Search Results

Now showing 1 - 6 of 6
  • Master Thesis
    Bir haber çevirisi çalışması: Rusya-Ukrayna çatışması ile ilgili haberlerin Türkçe'ye çevrilmesi örneği
    (2023) Devecioğlu, Seniha; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Habercilik dünyada ilk ortaya çıktığından bu yana giderek daha geniş alanları kapsayan, coğrafi ve kültürel olarak dünyanın her yerinden ve her katmandan insanın bilinçli veya bilinçsizce etkileşim içine girmesini sağlayan en temel olgudur. Günümüzde küreselleşme ve dijitalleşme sonucunda özellikle çevrimiçi medya organları sayesinde dünyanın en uzak noktasından bile haber alabilmekteyiz. Haberin kitleler üzerinde sahip olduğu çok büyük etki haber yazımı ve çevirisi konusunda pek çok kriteri ve süreç üzerinde etkisi olan pek çok faktörü beraberinde getirmiştir. Haberlerin farklı dillere çevrilmesinde ve hedef kitleye hitap eden bir metin ortaya çıkarılmasında kaynak metnin uğradığı değişimler karşılaştırmalı bir inceleme ve eleştiri için özellikle biçem, söylem ve kültür açısından önemli başlıklar oluşturmaktadır. Haber çevirisinin analizi, değerlendirilmesi veya eleştirisi için kapsamlı bir yöntemin bugüne kadar ortaya konmamış olması bu çalışmanın amacını belirlemiştir. Bu bağlamda iki önemli çeviri kuramcısı Raymond van den Broeck ve Margret Ammann'ın modelleri ele alınmış ve bunların birleştirilmesiyle oluşturulan çeviri eleştiri modeli ışığında geçtiğimiz yıldan bu yana dünya gündeminin büyük bölümünü işgal eden Rusya-Ukrayna çatışmasına ilişkin Türkçe ve İngilizce haberler incelenmiştir. Kuramcıların sunduğu adımlar, kaynak ve erek metinler arasındaki işlevin belirlenmesi, benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılması açısından benzer amaçlarına sahip olduğundan birbiriyle örtüşen adımlar birleştirilmiş ve çekirdek bir modele ulaşılmıştır. Her bir haber metni çifti çevirmenin tercihlerini ortaya çıkarmak için maddeler halinde analiz edilmiştir. Broeck ve Ammann bir çeviriyi doğru ya da yanlış olarak değerlendirmekten kaçınmaya çalıştıklarından, bu seçimlerin amacına ve sonucuna odaklanılmıştır. Değişiklikler, eklemeler, çıkarmalar, sesdizimsel ve sözdizimsel değişiklikler belirlenerek yorumlanmış ve sonuç olarak bu tercihlerin nedenleri belirlenmiştir.
  • Master Thesis
    Distopya Çevirisi: George Orwell'in 1984 Adlı Eserinin ve İki Türkçe Çevirilerinin Nida'nın Biçimsel ve Dinamik Eşdeğerlik Kuramı Açısından Karşılaştırmalı İncelemesi
    (2023) Argana, Hüseyin Yasin; Erton, Halil İsmail
    Bu karşılaştırmalı çalışmada, George Orwell'in 1984 adlı eserinin Celal Üster ve Begüm Kovulmaz tarafından gerçekleştirilen Türkçe çevirileri incelenmiştir. Bu inceleme, distopya öğelerinin betimlenmesi ve Nida'nın biçimsel ve dinamik eşdeğerlik kavramlarının kullanılması üzerine odaklanmaktadır. Metinlerin niteliksel olarak analiz edilmesiyle, çalışma, çevirmenlerin biçimsel veya dinamik eşdeğerliği sağlamadaki tekniklerini ve romanın distopya temalarını iletmekteki etkinliklerini değerlendirmektedir. Bu araştırmanın bulguları, distopya edebiyatını çevirirken karşılaşılan karmaşıklıkları daha derinlemesine anlamamızı sağlar ve çeviri çalışmalarında gelecekte yapılacak çalışmalar ve uygulamalar için değerli içgörüler sunar.
  • Master Thesis
    Edebi Metinde Deyimsel İfadelerin İngilizceden Arapçaya Çevirisinde Karşılaşılan Sorunlar: Bir Vaka Çalışması Olarak Hamlet ve Macbeth
    (2023) Rashak, Noor Hazım; Suçin, Mehmet Hakkı; Aksoy, Nüzhet Berrin; Ersözlü, Elif
    Deyimler, bilgelik ve değerli pedagojik dersler içeren, dahası bir topluluğun fikirlerini, inançlarını ve deneyimlerini yansıtan kültürel miras unsurlarıdır. Deyimler uzun yıllar çeviride zor bir alan ve tartışma konusu olarak görülmüştür. Bir edebi metnin bir dilden ötekine çevrilmesi sürecinde çevirmenin karşılaştığı en önemli zorluklardan biri de deyimsel ifadelerin çevirisidir, çünkü bu tür ifadeler, öğelerinin tek tek anlamlarından anlaşılamaz. Dahası, deyimler yorumlamaya ve yüzeysel anlamı aşarak söylemdeki derin anlama ulaşmaya dayanır. Bu nedenle çevirmen dilsel unsurların yanı sıra kültürel unsurları ya da 'kültürel kısıtlılık' da göz önünde bulundurmalıdır. Bu çalışmada şu sorulara cevap aranmaktadır: Shakespeare'in Hamlet ve Macbeth oyunlarındaki deyimlerin Arap çevirmenler tarafından erek dile nasıl aktarılmıştır? Kültürel ve dilsel arka plan, çevirmenlerin edebî söylemdeki deyimleri çevirme tercihlerini nasıl etkilemektedir? Erek dil bahse konu deyimsel ifadeyi kaynak dildeki gibi üretmeye devam ediyor mu? Çalışma ayrıca, çevirmenlerin edebî söylemde deyimleri çevirirken kullanabilecekleri çeviri işlemlerini irdelemekte ve bunların ne derece başarılı ya da başarısız olduğunu eleştirel bir şekilde göstermektedir.
  • Master Thesis
    Sinan Antoun'un Wahdahaa Sajarat Al-rummaan ve I'jaam Adlı Romanlarının İngilizce Çevirilerinde Kültüre Özgü Öğelerin Çeviride Görünürlüğü Ya Da Görünmezliği,
    (2022) Albayatı, Sara Abdul; Suçin, Mehmet Hakkı
    Kültüre özgü ögeler, karşılıklı kültürel ilişki nedeniyle kültüre özgü ögeler çevirisinin her zaman sorunlu olduğunu iddia eden birçok araştırmacının dikkatini çekmiştir. Kültüre özgü ögelerin çevirilmesi ve hedef okuyucu için uygun eşdeğeri bulunması çevirmenler için önemli bir zorluktur çünkü çeviri yalnızca iki dilin değil, iki farklı kültürün aktarımını da içerir. Bu çalışma, Antoon'ın kitaplarındaki kültürel unsurları çevirmek için çevirmenlerin metodolojilerini keşfetmeyi ve İngilizce çevirilerdeki kültüre özgü ögeleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıntılı bir biçimde tartışılan kültüre özgü ögelerin rastgele seçimine bağlı olarak, Sinan Antoon'un romanı The Corpse Washer ve I'jaam kendi kendine çevirnin doğru çeviriden farklı olup olmadığını görmek için Aixela modeli tarafından sunulan stratejilere dayalı olarak Arapça'dan İngilizce'ye çevirilmiştir. Venuti'nin modeli, hangi yöntemin (yabancılaştırmaya karşı yerelleştirme) daha yaygın olarak kullanıldığını ve toplanan bilgilere bağlı olarak çevirmenlerin her çeviride ne kadar görünür olduğunu belirlemek için kullanılır. Her iki romanda da yerelleştirme stratejileri, yabancılaştırma stratejilerinden daha sık kullanılmıştır. Ayrıca, çevirmenin kültüre özgü ögelerin yorumlanmasında farklı yerel stratejiler kullanma eğiliminde olduğunu ve en sık kullanılan stratejilerin imla uyarlaması ve mutlak evrenselleştirme olduğunu göstermektedir. Çevirmenler, çevirilerinde çoğunlukla görünmez olmayı başarmışlardır. Bu sonuçlar ışığında bazı çıkarımlar ve ileri çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
  • Master Thesis
    Haber Çevirisini Öğretmek: Görev Odaklı Bir Yaklaşım
    (2022) Abed, Manal Hadhal Abed; Suçin, Mehmet Hakkı
    Göreve odaklı yaklaşım; anlama, üretme ve özgün bir dilde fikirle etkileşim kurma becerisi gerektiren bağımsız bir etkinlik olarak kabul edildiğinden öğrencinin iletişim ve iletişim sürecine aktif katılımına dayanır. Öğrenciler anlık olarak birbirlerini dinler, kendilerine sunulanları ve görevi yerine getirmek için ihtiyaç duyduklarını okurlar ve yazarlar; böylece iş birliği yaparlar ve karşılığında dil çıktılarının artmasını ve dil becerilerinin kazanılmasını etkilerler. Bu çalışma, haber çevirisi öğretiminde Görev Odaklı Yaklaşımın unsurlarını vurgulayarak bağlam düzeyinde açık ve örtük görüşleri ortaya çıkaran haber çevirisi öğretiminde Willis and Willis'in 'A Task-Based Approach' yaklaşımı aracılığıyla haber çevirisi için bütünleşik bir yaklaşım benimsemiştir. Yaklaşım kurgularının altı aşamasına göre hazırlanan on dört ders planına göre görev odaklılık somutlaştırılmıştır. Çalışma, haber çevirisine görev odaklı bir yaklaşımın öğrencilere, her sorunla karşılaştıklarında öğretmene bağımlı olmamak ve mevcut kaynakları kullanarak çeviri yapma sorumluluğu verdiği sonucuna varmıştır. Ayrıca çeviri öğrencilerine çeviri konusunda yardımcı olabilecek bir dizi araç ve strateji de sağlamaktadır. Bu öğretim yaklaşımının öğrenciler için değerli olduğu ve uygun şekilde uygulandığında haber çevirisinde yeterliliklerini artırmaya yardımcı olduğu söylenebilir. Diğer bi ifadeyle, görev odaklı yaklaşım ne kadar çok çalışılırsa etkinliklerin sıralanmasının o kadar gerekli olduğu gözlemlenmiştir. Genel olarak öğretmenin bu yaklaşımın geçerliliğinde önemli bir rol oynadığı ve dersi yürütme biçimlerinin haber çevirisine yönelik görev temelli yaklaşımın sonucu üzerinde önemli bir etkisi olduğu da kaydedilmiştir.
  • Master Thesis
    İngilizce TV reklamlarının Türkçe çevirisinin house çeviri kalitesi değerlendirme modeline göre incelenmesi
    (2023) İblikci, Eylem Öztekin; Hastürkoğlu, Gökçen
    Bu çalışmanın amacı, İngilizce'den Türkçe'ye çevrilmiş televizyon reklam metinlerin çeviri kalitesinin Juliane House'un 1997 yılına ait çeviri kalitesi değerlendirme modelini kullanılarak değerlendirmektir. Çalışmada rasgele yöntemle belirlenen toplam 5 adet reklamın İngilizce kaynak metni ve Türkçe çevrileri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan reklam metinlerine Google'a ait çevrimiçi video paylaşım platformu Youtube üzerinde yapılan arama vasıtasıyla ulaşılmıştır. Değerlendirme yapılırken ilk önce kaynak metin ve çeviri metinlerin video dosyaları araştırmacı tarafından kelimesi kelimesine bir metin belgesine dönüştürülmüştür. Daha sonra kaynak metin ve çevirisi analiz edilmiş, metinler Alan, Söylem Biçemi, Mod ve Metin Türü başlıkları altında incelenmiştir. Bu incelemeden sonra kaynak metnin profili ve metin işlevi çıkartılmış, çevirmenlerin yaptıkları hatalar belirlenerek çevirinin kapalı veya açık olup olmadığı tespit edilmiş ve son olarak çeviri kalitesi yorumlanmıştır. Juliane House, çeviri kalitesi değerlendirme modelinde, reklam çevirilerinin hedef kitlenin kültürel farklılıkları göz önüde bulundurularak kapalı çeviri yöntemiyle yapılması gerektiğini öne sürmektedir. Yapılan çalışmada da çevirmenlerin reklam metinlerini çevirirken gerektiği yerlerde kültürel filtre uyguladıkları ve metinleri hedef kitlenin dilsel gerekliklerini göz önünde bulundurdukları gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Açık-Kapalı Çeviri, Çeviri Hataları; Çeviri Kalitesi Değerlendirmesi, Çeviride Kültürel Filtreleme, Televizyon Reklamları