Search Results

Now showing 1 - 10 of 235
  • Master Thesis
    Soyutlayıcı Metin Özetlemesi Derin Öğrenme Kullanarak
    (2021) Abbas, Hanan Wahhab Abbas; Yıldız, Beytullah
    Özetleri otomatik olarak üretme yeteneği, çeşitli alanlarda verimliliğin yanı sıra bilginin yayılmasını ve elde tutulmasını iyileştirmeye yardımcı olabilir. Özetleme, soyutlamacı ve çıkarıcı olmak üzere temelde iki yaklaşım vardır. Ana fikirleri yakalamak için kaynak metnin kısa bir özetini oluşturma süreci olduğu için soyutlayıcı yaklaşım daha başarılı kabul edilir. Bu yaklaşımda, kaynak metinden oluşturulan özetler, orijinal metinde yer almayan yeni ifadeler ve cümleler içerebilir. Dikkate dayalı Tekrarlayan Sinir Ağları kodlayıcı-kod çözücü modellerinin kullanımı, özetleme ve makine çevirisi dahil olmak üzere dille ilgili çeşitli görevler için popüler olmuştur. Son zamanlarda, makine çevirisi alanında, Transformer modelinin Tekrarlayan Sinir Ağları tabanlı modelden üstün olduğu kanıtlanmıştır. Bu tezde, metin özetleme için geliştiril-miş bir kodlayıcı-kod çözücü Transformer modeli öneriyoruz. Temel model olarak, soyutlayıcı metin özetleme görevi için bir Tekrarlayan Sinir Ağları modelini olan Dikkatli Uzun Kısa Süreli Bellek kullandık. Bu çalışmanın değerlendirilmesi, ROUGE puanı kullanılarak otomatik olarak yapılmıştır. Deneysel sonuçlar, Transformer modelinin daha iyi bir özet ve daha yüksek bir ROUGE puanı sağladığını göstermektedir.
  • Master Thesis
    Elektronik Tablo İşlevlerinin Otomatik Üretimi
    (2023) Tekin, Özge; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, Ali
    Elektronik tablo kullanımının artışıyla birlikte, bu tablolardaki işlevlerin sayısında da önemli bir artış yaşandı. Artan işlev sayısı, uzman kullanıcıların bile işlev yazarken zorluklarla karşılaşmasına yol açmaktadır. İşlevleri araştırıp kullanmanın zaman alıcı bir süreç olması, düz metin bilgi istemlerinden otomatik olarak işlev üretebilen yazılımlara olan talebin artmasına neden olmuştur. Ancak bu alandaki araştırma çabalarının halen yetersiz olması önemli bir boşluğu işaret etmektedir. Bu çalışma, Türkçe metinlerden otomatik olarak işlevler üreten ve tüm süreci otomatikleştirmek için Microsoft Excel'e entegre edilebilen bir yazılım önererek araştırma açığını gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya, kullanıcıların kısa ve öz istemler kullanarak kolayca tanımlayabilecekleri 26 fonksiyon seçilerek dahil edilmiştir. Bu işlevleri eşlemek için, anahtar-değer çiftleri biçiminde bir sözlük oluşturuldu; burada işlevler anahtarları ve her işlevin benzersiz anahtar sözcükleri de değerleri oluşturmaktadır. Her bir fonksiyon analiz edilip yapısal benzerlikler sergileyen fonksiyonlar sistematik olarak kümelendi, böylece ortak algoritmalar geliştirildi. Bu algoritmalar, bilgi istem metinlerinden bağımsız değişkenleri ayıklayabilmek için düzenli ifadeler kullanır ve işlev yapısını tamamlar. Sistemin değerlendirilmesi için 150 adet metin bilgi istemi ve bunlara karşılık gelen fonksiyonların bulunduğu bir veri seti oluşturulmuştur. Sistem veritabanındaki tüm istemlerle çalıştırıldığında, %94 başarı oranı vermektedir.
  • Master Thesis
    Yazılım Gereksinimlerinin Ontoloji Tabanlı Anlamsal Analizi
    (2023) Oğuz, Zeynep Yaren; Turhan, Çiğdem
    Günümüzün hızla gelişen yazılım geliştirme ortamında, yüksek kaliteli yazılım ürünlerinin sunulması, büyük ölçüde etkin gereksinim analizine bağlıdır. Yazılım işlevsel gereksinimlerinin belirlenmesi, ve analiz edilmesi süreci, geliştirme aşamalarının paydaş beklentileri ile uyumlu olmasında çok önemli bir rol oynar. Bununla birlikte, modern yazılım sistemlerinin artan karmaşıklığı, gereksinim analizini çok daha zor ve karmaşık bir hale getirmiştir. Fonksiyonel gereksinimler son kullanıcıların geliştirilecek olan sistemden beklentileridir. Kullanıcı hikayeleri fonksiyonel gereksinimlerin, amacını, isterini ve kimin talepte bulunduğu bilgisini içeren doğal dil ile yazılmış açıklamasıdır. Bu ilişkisel cümleyi bir gereksinim olarak almak ve geliştirici için görevlere bölmek zorlayıcı bir süreç olabilir. Buna ek olarak gereksinimlerin önceliklendirilmesi ve bir öncelik sırasına konulması da verimli bir kaynak yönetimi için önemlidir. Gereksinim analizinin çok daha verimli bir şekilde yapılması için bir çok çalışma önerilmiştir. Fakat önerilen çalışmalar çoğunlukla İngilizce olan gereksinimlerin işlenmesi üzerinedir. Bu çalışmada Türkçe kullanıcı hikayelerinin, fonksiyonel gereksinim olarak ontoloji tabanlı bir sınıflandırılması sunulmuştur. Türkçe kullanıcı hikayeleri kelimeler arasındaki ilişkiler göz önüne alınarak kural-bazlı bir şekilde işlenmiştir ve gereksinimin amacı, istenen fonksiyon ve istemde bulunan aktör olmak üzere üç ana sınıfa ayrılmıştır. Buna ek olarak her bir gereksinim bir öncelik değeri alır. Veri kaynakları için bir semantik sorgulama dili olan SPARQL sorgusu kullanılarak bir öncelik sıralaması yapılmıştır ve temsili bir product backlog çıktı olarak sunulmuştur. Değerlendirmeler sonucunda, belirlenen şablonda yazılarak girdi olarak verilen kullanıcı hikayelerinin sınıflandırılması, ve öncelik bazlı iş listesine dahil edilmesi, kurulan gereksinim ontolojisinin başarı oranının hatırı sayılır bir düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu sebeple, Türkçe kullanıcı hikayelerinin sözcük ve söz öbeklerinin kural-bazlı ayrıştırılmış ögelerinin ontoloji sınıflarının birer örneği olabileceği ve bu sınıflar arasındaki anlamsal ilişkinin, bir product backlog çıktısı oluşturabileceği sonucuna varılmıştır.
  • Master Thesis
    Oyunlaştırma ile C Programlamayı Öğreten Bir Webtabanlı Uygulamanın Geliştirilmesi
    (2023) Shahzad, Muhammad Hamza; Topallı, Damla
    Programlama becerilerinin geliştirilmesi, özellikle C gibi programlama dillerinde, yazılım geliştiricileri ve bilgisayar bilimi öğrencileri için önemlidir. Programlama öğretiminde geleneksel yöntemler genellikle kitaplara ve ders notlarına dayanmaktadır. Bu yöntemler öğrencilerin konuları etkin olarak öğrenmeleri için yeterli olmayabilir. Bu tezin temel amacı, oyunlaştırma unsurlarını içeren bir web tabanlı uygulama geliştirerek bu uygulamanın kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. Geliştirilen web tabanlı uygulama, programlama kavramlarının anlaşılmasını kolaylaştırmak ve öğrencileri öğrenme sürecine etkin olarak dahil etmek için interaktif ve oyunlaştırma ile zenginleştirilmiş bir öğrenme ortamı sunar. Bu oyun unsurları, öğrencileri motive eder ve öğrenme deneyimini daha eğlenceli hale getirir. Bu kapsamda yaptığımız çalışmada oyunlaştırma unsurlarını içeren web tabanlı uygulama geliştirilmiştir. Bu uygulamanın etkinliğini değerlendirmek için, 2022-2023 Bahar Dönemi'nde C programlama dersi alan Bilgisayar, Yazılım ve Bilişim Sistemleri Mühendisliği bölümlerinden 122 öğrenciyle bir deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerden C Programlama diliyle ilgili 10 çoktan seçmeli soruyu yanıtlamak için bu uygulamayı kullanmaları istenmiştir. Ardından, öğrencilerin uygulama ile genel memnuniyeti bir 'Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği' anketi kullanılarak ölçülmüş ve öğrencilerin deneyimleri ve geliştirme önerileri hakkında bilgi edinilmiştir. Bu çalışmanın kullanılabilirlik açısından sonuçlarına göre, çalışmaya katılan öğrencilerin %81'i geliştirilen sistemin kolay kullanılabilir olduğunu ve %79'u birçok kişinin bu sistemi kullanmayı kolaylıkla öğrenebileceklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin %62'si bu sistemi sıklıkla kullanmak isteyeceklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin yalnızca %20'si sistemin gereğinden fazla karmaşık olduğunu düşünmektedir. Bu çalışmanın bulguları, programlama dillerini öğretmede oyunlaştırmanın kullanımını inceleyerek bilgisayar bilimi eğitimine katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla geliştirilen bu web tabanlı uygulamanın, C programlamayı öğrenmede yenilikçi ve etkileşimli bir yaklaşım sunarak, öğrenme deneyimini öğrenciler için daha etkileyici ve etkili hale getirebileceği görülmüştür.
  • Master Thesis
    Atılım Üniversitesi için Akademik Personel Değerlendirme Sistemi Geliştirimi
    (2008) Eryılmaz, Meltem; Karakaya, Ziya; Computer Engineering; Computer Engineering; Computer Engineering
    Bu tez Atılım Üniversitesi için bir Akademik Personel Değerlendirme Sistemi Geliştirimi çalışmasıdır. Son yıllarda yurtdışındaki pek çok üniversitede olduğu gibi, Türkiye`deki üniversitelerde de, kalite geliştirme çalışmaları artmakta ve üniversite yönetimlerinde önemli bir gündem maddesi oluşturmaktadır. Çalışmanın başlangıcında,Türkiye'deki üniversitelerde Akademik Personelin değerlendirilmesine ilişkin bir araştırma yapılmış, farklı bölgelerden üniversiteler seçilerek ilgili birimleri ile irtibat kurulmuştur. Görüşmelerin sonucunda, akademik personelin yıllık çalışmalarını Word dökümanı olarak ya da elle doldurdukları ve üniversite sekreterliklerine gönderdikleri görülmüştür. Birçok üniversitede bu formlarla ilgili bir standart olmadığı için formların usule uygun doldurulmadığı tespit edilmiştir.Atılım Üniversitesinde de akademik personel değerlendirme işlemi, Word dökümanı olarak hazırlanan formların personel tarafından doldurulup üniversite sekreterliklerine gönderilmesi sureti ile yürümektedir. Üniversite üst yönetimi ile yapılan görüşmeler sonucunda çevirimiçi bir akademik personel değerlendirme sisteminin üniversitenin yararına olacağı düşüncesi ile bu sistem geliştirilmiştir.Bu çalışmanın sonucunda bir yazılım geliştirilmiştir. Yazılım geliştirilirken yazılım mühendisliği metodolojileri kullanılmıştır. Sistem web tabanlı bir uygulama olduğu için web teknolojilerinden de faydalanılmıştır.
  • Master Thesis
    Şirket Özellikleri ile Dijital Güven Arasındaki İlişki: Farklı Sektörlerden Görüşler
    (2023) Adewoye, Oyebola Temıloluwa; Toker, Sacip
    Güven, iş yapmak için bir gerekliliktir. Şeffaf olmaya ve tutarlı davranmaya çalışmaya bağlıdır. Bu çalışma, şirket çalışanları arasında mesleki deneyim, istihdam durumu, mesleki pozisyon, organizasyon rolü, organizasyon formu, endüstri sektörü, şirket rolü, müşteri grubu, endüstri sektörü tedarikçisi, organizasyon büyüklüğü ve dijital güven gibi şirket özellikleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır, şirketlerin dijital çağda güven oluşturmasına ve sürdürmesine yardımcı olabilecek bilgiler sağlama hedefiyle. Çalışma, dijital güven ile en güçlü şekilde ilişkilendirilen şirket özelliklerini belirlemeyi ve bu özelliklerin çalışanların dijital dünyaya olan güvenini ne ölçüde etkilediğini araştırmayı amaçlamaktadır.Üç seviyede düzenlenen on bileşenden oluşan e-Güven Anketi— teknoloji, insanlar ve süreç dijital güvenin derecesini ölçmek için kullanılır. 36 farklı ülkeden 5329 kişi bu çalışma için çevrimiçi anketi tamamladı. Katılımcıların mesleki deneyim yılı sayısı toplanmış ve analiz edilmiştir. 1 yıldan az mesleki deneyime sahip 520, 1-3 yıl mesleki deneyime sahip 1098, 4-10 yıl mesleki deneyime sahip 2248, 11-20 yıl mesleki deneyime sahip 1006, 21-21-20 yıl mesleki deneyime sahip 369 katılımcı yer aldı. 30 yıllık mesleki deneyim, 31-40 yıllık mesleki deneyime sahip 73 katılımcı ve 40 yılı aşkın mesleki deneyime sahip 15 katılımcı. MANOVA'nın parametrik olmayan bir alternatifi olan Munzel-Bruner analizi, dijital güven bileşenleri (öncelik düzeyi yazılım kalitesi, donanım ve yazılım, elektronik cihazlar, bilgi sistemleri, yönetim ve diğer dahili varlıklar, BT ve veri desteği, harici varlıklar, veri koruma ve mahremiyet, kurumsal veri koruma ve mahremiyet, internet ve sosyal medya kullanımı) ile mesleki deneyim, çalışma durumu, mesleki pozisyon, organizasyon rolü, organizasyon şekli, şirket rolü ve organizasyon büyüklüğü şirket özellikleri. Sanayi sektörü, müşteri grubu ve sanayi sektörü tedarikçisi üzerinde MANOVA analizi yapılırken. Sonuçlar, mesleki deneyim, mesleki konum, organizasyon şekli, şirket rolü, endüstri sektörü, müşteri grubu, endüstri sektörü tedarikçisi ve organizasyon büyüklüğünün dijital güveni etkileyen faktörler olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Güven, Dijital Güven, Şirket Özellikleri.
  • Master Thesis
    B2c-ticaret Web Sitelerinde Müşterilerin Davranışlarını Anlamak: Türkıye'de Yaşayan Irak Halkı Üzerinde Bir Örnek Olay İncelemesi
    (2019) Mahmood, Hamıd Majeed Mahmood; Çağıltay, Nergiz; Menekşe, Gonca Gökçe
    E-ticaret ile ilgili önceki çalışmalar, online alışverişin bir dizi müşteri ve e-ticaret web sitesi değerlendirmeleri olarak kabul edildiğini kanıtladı. Ancak, yapı ve internete duyulan güveni korumak, sanal ortam kompleks bir süreçtir. Bu süreç, perakendecilere acentelere verdikleri sözlerin yerine getirilmesinde dürüstlüğün yanı sıra teknoloji değerlendirmesi biçimini de veriyor. Bu çalışmanın temel amacı, B2C e-ticaret web sitelerinde müşterilerin davranışlarını anlamaktadır. Bir vaka çalışması olarak, Türkiye'de yaşayan Irak halkı değerlendirilmektedir. Pazar Oryantasyon, Güvenlik ve güvenilirlik, Kullanıcı Arayüzü Kalitesi, algılanan ürün ve hizmet bilgileri kalitesi, İlişkisel Fayda, Web Sitesi İtibar ve Sosyal Varlığın Önemi ve B2C e-ticaret online güven ile olan ilişkilerinin önemi incelenmiştir. Bu çalışmayı yürütmek amacıyla, anketi gerçekleştirmek için uygun bir örnekleme tekniği kullanılarak yapılmıştır. Türkiye'de yaşayan Iraklı bir topluluk örneği ve veriler üzerine bir anket, Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi (SPSS) kullanılarak analiz edilmiştir. E-ticarette güven ile e-ticaret faktörleri arasındaki ilişkileri test etmek için Pearson'un korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca, e-ticarette güven seviyelerini tahmin etmek için sekiz önlemin (market oryantasyon, Risk, Güvenlik ve Güvenilirlik, Kullanıcı Arayüzü Kalitesi, algılanan ürün ve hizmet bilgileri kalitesi, İlişkisel Fayda, Web Sitesinin İtibarını ve Sosyal Varlığının Önemi) yeteneğini değerlendirmek üzere hiyerarşik çoklu regresyonlar kullanılmıştır (e-ticarete Güven Ölçeği). Çalışmanın sonuçları gözlemlenen güvenliği gösterdi; gizlilik ve itibar, Türkiye'de yaşayan Iraklı online müşterilere değinerek, müşterilerin online güvenini etkileyen en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Önemli dereceye sahip diğer unsurlar çeşitlilik gösterir ve farklıdır ancak bunlardan en önemlisi üçüncü taraf algılaması ve gözlemlenen web sitesi kalitesinin çevrimiçi güven ile önemli bir ilişkisinin var olduğunu da göstermiştir. Son olarak, sonuçlarda bağımsız güven değişkeni ile önemli bir bağlantı kurmak için sınırlı bir gösterge sağlanmaktadır.
  • Master Thesis
    Kurumsal Kaynak Planlama Uygulamaları için Esnek Veri Tabanı Tasarımı
    (2006) Öztürk, Kadir Kansu; Çağıltay, Nergiz Ercil
    Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) yazılımı, organizasyonlara islerini ve süreçlerini daha iyi kullanmaları için bir çerçeve sunar. ERP yazılımının uyarlanması süreci, bu çerçevenin organizasyona bagdastırılmasıdır. Bu sebeple, uyarlama süreci, ERP felsefesinin hedefledigi sonuçlara ulasmak için iyi yönetilmelidir. Uyarlama projelerinin kolaylastırmak için, ERP yazılımının, uyarlama alanında ortaya çıkacak ek veri ihtiyaçlarını karsılayabilecek esneklikte olması gerekmektedir. Bu tezde, esnek olmayan tasarımdan kaynaklanan uyarlama problemleri, iki safhalı bir örnek olay kullanılarak sunulmustur. Ayrıca, ERP yazılımına esnek bir yapı kazandırabilmek için veritabanı tasarım alternatifleri sunulmustur. Örnek olayda karsılasılan uyarlama problemleride önerilen tasarım alternatifleriyle degerlendirilmistir. Standart veritabanı tasarım adımlarının esneklik gereksinimlerini dikkate alacak sekilde genisletilmesi gerekliligi gözlenmistir. Keywords: Kurumsal Kaynak Planlama (ERP), Veritabanı Tasarımı, Uygulama Alanı, Uyarlama Alanı, Esneklik
  • Master Thesis
    Yükseköğretim Araştırma Eğilimlerinin Gizli Dirichlet Tahsisi ile Analiz Edilmesi: Bir Metin Madencilik Yaklaşımı
    (2023) Alrayashı, Abdulazız Mohammedabdullah; Ekin, Cansu Çiğdem
    Bu tez, Web of Science'ta (WOS) endekslenen 69.000'den fazla akademik yayından oluşan geniş bir külliyatı analiz ederek yüksek öğretimdeki araştırma eğilimlerini araştırmaktadır. Çalışma, yüksek öğretim araştırma ortamına ilişkin daha derin bir anlayış kazanmak için bibliyometrik analiz ve konu modelleme tekniklerinin, özellikle Gizli Dirichlet Tahsisi'nin (LDA) bir kombinasyonunu kullanır. Bibliyometrik analiz, yüksek öğretimle ilgili WOS yayınlarının istatistiksel dağılımlarının kapsamlı bir incelemesini sunar. Bu, yüksek öğretimdeki araştırma bağlamını anlamak için sağlam bir temel sağlayan yayın eğilimleri, belge türleri, diller ve araştırma alanları gibi unsurları içerir. Buna paralel olarak, LDA kullanan konu modelleme analizi, alandaki ana araştırma eğilimlerini, konuları ve sıklıkla ele alınan konuları ortaya çıkararak araştırma temalarının zaman içindeki gelişimine ışık tutar. Bu çalışma, hem bibliyometrik hem de konu modelleme metodolojilerini birleştirerek yüksek öğretim araştırmalarının mevcut durumunun kapsamlı bir resmini sunmaktadır. Bulgular, alanın karmaşıklığının ve karşılıklı bağımlılığının altını çizerek, yüksek öğretimde var olan olasılıkları ve sorunları ele almak için çok disiplinli bir stratejiye duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Sonuçlar, yüksek öğretim araştırmalarındaki bilgi birikimine katkıda bulunur ve bu alandaki en son gelişmeler ve eğilimler hakkında güncel kalmak isteyen akademisyenler, karar vericiler ve uygulayıcılar için yararlı bir araçtır.
  • Master Thesis
    Bulut Bilişim Destekli Büyük Verinin Kobi'ler ve Devlet Kuruluşları için Yarattığı Olanaklar ve Zorluklar
    (2018) Rashed, Alaa Hussaın Rashed; Karakaya, Ziya; Yazıcı, Ali
    Büyük Veri ve Bulut Bilişim, KOBİ'lere ve devlet kurumlarına rekabet avantajı kazandırmak ve kuruluşlarını iyileştirme fırsatı veren en önemli teknolojilerdendir. Bir yandan Büyük Veri uygulaması büyük oranda donanım, yazılım ve işgücü yatırımı gerektirirken, diğer yandan Bulut bilişim kuruluşlara yatırım maliyetini büyük oranda düşürecek Büyük Veri uygulama olanakları sunmaktadır. Böylelikle KOBİ ve Devlet kurumlarının Büyük Veri uygulamalarını hızlı ve kolay bir şekilde hayata geçirmeleri konusunda fırsatlar sunmakta ve özendirmektedir. Bu çalışmanın amacı, sistematik alanyazın tarama tekniğini kullanarak veriler toplamak ve bu verilere dayanarak KOBİ'ler ve devlet kurumları için Bulut üzerinde Büyük Veri yapılarının yararları, zorlukları ve çözümlerini belirlemektir. Büyük Veri'de karşılaşılan zorulukların bir bölümünün Bulut Bilişim ile nasıl çözülebildiği net bir şekilde ortaya konulmaktadır. Bu çalışmanın amaçlarıyla ilgili bilgileri derlemek için dört araştırma sorusu tasarlanmış ve ilgili veriler alanyazın tarama yöntemi kullanılarak toplanarak sonuçlar derlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Büyük Veri, Bulut Bilişim, KOBİ, Devlet Daireleri, Faydalar, Zorluklar, Çözümler