17 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 17
Master Thesis Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi(2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmailBu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, SosyolinguistikMaster Thesis Yapay Zeka ile Çeviri Çalışmalarının Geleceği(2019) Bacaksız, Azime Deniz; Erton, Halil İsmailDünyanın hızla globalleşmesi ve teknolojideki büyük buluşlar, iletişim için yeni olanaklar ortaya koymuştur. Kilometrelerce uzak mesafelerden haber almak ve haber göndermek, geçmişe oranla hızlanmış ve kolaylaşmıştır. Fakat, dil her zaman farklı toplumlar arasında bir engel olmuştur. Daha hızlı bir iletişim süreci gerektiren bu dünyada, teknoloji ve çeviri çalışmalarının bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Zaman içinde çevirmenlerin sorumlulukları artarken, makineler vasıtasıyla kusursuz çeviriler elde etme fikri popülarite kazanmıştır. Makineli çeviri sistemlerinin bazı alanlarda kullanışlı olması, bu fikrin güçlenmesini sağlamıştır. Fakat, basit makineli çeviri sistemlerinin mevcut halleri çeviri iş alanının ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemiştir. Bu sorunun çözümünün, insan algısı, mantığı ve sorun çözme becerisini taklit eden Yapay Zeka'yı bilgisayar temelli çeviri yazılımlarına entegre etmek olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zeka entegre edilmiş güncel çeviri yazılımlarından üç tanesinin çeviri performansı belli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Sonucunda, bu yazılımlara entegre edilen Yapay Zekanın güncel altyapısının ve durumunun çeviri iş alanının gereksinimlerini profesyonel anlamda karşılamaya yeterli olmadığı ortaya koyulmuştur.Master Thesis Üniversite Düzeyinde Verilen Çeviri Eğitimine, İngiliz Dili Eğitiminde Kullanılan Dört Dil Becerisinin Yansımalarının Analizi(2015) Topgül, Zeynep Birim; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; English Translation and Interpretation; English Translation and Interpretationİnsanların yabancı bir dil öğrenmeye ihtiyaç duymalarının önemli sebepleri vardır. Bir dili bütünüyle öğrenebilmek için dil, okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak adlandırılan dört dil becerisi üzerinden ele alınır. Bu çalışmada, Dilbilgisi Çeviri Yöntemi'nin ve İşlevsel Çeviri Yöntemi'nin etkileri, dört dil öğrenme becerisi açısından ele alınarak, anadilin ve dil öğreniminin okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört dil becerisi yoluyla çeviri aşamalarının yabancı dil ortamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu çalışmada hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin uyguladıkları çeviri odaklı yöntemler ve öğrencilerin dili kullandıkları çeviri süreci incelenmiştir. Sonuç olarak, dil öğretimi ve çeviri bir araya getirilerek, dört dil öğrenme becerisi açısından öğrencilerin bir mesajı bir dilden başka bir dile iletme yöntemleri bu çalışmanın odak noktası olmuştur. Dil öğrenme becerilerinin, öğrencilerin bir dili başka bir dile çevirme yöntemlerini ne şekilde etkilediğini belirlemek ve analiz etmek amacıyla, nicel bir araştırma yürütülmüş olup, veriler konuya uygun olarak hazırlanmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Bu anket, Hacettepe ve Atılım Üniversitelerinin Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, belirli bir yüzdelik orandaki ikinci ve dördüncü yıl öğrencileri açısından çeviri yapılırken dil; okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört temel öğrenme becerilerine doğrultusunda kullanıldığında, öğrencilerin anadilinin ve kültürünün çeviride daha baskın bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple öğrenciler, bir dilden başka bir dile bir mesajı iletirken öncelikli olarak kendi anadillerinde düşünme eğiliminde olup, o dilin kurallarını ve yapılarını uygulamaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Dilbilgisi Çeviri Metodu, İşlevsel Çeviri Metodu, Dil Öğrenme Becerileri, Çeviri ve AnadilMaster Thesis Coco ve Enkanto: Sihirli Dünya Adlı İki Animasyon Filminin Dublaj Çevirilerinde Yabancılaştırma ve Yerelleştirme Teknikleri Analizi(2023) Arman, Gülce; Erton, Halil İsmailAnimasyon filmlerinin genellikle belli bir izleyici kesimine hitap ettiği varsayılır. Bir görsel-işitsel çeviri tekniği olan dublajla farklı dillere çevrilen animasyon filmlerindeki kültürel öğeler ise varsayılan izleyici grubunun negatif etkilere maruz kalmaması ve izledikleri ürünü daha iyi anlamaları amacıyla yerelleştirilir. Bu çalışmada, animasyon filmlerinin, anlamı bozmayacak ve farklı kültürler arasında köprü oluşturacak yabancılaştırma stratejileri kullanılarak çevrilmesinin çeviriye daha uygun bir yöntem sağlayacağı öngörülmüştür. Yöntem olarak, bu amaca uygun olabilecek iki animasyon filmi seçilmiş ve Türkçe dublajlarıyla karşılaştırılarak barındırdıkları kültürel öğeler, Espindola ile Vasconcellos ve Pavlovic ile Poslek'in CSI kategorileri adapte edilerek belirlenmiştir. Belirlenen kültürel öğeler, Venuti'nin yabancılaştırma ve yerelleştirme teknikleri altında sınıflandırılan, Vinay ve Darbelnet'in stratejilerine göre incelenmiştir. İncelenen toplam 306 kültürel öğenin, 228'inin ödünçleme, tam kopyalama ve birebir çeviri stratejileriyle çevrildiği gözlemlenmiş, özellikle ödünçleme stratejisinin önemli ölçüde ağır bastığı belirlenmiştir. Bu bulgulara dayanarak, çalışmanın sonucunda, iki filmin çevirisinde de yabancılaştırma tekniğinin belirgin şekilde etkili olduğu, filmlerde herhangi bir anlam eksikliği veya bozulması olmadığı ve kültürler arası iletişimin sağlanabildiği sonucuna varılmıştır.Master Thesis İngilizce'den Türkçe'ye İncil Çevirilerinde Yerelleştirme Teknikleri Analizi(2023) Erdoğan, Özlem; Erton, Halil İsmailÇeviri çalışmalarının bir disipline dönüşmesinde, kutsal kitaplar ve dini metinler mihenk taşı gibidir. Kutsal kitapların ve dini metinlerin çeviri çalışmaları sayesinde çeviri, toplumların yalnızca kendi kültürlerini ve düşüncelerini yansıtma aracı olmanın ötesine geçmiş, kutsal kabul edilen bir amaca da hizmet etmeye başlamıştır. Bu misyon çeviriye yeni bir boyut ve disiplin katmıştır. Kutsal kitaplar ve dini metinlerin özünde var olan hassasiyet sebebiyle, en doğru iletiyi vermek amacıyla çeviri ve kültür, çeviri sürecinde birlikte ele alınmıştır. Bu sebeple, kültürel farklılıklar da göz önünde tutularak, çeviride yerelleştirme gerekli görülmüştür. Bu çalışma sayesinde, kutsal kitapların ve dini metinlerin yerelleştirme stratejileri uygulanarak çevrilmesinin, kültürel unsurlar sebebiyle meydana gelebilecek anlamsal kayıp ve değişiklikleri engelleyebileceği öngörülmüştür. Yöntem olarak, yerelleştirme stratejilerinin anlaşılması adına en çok kabul gören İngilizce İncil ile en çok kabul gören iki farklı Türkçe İncil seçilmiştir. Çalışmanın sonucunda yerelleştirmenin, çeviri sürecinde anlamsal kayıpları veya farklılıkları azalttığı, ortaya çıkan hedef metnin hedef kitle için daha akıcı ve daha anlaşılabilir olduğu ve kutsal metinlerin anlatımsal ve etkileyici rolünü koruduğu ortaya koyulmuştur. Yerelleştirmenin çeviri sürecinde etkin ve doğru uygulanması, farklı bir kültürün bakış açısına sahip bir hedef kitle için daha akıcı, anlaşılabilir ve daha doğal bir metin ortaya çıkarmış olduğu görülmüştür.Master Thesis Çeviri Araçlarının İletişimsel ve Dilbilimsel Özellikleri Üzerine Nicel Bir Değerlendirme(2024) Avcı, Melike Ece; Erton, Halil İsmailGloballeşmiş ve teknolojik dünyada, çeviri piyasasındaki değişimlere ayak uydurabilmek için birçok çeviri aracı ortaya çıkmıştır. Fakat, Bilgisayar Destekli Çeviri araçlarının ve Nöral Makine Çeviri araçlarının yeterliliği ve etkililiği bakımından farkı hala sorgulanmaktadır. Bu açığı kapatmak için, Trados ve DeepL'in çeviri sırasındaki performansını ölçmek ve hangi çeviri aracının çevirmenler tarafından daha çok tercih edildiğine karar vermek için nicel bir araştırma yapılmış ve Trados ve DeepL'in iletişimsel ve dilbilimsel özellikleri hakkında yirmi sorudan oluşan bir anket çevirmenlere uygulanmıştır. Otuz üç deneyimli ve profesyonel çevirmenin görüşleri sıklık analizi uygulanarak tablolaştırılmış ve detaylarıyla tartışılmıştır. Şu ortaya atılmıştır ki, eğer Trados ve DeepL'in özellikleri çevirmenler tarafından detaylıca bilinirse, çevirmenler bu araçlardan daha iyi yararlanabilir ve projelerini daha güvenilir ve rahat bir şekilde tamamlayabilirler. Bu çalışma göstermiştir ki, Trados hem iletişimsel hem de dilbilimsel destek sunmak açısından daha iyi bir seçimdir. Nöral Makine Çeviri araçları hala güvenilir, tutarlı ve istikrarlı çeviriler sağlamak konusunda Bilgisayar Tabanlı Çeviri araçlarının oldukça gerisindedir.Master Thesis İngilizce Film Başlıklarının Türkçe Çevirilerinde Yerlileştirme ve Yabancılaştırma Stratejileri(2022) Atakişi, Şule; Erton, Halil İsmailFilm isimleri izleyicinin dikkatini çeken ilk nokta olması açısından oldukça önemlidir. İzleyiciye kaynak filmin konusu ve içeriği hakkında bir ipucu verirler. Ayrıca film adları kendi tarihlerini, kültürlerini ve o kültürün unsurlarını içerir. Çevirmenler, kaynak film başlığının anlamını ve içeriğini korumak için birçok farklı strateji kullanır. Ancak çevirmenler, film isimlerinin çeviri sürecinde kültürel değişkenler nedeniyle birçok zorlukla karşılaşmaktadır. Bu çalışma, İngilizce film isimlerinin Türkçe çevirisinde Venuti'nin 'yerlileştirme' (''domestication'') ve 'yabancılaştırma' (''foreignization'') çeviri yöntemlerinin kullanımını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla film başlıkları Vinay ve Darbelnet'in 'uyarlama', 'ödünçleme', 'birebir çeviri', 'kipleme', 'aktarma', 'ödünç alma' ve 'eşdeğerlik' yöntemlerini içeren yedi(7) çeviri stratejisine göre analiz edilmiştir. İncelenecek film başlıkları NETFLIX'ten seçilmiştir. Bu çalışma için seçilen film isimleri güncel olması amacıyla 2020-2022 yıllarından seçilmiştir. Seçilen film başlıklarının çevirileri kullanılan çeviri stratejileri kapsamında analiz edilmiş ve bu analizin sonuçları tablolarla detaylı olarak açıklanmıştır. Analiz sonuçları, çevirmenlerin ticari ve reklam kaygıları nedeniyle film başlıklarının çevirisinde yerlileştirme yaklaşımına ulaşmak için çoğunlukla uyarlama stratejisini kullandıklarını ortaya koymuştur.Master Thesis Reklam Çevirilerinde Makro Strateji Olarak Yerelleştirme ve Yabancılaştırma(2020) Taıe, Ghaıth Al; Erton, Halil İsmailGünümüzde, uluslararası ticaret potansiyelinin güncel büyüme oranı, ürün reklamlarına, özellikle de bu reklamların çevirilerine duyulan ihtiyacı arttırdı. Çevirilen reklam üreticinin küreselleşme eğilimini ve sıradan bir tüketicinin kültürünü karşılamalıdır. Fakat reklam çevirileri kültürel değişkenler sebebiyle pek çok zorlukla karşılaşmaktadır. Bu tez, bu zorlukları anlamak amacıyla Venuti'nin yerelleştirme ve yabancılaştırma teorisini reklam çevirilerine bir makro strateji, Aixela'nın mikro stratejilerini ise bu reklamlarda kullanılan çeşitli kültürlere özel terimlere uygulayarak bir çözüm olarak kullanmayı amaçlar. Bu çalışmada 10 adet İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiş reklam incelenmiş, incelerken çevirmenlerin Aixela'nın mikro stratejilerini bu çevirilerde nasıl kullandıkları da gözlemlenmiştir. Bu çalışma, çevirmenlerin genel olarak bir yerelleştirme ve yabancılaştırma stratejisi kullandığını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada çevirmenlerin, incelenen örneklerin %85'inde yabancılaştırmayı, %15'inde ise yerelleştirmeyi bir makro strateji olarak kullandığı ortaya koyulmuştur. Anahtar Sözcükler Yabancılaştırma, Yerelleştirme, Çeviri Makro Stratejileri, Çevirilmiş Reklamlar, Aixela, Çeviri Mikro Stratejileri.Master Thesis Çocuk Filmlerinin Türkçe Çevirilerinde Bir Yabancılaştırma ve Yerlileştirme Teknikleri Analizi(2022) Başhan, Ömer Fatih; Erton, Halil İsmailYabancı dillerden çevrilmiş çocuk edebiyatı eserleri bazen diğer kültürlerde olmayan 'kültüre özel öğeler' barındırırlar. Bu öğeler çeviri sorunlarına yol açabilecekleri gibi, kültürlerdeki farklılıklar yüzünden çocuklar için zararlı da olabilirler. Bu durum, çevirmene bir seçenek sunar; çevirmen, yabancı kültürel öğelerin çevirisinde yabancılaştırma ya da yerelleştirme stratejileri kullanabilir. Bu çalışma Türk kültüründe görsel-işitsel çocuk edebiyatı çevirisinde yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejilerinden hangisinin daha sık kullanıldığnı bulmayı amaçlar. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma için İngilizceden Türkçeye çevirilmiş üç çocuk filmi seçilmiştir. Seçilen filmler Brasienė'nin 'kültüre özel öğeler sınıflandırma sistemi' kullanılarak taranmıştır. Filmlerde karşılaşılan bütün kültüre özel öğeler Davies'in 'kültüre özel öğe çeviri stratejileri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak üç filmin çevirisinde de yerelleştirme stratejilerinin yabancılaştırma stratejilerine göre daha sık kullanıldığı tespit edilmiştir.Master Thesis Oscar Wilde'ın Dorian Gray'in Portresi'ndeki Sansürün İlk ve En Son Çevirileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma(2021) Başaran, Nilay; Erton, Halil İsmailSansür, dilin başlangıcından günümüze kadar farklı biçimlerde, yerlerde ve zamanlarda karşımıza çıkabilen bir olgudur. Özellikle de politik yönden sıklıkla kullanılan bu yöntem çevirilerde de çevirmen tercihi veya dönemin şartlarına göre şekillenebilen bir gereklilik olarak uygulanabilmektedir. Orijinal yani kaynak metne hem yayın öncesi hem de yayın sonrası tabii tutulan özellikle de homoseksüellikle bağlantılı olan sosyal, kültürel, dini yönlerden uygulanan sansürün etkileri, orijinal metnin 120 yıl sonraya dek yayınlanmasına değin bilinmiyordu. Geleneksel bakış açısının değişmesi, insanların cinsel kimlik ve sosyal sorumluluk alanlarınla yaptığı çalışmaların da katkılarıyla cinsel farkındalığın tüm dünyada büyük bir ölçüde oluşturulması, söz konusu roman Dorian Gray'in Portesi'nin, yazarın ilk duygularını, düşüncelerini ve mesajlarını olduğu gibi okuyuca aktarmak istemiş olduğu sansürsüz metnin yayınlanmasını sağladı. Bu tezde savunulan sav, ilk olarak 2014 yılında Ülker İnce tarafından çevrilen ilk sansürsüz çevirinin katkısıyla, Dorian Gray'in Portesi isimli romanın İngilizce (kaynak) metne doğrudan uygulanan sansürden kaynaklanan farklılıkların 1938'de Türkçe'ye ilk çevrilen sansürlü metne ve 2014'te çevrilen ilk sansürsüz metin çevirilerine olan etkisinin örneklerle analiz edilmesi ve tartışılmasıdır. Bu sansürlü ve sansürsüz metinlerin arasındaki farklar orijinal metne yapılan değişikliklerle paralel olarak incelenmiş, anlamsal ve bütünsel farklılıklar 120 yıl öncesinin ve günümüzün sosyokültürel öğeleri altında tartışılmıştır.