Search Results

Now showing 1 - 5 of 5
  • Master Thesis
    Dil, Kültür ve Tarih Bağlamında Tanzimat Sonrası Basınla Beraber Yaşanan Modernleşmeye Dair İnceleme
    (2015) Teke, İsmail; Ülker, Halil İbrahim
    İnsanların kolektif yaşama ihtiyacı karşılıklı olarak iletişime geçme sonucunu doğurmuştur. Bu şekilde ortaya çıkan dil, nesilden nesile bilgi ve tecrübe aktarım aracı olarak kültürü yaratmış ve zaman içerisindeki devinimleri ise tarih kavramının içerisinde yer almıştır. Bir toplumun bir daha geri döndürülemeyecek bir biçimde geleceğe aktarılması olan kalkınmanın gelişmişlik düzeyi göstergelerinden biri olan modernleşme ise bu üç sacayağının kesişim kümesinde yer alan bir olgu olup bu üç sacayağının üzerinde şekillenmektedir. Bu tezin amacı Tanzimat dönemi sonrasında dil, kültür ve tarih olgularının basınla beraber yaşanan modernleşme kapsamında evrimi ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun modernleşme üzerine olası etkisini açıklamaktır. Tezde öncelikle bu öğeler önce sırası ile açıklanmış ve etkiler analiz edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Dil, kültür, tarih, Tanzimat, basın; modernleşme, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
  • Master Thesis
    1850 & 1950 Yılları Arasında Türkiye'de Çevirinin Fen Bilimleri Alanındaki Bilimsel Terminolojinin Gelişimindeki Etkisi
    (2015) Beyaz, Ekrem; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Bu yüksek lisans tezinde, Cumhuriyetin ilk yılarındaki terim üretme çalışmalarında çevirinin Türkiye'de terminoloji oluşumuna ne kadar katkısı olduğu gösterilmektedir. Fikir ve edebiyat alanlarında olduğu gibi fen bilimleri alanında da Doğu medeniyetlerinden bir hayli etkilenmiş olan Osmanlı Devleti, 20'nci yüzyıla değin varlığını sürdürmüştür. Hiç kuşku yok ki, bu yıkılışta bilimsel gelişmelere ayak uyduramama da önemli rol oynamaktadır. Bütün bilgi ve bilim gücünü Fars ve Arap kaynakları üzerinden sağlayan Osmanlı alimleri, Batıdaki rönesans ve sonrasında meydana gelen hızlı bilimsel ve kültürel gelişmelerin oldukça gerisinde kalmıştır. Devletin son 150 senesinde birtakım çabalar gösterilmesine karşın, o günkü alimler arasında bir görüş birliği olmadığı için bu çabalar sonuçsuz kalmıştır. Mustafa Kemal Atatürk'ün cumhuriyeti ilan etmesi ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmasıyla ülkede bilim, kültür ve sanat alanında batılılaşma gerekliliği doğmuştur. Bu yenileşme ve çağdaşlaşma döneminde dilde de yenilikler söz konusu olmuş ve bilimin anlaşılabilmesinde çok önemli olan terminoloji konusunun üzerinde özellikle durulmuştur. Bu konuda dilin daha iyi anlaşılabilmesi ve incelenmesi için kurulmuş Türk Dil Kurumu'nun ve üniversitelerin büyük katkıları olmuştur. Bu çalışmada terminoloji çalışmalarında çevirinin önemi üzerinde durulmaktadır.
  • Master Thesis
    Dilbilimi Derslerinin Üniversite Düzeyinde Çeviri Eğitimine Katkısı: Atılım ve Bilkent Üniversitelerinde Örnek Çalışma
    (2011) Tanbi, Yasemin; Erton, İsmail
    Çeviribilim ve/ya Mütercim-Tercümanlık, Dilbilimi ve ilgili alanlardan zamanlarla ayrışıp, ayrı bir bilim alanı olarak kabul görmüş olmasına rağmen köklerinden kopmamış bir alt bilim dalı olarak ortaya çıkmış bir bilim dalıdır. Bu nedenle mütercim-tercümanlık eğitiminde dilbiliminin payı büyüktür. Bu tezin amacı dilbilimi kökenli derslerin, mütercim-tercümanlık bölümlerinde verilen diğer derslerin temelini oluşturduğunu ve yararını ıspatlamaktır. Araştırma için Atılım ve Bilkent Üniversiteleri seçilmiştir. Eğitimciler temel derslerin önemli ve diğer derslerle bağlantılı olduğunu bildiklerinden, bu üniversitelerin öğrencilerinden iki anket doldurmaları istenmiştir. Elde edilen sonuçlar, dilbilimi kökenli derslerin öğrenci odaklı eğitim ve araştırma ile temel ders kuramı aracılığıyla çeviriye olan katkısını kanıtlamaktadır.
  • Master Thesis
    Muhteşem Gatsby Kitabındaki Deyimlerin Türk ve Amerikan Kültürü Işığı Altında İncelemesi
    (2022) Güzel, Gonca Nursima; Erton, Halil İsmail
    Metin çevirisinde deyimler önemli bir yere sahiptir. Deyimler kültüre özgü elementler olduğu ve mecazi anlamlar taşıdığı için çevrilmesi kolay değildir. Bu noktada çevirmenin hangi ifadenin deyim olduğunu bilmesi ve bu deyimi hedef dile çevirirken hangi stratejiyi kullanması gerektiğini bilmesi önem taşımaktadır. Aynı zamanda çevirmenin deyim çevirisi yaparken iki kültür arası eş değerliliği sağlaması gerekmektedir. Bu çalışmada, F. Scott Fitzgerald'ın Muhteşem Gatsby (2016) kitabındaki deyimler Türk ve Amerikan kültürü ışığı altında incelenmiştir. Kitaptaki deyimlerin analizi Mona Baker'ın (1992) çeviri stratejileri göz önünde tutularak yapılmıştır. Bu stratejilerin nasıl uygulandığı ve çeviride kültürel denkliğin nasıl sağladığına yönelik açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca Muhteşem Gatsby (2016) kitabının yazıldığı dönemi daha iyi anlamak için Fitzgerald'ın hayatı ve eserleri, kitabın özeti ve analizi, kitaptaki olayların yer aldığı Caz Çağı, kitaptaki ana karakterler ve kitabın yazıldığı dönemin siyasi ve sosyal atmosferi gibi konular da çalışmada ele alınmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar, deyim çevirisinde karşılaşılan zorlukların nasıl aşılabileceğine yönelik stratejiler sunarken çevirmenlerin deyim çeviri sırasında kültürler arası eşdeğerliliği sağlamaları noktasında faydalanabileceği örnekler de içermektedir.
  • Master Thesis
    Turizm Broşürlerinin Çevirisinde Karşılaşılan Sözcük Bilimsel ve Anlam Bilimsel Zorluklar
    (2014) Doğan, Rabia; Erton, Halil İsmail
    Bu çalışmanın amacı, dilbilim ve çeviribilim doğrultusunda Türkçeden İngilizceye çevrilen turizm metinlerindeki kültürel öğelerden kaynaklı sözcük ve anlam bilimsel zorlukları saptayarak, turizm söyleminin özelliklerini belirlemektir. Bilgisayar ve bilgi teknolojilerinde gelişmelere rağmen, turizm sektöründe broşürler hala vazgeçilmez reklam araçlarıdır ve turistlerin sıkça başvurdukları ilk kaynaklardır. Bu bakımdan, turizm söylemi ve turizm metinlerinin çevirisi kültürler arası iletişimi sağlayan özel bir metin türü olarak değerlendirilebilir. Turizm dilinin çevirisi, kültürlerin yayılması, tanıtımı ve kültürel farklılıkların hoş görülmesinde ara bulucu bir rol üstlenmektedir. Bu çerçevede; turizmin tahmin edilemeyen okuyucu kitlesi ve hetorojen özelliği nedeniyle turizm tanıtım materyallerinden biri olarak turizm broşürlerinin çevirisi, hedef kültür ile hedef okuyucular ile yeterli ve uygun bir iletişim süreci sağlamak için kaliteli bir çeviri gerektirmektedir. Bu çalışmada turizm dilinin kendine has özellikleri incelenmiş, turizm çevirisinin çeviri kuramındaki yeri tartışılmıştır. Ayrıca, dilbilim kapsamında turizm metinlerinin çevirisinde karşılaşılan sözcük ve anlam bilimsel zorluklar, Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından basılan ve dağıtılan on turizm broşürüyle birlikte sınıflandırılarak bu zorlukların üstesinden gelmek için uygulanan stratejiler araştırılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler 1. Turizm Metinleri 2. Turizm Dili ve Söylemi 3. Kültür 4. Çeviribilim 5. Dilbilim