Search Results

Now showing 1 - 7 of 7
  • Master Thesis
    Çeviri Çalışmalarında Cinsiyetin Etkisi
    (2015) Hilmioğlu, Burak; Aksoy, N .berrin
    Dilbilim ve cinsiyet çalışmalarının yollarının kesişmesi, ayrı cinsiyetlerdeki kişilerin dil kullanımındaki farklılıkları inceleyip bu kişilerin dil kullanımında cinsiyet odaklı etkilerin varolduğunu belirtmiştir. Çeviribilim birden çok bilim dalını ilgilendiren (çok disiplinli) bir bilim dalı haline geldiğinde ise, dilbilim ve cinsiyet çalışmaları alanındaki incelemeler çeviribilim ve cinsiyet çalışmaları arasında da merak konusu olup, bu farklılıkların çeviri çalışmalarında ortaya çıkıp çıkmayacağı incelenmeye başlanmıştır. Farklı cinsiyetlerdeki çevirmenler tarafından çevirilen çeşitli metinler olduğu için, bu araştırmadaki asıl soru farklı cinsiyetlerdeki çevirmenlerin yaptığı çeşitli metin çevirilerinin okuyucuya tarafsız şekilde çevrilmiş bir metin mi yoksa cinsiyetlerinin etkilerini taşıyan ve bundan dolayı okuyucunun öznel bir çerçeveden konuya bakmalarına sebep olan bir metin mi sunduklarıdır. Bu araştırmada, çeviri çalışmalarında cinsiyet kaynaklı farklılıkları bulmak amacıyla hem erkek hem de kadın çevirmenler tarafından çevrilmiş olan dört farklı kitap incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonrasında, çeviri çalışmalarını sadece çevirmenin cinsiyeti değil ancak düşünce yapısı, dini inançlar, ekonomik farklılıklar gibi diğer harici etkenlerin de etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, çevirmenin cinsiyetinin çevirilen metinlerde önemli bir etken olduğu konusunda kayda değer bir kanıt bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler:Çeviribilim, Cinsiyet Çalışmaları, Çeviride Cinsiyetin Etkileri, Çeviriyi Etkileyen Faktörler
  • Master Thesis
    Yabancılaştırma ve Yerlileştirme Stratejilerinin Ürün Etiketlerinin İngilizceden Arapçaya Çevirisine Etkisi: Ecza ve Kişisel Bakım Ürünlerinin Etiketleri
    (2021) Alawneh, Emad; Suçin, Mehmet Hakkı
    Bu çalışmada 51 ecza ürünü ile kişisel bakım ürünün İngilizceden Arapçaya çevirisinde yabancılaştırma ve yerlileştirmenin etkileri ölçülmüştür. Bu tür ürünlerin önemi, onları kullanan tüketici sayısının büyüklüğünden, özellikle de bu ürünlerin insan vücuduna doğrudan temas etmesinden kaynaklanmaktadır. Nitekim etiketlerinde yazılı bilgiler de kullanım ve doza ilişkin ayrıntıları verdiği için son derece önemlidir. Bahsi geçen stratejilerin frekans ve yüzdeliklerinin ayrıntılı biçimde hesaplanması için karşılaştırmalı nitel analiz yöntemi kullanılarak güvenilir istatistikler şeklinde veriler elde edilmiştir. Derinlemesine analiz yapabilmek ve çalışmanın zenginleştirilmesi için çok sayıda çevirmenle anket usulüyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Anket sonucunda yabancılaştırma stratejisinin kendine has teknikleriyle birlikte yoğun olarak kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca incelenen ürün etiketlerinin işlevsel rollerinin önemli reklam aracı olduğu da ortaya çıkmıştır. Son olarak kaynak dil ile hedef dil arasındaki ideolojik, dini ve kültürel farklılıklarla birlikte eşdeğerliklerin olmayışı, çevirmenlerin bu tür ürün etiketleriyle uğraşırken karşılaştıkları başlıca sorunlardır. Anahtar Kelimeler: Yerlileştirme, yabancılaştırma, ürün etiketleri, ecza ve kişisel bakım ürünlerinin etiketleri
  • Master Thesis
    Edward Saıd'in 'Oryantalizm' Adlı Kitabının Dört Arapça Çevirisi Üzerine bir İnceleme
    (2024) Jasim, Abdulrahman Naser; Suçin, Mehmet Hakkı
    Oryantalizm, Doğu-Batı kültürel ilişkilerinde son kırk yılın en tartışmalı terimlerinden biridir. Edward Said'in ufuk açıcı kitabı Oryantalizm adlı eseri yayımladıktan sonra hem kavram hem de kitap olarak Oryantalizm bir hayli tartışılmıştır. Eserin ana fikri, modern çağda ve özellikle on dokuzuncu yüzyılda Batılı yazarların Doğu ya da Şark terimleriyle bir soyutlama yaratarak Batı ya da Garp'ın karşısına koyduklarından ibarettir. Said'e göre bu alanla ilgilenen Oryantalistler, sömürge döneminin ve onun kültürel hegemonyasının temsilcileri haline gelmişlerdir. Bu yaklaşım, kısa bir süre zarfında Batı düşüncesinde 'Post-Kolonyalizm' olarak adlandırılan yeni bir akıma ilham kaynağı olmuş ve çeviriler aracılığıyla tüm etkisi tüm dünyaya yayılmıştır. Bu tez, Edward Said'in Oryantalizm adlı eserinin Arapçaya yapılmış dört çevirisini incelemektedir. Tez, Venuti'nin 'Çevirmenin Görünürlüğü' kavramı ışığında söz konusu çevirilerin eleştirel bir incelemesini yapmaktadır. Eserin ilk çevirmeni Kamal Abu Deeb'in (Kemal Ebû Dîb), kaynak metne yapısal açıdan yakın 'yabancılaştırıcı' yaklaşımının ardından bu yaklaşımı olumsuz kabul eden yeni çeviriler yayımlandı: Muhammad Enani (Muhammed Anânî), Nazir Jazmati (Nezîr Cezmâtî) ve Muhammad Asfour (Muhammed Asfûr). Çalışmamız Ebu Deeb'in yaklaşımlarının niteliğini ve bunların sonraki çevirmenler üzerindeki etkisini, Oryantalizm'in yeniden çevrilmesinin ardındaki nedenleri, benimsenen çeşitli stratejileri ve bunun ardındaki nedenleri araştırmaktadır. Çalışma, karşılaştırmalı ve analitik bir yaklaşım kullanılarak yapılmıştır.
  • Master Thesis
    İngiliz ve Türk Hukuk Metinlerinin Çevirisindeki Eşdeğerlik Düzeyi
    (2017) Kaçan, Aylin; Akın, Özge
    Küreselleşen dünyamızda, insanlar veya devletler arasında çeşitli amaçlar için kurulan uluslararası ilişkiler, hukuk kuralları çerçevesinde yürütülmektedir. Bu ilişkilerin kurulmasında, sağlamlığında ve devamlılığında hukuk çevirisinin önemi, elbette ki yadsınamaz; zira, her devletin kendine özgü hukuk kuralları vardır ve bu ilişkilerin kurulabilmesi için söz konusu hukuk kurallarının farklı dillere çevrilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Ancak hukuk metinlerinin kültüre özgü hukuk terimlerini ve kavramlarını içermesi ve bunların erek dile doğru bir şekilde aktarılmasının zorluğu, hukuk çevirisinde eşdeğerlik sorununu gündeme getirmiştir. Bu nedenle, hukuk sistemlerindeki farklılıkların kaynağını bilmek, hukuk çevirisinin zorluklarını bilmek ve çeviri sürecinde uygun yöntem ve teknikleri kullanmak hukuk çevirilerinde eşdeğerliği sağlamada büyük önem taşır. Bu tezin hedefi İngiliz ve Türk hukuk metinlerinin çevirisinde eşdeğerlik seviyesini belirlemek ve eşdeğerliği olmayan hukuk terim ve kavramları için farklı çeviri yöntemlerini kullanarak eşdeğerliği sağlamaktır. Mevcut çalışma, Anglosakson hukuku ve Kara Avrupası hukuk sistemlerine dayanan İngiliz ve Türk hukuk sistemlerine ait hukuk metinlerinin çevirisinde hukuk sistemlerinin farklılıklarından dolayı ortaya çıkan sorunlar üzerinde yoğunlaşır. Söz konusu sorunlar en çok hukuk terimlerinin çevirisinde yaşandığı için, bu çalışma, bazı hukuk dalları çerçevesinde eşdeğerliğin olmadığı tespit edilen birtakım hukuk terimleri ve kavramları için çeşitli çeviri yöntemleriyle çözümler ortaya koyar. Bu çalışmada, işlevselciliği savunan çeviri kuramcılarının eşdeğerlikle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Bu nedenle, betimleyici yöntem bu çalışmanın yöntemi olmuştur. İngiliz ve Türk hukuk metinleri ve hukuk terminolojileri karşılaştırmalı olarak incelendiği için, karşılaştırmalı yöntem de bu çalışmada kullanılan bir yöntem olmuştur. Bu çalışma neticesinde, erek dilde eşdeğerliği olmayan bazı hukuk terimlerinin çeşitli çeviri yöntemleriyle erek dile çevrilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Kelimesi kelimesine çevirinin yanı sıra, işlevsel eşdeğerliğini bulma, açımlama, ödünç alma, yeni sözcük türetme, çevirmen notu ve kaynak dildeki terimi erek metinde aynı hukuk ailesindeki diğer hukuk dillerinden eşdeğerlikleriyle kullanmak gibi bazı çeviri yöntemlerinin eşdeğerlik sıkıntısını çözmede faydalı olabileceği gözlemlenmiştir.
  • Master Thesis
    Diplomatik dilin çevirisel bakış açıları
    (2019) Al-azzawı, Inam; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Küreselleşmenin ortaya çıkışıyla birlikte ülkeler arasında uluslararası ve diplomatik ilişkiler gelişmiştir ve bu durum yeni kelimeler, kavramlar ve diplomatik terminolojinin oluşturulmasına neden olmuştur. Bu tezin amacı, yazılı ve sözlü ve sözsüz ve diplomatik dil türlerini incelemek ve analiz etmek ve diplomatik çeviri türlerine ışık tutmaktır. Buna ek olarak, tez, diplomatik metinleri ve uluslararası konferanslarda, organizasyonlarda vb. Yerlerde diplomatik konuşmaları çevirirken çevirmenin rolünü araştırmaktadır. Ayrıca, çeviri sırasında karşılaşılan zorluklar ele alır ve bu sorunlara uygun çözümler de bu tezin konusunu oluşturmaktader. Bu tezin temel amacı, diplomatik dilin çevirisinde karşılaşılan zorlukları, özellikle de anlam belirsizliğini göstermektedir. Diplomatik metinlerdeki anlam belirsizliğini çeşitleri kelime, cümle parçası ve cümle düzeyinde incelenmiştir. Anlam belirsizliğinin, diplomatik metinlerde kullanıldığı, taraflar arasındaki anlaşmaların ve antlaşmaların ülkelerinin çıkarlarına hizmet etmek için kasıtlı olarak yer aldığı tespit edilmiştir.
  • Master Thesis
    Makine Çevirisi Çıktılarının Karşılaştırmalı Kalite Analizi: Muvafakatname Üzerine Bir Örnek Çalışması
    (2023) Argun, Muhammed Rasim; Türkmen, Burcu
    Makine çevirisi programları, ilk ortaya çıktıklarından, özellikle de 20. yüzyıldan bu yana önemli ölçüde gelişmiştir. Çeviri programlarının yanı sıra, metin üretimini ve çeşitli süreçlerini desteklemek için farklı türde dil araçları da geliştirilmiştir. Başlangıçta sadece sözlük veya veri tabanı olarak kullanılan birçok dil aracı, zaman içinde farklı işlevlere sahip yazılım ve programlarla geliştirilmiştir. Tüm bu araçların desteğiyle günümüzde çevirmenler, çeviri yazılımları ve çeviri destek yazılımları ile sadece alternatif makine çevirisi çıktılarını düzenleyerek büyük bir verimlilik elde edebilmektedir. Bu tezin amacı, farklı makine çevirisi programları ve son biçimleyicilerin çıktılarının hukuk metinlerinin çevirisine ne ölçüde katkı sağlayabileceğini ve daha kaliteli makine çevirisi çıktıları elde etmenin ne derece mümkün olabileceğini araştırmaktadır. Bu tezde açık kaynak makine çevirisi araçları olarak Reverso, Systran, Yandex Translate, Google Translate ve Deep L kullanılmıştır. Bu beş makine çevirisi programının çıktıları Grammarly ve QuillBot ile test edilmiştir. Bu amaçla tez, hukuki bir metin örneği olarak bir muvafakatnameyi Türkçeden İngilizceye çevirirken mümkün olan en kaliteli sonucu elde etmeyi amaçlamaktadır. Sonuçlar, son biçimleyicilerle kontrol edildikten sonra, Eugene Nida'nın Eşdeğerlik Kuramı kapsamında ve önceden belirlenmiş hata kategorileri altında analiz edilmiştir. Sonuç olarak, hukuki metin çevirilerinde makine çevirisi ve son biçimleme kombinasyonunun nasıl daha kaliteli sonuçlar sunabileceği gözlemlenmiştir.
  • Master Thesis
    Charles Dickens'ın 'a Christmas Carol' Eserindeki Kültürel Öğelerin Türkçe Çevirisinin Karşılaştırmalı Analizi
    (2022) Bildiricioğlu, Işıl; Hastürkoğlu, Gökçen
    Bir edebî eserde yer alan kültürel unsurlar, metnin çevirisinde dikkatle değerlendirilmesi gereken en önemli unsurlardandır. Bu maddelerin çevirisi çeşitli nedenlerle çevirmen için bir zorluk teşkil etmektedir. Bu çalışmada, çevirmenin kültürel öğeler için kullandığı çeviri yöntemlerini ve bu eserlerdeki kültürel öğelerin çevirisinde kullandığı strateji ve sınıflandırmaları ortaya koyarak kültürel öğelerin çeviri süreçlerini belirlemek amacıyla Charles Dickens tarafından yazılan A Christmas Carol ve Bordo Siyah Yayınevi tarafından yayınlanan çevirisi olan Bir Noel Şarkısı seçilmiştir. Bunun için Newmark'ın kültüre özgü öğeleri kategorize etmesi ve bu öğelerin çevirisi için sunduğu stratejiler benimsenmiştir. Çalışma sonucunda çevirmenin, kaynak metinde yer alan kültürel ifadelerin tercümesinde ortaya çıkabilecek sorunların aşılması ve erek kültür ve erek okuyucuda aynı etkinin yaratılması adına ortaya çıkabilecek sorunların üstesinden gelmek adına uyarlama, deyimsel çeviri stratejisi, birebir çeviri stratejisi ve iletişimsel çeviri stratejisi gibi kültürel eşdeğerlik stratejilerini kullandığı tespit edilmiştir.