Search Results

Now showing 1 - 5 of 5
  • Doctoral Thesis
    Yiyecek içecek sektörü için çok ürünlü, çok aşamalı üretim planlamasına yönelik model ve karar destek sistemi önerisi
    (2016) Tirkeş, Güzin; Çelebi, Neşe; Koyuncu, Murat
    Gıda ve içecek endüstrisinde; üretim planlama kararı güvenilir bir talep tahminine bağlıdır. Bu üretim alanlarında -özellikle hammaddelerin bozulabilir olduğu düşünüldüğünde- taleplerin zamanlamasını tahmin etmek; üretimi planlamak ve müşteri gereksinimlerini karşılamak için çok önemlidir. Literatürde gıda ve içecek endüstrisinde talep tahmini yapmak için, otoregresif hareketli ortalama (ARMA), otoregresif entegre hareketli ortalama (ARIMA), doğrusal olmayan ARMA modelleri, Holt-Winters metodları, yapay sinir ağları (ANN), genetik algoritmalar gibi çeşitli istatistiksel modellerin denendiği görülmektedir. Yapılacak tahminler için kullanılacak model verilerin karakteristiğine -'eğilim' veya 'mevsimsellik' özelliklerine- bağlıdır. Bu çalışmada 'gerçel zamanlı, çok aşamalı ve çok hatlı' bir üretim sürdürürken, hem toptan hem de perakende satış yapan bir reçel-şerbet üretim tesisi ele alınmaktadır. Tesisin; kapasite sınırlamaları ve taleplerin belirsizliği gibi sorunların varlığında oluşan üretim zamanlaması problemini çözebilmek için 'zaman serileri analizi' temelli bir talep tahmini yaklaşım modeli kurulmuştur ve bu çalışmada bu model tanıtılmaktadır. Uzun dönem talep tahmini için kullanılan 'zaman serileri modeli işletmenin iki yıllık satış verilerinden elde edilen aylık satış bilgilerinden oluşturulmuştur. Modelde Holt ve Winters'ın üçlü üstel düzleştirme ve mevsimsel düzeltme metotları kullanılarak 2015 yılı için talep tahmini yapılmıştır. Uygulama, gıda ve içecek sektöründe mevsimsel belirsizlikleri ele alabilen ilk çalışmalardan biridir. Modelin tutarlılığında hata ölçütü olarak ortalama mutlak yüzdesel hata (MAPE) kriteri ele alınmıştır. Talep tahmin modelini kurduktan sonra, envanter planlama modülünü de içeren, üretim planlama ve zamanlama modeli olarak karışık tam sayılı programlama modeli kullanılmıştır. Geliştirilen modelin 'belirsizlik' içeren durumlara da kolaylıkla uyum gösterebilir olması, modeli hem şu anki problemin çözümü hem de gelecekteki çalışmalar için en uygun seçenek kılmaktadır. Çalışmanın son kısmında, uç noktalara varan değişken taleplerin olduğu durumlarda kullanıcılara yardımcı olabilecek bir karar destek sistemi önerilmiştir.
  • Doctoral Thesis
    Bulanık Çkkv Yaklaşımı Kullanarak Bir Bakım Planının Seçilmesi için Karar Destek Modelinin Geliştirilmesi
    (2019) Abdulgader, Fathıa Sghayer; Erdebilli, Babek
    Karmaşık karar vermede, çok kriterli karar vermenin (ÇKKV) metodolojilerinin kullanılması, çeşitli alternatifler arasında bilinçli ve haklı bir karar vermenin en bilimsel yoludur. ÇKKV'ler farklı amaçlarla ve bu amaca ulaşmada etkinliklerini kanıtlayan birkaç uygulamayla kullanılmıştır. Bu araştırmada, farklı ÇKKV metodolojilerinin avantajları ve dezavantajları, doğruluk ve hassasiyetlerini artırmak için uygulanan farklı tekniklerle birlikte yapılan araştırmalardır. Çalışmanın temel amacı, birçok ÇKKV yönteminin gücünü birleştiren ve endüstriyel uygulama için en uygun bakım politikası / stratejisini seçmek için uygulayan hibrit bir ÇKKV süreci geliştirmektir. Dahası, sonuçların belirsizliğini ve belirsizliğini ortadan kaldırmak için kullanılan tüm ÇKKV tekniklerinde bulanık dilbilimsel terimler kullanılmaktadır. ÇKKV yöntemlerini hibrit bağlamda kullanan ve bulanık dilbilimsel terimleri kullanan çalışmalar üzerinde yapılan kapsamlı bir literatür taraması ile bulanık DEMATEL - AHS - TOPSIS hibrit tekniğini kullanmak için bir model geliştirilmiştir. Uygulamasıyla birlikte model, çeşitli AHS yöntemini kullanarak önceliklendirme kriterleri arasında çift yönlü bir karşılaştırma yapmanın yanı sıra, birkaç kriter arasında karşılıklı ilişkiler kurulmasında bulanık DEMATEL'in güçlerini birleştiren türünün ilk örneğidir. Daha sonra, alternatifler, negatif ve pozitif çözümler oluşturarak ve alternatiflerin her biri için göreceli yakınlığı hesaplayarak bulanık TOPSIS yöntemi kullanılarak karşılaştırılır. Ayrıca, altı ana kriter, yirmi dört alt kriter ve beş alternatif model başvurusu için literatürden seçilmiştir. Araştırmanın bulguları, koruyucu bakımın yakından takip ettiği ve bunu takiben koruyucu bakımın en iyi seçim olduğunu bir bakım planı olarak göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, geliştirilen modelin uzmanların girdilerine dayalı bakım planları seçme ve gelişmiş bulanık ÇKKV yaklaşımını kullanma konusundaki başarısını doğruladı.
  • Doctoral Thesis
    Döküm Parametreleri Optimizasyonu için Hibrid Model ve Metodoloji Önerisi
    (2013) İçtenbaş, Burcu Devrim; Özaktaş, Hakan; Güray, Cenk
    Döküm hataları tekrar işleme için geçen zaman kaybı ve hurdaya ayrılan malzeme kaybından dolayı dökümhanelere zarar vermektedir. Bu hatalara neden olan faktörleri incelenip düzeltici önlemler alınması hata oranlarını azaltırken verimliliğe de olumlu yönde katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın ana amacı, Yapay Sinir Ağları ve Karar ağaçları analizi tekniklerini kullanarak döküm hatalarını tahminleyen bir hibrid sistem önermektir. Çalışmada ayrıca Yapay sinir Ağları ve Karar ağaçları analizi metodlarının tek başına döküm hataları tahmini için kullanılması ve tahmin performanslarının karşılaştırılması çalışmada yer almaktadır. Modellerin oluşturulmasındaki esas amaç mühendisler ve yöneticiler için döküm parametreleri ve döküm kalitesi hakkında karar verme sürecine yardım edecek bir karar destek sisteminin oluşturulmasıdır.
  • Doctoral Thesis
    Entelektüel Sermayenin Yeni Bir Bulanık Analitik Ağ Süreci Yaklaşımı ile Değerlendirilmesi
    (2013) Özdemir, Yavuz Selim; Erkan, Turan Erman
    Bir işletmenin değeri finansal varlıkları ve Entelektüel Sermaye olarak adlandırılan maddi olmayan duran varlıkları ile tanımlanır. Entelektüel Sermaye her zaman var olmuştur, ancak son yıllarda modern ekonominin endüstriyel ağırlıktan bilgi çağına geçmesiyle, stratejik öneminin bilinirliği atmıştır. Hem akademisyenler hem de iş dünyasındaki uzmanlar Entelektüel Sermayenin bugünün pazarlarda rekabet avantajını korumak için en önemli noktalardan biri olduğunu kabul etmektedirler. Entelektüel Sermaye, Beşeri Sermaye ve Yapısal Sermaye gibi fiziksel olmayan ancak maddi değeri olan kaynaklardan oluşmaktadır. Bu tez kapsamında Entelektüel Sermayenin bileşenlerinin nispi öneminin değerlendirilmesi için yeni bir Bulanık Analitik Ağ Süreci yaklaşımı önerilmiş ve Entelektüel Sermaye memnuniyet göstergeleri açısından incelenmiştir. Önerilen bu yeni yöntem, en sık kullanılan diğer Bulanık Analitik Ağ Süreci yaklaşımları ile karşılaştırılmıştır. Entelektüel sermayenin ölçütlerinin değerlendirilmesi için bir grup üretim şirketi uzmanı, hizmet şirketi uzmanı ve akademik uzman seçilmiştir. Elde edilen sonuçlar kullanılarak Ankara?daki üretim ve servis sektörlerindeki şirketlerin entelektüel sermaye farkındalık düzeyleri belirlenmiştir.
  • Doctoral Thesis
    Küçük ve Orta Bütçeli İşletmeler için İşletme İyileştirme Modeli (smemm)
    (2013) Ergin, Merve Hande; Çelebi, Neş'e
    Küçük ve Orta Bütçeli İşletmeler'in (KOBİler) gelişmesi ve iyileşmesi ülke ekonomisine katkı sağlar. Ancak, KOBİ'ler işletmelerinin iyileşmesi için iş uygulamalarında süreklilik sağlamakta zorlanabilirler. İyileşme karmaşık bir olgudur; örgütsel etmenlerin mevcut durumunun değerlendirilmesi gerekir, bununla birlikte etmenlerin ağırlığı işletme geliştikçe değişecektir. KOBİlerin süreç ve kaynaklarındaki eksikliklerden dolayı KOBİler değerlendirme sırasında zorluklarla karşılaşabilirler.Bu çalışmada, İmalat sektöründe faaliyet gösteren Türk KOBİ'lerinin süreçlerinin iyileşmesi için temel adımları içeren yeni bir model önerilmiştir. Bu iyileştirme adımları süreçlerin tanımlı, yönetilebilir ve ölçülebilir olmasını hedefler. Model, mevcut süreçlerin değerlendirilmesinde referans noktası oluşturur ve iş uygulamalarının önceliklendirilmesinde rehberlik eder. Önerilen yeni modelde çerçeve olarak süreç yönetimini ve kalite iyileştirme kavramlarını içeren Yeterlilik Olgunluk Modeli (CMM) kullanılmıştır.Yeni model ampirik olarak test edilmiş ve modelin Türk İmalat Sanayi KOBİlerinin yapısına ve özelliklerine uyması için gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Model, her seviyede tamamlanmış ve eksik aktivitelerin belirlenmesi için bir araç olarak ve işletmenin gelecekteki gereksinimlerini belirlemek için bir yol haritası olarak kullanılabilir.