Search Results

Now showing 1 - 10 of 23
  • Master Thesis
    Yükseköğretimde Mühendislik Öğrencilerinin Üretken Yapay Zeka Araçlarını Kabulü ve Kullanımını Etkileyen Faktörler: Gayri Döngüsel Yapısal Eşitlik Modellemesi Yaklaşımı
    (2025) Jami, Morsal; Toker, Sacip
    Bu çalışma, özellikle ChatGPT olmak üzere Üretken Yapay Zekâ araçlarının yükseköğretimde kabulü ve kullanımı üzerinde etkili olan faktörleri incelemektedir. Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT) çerçevesinde temellendirilen araştırma, altı temel yapıyı ele almaktadır: Üretken Yapay Zekâya Yönelik Olumlu Tutumlar, Sosyal Etki, Üretken Yapay Zekâya Güven, Algılanan Akademik Fayda, Kullanım Niyeti ve Gerçek Kullanım. Veriler, üniversite öğrencilerine uygulanan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla toplanmış ve AMOS programında Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, güven, olumlu tutumlar ve sosyal etkinin öğrencilerin ChatGPT kullanım niyeti üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Aynı zamanda, algılanan akademik faydalar ve gerçek kullanım da bu faktörlerden olumlu yönde etkilenmiştir. Modelde ayrıca, Kullanım Niyeti ile Gerçek Kullanım arasında ve Üretken Yapay Zekâya Güven ile Algılanan Akademik Fayda arasında çift yönlü (non-recursive) ilişkiler yer almakta, bu da öğrencilerin deneyimlerinin karşılıklı etkileşim yapısında olduğunu ortaya koymaktadır. İlginç bir şekilde, Kullanım Niyetinden Gerçek Kullanıma doğru negatif bir yol gözlemlenmiş, bu da kurumsal veya bağlamsal engellerden kaynaklanabilecek bir niyet-davranış boşluğunu düşündürmektedir. Elde edilen bulgular, yükseköğretim kurumlarının Üretken Yapay Zekâ araçlarını sorumlu bir şekilde akademik uygulamalara entegre etmeleri açısından güven, akran etkisi ve deneyimsel öğrenmenin önemini vurgulayarak değerli bilgiler sunmaktadır.
  • Master Thesis
    Ciddi Oyunlar için İş Akiş Tasarim Araci: Genişletilmiş Uml-ad (uml-ade)
    (2014) Topaloğlu, Eda; Çağıltay, Nergiz Ercil
    Gelişen teknolojiyle birlikte ciddi oyunlar, savunma, bilim, keşif, sağlık hizmetleri, acil durum yönetimi, askeri yönetim, şehir planlama, mühendislik, din ve siyaset gibi bir çok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak, ciddi oyunların geliştirilmesi ve tasarımı onları oynamaktan daha önemlidir. Bu nedenle, başarılı bir ciddi oyun geliştirebilmek için, yazılım geliştirme sürecinde alan uzmanları ve son kullanıcıların dahil edilmesi önemli ve gereklidir. Yazılım geliştirme süreci boyunca, istenen sonuçlara göre iyi bir oyun tasarımı ve gelişimi sağlamak için, insanların birbirleri ile olan iletişimi kritik bir faktördür. Bu çalışmada, ciddi oyundaki senaryo akışını göstermek ve tasarımını dokümante etmek amacıyla UML Aktivite Diyagramı (UML-AD) analiz edilmiştir. Ayrıca, ciddi oyun tasarımı için UML-AD genişletilmiş ve Genişletilmiş UML Aktivite Diyagramı (UML-ADE) önerilmiştir. UML-ADE modelinin temel amacı, alan uzmanları, teknik kişiler ve son kullanıcılar ile birlikte UML-ADE'nin anlaşılabilirlik seviyesini geliştirmektir. Bu kapsamda, teknik kişiler tarafından UML-ADE modelinin anlaşılabilirliği araştırılmış ve deneysel yöntemle değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonucu UML-ADE modelinin anlaşılabilirliğinin UML-AD modelinden yüksek olduğunu göstermektedir.
  • Master Thesis
    Dijital Işık İşleme Tabanlı Stereolitografi 3b Yazıcı Tasarlama ve Geliştirme
    (2020) Sahıb, Mohammed; Tirkeş, Güzin; Akar, Samet
    Dijital Işık İşleme tabanlı 3B yazıcı, Eklemeli İmalat (AM) teknolojisini kullanarak doğrudan CAD modelinden bir 3B model üretmek için Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) kullanan bir cihazdır. 3B baskı teknolojilerinin materyal , numuneyi oluşturma yöntemleri, hız ve doğruluk gibi birçok farklı yöntemi bulunmaktadır. Doğru üretim şeklini seçmek, malzeme ve kalitenin gereken seviyeye ulaşması, seçilen teknolojiye bağlıdır. DLP teknolojisi basit yapısıyla tanınır, ancak dikkate değer bir kalite ve esneklik yelpazesi sunar. Tasarlanan 3B yazıcının yeteneğini ispatlamak için farklı CAD tasarımları ile üç tip deney yapılmıştır. Bu deneyler yüzey kalitesi, küçük detaylar ve doğru ölçümler açısından başarıyla uygulanmıştır. Ayrıca, istenen çıktı sonuçlarını doğrulamak için iki farklı test yapılmıştır.
  • Master Thesis
    Endo-nöroşirürji Navigasyon Becerileri için Bir Simülasyon Yazılımının Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesi
    (2019) Tuner, Emre; Çağıltay, Nergiz
    Bu çalışma kapsamında endoskopik cerrahide kullanılan kamera görüntüsü üzerine konumlandırılan navigasyon işaretçisinin, cerrahi performans üzerindeki etkisini daha iyi anlamak için endo-beyin cerrahisi eğitim programlarının gerekliliklerine uygun bir bilgisayar tabanlı simülasyon yazılımı geliştirilmiştir. Katılımcılara rehberlik etmek için tasarlanan navigasyon işaretçisinin etkisi cinsiyet etkisi göz önüne alınarak incelenmiştir.
  • Master Thesis
    Libya Kamu Websitelerinin Kullanılabilirlik ve Erişilebilirlik Değerlendirmesi
    (2017) Karaım, Nuha Awlad; İnal, Yavuz
    E-devlet uygulamaları yaşlı ve engelli insalara etkili, verimli ve memnuniyet verici hizmetler sunarak faydalı olabilirler. Ancak, bu kişilerin e-devlet uygulamaları aracılığıyla kamu hizmetlerinden maksimum faydayı alabilmeleri için, kullanılabilirlik ve erişilebilirlik kriterlerini karşılaması gereklidir. Son zamanlarda kamu websitelerinin sayısında görünen büyük artışa rağmen, bu sitelerin kötü kullanılabilirlik ve erişilebilirlik özellikleri sonucunda vatandaşların ihtiyaç ve beklentieri karşılanamamaktadır. Bu çalışmanın amacı da Libya'da bulunan kamu websitelerinin kullanılabilirlik ve erişilebilirliklerini değerlendirmektir. Kullanılabilirlik değerlendirmesi sezgisel üzerinden 32 kullanıcı ile, erişilebilirlik değerlendirmesi ise otomatik değerlendirme araçları ile yapılmıştır. Bu amaçla, 10 kamu websitesi WCAG 2.0 kriterleri doğrultusunda değerlendirilmiş, seçilen bir kamu websitesi ise detaylı olarak kullanılabilirlik kriterlerie göre analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre Management of Scholarships websitesinde önemli kullanılabilirlik problemleri tespit edilmiştir. Sistem durumunun görünürlüğü, kullanıcı kontrolü ve özgürlük, ve hataları önleme sezgisel maddeleri en fazla ihlal edilen meddeler olarak belirlenmiştir. Achecker aracı raporuna göre Management of Scholarahips haricindeki tüm Libya kamu websiteleri erişilebilirlik kriterleirni karşılamamışlardır. TAW aracına göre ise tüm websiteler bu açıdan başarısız olmuşlardır. Her bir metin dışı unsur için metin alternatiflerinin sağlanması en fazla ihlal edilen başarı kriteri olarak görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kullanılabilirlik, Erişilebilirlik, e-Devlet, Kamu Websiteleri, Otomatik Değerlendirme Araçları, Sezgisel Değerlendirme
  • Master Thesis
    E-okuma Ortam Tercihlerini Etkileyen Faktörler
    (2021) Albasrı, Anees Basıl Abdulkareem; Toker, Sacip
    E-okuma, bilgisayarların tanıtılmasından bu yana basit formlu bir şey olmuştur; (eğlence veya profesyonel amaçlar için) metin okumak için cihazların kullanımı, özellikle son zamanlarda olmak üzere, yıllar içinde büyük ölçüde artmış ve sağladığı avantajlar nedeniyle birçok insan için neredeyse bir zorunluluk haline gelmiştir. E-okumaya artan bir talep söz konusu olduğu için araştırma açısından oldukça yoğun bir konu olarak kabul edilir. Kindle gibi özel e-okuyucuların tanıtılmasının yanı sıra, günümüzde sadece bilgisayarlar değil tüm akıllı cihazlar kitap vb. okuma olanakları sunmaktadır. Çalışmamız, belirli e-okuma ortamı tercihi üzerinde etkisi olan faktörlere odaklanmaktadır. Çalışmada E-okumanın avantajları ve dezavantajları, e-okumanın kağıttan okumaya kıyasla nasıl olduğu ve diğer şeylerin yanı sıra ekrandan okumaya ilişkin zihinsel çabaya ele alınmıştır. Çalışma, farklı ülke ve yaş gruplarından 331 kişinin gönüllü olarak katıldığı çevrimiçi bir anket yapılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar korelasyon analizi kullanılarak her bir faktör ile belirli ortam tercihi arasındaki ilişkiyi keşfetmek için analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları, konuyla ilgili önceki araştırma çalışmalarıyla tutarlılık göstermektedir, genel olarak kağıttan okumaya yönelik bir tercih görülebilirken, erkeklerin e-okumaya kadınlara göre daha fazla ilgi gösterdiği görülmektedir. Akıllı telefonların kullanıcılar için en ulaşılabilir cihaz olmasına rağmen, yine de kağıt, çoğu materyal için tercih üstünlüğüne sahip olmuştur. Düşünme becerileri ve diğer faktörler de tartışılmış ve okuma türü ve tercihi ile ilişkisi gösterilmiştir. Tüm çalışma bulgularının yanı sıra, çalışmanın sınırlılıkları ve gelecekteki çalışmalar için fikirler de ele alınmıştır.
  • Master Thesis
    Ciddi Oyunların ve Simulasyon Ortamlarının Cerrahi Eğitim Süreçlerine Olan Etkisini Anlamak
    (2015) Güney, Sinem; Çağıltay, Nergiz Ercil
    Ciddi oyunlar ve simülasyonlar günümüzde eğitim, öğretim, sağlık, askeri alanların yanı sıra ticari sistemler alanlarında da çeşitli yararlar sağlamaktadır. Ancak, bu ortamlar arasındaki sınır alanyazında çok da net değildir. Bu bilgi, öğrencilerin davranışları ve beklentilerindeki farklılıklara göre daha uygun eğitim sistemleri tasarlamak için önemlidir. Bu çalışmanın temel hipotezi öğrencilerin deneyim ve bilgi seviyelerine ve bireysel farklılıklarına bağlı olarak simülasyon ya da oyuna dayalı öğretim ortamlarında davranışlarında farklılıkların olacağıdır. Oyunlaştırma yaklaşımı uygulanarak bu simülasyon ortamının başka bir versiyonu geliştirilmiştir. Daha sonra, oyunlaştırmanın eğitim programının başlangıç seviyesindekiler üzerindeki oyunlaştırmanın etkilerini daha iyi anlamak için böylesi bir deneysel çalışma yapılmıştır.
  • Master Thesis
    Whisperchat: Merkezsiz Anlık Mesajlaşma Uygulaması
    (2019) Hassan, Mohamed Abdulazız Mohamed; Yazıcı, Ali; Çulha, Davut
    Anlık mesajlaşma, iletişim aracı olarak yaygın olarak benimsenmiştir. Çoğu anlık mesajlaşma uygulaması, üstverileri toplar veya sızdırır. Birçok insan, çağdaş ve popüler anlık mesajlaşma uygulamalarının getirdiği güvenlik ve kişisel gizlilik konularının farkında değildir. Hem güvenli hem de tamamen anonim olan merkezsiz ve kullanımı kolay mesajlaşma sistemi öneriyoruz. Bir saldırganın tehlike yaratabileceği merkezi sunucular olmadığından, önerilen sistem sansüre karşı dayanıklıkdır. Ethereum ortamında hafif bir istemci aracılığıyla çalışan uygulamayı, Android ortamında gerçekleştirdik. Önerdiğimiz uygulamanın yalnızca güvenli ve anonim değil aynı zamanda pratik de olduğunu göstermek için başarım değerlendirmesini yaptık.
  • Doctoral Thesis
    Türkiye Cumhuriyeti Elektronik Kamu İhale Sistemi için Birlikte Çalışabilir Model Önerisi
    (2015) İmamoğlu, Meltem Yıldırım; Rehan, Mohammad
    Devletin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 'sının yaklaşık %15 lik kısmı kamu alımları için harcanmaktadır. Bu nedenle kamu ihalelerinde hesap verebilirlik ve şeffaflık çok önemlidir. Kamu harcamalarının düzenlenmesi ve bütçenin etkin kullanımı için sadece kamu ihalelerini değil, kamu ihaleleri için altyapı oluşturan sistemlerin de verimli kullanımı gerekir. Bu nedenle bu tezde elektronik ihale süreçlerinin önemi vurgulanmıştır. Türkiye'de kamu ihalelerinden sorumlu Kamu İhale Kurumu (KİK) ile Devlet Malzeme Ofisi (DMO) olmak üzere Maliye Bakanlığı'na bağlı iki kuruluş mevcuttur. Ancak kamu alımları konusunda, her iki kurum kendi sistemlerine, kendi yasal yükümlülüklerine ve kendi iş süreçlerine sahiptir. İki farklı sistemin olması bir ayrıcalık mıdır? Bu sorunun cevabını bulmak ve her iki sistemin mevcut durumlarını analiz edebilmek için, gerek kamu gerekse tedarikçi tarafını kapsayacak şekilde memnuniyet ölçüm anketleri yapılmıştır. Anketlere ilave olarak, Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerindeki ve Türkiye'deki kamu ihaleleri ile ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan yetkili kişiler ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde elde edilen bilgiler ışığında, en iyi olan 3 ülke (İngiltere, Almanya ve Danimarka) çalışmada detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, AB'de Sayısal Tek Pazar çalışmalarına giderek önem verildiği ve bu nedenle elektronik ihale sistemlerinde daha merkezi yapılara geçildiği görülmüştür. Mevcut durum analizlerine dayanarak, kamu ihalelerindeki Kritik Başarı Faktörleri ve bu başarı faktörlerine ulaşmak için gerekli performans kriterleri belirlenmiştir. Türkiye'nin de bu sürece dahil olabilmesi için, kamu ihalelerinin tek bir platformdan yürütülmesinin kaçınılmaz olduğu gerçektir. Sadece kamu kurumları ile entegre değil, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) ve tedarikçilerin de katılımına önem veren, şeffaf ve hesap verebilir bir sistem gereklidir. Yapılan bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Devleti için birlikte çalışabilirlik ve tedarik zinciri yönetimi sistemlerini kapsayan bir elektronik kamu ihale modeli önerisinde bulunulmuştur. Bu çalışmanın tedarik zinciri yönetiminin kamu ihalelerinde kullanımının önemini ortaya çıkartmak ve birlikte çalışabilirlik faydalarını analiz etmek açısından öncü nitelikte olduğu söylenebilir.
  • Master Thesis
    Siberaylaklığın, Üst Bilişin, Bilişsel Stillerin, Kişiliğin ve Akıllı Telefon Kullanımının Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarısına Etkisi
    (2021) Muşabak, Gökberk İlker; Toker, Sacip
    Günümüzde en önemli olarak gündeme gelen sorunlardan biri de Siberaylaklıktır. 'Siber' açıklaması internette akıllı cihazlarla bir şeyler yapmak, 'aylaklık' ise amaçsızca vakit kaybetmek demektir. Bu iki kelimenin birleşimi ise Siberaylaklıktır, yani siberaylaklık işte veya okuldayken, orada yapılan iş ile ilgisi olmayan, internette herhangi bir şey yapma eğiliminde olan insanları kapsar. Bu nedenle kişilerin iş yerinde çalışırken veya okulda ders dinlerken siber aylaklıktan etkilenebileceğini söyleyebiliriz. Siberaylaklığın artmasının nedeni, insanların ihtiyaç duydukları herşeye, ne zaman ve nerede olurlarsa olsunlar akıllı cihazlarıyla (akıllı telefon, tablet, diz üstü bilgisayar vb.) erişebilmeleridir. Araştırmaların çoğunda, siberaylaklığın çalışanın, çalışma ortamında üretme performansını nasıl etkilediğine değinilmiş ve bunlardan sadece birkaçı eğitimdeki akademik başarıya odaklanmıştır. Sonuçlar, iş yerinde ve okulda siberaylaklık ile ilgili hem artıları hem de eksileri olduğunu göstermektedir. Bu çalışmamızda, üniversite öğrencilerinin akademik başarısının, (ör. GPA) siberaylaklık, üstbiliş, bilişsel stil ve ihtiyaç, kişilik ve akıllı telefon kullanım motifleri veya indirgeme türlerinden nasıl etkilendiğini araştırıyoruz. Çalışmamız, veri toplama ve analizini içeren kantitatif süreç metodolojisi ile yürütülmüştür. Nicel veriler anket formu ile toplanmıştır. Sosyal bilimler yazılımı için IBM SPSS STATISTIC sürüm 26 ve IBM SPSS AMOS sürüm 24 ile analiz edilmiştir Model, hiyerarşik çoklu regresyon kullanılarak incelenmiştir. Atılım Üniversitesi mühendislik bölümlerinde okuyan öğrencilerden anket yoluyla toplanan veriler. Araştırma 231 lisans öğrencisi ile yapılmıştır. Öğrencilerin yaşı 18 ile 25 yaş arasındadır. Uygun örnekleme yöntemiyle seçilmişlerdir. Sonuç olarak bu çalışmamız, akademik başarıyı doğrudan veya dolaylı olarak, hangi faktörlerin olumlu veya olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir.