8 results
Search Results
Now showing 1 - 8 of 8
Master Thesis Bilimkurgu terminolojisi açısından Isaac Asimov'un İkinci Vakfı'nın çevirilerinin analizi(2019) Altıngöz, Burak; Soy, Özlem ŞahinBu tezin amacı Isaac Asimov'un 'Vakıf' serisinden 'İkinci Vakıf' kitabının iki ayrı çevirmenin Türkçe çevirileri temel alınarak, İngilizce'den Türkçe'ye olan bilimkurgu çevirilerinde, Türkiye'de bu türün yaygın olmaması, türün temel kriterlerinin doğru anlaşılamaması ve birçok ülkede olduğu gibi, bu kriterlere uyum sağlayacak yerleşik ve birleşik kültürün gelişme aşamasında olması nedeniyle, ortaya çıkan yereldeki teknik ve kültürünün eksiklerinin, genel olarak çevirilerde türün kendine has terimlerini ve ruhunu bozduğunu kanıtlamaktır. Tezin savının temeline dayanak olması açısından bilimkurgunun tarihsel yolculuğundan başlayarak, kültürel normlarla etkileşimi ve teknolojik gelişmelerle evrensellik düzeyinde geldiği noktada, çeviribilimin önemi anlatılmıştır. Bu çalışmayı bilimsel bir metodoloji çerçevesinde yapmak gerektiğinden çeviribilimin temel kuramlarından Itamar Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı, Gideon Toury'nin çeviri normları, Vinay & Darbelnet'in çeviri yöntemleri ve Raymond Van Den Broeck'in çeviri eleştirisi modeli İkinci Vakıf kitabının her iki çevirisinde çeviribilime uygunluğu açısından kriter olarak alınmışlardır.Master Thesis Farklı Bir Bakış Açısı için Ötekini Çevirmek: Anayurt Oteli Adlı Eserdeki İmgelerin Çeviribilim ve İmgebilim Bağlamındaki Çevirileri(2021) Emirkadı, Ezginaz; Aksoy, Nüzhet BerrinBu çalışmada, çeviribilim ve imgebilim arasındaki ilişki, yapısalcılık sonrası çeviri kuramları açısından Türkçe edebiyat metinlerinde dizgenin yansımaları olan imgeleri oluşturan kültürel, sosyal, ideolojik, tarihsel vs. unsurların çevirisi bağlamında bir zemine oturtulmaya çalışılmış ve bu çerçevede bir dizi araştırma soruları geliştirilip cevaplandırılmıştır. Bu bağlamda, Türkçe'den İngilizce'ye yapılan Anayurt Oteli adlı kitabın çevirisi, çeviribilim-imgebilim bağlamında yapısalcılık- sonrası çeviri kuramları altında ele alınan Venuti'nin yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejileri ile incelenmeden önce, Anglo-Amerikan sisteminin çeviri uygulamaları/gelenekleri/normları, Türkçe dili ve dizgesine karşılık kendini konumlandırdığı noktaya göre gerekçelendirilmeye çalışılmıştır. Kaynak dizgeye ait olan imgelerin erek dizgede çeviribilim-imgebilim ilişkisi çerçevesinde hangi gerekçeler altında erek metinde nasıl yeniden yazıldığı incelenmiştir. Bu bağlamda, tüm bu unsurlar Türkçe'den İngilizceye yapılan çeviride analiz edilmiş olmak üzere, yapısalcılık sonrası çeviri kuramları açısından Türkçe ve İngilizce dil ve dizgeleri arasındaki eşit olmayan ilişkiler, bu dizgelerin kendilerini konumlandırdıkları noktanın beraberinde getirdiği ikililikler, çevirmenin öznelliği analiz edilmiş ve kaynak dizgenin, kaynak dizgenin kültürel, sosyal ve ideolojik göstergelerinin temsilcisi olan kaynak metin imgelerinin ve çevirmenin görünürlüğü- görünmezliği ele alınmıştır. Bunun sonucunda, Türkçe edebiyat çevirisine yapısalcılık-sonrası çeviri anlayışla yaklaşılmış, erek metin odaklı olan Anglo-Amerikan çeviri dizgesinin dinamiklerinin arkasındaki sebepler gerekçelendirilmeye çalışılıp yeniden yazım yaklaşımı ile ilişkisi açıklanmış ve yukarıda bahsi geçen tüm unsurların çeviriye imgebilim-çeviribilim bağlamında nasıl yansıdığı/yansıyabileceği Venuti'nin çeviri stratejileri bağlamında incelenmiştir. Anahtar Sözcükler: Yapısalcılık-sonrası çeviri yaklaşımları, imgebilim, imge, imge temsili/inşaası, çeviri stratejileriMaster Thesis Adalet Divanı'nın Metinlerindeki Sözcüklerin Çevrilmesi: Bir Örnek Olay Çalışması(2019) Ogaıdı, Suha Salah Mohammed Al; Altay, AyferBu çalışmanın amacı Uluslararası Adalet Divanı'nın Terörizm ve Irk Ayrımcılığı (Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme – CERD (International Convention on the Elimination of Racial Discrimination)) sözleşmelerinin terminolojisinin çevrilmesinde hangi çeviri yöntemlerinin uygulandığının belirlenmesine yönelik bir karşılaştırmalı analizin gerçekleştirilmesidir. Bu sözleşmeler günümüz dünyasında ve özellikle de Arap bölgesinde özel bir öneme sahip bulunmaktadır. Çalışmanın kapsamı Birleşmiş Milletler Adalet Divanı'nın resmi web sitesinde 2010 ilâ 2018 yılları arasında yayınlanmış olan CERD (Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme) ile sınırlıdır. Bu sözleşmeler Uluslar arası Adalet Divanı'nın İngilizce ve Arapça olarak sunulan yıllık raporundan alınmıştır. Mevcut çalışma Jean Paul Vinay ve Jean Darbelnet (1995) tarafından ortaya konmuş kriterleri temel almaktadır ve Irk Ayrımcılığının Önlenmesine Yönelik Uluslararası Sözleşme'nin (ICERD) sözcüklerinin çevirisi ile sınırlı tutulmuştur. Gerçekleştirilen analizin sonuçları temel alınarak, sözcüklerin çevirilerinin Gideon Toury yaklaşımına göre yeterli ya da kabul edilebilir olup olmadıkları tartışılmıştır.Master Thesis Video Oyun Çevirisine Yöntemsel Yaklaşımlar: Kingdom Come: Deliverance Bağlamında Bir İnceleme(2022) Dinler, Burak Veli; Aksoy, Nüzhet BerrinFarklı milletler, sosyo-ekonomik ve kültürel geçmişten pek çok insanın hayatının vazgeçilmez bir parçasına dönüşen video oyunlar, çeviribilim çalışmaları kapsamında önemli bir ilgi alanı haline gelmiştir. Çeviri ile bu çok yönlü, son derece karmaşık görsel-işitsel eğlence ve sanatsal ifade biçimi arasındaki ilişkinin doğasını anlamak, bu alandaki uzmanların, video oyunlarının şüphesiz bir parçası olacağı gelecekteki çabalarında daha iyi hizmet sunmalarına yardımcı olacak güçlü bir çerçeve oluşturmaya yönelik çok önemli bir adımdır. Yukarıdaki bilgiler ışığında bu tez, video oyunu çevirisi ve çeviribilimin edebi ve teknik çeviri gibi çeşitli alanlarında çeviri süreçleri ve sonuçları arasında benzerlikler olup olmadığı ve buna benzer, bu konuyla ilgili çeşitli sorulara ışık tutmayı amaçlamıştır. İlk bölüm, video oyunlarına ve onları çevreleyen çeşitli kavram ve konseptlere bir giriş sağlar. İlerleyen bölümlerde ise bu çalışma, video oyunlarının eğlence ve teknik niteliklerini ortaya koymanın yanı sıra dünyadaki ve Türkiye'deki mevcut durumuna odaklanır ve tartışır. Buna ek olarak, video oyunu çevirisi çerçevesinde köklü çeviri stratejilerini ve bunların kullanılabilirliğini araştırır. Ayrıca, Kingdom Come: Deliverance (2018) oyununda bulunan rastgele seçilmiş belirli bir içerik kataloğundan toplanan örnekleri, belirlenen metodolojik haritaya göre mikro düzeyde Molina & Albir'in (2002) çalışması, makro düzeyde ise Venuti'nin (1995) yerelleştirme ve yabancılaştırma yöntemlerinin merceğinden ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde sunulan bulgulara dayalı olarak, belirli video oyunu içerik ve mesaj türlerinin, kitaplar veya filmler gibi diğer ifade kanallarında hazırlanan eserlere benzer özelliklere sahip olabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle, olası istisnaların ve özel durumların da bilincinde olarak, geleneksel çeviri stratejilerinin, video oyunu çevirisinde kullanılabileceği ve tatmin edici çeviriler sağlayabileceği görülmüştür.Master Thesis Öz-çeviri ve Kendi Eserlerini Çeviren Yazar: Samuel Beckett'ın Oyun Sonu Adlı Eserinde Çeviri veya Yeniden Yazma Süreci(2021) Türkmen, Pelin; Akın, Fatma AylinÇeviri, kaynak dildeki bir mesajın hedef dile aktarıldığı veya iletildiği bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Bu çok adımlı çeviri sürecindeki genel algı, yazarın kaynak metni ürettiği ve çevirmenin çıktıyı yani çeviriyi yarattığı görüşüne dayanmaktadır. Ancak öz-çeviri çerçevesinde, yazar ve çevirmen aynı kişidir. Bu çalışmanın kapsamında, Samuel Beckett tarafından Fransızca olarak kaleme aldığı, Fin de Partie adlı oyununu İngilizceye Endgame olarak çevirdiği iki oyunun çeviribilim ışığında karşılaştırılması yer almaktadır. Bu tez, oyunun kaynak ve erek metinlerini, oyun yazarının öz-çevirmen kimliği doğrultusunda kıyaslamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Samuel Beckett'ın biyografisi, oyunun tarihi arka planı, edebi incelemesi, karakterleri, yazarın edebi tarzı ve absürd tiyatronun yanı sıra tiyatro çevirisi tekniklerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Oyunun hedef ve kaynak metni, Vinay ve Darbelnet tarafından yazılmış Fransızca ve İngilizce'nin Karşılaştırmalı Deyişbilimi isimli kitaplarında önerilen metodoloji doğrultusundaki çeviri prosedürleri ve stratejileri çerçevesinde karşılaştırılmış ve sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları, doğuştan çift dilli olmayan oyun yazarı ve çevirmen Samuel Beckett'ın çeviride eşdeğerliliği özgür bir şekilde ilettiğini ortaya koymaktadır.Master Thesis Çoğuldizge Kuramı Işığında Türkiye'de Feminist Çeviri Teorisi ve Feminizm Arasındaki İlişki(2022) Şenocak, Seda; Hastürkoğlu, Gökçen; Hastürkoğlu, Gökçen; Hastürkoğlu, Gökçen; English Translation and Interpretation; English Translation and InterpretationYalnızca kelimelerin değil kültürlerin ve ideolojilerin de taşınmasına yardım eden çeviri zamanla dilbilimden ayrılıp ayrı bir alan oluşturmuştur. Disiplinler arası oluşu, çevirinin birçok alt alana sahip olmasını sağlamıştır. Kültürel çalışmalara yönelinen döneme kadar çeviride orijinal metin ve yazar üstünlüğü hakimdi. Ancak kültürel dönüş ile çevirmenlerin kültür aktarımındaki rolü de ortaya çıkmıştır. İkincillik ve görünmezlik konusunu çevirmen kimliğinin yanısıra varoluşları itibariyle toplum tarafından benzer bir pozisyona konulan kadınlar da kendilerini görünür kılmayı ve ataerkilliği yıkmanın yolunu dilde bulmuştur. 'Dil ne kadar özgürleşirse kadınlar da o kadar özgür olabilir' bakış açısıyla dildeki ataerkilliği yıkmak isteyen kadınların çevirmen kimlikleri ile ortaya koydukları feminist çeviri büyük etkiler yaratmıştır. 1980'lerde dünyada ikinci dalga feminizmin yaşandığı bir dönemde Türkiye'de kadınlar da önceleri şiddete karşı ayaklanmış ve kurtuluşlarını yine kendilerinin sağlayabileceğini düşünerek bir örgütlenme başlatmışlardır. Dünyanın farklı yerlerinden kadınların da benzer sorunları yaşadıklarını gören kadınlar bu konutu bilgilenmek ve bilgilendirmek amacıyla araştırmaya başlamış ve kaynak olmadığını fark ettiklerinde de çeviriye başvurmuşlardır. Bu tez; çeviri ve dil ilişkisini de göz önünde bulundurarak Türkiye'de 1980'li yıllarda başlayan feminist çeviri çalışmaları ile feminist çeviri hareketi arasındaki ilişkiyi çoğuldizge kuramı ile incelemektedir.Master Thesis Reklam Çevirisinin Kültürlerarası İncelemesi(2021) Şehitoğlu, Lokman; Hastürkoğlu, GökçenGelişen teknoloji, dünyanın farklı yerlerindeki toplumlar arasındaki ilişkiyi ve bağlantıyı artırmıştır. Bu durum, kültürel ve dilsel farklılıkları hesaba katarak kültürlerarası reklam çevirisi analizi ihtiyacını yaratmıştır. Her toplumun kendine özgü farklı değer yargıları, algıları ve iletişim şekilleri vardır. Bunlara ek olarak, iki dil arasındaki farklılıklar da çeviri sürecine dahil olmakta ve çevirmenlere zorluk oluşturmaktadır. Kaynak kültürde oluşturulan herhangi bir reklamda ifade edilmek istenen, bu farklılıklar nedeniyle başka bir kültüre gerektiği gibi yansıtılmayabilir. İfade edilmek istenen, cümlelerin arkasına gizlidir ve söylendiği bağlamda incelendiğinde anlaşılabilir, bu nedenle cümleleri işlevselci yaklaşım açısından incelemek büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, İngilizce'den Türkçe'ye yapılan reklam çevirilerinde yaygın olarak benimsenen metot ve yaklaşımları ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma ayrıca uluslararası reklam çevirisinde yer alan kültürel ve dilsel öğeleri ve de çevirmenlerin sıkılıkla başvurduğu strateji ve metotları, çeviri sürecinde çevirmenleri kullanmaya yönelten etkenleri göz önünde tutarak, Veronica Smith, Christine Klein-Braley and Anna F. Guerra'nın çeviri metotları çerçevesinde araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada reklamların dört ana öğesi olan (marka/ ürün isimleri, sloganlar, reklam metinleri ve mesajlar/görseller) ve bunların Türkçe'de ifade edilme şekilleri küreselleşme ve yerelleşme yaklaşımları dikkate alınarak incelenmiştir. Tüm bu özellikler merkeze alınarak, bu çalışmada İngilizce'den Türkçe'ye olan kültürler arası reklam çevirisi için genel bir çerçeve çizilmeye çalışılmıştır.Master Thesis Çevirmenler için İletişimsel ve İşlevsel Yetkinliğin Önemi(2020) Awtraqje, Najem; Hastürkoğlu, GökçenDoğru çeviri yapabilmek için çevirmenlerin çeviri edincine sahip olmanın önemini bilmeleri gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, çeviri alanında iletişimsel ve edimsel edincin ve iletişimsel edincin dört alt kategorisi olan dilbilimsel, toplumdilbilimsel ve stratejik edincin ve söylem edincinin gerekliliğini vurgulamaktır. Ayrıca bu çalışma, bu edinçlere sahip olmanın çeviri sürecinde çevirmene ne şekilde yardımcı olduğunu ve çevirmenlerin bu yeterliliklerin eksikliği nedeniyle karşılaştıkları sorunları göstermeyi hedeflemektedir. Bunu yapabilmek için, İngilizce'den Arapça'ya yapılmış çeviri örnekleri toplanmıştır ve her bir örnek betimleyici bir yöntem kullanılarak incelenmiştir. Her örnek için iletişimsel ve edimsel edincin gözlemlenemediği bir çeviri ve bu edinçlere sahip olan bir çevirmen tarafından yapılmış olan bir çeviri sunulmuştur. İki farklı çeviriyi karşılaştıran bu çalışma, bu edinçlerin hedef kitlenin akıcı bir şekilde okuyabileceği ve kolaylıkla anlayabileceği doğru ve uygun çeviriyi ortaya çıkartmak için gerekli olduğunu ortaya çıkartmıştır. Anahtar Kelimeler: Çeviri edinci, İletişimsel edinç, Edimsel edinç