Search Results

Now showing 1 - 10 of 763
  • Master Thesis
    Türkiye-ab İlişkilerinin Kadının Siyasal Hayata Katılımına Etkisi
    (2023) Aşar, Dilara; Yiğit, Aslı
    Tarihsel süreçte kadın haklarının gelişmesi kadının siyasal yaşama katılımını da etkilemiştir. Türkiye'de kadının siyasal hayatta aktif görev alması Avrupa'daki kadın hareketlerinden farklı bir süreçte gerçekleşmiştir. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile yürüttüğü ilişkiler söz konusu sürece etki etmiştir. Bu çalışmada Türkiye-AB İlişkilerinin kadının siyasal hayata katılımına etkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle Avrupa Birliği'nin tarihi ele alınmış, AB'nin temel organları incelenmiştir. İkinci bölümde kadın haklarına yönelik genel bakış, kadın istihdamı konularına değinilmiştir. Kadın haklarının tarihsel gelişimi incelenerek AB'nin hangi aşamalarda geliştirici ve dönüştürücü olduğuna değinilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde ise Türkiye-AB ilişkileri, 2000-2022 yılları arasında yayınlanan ilerleme raporları bağlamında incelenerek kadınların siyasal hayata katılımlarının gelişimi detaylı olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak ilerleme raporlarından da hareketle kadınların siyasal hayata katılım oranının her daim düşük kaldığı, raporlarda bile bu soruna yer verilmesinin giderek azaldığı, buna rağmen farklı öneriler getirilmediği görülmüştür. Neticede, Türkiye-AB ilişkileri kapsamında kadınların siyasal hayata katılımlarında çok az bir ilerleme olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Kadın, Siyaset, Kadın hakları, Türkiye-AB İlişkileri, Siyasal Hayatta Kadın
  • Master Thesis
    Effective Repentance in Crimes Aganist Property
    (2024) Tulğay, Saffet Serdar; Köprülü, Timuçin
    Etkin pişmanlık kavramı ceza hukuku sistematiği açısından sözlük manalarıyla benzerlik göstermektedir. Doktrinde de etkin pişmanlık kavramının tanımı çeşitli perspektiflerle ortaya konulmuştur. Diğer ceza hukuku konularında olduğu gibi 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 168. maddesinde sayılan malvarlığına karşı suçlara ilişkin ele aldığımız etkin pişmanlık konusunda da, doktrinde görüş ayrılıkları, uygulamada çeşitli spesifik sorunlar ve gri alanlar bulunmaktadır. Çalışmamızda malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlık kavramını 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 168. maddesi çerçevesince ele alarak açıklamaya çalıştık. Her ne kadar daha önce etkin pişmanlık kapsamında yazılmış tezler ve çalışmalar olsa da, bu tezlerin belli bölümlerinde genel olarak malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık kavramına yer verildiği anlaşılmıştır. Tezimiz bu anlamda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 168. maddesi çerçevesinde malvarlığına yönelik suçlardaki etkin pişmanlık konusuna özgülenen bir tez olma özelliği göstermektedir. Bu kapsamda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 168. maddesinde sayılan malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık konusunu olabildiğince ayrıntılı olarak ele alınmaya çalışılmıştır.
  • Article
    Covid-19 Salgınının Bölgesel Borsa Turizm Endekslerine Etkilerinin Araştırılması
    (2023) Tümer, Tolga; Tengilimoğlu, Dilaver
    Bu çalışmada, bölgesel borsa turizm endekslerinin COVID-19’dan etkilenme düzeyleri araştırılmıştır. Bu amaçla çalışmada, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya Pasifik bölgelerini kapsayan borsa turizm endeksleri kullanılarak istatistiki analizler yapılmıştır. Çalışmanın kapsamı COVID-19’un dünyaya yayılmaya başladığı dönemden itibaren 22 Ocak 2020-22 Ocak 2022 tarihleri arasındaki iki yıllık süreci kapsamaktadır ve çalışmada bu süreç çeyrek dilimlere ayrılarak sekiz dönem kapsamında analiz edilmektedir. Günlük veriler kullanılan araştırmada hem dünyadaki hem de kullanılan endekslerin kapsadığı bölgelerdeki COVID-19 verileri dikkate alınmıştır. COVID-19 verileri olarak günlük vaka, günlük ölüm, toplam vaka ve toplam ölüm sayıları toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, borsa turizm endekslerini negatif yönde en fazla COVID-19 kaynaklı bölgesel günlük ölümlerin etkilediği bulunmuştur. Bu çalışma, geniş kapsamı, bölgesel ve dönemsel karşılaştırma sunan bulguları ile alanyazına katkı sunmaktadır.
  • Master Thesis
    Çocuk Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde Türkiye'de İdarenin Pozitif Yükümlülükleri
    (2024) Bal, Gülçin; Sever, Dilşad Çiğdem
    Çocukların bedensel ve zihinsel olarak henüz olgunluğa erişmemiş olmaları sebebiyle hususi olarak korunmaya ihtiyaçları vardır. Tarihi süreçte çocuklar ihtiyaç duydukları korumadan yoksun bırakılmışlardır. Zamanla çocuğa bakış değişmeye başlamış ve çocuklar da hakların öznesi birer birey olarak düşünülmeye başlanmıştır. Çocukların özel durumları nedeniyle özel bir korumaya ihtiyacı olduğunun kabulü ile temel insan hakları belgelerine ilave olarak münhasıran çocuk haklarını konu edinen bir sözleşme imzalanmıştır. Anılan Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin kabulü ile çocuklar hakların öznesi haline gelmiştir. Bu Sözleşme ile Taraf Devletlere çocuk haklarının korunmasına ilişkin yükümlülükler getirilmiştir. Taraf Devletler ise Sözleşme'den doğan yükümlülükleri idare eliyle yerine getireceklerdir.
  • Article
    Geç Kapitalizmin İdeolojik Söylemi Olarak Yeni Materyalizm: Metalaşmış ‘şeylerin’ Egemenliği
    (2020) Yalvaç, Faruk; Erçandırlı, Yelda
    Bu makale yeni materyalizmin tarihsel materyalist bir eleştirisini yapmaktadır. Yenikapitalizmi geç kapitalizmin ideolojik bir söylemi olarak nitelendirmektedir. Yenimateryalizm meta üretiminin hâkimiyet kazandığı bir sosyo-politik ortamı yansıtanbir söylem olarak tanımlanmakta, tarihsel materyalist anlayışla olan farklılıkları ortayakoyulmaktadır. Hem yeni materyalizm hem de tarihsel materyalizm maddenin öneminevurgu yapmakla birlikte, aralarında önemli farklılıklar vardır. Yeni materyalizmingenişletilmiş madde anlayışı, metalaşmış bir dünyanın söylemi ve savunusunadönüşmekte, insanın madde ve doğa ile olan ilişkisinin özgürleştirici niteliği göz ardıedilmektedir. Bu çerçevede, yazının ilk kısmında önce yeni materyalizm tanıtılacaktır.İkinci bölümde madde kavramının tarihsel materyalist anlayışta nasıl incelendiğiirdelenecektir. Üçüncü kısımda yeni materyalizmin Marx’ın meta fetişizmi anlayışıçerçevesinde bir değerlendirilmesi yapılarak, yeni materyalizmin ideolojik niteliğinevurgu yapılacaktır. Makale yeni materyalizmin laissez-faire kapitalizminin günümüzdekibir görüntüsü olduğu görüşüyle sona ermektedir.
  • Article
    Boza Mikrobiyotasının Fermantasyon Sürecindeki Değişimi
    (2021) Kavruk, Murat; Yurt, Mediha Nur Zafer; Taşbaşı, Behiye Büşra; Acar, Elif Esma; Soyuçok, Ali; Altunbaş, Osman; Sudağıdan, Mert
    Boza, insan sağlığı için yararlı mikroorganizmaları içeren fermente bir içecektir. Çalışmamızda boza üretiminde ham madde olarak kullanılan (mısır unu, buğday unu, mayşe) ve boza fermantasyonunun 1. günü, 3. günü ve 4. gün son ürün boza’nın içerdiği mikrobiyota Yeni Nesil DNA Dizileme yöntemi ve metagenomik analiz ile ortaya çıkarılmıştır. Örneklerden doğrudan cins düzeyinde yapılan analiz sonucunda, mısır unu ve buğday ununda dominant olarak Streptophyta ve Pleomorphobacterium bulunurken; bozanın 1. gün, 3. gün ve son ürün ile boza mayasında dominant bakterilerin Leuconostoc ve Lactococcus cinsine ait olduğu tespit edilmiştir. Ön zenginleştirme yapılan örneklerin analizinde, mısır ununda dominant bakteriler Enterococcus, Klebsiella ve Micromonospora, buğday ununda ise Pantoea ve Bacillus olduğu, boza mayası, 1. gün boza, 3. gün boza ve satışa sunulan son üründe dominant bakteri Lactococcus olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda örnekler arasındaki bakteriyel çeşitlilik, benzerlik ve farklılıklar Principal Coordinate Analiz ve dendrogram oluşturulması ile ortaya konmuştur. Boza üretiminde kullanılan ham maddelerin bozanın fermantasyon aşamalarındaki ürünler ile fermantasyon sürecinde mikrobiyotasına nasıl değiştiği ve son ürüne olan katkıları, DNA düzeyinde yapılan metagenomik analizler ile belirlenmiştir.
  • Master Thesis
    Savunma Sanayii Ekonomisinde Finansal Süreklilik
    (2025) Ünlü, Türkünaz; Yanık, Zeki
    Yazar ve veri bilimi uzmanı Piyanka Jain'in, MIT Sloan'da 'Kuruluşlar İçinde Veri Okuryazarlığı Oluşturmanın Önemi' hakkındaki konuşmasında yer alan bu cümlesi, giderek artan uluslararası güvensizlik ortamında yalnızca askerî donanım ürünlerinin değil; aynı zamanda büyük ölçekli veri toplama, analiz etme ve bu analizleri karar süreçlerine entegre etme yetkinliğinin de rekabet avantajına büyük katkı sunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda veri okuryazarlığı hem bireysel uzmanlık hem de kurumsal kapasite açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Savunma sanayiinde Ar-Ge ve Ür-Ge harcamaları, yenilikçi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesinin yanında firmaların küresel rekabet içindeki konumlarını belirleyen stratejik birer kaldıraç işlevi görmektedir. Bu tür yatırımlar, firmaların teknolojik kapasitesini artırmakta; faaliyet kârlılığı (FAVÖK), bilanço dengesi ve gelir tablosu gibi temel finansal göstergeler üzerinden değerlendirildiğinde de operasyonel verimliliğin ve uzun vadeli finansal sürdürülebilirliğin doğrudan belirleyicisi hâline gelmektedir. Bu tez çalışmasında, farklı ülkelere ait savunma sanayii firmaları üzerinden yapılan analizlerle veri okuryazarlığı süreçlerinin sektördeki rolü incelenmiştir. 'Savunma Sanayii Ekonomisinde Finansal Süreklilik' başlıklı bu çalışma, savunma sanayii firmalarının finansal dayanıklılığını, yapısal dönüşümünü ve veri temelli karar alma becerilerini çok boyutlu olarak incelemektedir. Farklı ülkelerde faaliyet gösteren firmalar karşılaştırmalı olarak ele alınmış; bu firmaların finansal performansları, ArGe politikaları ve kurumsal yapılarına dair veriler üzerinden yürütülen analizlerle veriyle desteklenen yönetim anlayışının sektörel başarıya etkisi somut biçimde ortaya konmuştur. ii Sonuç olarak, günümüzün jeopolitik belirsizlikler, teknolojik dönüşümler ve ekonomik dalgalanmalarla şekillenen güvenlik ortamında, savunma sanayiinde yalnızca ürün geliştirmek yeterli değildir. Bu teknolojik ilerlemelerin; finansal sürdürülebilirlik, veri temelli stratejik planlama ve ölçülebilir performans göstergeleriyle desteklenmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. Bu tez, söz konusu dönüşümün etkilerini yalnızca işletme düzeyinde değil, aynı zamanda ulusal savunma politikaları ve endüstriyel özerklik bağlamında da ele almakta ve bu yönüyle disiplinler arası bir katkı sunmaktadır.
  • Master Thesis
    Suriyeli Mülteciler Çerçevesinde Türkiye Avrupa Birliği İlişkileri
    (2022) Kartal, Esra; Yılmaz, Gözde
    2011 yılında Arap Baharı'nın Ortadoğu ülkelerindeki istikrarsızlaştırıcı etkisi ile başlayan Suriye iç savaşı beraberinde Suriyeli mülteciler krizini getirmiş ve Türkiye başta olmak üzere Ortadoğu ve Avrupa Birliği ülkelerinde çok büyük sorunlara neden olmuştur. Türkiye mültecilere karşı kapılarını açmış ve Suriyelilerin ülkelerine zorla gönderilmeyeceği yaklaşımını benimseyen 'Sığınmacı Dostu' politikasını uygulamıştır. Avrupa Birliği ise Suriyeli göçmenlere karşı sınırlarını korumak için başta Türkiye olmak üzere birçok ülke ile işbirliği yapmıştır. Konuyla ilgili, 15 Ekim 2015 Tarihinde AB- Türkiye arasında Ortak Eylem Planı hazırlanmış ve 18 Mart 2016 Tarihinde mutabakata varılmıştır. Ancak tarafların 18 Mart mutabakatında alınan kararları tam anlamıyla uygulamamaları nedeniyle ikili ilişkiler olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu tezde AB ve Türkiye'nin Suriyeli mülteciler çerçevesinde oluşturdukları politikalar ve politikaların ikili ilişkilere nasıl etki ettiği incelenmiştir. Türkiye dünyada en çok Suriyeli mülteciyi barındıran ülke olmuş ve bu sebeple mültecilerin ihtiyaçlarını finanse etmek için AB'den mali destek talebinde bulunmuştur. AB ise Türkiye üzerinden sınırlarından geçmeye çalışan mültecilerin engellenmesini talep etmiştir. Çalışmada Suriyeli mülteciler krizinde tarafların amaçlarına ulaşamaması sebebi ile AB-Türkiye ilişkilerinin olumsuz yönde ilerlediği açıklanmıştır.
  • Article
    Sürdürülebilir Girişimci Ağına Kavramsal ve Makroekonomik Yaklaşım:\ramerika Özelinde Bir Endeks Çalışması
    (2021) Benli, Hande Emin
    Literatürde, girişimci ağı kavramının salt “ağ/network” kavramı ile ilişkilendirilmesinden kaynaklı\rboşluk kavramın somut şekilde anlaşılmasını güçleştirmektedir. Bu çalışmanın amacı, “sürdürülebilir\rgirişimci ağı” kavramını literatüre katmak için tanımsal bir çerçeve çizmek, bu kavramı formüller\rkullanarak ölçülebilir hale getirmek, örnek ülke özelinde endeks oluşturmak ve kavramın\rmakroekonomi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Yöntemsel olarak sürdürülebilir girişimci ağı girişimcilik\rkültürü, girişimci ağı ve evrimsel döngü unsurları çerçevesinde tanımlanmaktadır. Teorik arka planda\rliteratürde yer alan Network Teorisi ve Ürün Yaşam Döngüsü Yaklaşımlarından esinlenilmiştir.\rSürdürülebilir girişimci ağı tanımsal çerçeveden yola çıkarak dört evrede matematiksel formüllerle\rölçülmüştür. Elde edilen göstergeler alt endekse dönüştürülmüş ve HDI metodolojisi kullanılarak\rSürdürülebilir Girişimci Ağı Endeksi (SGAE) elde edilmiştir. Çoklu doğrusal bağlantı problemini\rortadan kaldırmak amacıyla SGAE hem aritmetik ortalama (ağırlıklandırılmamış- AO) hem de Temel\rBileşenler Analizi (ağırlıklandırılmış- PCA) yöntemleriyle hesaplanmıştır. 0-1 aralığında hesaplanan\rendeks değerlerine göre 1980-2014 dönemi içerisinde sürdürülebilir girişimci ağı endeksinde ağırlıklı\rolarak istikrar gözlenmiştir. En yüksek düzeyde olduğu yıl 0,73’lük oranla 1997 yılı olmuştur. 1980 yılı\rise sürdürülebilir girişimci ağının 0.27’lik oranla en düşük olduğu yıldır. Sürdürülebilir girişimci ağının\rmakroekonomi ile olan ilişkisi literatürden faydalanarak teorik bir çerçevede açıklanmıştır. Kavramın\rmakroekonomiyle olan ilişkisi dört evreden oluşan kurumsal etki aracılığı ile açık şekilde\rkurulabilmiştir.
  • Master Thesis
    Seyahat Hürriyetinin 1982 Anayasasına Göre Hukuki Düzeni
    (2022) Mıhcı, Ahmet Furkan; Kılıç, Abbas
    Seyahat hürriyeti, temel insan haklarından biri olarak uluslararası sözleşmeler ve anayasalarda güvence altına alınmıştır. Bununla birlikte günümüzde yaşanan gelişmeler, devletleri, seyahat hürriyetinin sınırlandırılması sonucunu doğuracak düzenlemeler yapmaya sevk etmiştir. Covid – 19 pandemi sürecinde getirilen sokağa çıkma kısıtlamaları ve olağanüstü hal sürecinde kanun hükmünde kararnameler ile getirilen pasaport tahditleri, seyahat hürriyetinin sınırlandırılması sonucunu doğuran düzenlemelere örnek gösterilebilecektir. Bu düzenlemelerin anayasaya uygunluğu ise doktrinde tartışma konusudur. Bu çalışmada ilk olarak - Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları kapsamında - seyahat özgürlüğünün yasal çerçevesi ortaya konmuştur. Ardından, seyahat hürriyetinin sınırlandırılması rejimi anlatılmış ve seyahat hürriyetini sınırlandıran mevzuat ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu çalışmada, Covid-19 pandemisi ve olağanüstü hal döneminde seyahat özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar incelenmiş; bu kısıtlamaların temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin anayasal rejime uygunluğu tartışılmıştır.