7 results
Search Results
Now showing 1 - 7 of 7
Master Thesis Ekonomik Terimlerin İngilizce'den Türkçe'ye ve Türkçe'den İngilizce'ye Çevrilmesinde Kabul Edilebilirlik ve Yeterlilik: Bir Vaka Çalışması(2020) Dinç, Mehmet Ali; Altay, AyferBu çalışmanın amacı kaynak dili Tükçe ve İngilizce olan ekonomi kurum ve kuruşlarının yayınladıkları dokümanlarda ekonomi terimlerinin İngilizce'den Tükçe'ye ve Türkçe'den İngilizce'ye çevrilmesinde Vinay-Darbelnet'in çeviri metotlarından en çok hangisinin kulllanıldığını tespit eden karşılaştırmalı bir analizdir. Kaynak dili Türkçe olan ekonomi alanında yayın yapan kurumlar ve kaynak dili İngilizce olan ve ekonomi alanında yayın yapan kurumlar olmak üzere toplam iki kısımdan oluşmaktadır. Bu çalışmanın en önemli saiki ekonomi kurumlarının veya ekonomi ile ilgili yayın yapan kurumların birbirlerinin yayınlarını daha iyi anlayacağı düşüncesi yer almaktadır. Çalışmanın kapsamı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Strateji Bütçe Başkanlığı, Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund), Dünya Bankası (World Bank) ve Avrupa Komisyonunun (European Union) 2010 yılından sonra yayınladıkları dokümanlarla sınırlıdır. Yukarıda belirtilen kurumların 2010 yılı sonrası yayınlarında yer alan sözcüklerin ve söz öbeklerinin çevirisi sözcüksel açıdan sınırlandırılmıştır. Analizin sonuçlarından elde edilen bilgiye dayanarak sözcüklerin ve söz öbeklerinin çevirilerinin Gideon Toury yaklaşımına göre yeterli mi yoksa kabul edilebilir mi olup olmadıkları analiz edilmiştir.Master Thesis Nadine Gordimer'ın 'none To Accompany Me' Adlı Eseri ve Türkçe Çevirisinin Postkolonyal Tema ve Dil Bağlamında Karşılaştırmalı Çalışması(2020) Yağız, Elif Ceylan; Aksoy, Nüzhet BerrinBu çalışmanın amacı Nadine Gordimer'ın Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan sonra yazdığı ilk romanı olan Yanımda Kimse Yok adlı eserinin Türkçeye çevirisini, biçem ve tema çerçevesinde incelemektir. Çalışmada Nadine Gordimer'ın tercih edilme sebebi, V. S. Naipaul, Chinua Achebe, Salman Rushdie gibi sömürgecilik sonrası dönemi ele alan birçok önemli yazarın dışında, Güney Afrikalı kadın bir yazarı incelemektir. Sömürgecilik sonrası dönemini yansıtan None To Accompany Me ve kitabın Türkçe çevirisi Yanımda Kimse Yok arasında çeviri üzerine yapılan bu nitel karşılaştırmada, koloni sonrası döneme ait temaların, dil ve biçemin hedef kültür olan Türkçe'ye aktarımının, Paul Bandia'nın üç katmanlı yaklaşımı ile incelenmesi uygun görülmüştür. Sömürge sonrası dönem eserlerinin dil, biçem ve içerdiği temalardan kaynaklı farklılıklarından ötürü, çevirmenin kullandığı çeviri stratejisi Paul Bandia'nın üç katmanlı çeviri yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Bu yaklaşımın ilk basamağı Vinay and Darbalnet'in çeviri metodları, ikinci ve üçüncü basamağı ise Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma yaklaşımı açısından analiz edilmiştir. Genel olarak bu çalışmanın amacı, sömürgecilik sonrası metinlere özel olan biçem ve tema özelliklerinin hedef kültüre çeviribilim bağlamında aktarımını incelemektir.Master Thesis Sağlık Bakanlığı Metinlerinde Terminoloji Çevirisine Yönelik Betimsel Bir Çalışma(2021) Akkaya, Zeynep Sema Erduran; Hastürkoğlu, GökçenYeni Dünya düzeni, çok dillilik, küreselleşme ve teknolojik gelişmeler kurumları derinden etkilemektedir. Sürekli gelişim ve değişim ile karşı karşıya kalan kurumların yaşanan bu değişim ve gelişime aynı doğrultuda uyum göstereme çabası kendilerini doğru ifade edebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda kurumların daha fazla kurumsallaşma eğiliminde olduğu ve kurumların kendilerini özgü kurumsal dil yapısı ve kurumsal çeviri stratejileri oluşturmaya başladığı gözlemlenmektedir. Kurumsal dil yapısı içerisinde kurumun kendine özgü terminoloji çalışmalarını oluşturması ise kurumsallaşmaya katkı sağlayan etmenlerin başında yer almaktadır. Kurumsal terminolojinin yaratılması paydaşlar tarafından kurumun kendini ifade etmesinde ortak bir dil yaratılmasını sağlamaktadır. Kurumsal dil çalışmalarının yeni yeni yaygınlık kazanmaya başladığı bu dönemde kurum tarafından oluşturulan terminoloji çalışmaları kurumun kendini bütün paydaşlarına doğru ifade edebilmesini, kurumsal dil yapısında standartlaşmış ve tutarlılık sağlanmış bir ortam yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında, genel olarak ödünçleme ve birebir çeviri yönteminin kullanıldığı ve standartlaşmamış terimlerin var olduğu Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı metinlerinde terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz ederek doğru ve standartlaşmış terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı hedeflenmektedir. Vinay ve Darbelnet`in çeviri kuramları doğrultusunda terimler incelenmiştir. Bu amaçla Stratejik Plan içerisindeki terimler hem kaynak metininde hem de hedef metinde detaylı olarak araştırılmış, tespit edilen terimler İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. İncelenen terimlerin hedef dildeki karşılıkları sözlüksel ve söz dizimsel düzeyde analiz edilmiştir. Son olarak Sağlık Bakanlığı kurumsal dil yapısı içerisinde terimlerin standart bir şekilde kullanılması için kapsamlı bir terimler sözcüğü ihtiyacı olduğunu, gelecekte çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutması amacıyla terimler sözlüğünün oluşturulmasının kurumsal çeviri açısından önemli bir fonksiyon oluşturacağı vurgulanmıştır.Master Thesis Multidimensional quality metrics ışığında farklı metin türlerinin çevirisi arasında Google Translate'in perfromansı üzerine karşılaştırmalı bir çalışma(2022) Gözen, Gülnaz; Aksoy, Nüzhet BerrinBilgisayar bilimleri, hesaplamalı dilbilim ve terminoloji çalışmaları gibi diğer alanlardaki hızlı ilerlemeyle birlikte çeviri teknolojisi, çeviri pratiğinde yeni bir aşamaya girmiş ve çeviribilim alanında önemli bir konum kazanmıştır. Makine çevirisi, çeviri şirketleri, uluslararası şirketler, profesyonel çevirmenler ve diğer kullanıcılar tarafından kullanılır. Google translate, dünyada yaygın olarak kullanılan ve teknik metinlerin çevirisinde iyi sonuçlar veren bilgisayar çevirilerinden biridir. Bu çalışma karşılaştırmalı, betimsel ve aynı zamanda 2018 yılında, Betül KOÇER tarafından yapılmış olan İnşaat Alanındaki İngilizceden Türkçeye Çevrilmiş TSE Standartlarının Çeviri Kalitesinin Değerlendirilmesi: Skopos Kuramı Işığı Altında Komisyonun Etkisinin İncelenmesi başlıklı tezinin bir replika çalışmasıdır. Bu tez, Multidimensional Quality Metrics (MQM) ışığında Türkçeden İngilizceye çevrilmiş teknik metinlerle edebi metinlerin çevirisi arasındaki Google çeviri performansını karşılaştırmayı hedeflemektedir. Bu amaçla teknik metinlerin çevirilerinin değerlendirilmesi için fen, sosyal bilimler, ekonomi ve mühendislik alanlarından dört örnek, edebi metinlerin değerlendirilmesi için ise rastgele bir şiir ve öykü seçilmiştir. Bu örnekler çeviri kalitesi değerlendirmesinin bir çerçevesi olan Multidimensional Quality Metrics'e göre incelenmiştir. Tespit edilen çeviri hataları MQM tarafından sunulan karar ağacına göre kategorilere ayrılmış ve ağırlıkları önem derecelerine göre belirlenmiştir. Daha sonra her örneğin çeviri kalite puanı MQM formülüne göre yüzde olarak hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar sırasıyla mühendislik örnekleminde %92, sosyal bilimler örnekleminde %95, fen örnekleminde %92, ekonomi örnekleminde %94, öykü örnekleminde %75 ve şiir örnekleminde %7'dir. Sonuç olarak çeviri kalite puanları, Google çevirinin teknik metinlerin çevirisinde ve bir bakıma öykü çevirisinde iyi bir performans sergilediğini ancak şiir çevirisinde başarısız olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Bilgisayar Çevirisi, Google Nöral Bilgisayar Çevirisi, Makine Çevirisi Sonrası Düzeltme, Multidimensional Quality Metrics, Hata AnaliziMaster Thesis Jack Kerouac'ın Yolda Adlı Eserinin Türkçe Çevirilerinde Sansür Üzerine Betimsel ve Karşılaştırmalı Çalışma(2020) Gökayaz, Başak Pırıl; Hastürkoğlu, GökçenBu tezin amacı, Jack Kerouac'ın Yolda (1951) adlı eserinin Türkçe çevirilerinde sansürlü bölümleri ortaya çıkarmaktır. Bu tezde, normlar, değerler, ideolojiler ve güç ilişkileri gibi sosyokültürel yapıların yanı sıra yayımcılar, çevirmenler, editörler ve hedef okuyucu kitlesi gibi aktörleri göz önünde bulundurarak Betimleyici-Açıklayıcı Çeviri Çalışmalarından, Toury'nin Norm Teorisi'nden ve Andre Lefevere'in 'Yeniden Yazma' teorisinden yararlanılmıştır. Bu tezin vaka çalışması olarak Jack Kerouac'ın Yolda eseri seçilmiştir çünkü eser hem Amerika'da hem Türkiye'de hedef okuyuculara uygun hale getirmek için sansürlenmiştir. Yolda'nın orijinalinden ve iki farklı Türkçe çevirisinden rasgele seçilen elli örnek analiz edilmiştir. Kelimelerin, cümlelerin ve paragrafların sansür analizi, çıkarma, ekleme, silme ve yeniden yazma olmak üzere dört kategori altında yapılmıştır. Sonuçlar, 1993 yılında çevrilen eserin 2019 çevirisine oranla çok daha fazla sansürlendiğini gösteriyor. Yolda eserinde, incelenen bölümlerde sansür stratejisi olarak silmenin diğer üç stratejiye oranla çok daha fazla uygulandığı ortaya çıkıyor. Çeviri sürecinde aktörlerin bakış açılarının ve normlar, değerler ve ideolojiler gibi sosyokültürel yapıların hem kaynak hem de hedef dilde yapılan sansürlerde büyük etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çeviri Stratejileri, Sansür, Jack Kerouac, Yolda, Amerikan EdebiyatıMaster Thesis Muhteşem Gatsby Kitabındaki Deyimlerin Türk ve Amerikan Kültürü Işığı Altında İncelemesi(2022) Güzel, Gonca Nursima; Erton, Halil İsmailMetin çevirisinde deyimler önemli bir yere sahiptir. Deyimler kültüre özgü elementler olduğu ve mecazi anlamlar taşıdığı için çevrilmesi kolay değildir. Bu noktada çevirmenin hangi ifadenin deyim olduğunu bilmesi ve bu deyimi hedef dile çevirirken hangi stratejiyi kullanması gerektiğini bilmesi önem taşımaktadır. Aynı zamanda çevirmenin deyim çevirisi yaparken iki kültür arası eş değerliliği sağlaması gerekmektedir. Bu çalışmada, F. Scott Fitzgerald'ın Muhteşem Gatsby (2016) kitabındaki deyimler Türk ve Amerikan kültürü ışığı altında incelenmiştir. Kitaptaki deyimlerin analizi Mona Baker'ın (1992) çeviri stratejileri göz önünde tutularak yapılmıştır. Bu stratejilerin nasıl uygulandığı ve çeviride kültürel denkliğin nasıl sağladığına yönelik açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca Muhteşem Gatsby (2016) kitabının yazıldığı dönemi daha iyi anlamak için Fitzgerald'ın hayatı ve eserleri, kitabın özeti ve analizi, kitaptaki olayların yer aldığı Caz Çağı, kitaptaki ana karakterler ve kitabın yazıldığı dönemin siyasi ve sosyal atmosferi gibi konular da çalışmada ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar, deyim çevirisinde karşılaşılan zorlukların nasıl aşılabileceğine yönelik stratejiler sunarken çevirmenlerin deyim çeviri sırasında kültürler arası eşdeğerliliği sağlamaları noktasında faydalanabileceği örnekler de içermektedir.Master Thesis Çeviri Evrensellerinin Mütercim-tercümanlık Öğrencilerinin Çevirileri Üzerinden Analizi(2020) Önenç, Tules; Aksoy, Nüzhet Berrin; Aksoy, Nüzhet Berrin; Aksoy, Nüzhet Berrin; English Translation and Interpretation; English Translation and InterpretationBu çalışma Mona Baker'ın (1993,1996) öne sürdüğü 'dolaysız anlatım', 'yalınlaştırma', 'normalleştirme' ve 'dengeleme' olarak bilinen Çeviri Evrensellerini öğrencilere verilen bir metin çevirisi aracılığıyla Vinay ve Darbelnet(1972) tarafından önerilen 'uyarlama', 'yer değiştirme', 'bağımlı çeviri', 'kipleme', 'öykünme', 'ödünçleme' ve 'eşdeğerlik' yöntemlerini içeren yedi(7) çeviri stratejisinin analiziyle ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.Söz konusu öğrenciler Atılım Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümü ikinci,üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden seçilmiştir.Bu çalışma için seçilen metin her sınıf seviyesinden 20 öğrenciye verilmiş ve metnin İngilizce'den Türkçe'ye çevrilmesi istenmiştir. Yapılan çeviriler kullanılan çeviri stratejileri kapsamında araştırmacı tarafından analiz edilmiş , ve bu analizin sonuçları yüzde tabloları, daire ve çubuk grafikleriyle detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Niteliksel analizin sonuçları öğrenciler tarafından tercih edilen çeviri stratejileri ve çeviri evrenselleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymuştur.Bu çalışmanın sonucunda belirli çeviri stratejileri ile belirli çeviri evrensellerinin bir arada gözlemlenebildiği ve öğrencilerin eğitim seviyesinin ikinci sınıftan dördüncü sınıfa doğru ilerledikçe yaptıkları çevirilerin sözcüğü sözcüğüne çeviriden ieltişimsel çeviriye doğru evrildiği gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Çeviri,Çeviri Evrenselleri,Çeviri Stratejileri