik sorununu gündeme getirmiştir. Bu nedenle, hukuk sistemlerindeki farklılıkların kaynağını bilmek, hukuk çevirisinin zorluklarını bilmek ve çeviri sürecinde uygun yöntem ve teknikleri kullanmak hukuk çevirilerinde eşdeğerliği sağlamada büyük önem taşır. Bu tezin hedefi İngiliz ve Türk hukuk metinlerinin çevirisinde eşdeğerlik seviyesini belirlemek ve eşdeğerliği olmayan hukuk terim ve kavramları için farklı çeviri yöntemlerini kullanarak eşdeğerliği sağlamaktır. Mevcut çalışma, Anglosakson hukuku ve Kara Avrupası hukuk sistemlerine dayanan İngiliz ve Türk hukuk sistemlerine ait hukuk metinlerinin çevirisinde hukuk sistemlerinin farklılıklarından dolayı ortaya çıkan sorunlar üzerinde yoğunlaşır. Söz konusu sorunlar en çok hukuk terimlerinin çevirisinde yaşandığı için, bu çalışma, bazı hukuk dalları çerçevesinde eşdeğerliğin olmadığı tespit edilen birtakım hukuk terimleri ve kavramları için çeşitli çeviri yöntemleriyle çözümler ortaya koyar. Bu çalışmada, işlevselciliği savunan çeviri kuramcılarının eşdeğerlikle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Bu nedenle, betimleyici yöntem bu çalışmanın yöntemi olmuştur. İngiliz ve Türk hukuk metinleri ve hukuk terminolojileri karşılaştırmalı olarak incelendiği için, karşılaştırmalı yöntem de bu çalışmada kullanılan bir yöntem olmuştur. Bu çalışma neticesinde, erek dilde eşdeğerliği olmayan bazı hukuk terimlerinin çeşitli çeviri yöntemleriyle erek dile çevrilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Kelimesi kelimesine çevirinin yanı sıra, işlevsel eşdeğerliğini bulma, açımlama, ödünç alma, yeni sözcük türetme, çevirmen notu ve kaynak dildeki terimi erek metinde aynı hukuk ailesindeki diğer hukuk dillerinden eşdeğerlikleriyle kullanmak gibi bazı çeviri yöntemlerinin eşdeğerlik sıkıntısını çözmede faydalı olabileceği gözlemlenmiştir.
  • Master Thesis
    Bir Film Çevirisi Türü Olarak Dublaj: Shrek 2 Özelinde Metot ve Sınırlamaların İncelenmesi
    (2012) Şahin, Ayhan; Aksoy, N. Berrin
    Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ile birlikte film çevirileri de büyük bir önem kazanmıştır. Ancak hayatımızda o kadar çok yer almasına rağmen film çevirileri üzerinde yeterince araştırma yapıldığı söylenemez.Filmler çok kanallı, çok göstergeli eserlerdir bunun için başarılı bir film çevirisi yapabilmek bunları dikkate almayı gerektirir. Ayrıca filmler film çevirmenlerini zorlayabilecek bazı kısıtlamalar ve problemler getirmektedir. Kısıtlamalara örnek olarak dudak eşleşmesi; problemlere örnek olarak kültürlerarası farklılıklar gösterilebilir.Bu tezin amacı, bu kısıtlamaları ve problemleri Shrek 2 film örneğinde sistematik olarak ortaya koymak ve çevirmenin çeviri stratejilerini hedef odaklı yaklaşım ve yerlileştirme yaklaşımı çerçevesinde incelemektir.
  • Master Thesis
    Çeviri Çalışmalarında Cinsiyetin Etkisi
    (2015) Hilmioğlu, Burak; Aksoy, N .berrin
    Dilbilim ve cinsiyet çalışmalarının yollarının kesişmesi, ayrı cinsiyetlerdeki kişilerin dil kullanımındaki farklılıkları inceleyip bu kişilerin dil kullanımında cinsiyet odaklı etkilerin varolduğunu belirtmiştir. Çeviribilim birden çok bilim dalını ilgilendiren (çok disiplinli) bir bilim dalı haline geldiğinde ise, dilbilim ve cinsiyet çalışmaları alanındaki incelemeler çeviribilim ve cinsiyet çalışmaları arasında da merak konusu olup, bu farklılıkların çeviri çalışmalarında ortaya çıkıp çıkmayacağı incelenmeye başlanmıştır. Farklı cinsiyetlerdeki çevirmenler tarafından çevirilen çeşitli metinler olduğu için, bu araştırmadaki asıl soru farklı cinsiyetlerdeki çevirmenlerin yaptığı çeşitli metin çevirilerinin okuyucuya tarafsız şekilde çevrilmiş bir metin mi yoksa cinsiyetlerinin etkilerini taşıyan ve bundan dolayı okuyucunun öznel bir çerçeveden konuya bakmalarına sebep olan bir metin mi sunduklarıdır. Bu araştırmada, çeviri çalışmalarında cinsiyet kaynaklı farklılıkları bulmak amacıyla hem erkek hem de kadın çevirmenler tarafından çevrilmiş olan dört farklı kitap incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonrasında, çeviri çalışmalarını sadece çevirmenin cinsiyeti değil ancak düşünce yapısı, dini inançlar, ekonomik farklılıklar gibi diğer harici etkenlerin de etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, çevirmenin cinsiyetinin çevirilen metinlerde önemli bir etken olduğu konusunda kayda değer bir kanıt bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler:Çeviribilim, Cinsiyet Çalışmaları, Çeviride Cinsiyetin Etkileri, Çeviriyi Etkileyen Faktörler