11 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 11
Master Thesis Kültüre Özel Terimlerin Arapça'dan İngilizce'ye Çevirisinde Karşılaşılan Zorluklar: Eşdeğerlik Problemi(2020) Mahmood, Harıth Abdullah Mahmood; Erton, Halil İsmailBu çalışma, güncel çeviri piyasasında çevirmenin karşılaştığı sorunları ortaya koymayı, kültürel çeviri kavramını, bu süreçte kullanılan stratejileri, kültürel alışveriş üzerindeki etkisi ve rolünü vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, hedef dilde açık ve anlaşılır bir çeviri ortaya koymak amacıyla çalışan çevirmenin karşısına çıkan en önemli sorunları ele almıştır. Ayrıca bu çalışmada, kültürler arası çeviri işinin kolayca yapılabilmesi amacıyla, kültürel çeviride kullanılan en önemli methodlar ele alınmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma method kullanılmıştır. Bu çalışma, kültürel örnekler toplanarak ve bu örnekleri kültürel çeviri method ile hedef dile çevirerek yürütülmüştür. Kullanılan method, hataları azaltmaya yaramış, ve çevirmenin karşılaştığı sorunları, özellikle de eşdeğerlik problemini azaltmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Çeviri, Çeviri, Kültür, Eşdeğerlik, SosyolinguistikMaster Thesis Yapay Zeka ile Çeviri Çalışmalarının Geleceği(2019) Bacaksız, Azime Deniz; Erton, Halil İsmailDünyanın hızla globalleşmesi ve teknolojideki büyük buluşlar, iletişim için yeni olanaklar ortaya koymuştur. Kilometrelerce uzak mesafelerden haber almak ve haber göndermek, geçmişe oranla hızlanmış ve kolaylaşmıştır. Fakat, dil her zaman farklı toplumlar arasında bir engel olmuştur. Daha hızlı bir iletişim süreci gerektiren bu dünyada, teknoloji ve çeviri çalışmalarının bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Zaman içinde çevirmenlerin sorumlulukları artarken, makineler vasıtasıyla kusursuz çeviriler elde etme fikri popülarite kazanmıştır. Makineli çeviri sistemlerinin bazı alanlarda kullanışlı olması, bu fikrin güçlenmesini sağlamıştır. Fakat, basit makineli çeviri sistemlerinin mevcut halleri çeviri iş alanının ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemiştir. Bu sorunun çözümünün, insan algısı, mantığı ve sorun çözme becerisini taklit eden Yapay Zeka'yı bilgisayar temelli çeviri yazılımlarına entegre etmek olduğu düşünülmüştür. Bu çalışmada, Yapay Zeka entegre edilmiş güncel çeviri yazılımlarından üç tanesinin çeviri performansı belli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Sonucunda, bu yazılımlara entegre edilen Yapay Zekanın güncel altyapısının ve durumunun çeviri iş alanının gereksinimlerini profesyonel anlamda karşılamaya yeterli olmadığı ortaya koyulmuştur.Master Thesis Üniversite Düzeyinde Verilen Çeviri Eğitimine, İngiliz Dili Eğitiminde Kullanılan Dört Dil Becerisinin Yansımalarının Analizi(2015) Topgül, Zeynep Birim; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; Erton, Halil İsmail; English Translation and Interpretation; English Translation and Interpretationİnsanların yabancı bir dil öğrenmeye ihtiyaç duymalarının önemli sebepleri vardır. Bir dili bütünüyle öğrenebilmek için dil, okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak adlandırılan dört dil becerisi üzerinden ele alınır. Bu çalışmada, Dilbilgisi Çeviri Yöntemi'nin ve İşlevsel Çeviri Yöntemi'nin etkileri, dört dil öğrenme becerisi açısından ele alınarak, anadilin ve dil öğreniminin okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört dil becerisi yoluyla çeviri aşamalarının yabancı dil ortamındaki yeri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu çalışmada hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin uyguladıkları çeviri odaklı yöntemler ve öğrencilerin dili kullandıkları çeviri süreci incelenmiştir. Sonuç olarak, dil öğretimi ve çeviri bir araya getirilerek, dört dil öğrenme becerisi açısından öğrencilerin bir mesajı bir dilden başka bir dile iletme yöntemleri bu çalışmanın odak noktası olmuştur. Dil öğrenme becerilerinin, öğrencilerin bir dili başka bir dile çevirme yöntemlerini ne şekilde etkilediğini belirlemek ve analiz etmek amacıyla, nicel bir araştırma yürütülmüş olup, veriler konuya uygun olarak hazırlanmış bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Bu anket, Hacettepe ve Atılım Üniversitelerinin Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencilerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, belirli bir yüzdelik orandaki ikinci ve dördüncü yıl öğrencileri açısından çeviri yapılırken dil; okuma, yazma, dinleme ve konuşma olarak bilinen dört temel öğrenme becerilerine doğrultusunda kullanıldığında, öğrencilerin anadilinin ve kültürünün çeviride daha baskın bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu sebeple öğrenciler, bir dilden başka bir dile bir mesajı iletirken öncelikli olarak kendi anadillerinde düşünme eğiliminde olup, o dilin kurallarını ve yapılarını uygulamaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Dilbilgisi Çeviri Metodu, İşlevsel Çeviri Metodu, Dil Öğrenme Becerileri, Çeviri ve AnadilMaster Thesis Reklam Çevirilerinde Makro Strateji Olarak Yerelleştirme ve Yabancılaştırma(2020) Taıe, Ghaıth Al; Erton, Halil İsmailGünümüzde, uluslararası ticaret potansiyelinin güncel büyüme oranı, ürün reklamlarına, özellikle de bu reklamların çevirilerine duyulan ihtiyacı arttırdı. Çevirilen reklam üreticinin küreselleşme eğilimini ve sıradan bir tüketicinin kültürünü karşılamalıdır. Fakat reklam çevirileri kültürel değişkenler sebebiyle pek çok zorlukla karşılaşmaktadır. Bu tez, bu zorlukları anlamak amacıyla Venuti'nin yerelleştirme ve yabancılaştırma teorisini reklam çevirilerine bir makro strateji, Aixela'nın mikro stratejilerini ise bu reklamlarda kullanılan çeşitli kültürlere özel terimlere uygulayarak bir çözüm olarak kullanmayı amaçlar. Bu çalışmada 10 adet İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiş reklam incelenmiş, incelerken çevirmenlerin Aixela'nın mikro stratejilerini bu çevirilerde nasıl kullandıkları da gözlemlenmiştir. Bu çalışma, çevirmenlerin genel olarak bir yerelleştirme ve yabancılaştırma stratejisi kullandığını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada çevirmenlerin, incelenen örneklerin %85'inde yabancılaştırmayı, %15'inde ise yerelleştirmeyi bir makro strateji olarak kullandığı ortaya koyulmuştur. Anahtar Sözcükler Yabancılaştırma, Yerelleştirme, Çeviri Makro Stratejileri, Çevirilmiş Reklamlar, Aixela, Çeviri Mikro Stratejileri.Master Thesis Çocuk Filmlerinin Türkçe Çevirilerinde Bir Yabancılaştırma ve Yerlileştirme Teknikleri Analizi(2022) Başhan, Ömer Fatih; Erton, Halil İsmailYabancı dillerden çevrilmiş çocuk edebiyatı eserleri bazen diğer kültürlerde olmayan 'kültüre özel öğeler' barındırırlar. Bu öğeler çeviri sorunlarına yol açabilecekleri gibi, kültürlerdeki farklılıklar yüzünden çocuklar için zararlı da olabilirler. Bu durum, çevirmene bir seçenek sunar; çevirmen, yabancı kültürel öğelerin çevirisinde yabancılaştırma ya da yerelleştirme stratejileri kullanabilir. Bu çalışma Türk kültüründe görsel-işitsel çocuk edebiyatı çevirisinde yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejilerinden hangisinin daha sık kullanıldığnı bulmayı amaçlar. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma için İngilizceden Türkçeye çevirilmiş üç çocuk filmi seçilmiştir. Seçilen filmler Brasienė'nin 'kültüre özel öğeler sınıflandırma sistemi' kullanılarak taranmıştır. Filmlerde karşılaşılan bütün kültüre özel öğeler Davies'in 'kültüre özel öğe çeviri stratejileri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak üç filmin çevirisinde de yerelleştirme stratejilerinin yabancılaştırma stratejilerine göre daha sık kullanıldığı tespit edilmiştir.Master Thesis Oscar Wilde'ın Dorian Gray'in Portresi'ndeki Sansürün İlk ve En Son Çevirileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma(2021) Başaran, Nilay; Erton, Halil İsmailSansür, dilin başlangıcından günümüze kadar farklı biçimlerde, yerlerde ve zamanlarda karşımıza çıkabilen bir olgudur. Özellikle de politik yönden sıklıkla kullanılan bu yöntem çevirilerde de çevirmen tercihi veya dönemin şartlarına göre şekillenebilen bir gereklilik olarak uygulanabilmektedir. Orijinal yani kaynak metne hem yayın öncesi hem de yayın sonrası tabii tutulan özellikle de homoseksüellikle bağlantılı olan sosyal, kültürel, dini yönlerden uygulanan sansürün etkileri, orijinal metnin 120 yıl sonraya dek yayınlanmasına değin bilinmiyordu. Geleneksel bakış açısının değişmesi, insanların cinsel kimlik ve sosyal sorumluluk alanlarınla yaptığı çalışmaların da katkılarıyla cinsel farkındalığın tüm dünyada büyük bir ölçüde oluşturulması, söz konusu roman Dorian Gray'in Portesi'nin, yazarın ilk duygularını, düşüncelerini ve mesajlarını olduğu gibi okuyuca aktarmak istemiş olduğu sansürsüz metnin yayınlanmasını sağladı. Bu tezde savunulan sav, ilk olarak 2014 yılında Ülker İnce tarafından çevrilen ilk sansürsüz çevirinin katkısıyla, Dorian Gray'in Portesi isimli romanın İngilizce (kaynak) metne doğrudan uygulanan sansürden kaynaklanan farklılıkların 1938'de Türkçe'ye ilk çevrilen sansürlü metne ve 2014'te çevrilen ilk sansürsüz metin çevirilerine olan etkisinin örneklerle analiz edilmesi ve tartışılmasıdır. Bu sansürlü ve sansürsüz metinlerin arasındaki farklar orijinal metne yapılan değişikliklerle paralel olarak incelenmiş, anlamsal ve bütünsel farklılıklar 120 yıl öncesinin ve günümüzün sosyokültürel öğeleri altında tartışılmıştır.Master Thesis Gazi Üniversitesi İngiliz Dili Eğitimi Bölümü Müfredatına Çeviri Derslerinin Katkısı(2017) Özdoğan, Nuri Oğuz; Erton, Halil İsmailYabancı dil öğrenimi ve eğitiminde çevirinin rolü her zaman geniş çerçevede tartışılan bir konu olmuştur. Araştırmacılar yıllardır bu konuya çeşitli açılardan yaklaşmış ve dil öğretmenleri derslerinde çeviriyi bir araç olarak kullanma konusunda farklı görüşlere sahip olmuşlardır. Bu çalışma, Gazi Üniversitesi İngiliz Dili Öğretimi öğrencilerinin kendilerini gerek akademik gerek mesleki anlamda geliştirmelerinde çeviri derslerinden nasıl fayda sağladıklarını ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Ayrıca, sahip oldukları görüşleri mesleklerinde öğretmenliklerini şekillendireceği ve gelecekteki derslerinin kalitesini etkileyeceğinden, öğrencilerin çevirinin kullanımı konusundaki düşünceleri de değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu araştırma çevirinin İngiliz Dili Eğitimi öğrencilerine faydasını anlama ve öğrencilerin çeviriye yaklaşımı konularına eğilmiştir. Beceri ediniminin ve öğrencilerin düşüncelerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi için nicel bir araştırma gerçekleştirilmiş, ve veriler 5'li Likert Ölçeği doğrultusunda hazırlanmış bir anket yordamıyla toplanmıştır. Anket Gazi Üniversitesi İngiliz Dili Eğitimi bölümünde öğrenimlerini sürdüren son sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Bulgular, çeviri kullanımıyla, öğrencilerin gerek akademik hayatlarında gerek gelecekteki mesleki yaşamlarında kullanabilecekleri çeşitli beceriler arasında var olan bir bağlantıyı ortaya çıkarmıştır. Bulgular ayrıca öğrencilerin kendilerini İngiliz Dili Öğretimi alanında geliştirme bağlamında çeviriden faydalandığını ve alanlarındaki müfredatlarında çeviriyi kullanma konusuna olumlu yaklaştıklarını göstermektedirMaster Thesis Muhteşem Gatsby Kitabındaki Deyimlerin Türk ve Amerikan Kültürü Işığı Altında İncelemesi(2022) Güzel, Gonca Nursima; Erton, Halil İsmailMetin çevirisinde deyimler önemli bir yere sahiptir. Deyimler kültüre özgü elementler olduğu ve mecazi anlamlar taşıdığı için çevrilmesi kolay değildir. Bu noktada çevirmenin hangi ifadenin deyim olduğunu bilmesi ve bu deyimi hedef dile çevirirken hangi stratejiyi kullanması gerektiğini bilmesi önem taşımaktadır. Aynı zamanda çevirmenin deyim çevirisi yaparken iki kültür arası eş değerliliği sağlaması gerekmektedir. Bu çalışmada, F. Scott Fitzgerald'ın Muhteşem Gatsby (2016) kitabındaki deyimler Türk ve Amerikan kültürü ışığı altında incelenmiştir. Kitaptaki deyimlerin analizi Mona Baker'ın (1992) çeviri stratejileri göz önünde tutularak yapılmıştır. Bu stratejilerin nasıl uygulandığı ve çeviride kültürel denkliğin nasıl sağladığına yönelik açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca Muhteşem Gatsby (2016) kitabının yazıldığı dönemi daha iyi anlamak için Fitzgerald'ın hayatı ve eserleri, kitabın özeti ve analizi, kitaptaki olayların yer aldığı Caz Çağı, kitaptaki ana karakterler ve kitabın yazıldığı dönemin siyasi ve sosyal atmosferi gibi konular da çalışmada ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar, deyim çevirisinde karşılaşılan zorlukların nasıl aşılabileceğine yönelik stratejiler sunarken çevirmenlerin deyim çeviri sırasında kültürler arası eşdeğerliliği sağlamaları noktasında faydalanabileceği örnekler de içermektedir.Master Thesis Turizm Broşürlerinin Çevirisinde Karşılaşılan Sözcük Bilimsel ve Anlam Bilimsel Zorluklar(2014) Doğan, Rabia; Erton, Halil İsmailBu çalışmanın amacı, dilbilim ve çeviribilim doğrultusunda Türkçeden İngilizceye çevrilen turizm metinlerindeki kültürel öğelerden kaynaklı sözcük ve anlam bilimsel zorlukları saptayarak, turizm söyleminin özelliklerini belirlemektir. Bilgisayar ve bilgi teknolojilerinde gelişmelere rağmen, turizm sektöründe broşürler hala vazgeçilmez reklam araçlarıdır ve turistlerin sıkça başvurdukları ilk kaynaklardır. Bu bakımdan, turizm söylemi ve turizm metinlerinin çevirisi kültürler arası iletişimi sağlayan özel bir metin türü olarak değerlendirilebilir. Turizm dilinin çevirisi, kültürlerin yayılması, tanıtımı ve kültürel farklılıkların hoş görülmesinde ara bulucu bir rol üstlenmektedir. Bu çerçevede; turizmin tahmin edilemeyen okuyucu kitlesi ve hetorojen özelliği nedeniyle turizm tanıtım materyallerinden biri olarak turizm broşürlerinin çevirisi, hedef kültür ile hedef okuyucular ile yeterli ve uygun bir iletişim süreci sağlamak için kaliteli bir çeviri gerektirmektedir. Bu çalışmada turizm dilinin kendine has özellikleri incelenmiş, turizm çevirisinin çeviri kuramındaki yeri tartışılmıştır. Ayrıca, dilbilim kapsamında turizm metinlerinin çevirisinde karşılaşılan sözcük ve anlam bilimsel zorluklar, Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından basılan ve dağıtılan on turizm broşürüyle birlikte sınıflandırılarak bu zorlukların üstesinden gelmek için uygulanan stratejiler araştırılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler 1. Turizm Metinleri 2. Turizm Dili ve Söylemi 3. Kültür 4. Çeviribilim 5. DilbilimMaster Thesis Öğretmen ve Uzman Perspektifinden Irak'taki Lisans Öğrencileri için Gerekli Tercüme Becerileri(2019) Al-okaıdat, Maha; Erton, Halil İsmailTercümanlık Irak üniversitelerindeki çevirmenlik bölümlerinde detaylı bir şekilde öğretilmesine rağmen, dördüncü sınıf öğrencilerinin tercümanlık becerileri konusunda yeterince çalışmalar yapılmamaktadır, bu nedenle, Irak üniversitesindeki akademisyenlerin neredeyse tamamı dördüncü sınıf öğrencilerinin metinleri ele alırken tercümanlık becerilerinin zayıf olduğu konusunda hemfikirdir. Bu çalışma, tercüme merkezlerinde çalışan öğretmenlerin ve uzmanların perspektifinden ışık tutarak, Irak üniversitelerindeki dördüncü sınıf öğrencilerine gerekli tercüme becerilerini tespit etmeyi hedeflemektedir. Çalışma Tercüme bilimi alanından 25 öğretmen ve 25 uzmanı dahil etmektedir. Lisans öğrencileri için gerekli becerileri, ve bu becerilerin tanımlarını, içeren anket soruları hazırlanmıştır. Bu anket açıklamaları ile beraber 11 beceriden oluşmaktadır. Daha sonra bu beceriler özel bir tabloda iki gruba (öğretmenler ve uzmanlar) sunum için hazırlandı. Arama kısmında seçenekler bu seçenekleri tercih edenlere göre sıralandı ve daha yüksek yüzdeliğe sahip olan (çok uygun) seçeneği benimsendi ve diğer seçenekler için en düşük yüzdelik benimsendi. Yüzdeliklerin bulguları tercüme becerileri arasında değişkenler olduğunu göstermektedir. Buna göre sekiz beceri dördüncü sınıf öğrencileri için uygun iken üç tanesi uygun bulunmadı. Anahtar Kelimeler: Tercüme Becerileri, Tercüman, Simültane Tercüme, Ardıl Tercüme, Tercüme Usulleri.