Search Results

Now showing 1 - 4 of 4
  • Master Thesis
    Çeviri Kuramlarına Bütünleyici Bir Yaklaşım
    (2017) Ertaş, Ahen Sena; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Çeviri, tarihin başlangıcından bu yana en önemli iletişim araçlarından biri olmuştur. Çeviri olmasaydı bizler bugün günlük yaşamımıza yön veren gelişmelerden faydalanamıyor olacaktık. Dünyanın dört bir yanında gerçekleşen neredeyse her önemli olaya yapmış olduğu değerli katkılarına rağmen, çeviriye bir çalışma alanı olarak yaklaşımlar yirminci yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır. Başlangıçta çeviri yaklaşımları çeviri kelimesi kelimesine mi yoksa anlama göre mi, ya da özgür mü sadık mı olmalı şeklinde temel sorulara dayansa da; eşdeğerlik ve felsefi yaklaşımlar gibi yeni yaklaşım türleri on dokuzuncu yüzyılın sonunda gün yüzüne çıkmaya başlamış ve yeni ve farklı yirminci yüzyıl çeviri kuramlarına zemin hazırlamıştır. Bu çalışmanın amacı; Cicero'dan Scleiermacher'e, Holmes'a, Toury'ye ve daha pek çok öne çıkan yirminci yüzyıl öncesi düşünür ve çevirmenler ile yirminci yüzyıl kuramcılarının söylemlerini detaylı bir biçimde açıklayacak bütünleyici bir yaklaşım getirmektir. ANAHTAR KELİMELER: Çeviri Tarihi, Kuram, Çeviri Kuramı, Felsefi Yaklaşımlar, Fonksyonel Yaklaşımlar, Betimleyici Yaklaşımlar, Kültürel Yaklaşımlar
  • Master Thesis
    Sinan Antoun'un Wahdahaa Sajarat Al-rummaan ve I'jaam Adlı Romanlarının İngilizce Çevirilerinde Kültüre Özgü Öğelerin Çeviride Görünürlüğü Ya Da Görünmezliği,
    (2022) Albayatı, Sara Abdul; Suçin, Mehmet Hakkı
    Kültüre özgü ögeler, karşılıklı kültürel ilişki nedeniyle kültüre özgü ögeler çevirisinin her zaman sorunlu olduğunu iddia eden birçok araştırmacının dikkatini çekmiştir. Kültüre özgü ögelerin çevirilmesi ve hedef okuyucu için uygun eşdeğeri bulunması çevirmenler için önemli bir zorluktur çünkü çeviri yalnızca iki dilin değil, iki farklı kültürün aktarımını da içerir. Bu çalışma, Antoon'ın kitaplarındaki kültürel unsurları çevirmek için çevirmenlerin metodolojilerini keşfetmeyi ve İngilizce çevirilerdeki kültüre özgü ögeleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıntılı bir biçimde tartışılan kültüre özgü ögelerin rastgele seçimine bağlı olarak, Sinan Antoon'un romanı The Corpse Washer ve I'jaam kendi kendine çevirnin doğru çeviriden farklı olup olmadığını görmek için Aixela modeli tarafından sunulan stratejilere dayalı olarak Arapça'dan İngilizce'ye çevirilmiştir. Venuti'nin modeli, hangi yöntemin (yabancılaştırmaya karşı yerelleştirme) daha yaygın olarak kullanıldığını ve toplanan bilgilere bağlı olarak çevirmenlerin her çeviride ne kadar görünür olduğunu belirlemek için kullanılır. Her iki romanda da yerelleştirme stratejileri, yabancılaştırma stratejilerinden daha sık kullanılmıştır. Ayrıca, çevirmenin kültüre özgü ögelerin yorumlanmasında farklı yerel stratejiler kullanma eğiliminde olduğunu ve en sık kullanılan stratejilerin imla uyarlaması ve mutlak evrenselleştirme olduğunu göstermektedir. Çevirmenler, çevirilerinde çoğunlukla görünmez olmayı başarmışlardır. Bu sonuçlar ışığında bazı çıkarımlar ve ileri çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
  • Master Thesis
    Charles Dickens'ın 'a Christmas Carol' Eserindeki Kültürel Öğelerin Türkçe Çevirisinin Karşılaştırmalı Analizi
    (2022) Bildiricioğlu, Işıl; Hastürkoğlu, Gökçen
    Bir edebî eserde yer alan kültürel unsurlar, metnin çevirisinde dikkatle değerlendirilmesi gereken en önemli unsurlardandır. Bu maddelerin çevirisi çeşitli nedenlerle çevirmen için bir zorluk teşkil etmektedir. Bu çalışmada, çevirmenin kültürel öğeler için kullandığı çeviri yöntemlerini ve bu eserlerdeki kültürel öğelerin çevirisinde kullandığı strateji ve sınıflandırmaları ortaya koyarak kültürel öğelerin çeviri süreçlerini belirlemek amacıyla Charles Dickens tarafından yazılan A Christmas Carol ve Bordo Siyah Yayınevi tarafından yayınlanan çevirisi olan Bir Noel Şarkısı seçilmiştir. Bunun için Newmark'ın kültüre özgü öğeleri kategorize etmesi ve bu öğelerin çevirisi için sunduğu stratejiler benimsenmiştir. Çalışma sonucunda çevirmenin, kaynak metinde yer alan kültürel ifadelerin tercümesinde ortaya çıkabilecek sorunların aşılması ve erek kültür ve erek okuyucuda aynı etkinin yaratılması adına ortaya çıkabilecek sorunların üstesinden gelmek adına uyarlama, deyimsel çeviri stratejisi, birebir çeviri stratejisi ve iletişimsel çeviri stratejisi gibi kültürel eşdeğerlik stratejilerini kullandığı tespit edilmiştir.
  • Master Thesis
    Bir Afrika Sömürgecilik Sonrası Dönem Romanı Olan Things Fall Apart Da Kültüre Özgü Ögelerin (köö) Arapça'ya Çevirisi
    (2020) Sermoune, Merıem; Okyayuz, Ayşe Şirin
    Bu tezde Chinua Achebe'nin Things Fall Apart romanında kültür özgü ögelerin İngilizce'den Arapça'ya çevirisi araştırıldı. Things Fall Apart romanı تتداعىأشياء başlığı altında Ürdünlü çevirmen Sameer Ezzat tarafından Arapça'ya çevrildi. Paul Bandia'nın üç bölümden oluşan metin inceleme yaklaşımı temel alınarak sömürgecilik sonrası metne uygulandı. İlk aşamada Achebe'nin gelenek, maddi kültür ve ekoloji gibi kültüre özgü ögeleri Igbo dilinden sömürgeci halkların kullandığı dili betimlemesinde kullandığı yaklaşımlar incelendi. Devamında, çevirmen Ezzat'ın bu kültüre özgü ögeleri hedef dil Arapçaya tercüme ederken kullandığı yaklaşımlar tartışıldı. Kaynak sömürgecilik sonrası döneme ait metinde, Afrikaya ait varlığı Avrupa dilinde vurgulamak isteyen Achebe çeşitli kültüre özgü ögeler kullanmıştır. Sömürgecilik sonrası döneme ait metinlerde kültüre özgü ögeleri betimlemek ve melez (hibrit) metinleri okuyucuya daha anlaşılabilir kılmak için tamponlama (cushioning) ve bağlamlama (contextualization) gibi farklı stratejiler kullanmıştır. Diğer taraftan, Sameer Ezzat kültüre özgü ögelerin çevirisinin çoğunda hedef metinlerdeki yazarın kaynak düşünce ve amacını koruyabilmek için bağımlı bir çeviri yaklaşımını tercih etmiştir. Bununla birlikte, çevirmenin bu tercihi çevrilen metindeki kültüre özgü ögelerin hedef okuyucu için belirsizlik yaratması olasıdır. Çoğu durumlarda kaynak dil ve çeviri dili arasında kültürel kesişmenin olmamasından dolayı sömürgecilik sonrası metindeki kültüre özgü ögelerin çeviri işlemi merkezi bir unsurdur. Kültür bilgisinin ve iletiminin azlığı çeviriyi etkiler, onu hedef kitleye belirisiz veya yanlış kılabilir.