5 results
Search Results
Now showing 1 - 5 of 5
Master Thesis 1850 & 1950 Yılları Arasında Türkiye'de Çevirinin Fen Bilimleri Alanındaki Bilimsel Terminolojinin Gelişimindeki Etkisi(2015) Beyaz, Ekrem; Aksoy, Nüzhet BerrinBu yüksek lisans tezinde, Cumhuriyetin ilk yılarındaki terim üretme çalışmalarında çevirinin Türkiye'de terminoloji oluşumuna ne kadar katkısı olduğu gösterilmektedir. Fikir ve edebiyat alanlarında olduğu gibi fen bilimleri alanında da Doğu medeniyetlerinden bir hayli etkilenmiş olan Osmanlı Devleti, 20'nci yüzyıla değin varlığını sürdürmüştür. Hiç kuşku yok ki, bu yıkılışta bilimsel gelişmelere ayak uyduramama da önemli rol oynamaktadır. Bütün bilgi ve bilim gücünü Fars ve Arap kaynakları üzerinden sağlayan Osmanlı alimleri, Batıdaki rönesans ve sonrasında meydana gelen hızlı bilimsel ve kültürel gelişmelerin oldukça gerisinde kalmıştır. Devletin son 150 senesinde birtakım çabalar gösterilmesine karşın, o günkü alimler arasında bir görüş birliği olmadığı için bu çabalar sonuçsuz kalmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün cumhuriyeti ilan etmesi ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmasıyla ülkede bilim, kültür ve sanat alanında batılılaşma gerekliliği doğmuştur. Bu yenileşme ve çağdaşlaşma döneminde dilde de yenilikler söz konusu olmuş ve bilimin anlaşılabilmesinde çok önemli olan terminoloji konusunun üzerinde özellikle durulmuştur. Bu konuda dilin daha iyi anlaşılabilmesi ve incelenmesi için kurulmuş Türk Dil Kurumu'nun ve üniversitelerin büyük katkıları olmuştur. Bu çalışmada terminoloji çalışmalarında çevirinin önemi üzerinde durulmaktadır.Master Thesis İngilizce olarak yayınlanan Türk gazetelerinin eleştirel söylem çözümlemesi(2015) Durmuş, Serap; Soy, Özlem ŞahinGünümüzün iletişim teknolojileri dünya ülkeleri arasındaki iletişim hızını en üst düzeye çıkarmıştır. Uluslararası arenada hızla gelişen bu iletişim, aynı zamanda büyük bir çeviri ihtiyacı ve pazarının doğmasına neden olmuştur. Basın yayın organları ise bu çeviri ihtiyacını en çok hisseden kurumlardan biridir. Bu alanda söz konusu olan haber metinlerinin çevirisi olduğundan, medya kuruluşları yapılan çevirilerde amaç odaklı bir yaklaşım sergilemişlerdir. Şöyle ki; haber çevirmeni veya gazeteci metni bir başka dile çevirirken, çeviri metin, kaynak metnin kaynak dil okuyucusu üzerinde hedeflediği etkiyi, erek dil okuyucusu üzerinde oluşturabilecek şekilde oluşturulmalıdır. Haber metinlerinin bu 'hedeflenen etki'si, söylem çözümlemecilerinin dikkatini çekmiştir. Haber metinleri içine saklanan ideolojik mesajları açığa çıkarmak amacıyla eleştirel söylem çözümlemesi yöntemleri geliştirilmiştir. Eleştirel Söylem Çözümlemesi güç ilişkileri, değerler, ideolojiler, kimlik tanımlamaları gibi çeşitli toplumsal olguların dilsel kurgulamalar yoluyla bireylere ve toplumsal düzene nasıl yansıdığı ve nasıl işlendiği ile ilgilenir. Bu çalışmanın amacı ise, çeviri haber metinlerinde bu güç ilişkileri, değerler, ideolojiler ve toplumsal olguların ne ölçüde ve nasıl yer aldığını belirlemektir. Bu amaçla Teun A. van Dijk'in haber metinlerinin ayrıntılı bir şekilde çözümlenmesine olanak sağlayan Eleştirel Söylem Çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Çözümleme için Türkiye'de basılan İngilizce gazetelerin 23.02.2015 tarihli ve 'Şah-Fırat Operasyonu' konulu haber metinleri örnek olarak seçilmiştir. Çözümleme İngilizce gazeteler üzerine yoğunlaşmışsa da gazetelerin ideolojik yaklaşımlarını göstermesi açısından çözümlemede kullanılan gazetelerin Türkçe baskılarındaki aynı tarih ve konulu haber metinleri de kullanılmıştır. Çözümleme sonucunda, çözümleme ana malzemesi olan Hürriyet Daily News, Today's Zaman ve Daily Sabah gazetelerinin haber metinleri içinde bir takım ideolojik unsurlar barındırdığı gözlemlenmiştir. Adı geçen gazetelerin Türkçe baskıları olan Hürriyet, Zaman ve Sabah gazetelerinin de, ulusal öğelerin yoğun varlığına rağmen, aynı ideolojik öğeleri içerdiği belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ulusal düzlemde gazetelerin kendi ideolojilerini yaymak ve yeniden üretmek için haber metinlerini kullandıkları, ülke dışındaki okurlara hitaben yayınlanan çeviri haber metinlerinde de aynı tutumu sürdürdükleri gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: çeviri, siyasi metinler, söylem çözümlemesi, eleştirel söylem çözümlemesiMaster Thesis Çocuk Filmlerinin Türkçe Çevirilerinde Bir Yabancılaştırma ve Yerlileştirme Teknikleri Analizi(2022) Başhan, Ömer Fatih; Erton, Halil İsmailYabancı dillerden çevrilmiş çocuk edebiyatı eserleri bazen diğer kültürlerde olmayan 'kültüre özel öğeler' barındırırlar. Bu öğeler çeviri sorunlarına yol açabilecekleri gibi, kültürlerdeki farklılıklar yüzünden çocuklar için zararlı da olabilirler. Bu durum, çevirmene bir seçenek sunar; çevirmen, yabancı kültürel öğelerin çevirisinde yabancılaştırma ya da yerelleştirme stratejileri kullanabilir. Bu çalışma Türk kültüründe görsel-işitsel çocuk edebiyatı çevirisinde yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejilerinden hangisinin daha sık kullanıldığnı bulmayı amaçlar. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma için İngilizceden Türkçeye çevirilmiş üç çocuk filmi seçilmiştir. Seçilen filmler Brasienė'nin 'kültüre özel öğeler sınıflandırma sistemi' kullanılarak taranmıştır. Filmlerde karşılaşılan bütün kültüre özel öğeler Davies'in 'kültüre özel öğe çeviri stratejileri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak üç filmin çevirisinde de yerelleştirme stratejilerinin yabancılaştırma stratejilerine göre daha sık kullanıldığı tespit edilmiştir.Master Thesis Değişim Yönetimi Modelleri Kullanılarak Covıd-19 Pandemisinin Türkiye'deki Çevirmenler Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi(2023) Ünalan, Birgül; Altay, AyferCOVID-19 pandemisi gibi kriz durumlarında gelişmelere hızlı bir şekilde ulaşmak ve alınacak önlemler konusunda halkı bilgilendirmek üzere çevirmenlere ihtiyaç duyulsa da bu tür olağanüstü durumlarda çevirmenlerin yaşadıkları çalışma koşulları ve bu koşullara yönelik psikolojik durumlarına ilişkin çok az şey bilinmektedir. Çalışma, devlet kurumu, özel sektör ve serbest tercüman olarak çalışan edebi ve edebi olmayan çevirmenlere odaklanmakta, kısıtlamalar sonucunda uzaktan çalışma modeline geçişteki değişimin, Türkiye'deki çevirmenler üzerindeki etkilerini araştırmakta, bu etkilerin, edebi ve edebiyat dışı çevirmenler ile serbest, özel sektör ve kamu kurumu çevirmen grupları arasında anlamlı bir fark yaratıp yaratmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Veriler, Türkiye'deki çevirmen popülasyonunu temsil eden 49 çevirmenden, açık ve kapalı uçlu soruları içeren çevrimiçi bir anket yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada çevirmenlerin üst yönetim tarafından desteklenmedikleri ve motivasyon kaybı ve endişe yaşadıkları tespit edilmiştir. Bununla beraber, çevirmenlerin bazıları tıbbi çevirilere artan talepten işi yükü baskısı yaşarken, bazı çevirmenler ise iş hacminde daralma ve buna bağlı ücretlerde düşüş bildirmiştir. Çevirmenler kendi içinde karşılaştırıldığında ise, edebi olmayan çevirmenlerin, edebi, şirket ve kamu kurumu çevirmenlerine göre daha fazla zorlukla karşılaştıkları, azalan gelir, artan iş yükü, zaman baskısı, değişen iş talepleri konularında daha fazla stres ve endişe yaşadıkları, üst yönetim tarafından teknik ve finansal olarak destek alamadıkları ortaya konmuştur. Sonuç olarak, kriz ortamlarında çevirmenlerin uzaktan çalışma koşullarının iyileştirilmesi, gruplar arasındaki farkların ortadan kaldırılması maksadıyla üst yönetim tarafından online eğitimler ve teknolojinin avantajlarıyla desteklenmeleri gerektiği tespit edilmiştir.Master Thesis Nöral Makine Çevirisinin Tercümanlar Tarafından Gerçekleştirilen Ön Düzenleme ve Son Düzenleme Süreçlerinin Analizi(2020) Sayar, Minel; Akın, Fatma AylinGünümüzde, çeviri alanındaki iş yükünün artması ve teknolojik imkânların çoğalması ile birlikte profesyonel tercümanların makine çevirisi kullanımında artış yaşanmaktadır. Bu tezde, çevirmenlerin yapay zekâdan beslenen nöral makine çeviri aracı Google Çeviri Motoru yardımı ile tamamladığı çeviri sürecinin ön düzenleme ve son düzenleme aşamalarındaki performansları analiz edilmektedir. Bu analiz için 50 farklı tercümanın mühendislik alanındaki bir teknik metni makine çevirisi yardımı ile İngilizceden Türkçeye çevirmesi istenmiştir ve her bir tercümandan ön düzenlemeden geçirilmiş, nöral makine çeviri aracı tarafından çevrilmiş ve son düzenlemeden geçirilmiş metin çıktıları elde edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda makine çevirisinin ön düzenleme ve son düzenleme aşamalarında tercümanların birbirlerinden farklı stratejilere başvurduğu ortaya çıkmıştır. Bunun neticesinde tercümanların ön düzenleme ve son düzenleme aşamalarında tutarlı bir yaklaşım sergilemedikleri anlaşılmıştır.