13 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 13
Master Thesis Borsa İstanbul'da Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilirlik Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz(2021) Çelik, Hilal; Akbal, Gülserim ÖzcanBİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nin diğer pay endeksleriyle arasında bir fark olup olmadığı analiz edilmiştir. Bu analiz için Sürdürülebilirlik Endeksi ile BİST 100 Endeksi karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ile BİST 100 Endeksi arasında endeks fiyatları açısından bir fark olmadığı ve BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nin günlük fiyatlarının BİST 100 Endeksi fiyatlarına göre daha yüksek bir düzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler Sürdürülebilirlik, Çevresel Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik Endeksi, Ulusal Endeks, BİST 100 Endeksi.Master Thesis Türkiye'de Ar-Ge Harcamalarının Belirleyicileri (2003 - 2021)(2024) Tufan, Mehmet Serdar; Omay, TolgaAraştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) harcamaları, yenilik, verimlilik ve rekabetin artırılmasında kritik bir itici güç olup, makroekonomik koşullar da dahil olmak üzere çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Döviz kuru ve faiz oranı, sermaye maliyetini, finansmanın erişilebilirliğini ve yenilik için teşvikleri etkileyerek Ar-Ge yatırımları üzerinde önemli etkiye sahip temel makroekonomik değişkenlerdir. Bu çalışmada, Türkiye'de Ar-Ge'yi etkileyen makroekonomik faktörleri belirlemek amacıyla 2003- 2021 dönemi çeyrek yıllık verileri kullanılarak regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmada, bağımlı değişken olarak toplam Ar-Ge harcamaları, bağımsız değişkenler olarak ise nominal döviz kuru (USD/TRY), reel GSYİH, ağırlıklı piyasa faiz oranı, patent faydalı model sayısı ve tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Ar-Ge harcamaları üzerinde en belirleyici etmenlerin reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ve patent/faydalı model sayısı olduğunu ortaya koymuştur. Ekonomik büyüme arttıkça, özel sektörün Ar-Ge yatırımlarını artırmaktadır. Ayrıca Ar-Ge personel sayısındaki artışın Ar-Ge harcamalarını pozitif yönde etkilemesi de saptanan bulgular arasındadır. Çalışmanın devamında yapılan doğrusal olmayan analiz sonuçlarına göre, dolar kurunun düştüğü dönemlerde patent sayısındaki artışlar daha yüksek oranlı Ar-Ge harcamalarına yol açmaktadır. Bulgular ışığında, Türkiye'de ArGe'yi artırmak için döviz kuru istikrarının yanı sıra ekonomik büyüme ve nitelikli insan kaynağına yapılan yatırımın önemi vurgulanmaktadır. Bu çalışma, Ar-Ge politikaları için önemli çıkarımlar sunmaktadır.Master Thesis Kripto Paraların, Fiat Para Fonksiyonları Üzerine Bir Değerlendirme(2022) İşler, Zeynep; Ekinci, Mehmet FatihBlok zincir teknolojisi günümüzün en çarpıcı yeniliklerinden biridir. Kriptografi ve bilgisayar biliminin önemli konseptlerinin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan bu sistem, ödeme sistemleri başta olmak üzere birçok iş dalında çok önemli alternatif seçenekler oluşturabilecek bir altyapı sunmaktadır. Sıklıkla duyulan kripto para birimi Bitcoin'e ilaveten, Bitcoin ile ilişkili olan ancak kendi bağımsız piyasa döngüleri de olan alternatif kripto para birimleri de vardır. Geleneksel finansal uygulamalar hala geçerli olsa da geleceğin ekonomisi olma potansiyeline sahip kripto para birimlerinin de kendi dinamikleriyle anlaşılması gereklidir. Bu çalışmanın amacı kripto paraların itibari paranın fonksiyonlarını yerine getirebilecek pozisyonda olup olmadığını incelemektir. Çalışmada; Bitcoin'in varlık olarak özellikleri incelenmektedir. Bir yatırım aracı diğer yatırım araçları ile hiçbir korelasyona sahip değilse ya da negatif bir korelasyona sahip ise bu aracın çeşitlendirme özelliği bulunmaktadır. Çalışmada incelenen dönemde E-7 ve G-7 ülkeleri borsa getirileri ile Bitcoin getirileri arasında sıfıra yakın düşük korelasyon tespit edilmiş olup, bu bulgu Bitcoin'in bir çeşitlendirme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.Master Thesis Ekonomik Büyüme ve Savunma Harcamalarının Doğrusal Olmayan Birim Kök Testleriyle Analizi: Geçmişten Günümüze Bir Bakış(2024) Altundaş, Kübra Ceren; Çelik, Eşref UğurKamu harcamaları içinde önemli bir kalem olan savunma harcamaları ülkelerin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının (GSYH) önemli bir oranına sahip olduğu bilinmektedir. Savunma harcamalarını ise günümüz koşullarında etkileyen ve değiştiren birçok etken bulunmaktadır. Sosyal etkenlerden teknolojik gelişmelere kadar çeşitlilik arz eden bu değişkenler, Toplam Faktör Verimliliği vasıtasıyla GSYH'yi etkilediği ortaya çıkmıştır. Etkileme sonucunda ise ele alınan ülkelerin savunma harcamasının ABD savunma harcaması ortalamasına yakınsaması durumunda, bu ülkelerin GSYH'sinin de ABD GSYH'sine yakınsadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada ele alınan 83 ülkenin, Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) (Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü)' ve 'The World Bank (WB) (Dünya Bankası)' sitesinden elde edilen 1961-2022 yılları arasındaki yıllık verileri ile analizler gerçekleştirilmiş olup, ülkelerin yakınsama ve ıraksama durumları incelenmiştir. Kullanılan verilerin doğrusal olmaması üzerine, doğrusal olmayan birim kök testlerinden olan LNV testi, KSS testi ve Sollis testlerinin yanısıra Omay testi, SOR testi ve CEO testine yer verilerek yapılan çalışmanın sonucunda 6 ülke hariç ele alınan ülkelerin savunma harcamalarının ABD savunma harcamalarına yakınsadığını; savunma harcamalarının yakınsadığı ülkelerde ise GSYH'nın da yakınsadığı sonucuna ulaşılmıştır.Master Thesis Türkiye'de Tüketici Fiyat Endeksi ve Döviz Kuru Arasındaki Geçişkenlik Etkisi(2021) Han, Şeyma; Ekinci, Mehmet FatihBu çalışmada, Türkiye için döviz kuru ve fiyatlar arasındaki ilişki 1988-2019 döneminde aylık veriler kullanılarak TÜFE ve sektörel fiyat endeksleri için analiz edilmiştir. Türkiye'deki politika uygulamalarında gözlemlenen değşiklikler dikkate alınarak döviz kuru geçişkenliği 1988-2002 ve 2003-2019 dönemleri için karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analiz için metot olarak Vektör Otoregresyon Analizi (VAR) yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, 1988-2002 döneminde döviz kuru geçişkenliği yaklaşık yüzde 42 iken 2003-2019 döneminde yaklaşık yüzde 15 oranında gerçekleşmektedir. Sektörel endekslere bakıldığında; 1988-2002 döneminde 'Ulaştırma', 'Ev eşyası ile ilgili harcamalar' ve 'Gıdalar genel endeksi'nin, 2003-2019 döneminde 'Eğlence ve kültür', 'Ulaştırma', 'Gıda ve alkolsüz içecekler' ve 'Ev eşyaları' sektörel fiyat endekslerinde döviz kuru geçişkenliğinin yüksek olduğu saptanmıştır. Türkiye için dalgalı kur rejimine geçilmesiyle son dönemlerde geçişkenliğin azalma eğiliminde olduğu görülmektedir.Master Thesis Zaman Serilerinde Yapısal Kırılma Testlerinin Simülasyon Yöntemi ile Karşılaştırılması(2021) Çamalan, Özge; Omay, TolgaBir zaman serisinde örneklem boyunca eğim katsayıları, sabit terim ve trend her zaman istikrarlı değildir, politika değişimleri, krizlerden, savaşlardan kaynaklı kalıcı değişimler (yapısal kırılmalar) meydana gelebilir. Yapısal kırılmaları dikkate almadan yapılan regresyon sonuçları gerçek değerleri yansıtmayabilir. Bu çerçevede yapısal kırılmanın doğru tespit edilmesi önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, zaman serileri verilerinde yapısal kırılmanın tarihini belirleyen testlerin performansları karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda öncelikle yapısal kırılma kavramı açıklanmış, birim kök problemi ile arasındaki etkileşimden bahsedilerek hangi sorunlara yol açtığı ve yapısal kırılma tespitinde sıklıkla kullanılan yöntemler tanımlanmıştır. Daha sonra yapısal kırılma tarihini tespit eden ve sıklıkla kullanılan testlerin teorik açıklamaları verilmiştir. Bu testlerin performansı; değişen varyans, birim kök gibi problemleri içermeyen basit bir seri yaratılarak kırılmanın konumu ve kırılma katsayısı bağlamında simülasyon çalışması ile değerlendirilmiştir. Simülasyon sonuçları, yapısal kırılmanın tarihini belirleyen bazı testlerin performansının incelenen tüm durumlar için zayıf olduğunu bazı testlerin ise kırılmanın konumuna, kırılma büyüklüğüne bağlı karşı hassas olduğunu göstermiştir. Çalışmada Türkiye reel döviz kuru serisinin yapısal kırılmaları belirlenerek Kapetanios (2005) testinin iyi performans sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu görgül uygulama ve simülasyon sonuçları beraber değerlendirildiğinde Kapetanios testinin gücü veri yapısına bağlı değişmemektedir.Master Thesis Türkiye'de Para Politikasının Ülke Riskliliği Üzerine Etkisi(2021) Badem, Pelin Uzuner; Özcan, GülserimÖzellikle son dönemde para politikası duyurularının piyasadaki hareketleri sadece akademisyenler ve politika yapıcılar için önem taşımıyor ayrıca piyasa oyuncuları için de önem arz ediyor. Türkiye'de makroekonomik göstergelerin oynaklığının yüksek olması yatırımcıların ve risk analizcilerin bu göstergeleri takip etmesine neden olmaktadır. Bu doğrultuda para politikasının ülke riskliliğine katkı verip vermediğini anlamak önemlidir. Bu çalışmada, 2014-2019 yılları arasında para politikası duyurularının ülke risk primi üzerine etkisi olay çalışması yöntemi kullanılarak analiz edilmektedir. Yapılan çalışmalara göre, para politikası duyurularının piyasayı etkileyen kısmı piyasa tarafından öngörülmeyen yani para politikasının sürpriz kısmıdır. Bu nedenle para politikası duyurularının piyasa tarafından öngörülmeyen kısmı analize konu olacaktır. Bu doğrultuda para politikası sürprizi üç ayrı şekilde hesaplanırken, ülke risk primi göstergesi olarak Kredi Risk Primi (CDS/Credit Default Risk) seçilmektedir. Yapılan analizde, 2016 yılı dönüm noktası olarak seçilmektedir. 2016 öncesi ve sonrası olarak karşılaştırma yapılmakta olan bu yılın seçilme nedeni çalışmada konusu geçen makroekonomik göstergelerin oynaklığının o yıldan sonra artmasıdır. Analize göre, 2016 öncesi dönemde para politikası sürprizinin CDS üzerinde etkili olduğu fakat 2016 sonrası dönem için sonuçların anlamsız olduğu gösterilmektedir. Analizden yola çıkılarak para politikasının ülke riskliliği için bir gösterge niteliği olma özelliğini kaybettiği sonucuna varılabilir. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır; birinci kısımda yapılan analizleri anlamak ve beklentileri öngörmek adına Türkiye ile ilgili siyasi ve ekonomik bilgiler değerlendirilmektedir. Daha sonra çalışmaya ilişkin benzer çalışmalar ve çalışmada kullanılan veriler ayrı başlıklar altında verilmektedir. Çalışmanın ikinci kısmında kullanılan yönteme ve bilimsel analizlere yer verilmekte ve gelecek çalışmalara öneriler sunulmaktadır. Analiz detaylandırıldığında, 2016 öncesi dönem için para politikası duyuruları için para politikası şoklarının aritmetik ortalamalarından sapması alınmakta ve bu standart sapmalar 6 günlük pencerede analiz edilmektedir. Yapılan analizde, olay çalışması yöntemi kapsamında, pencerelerin uzunluğu arttıkça bağımlı değişkeni etkileyen başka değişkenlerin regresyona dahil olması ve böylece regresyonun anlamlılığını kaybettiği sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Para Politikası Sürprizi, Kredi Risk Primi, Olay ÇalışmasıMaster Thesis Bireysel Emeklilik Sisteminin Yurtiçi Tasarruflara Etkisi(2024) Bulut, Ozan Arslan; Saygılı, HülyaEkonomik büyüme ve kalkınmanın finansmanında sermaye kıtlığı çeken gelişmekte olan ülkelerinin ekonomik büyümelerini sürekli ve sürdürülebilir hale getirmek için yurtiçi tasarruf oranlarını artırması gerekmektedir. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), bu çerçevede kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak ortaya çıkmış ve yurtiçi tasarruflarını artırmak isteyen gelişmekte olan ülkeler BES ekonomik politikalarının bir parçası olarak benimsemişlerdir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de 2003 yılında uygulanmaya başlanan BES'nin 2003Q3-2024Q1 yılları arası gelişmelerini ve yurtiçi tasarruf oranları üzerindeki uzun dönem etkisini incelemektir. BES'de, ulusal tasarrufa etkisinin yetersiz olduğu düşünülerek dönem içerisinde değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede çalışmanın esas motivasyonu yapılan BES düzenlemelerindeki değişiklikler sonrası ulusal tasarruf-BES arasındaki uzun dönem ilişkisindeki değişimi tespit etmektir. Sonuçlar BES'inin yurtiçi tasarruflar üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu fakat son dönemlerde bu etkinin zayıfladığı yönündedir.Master Thesis Türkiye'de Yoksulluğu Belirleyen Faktörlerin Panel Veri Yöntemi ile Analizi ve Mikrokredi Uygulamaları(2021) Kılıçoğlu, Nurdan; Ekinci, Mehmet FatihÇalışmanın temel amacı, Türkiye'de yoksulluğun belirleyicilerini ve mikrokredi uygulamalarının yoksulluk üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Yoksulluk sözcüğü, yeterli düzeyde gelire sahip olmayan bireylerin ihtiyaç duydukları temel ihtiyaçları karşılayamaması halinde içinde bulundukları maddi durumu ifade etmek için kullanılmaktadır. Çalışmada yapılan literatür araştırması sonucunda yoksulluğun belirleyicisi olarak elde edilen değişkenler panel veri yöntemi ile analiz edilmiş olup, veriler ise TÜİK veri tabanından temin edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları, yoksulluk ile bağımlı nüfus arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Yoksulluk ile mikrokredi arasındaki ilişki göz önüne alındığında ise bu çalışmanın bulguları, yoksulluğu yüzde 1 oranında azaltmak için kişi başına düşen mikrokredi miktarının 599 TL arttırılması gerektiğini göstermektedir.Master Thesis Türkiye'de Sektörel İhracat Dinamiklerinin Yeniden Değerlendirilmesi: Panel Eşbütünleşme Analizi(2023) Özen, Şevval; Saygılı, HülyaBu çalışmanın amacı, birim işgücü maliyetleri ve bunun bileşenlerinin sektörel ihracat üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmadaki veri seti hem zaman hem de kesitsel boyutu içeren panel veri setinden oluşmaktadır. Panel veri seti Uluslararası Standart Sanayi Sınıflandırması, diğer bir adıyla 'The International Standard Industrial Classification (ISIC)' altında sıralanmış 18 imalat sanayii sektörünü kapsamaktadır. Daha önce Saygılı (2010) 1995Ç1–2006Ç2 dönemi verilerini kullanarak konuyu incelemiştir. Bu çalışma 2013Ç1-2021Ç4 dönemi verileri ile çalışmanın analizlerini ve bulgularını yeniden değerlendirmektedir. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkisi Pedroni eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir ve daha sonra Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ile uzun dönem katsayılarına ulaşılmıştır. Pedroni eşbütünleşme analizi sonuçları, sektörel ihracat ile birim işgücü maliyetleri ve hatta bileşenleri arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi olduğuna; FMOLS sonuçları ise ihracat ile birim işgücü maliyetleri arasındaki uzun dönem ilişkinin pozitif yönlü ancak Türk lirası ile negatif yönlü olduğuna işaret etmiştir. Saygılı (2010) sonuçları ile kıyaslandığında katsayı büyüklüklerinin zaman içerisinde ciddi değişiklikler gösterdiği ve sektörel ihracatın maliyet unsurlarına daha az duyarlı hale geldiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sektörel Analiz, Birim İşgücü Maliyetleri, Panel Eşbütünleşme, İhracat Performansı, FMOLS
