18 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 18
Master Thesis Artımlı Sac Şekillendirme İşleminin Sayısal Benzetim ve Deneysel Olarak İncelenmesi(2014) Tamer, Muhammed Emin; Baranoğlu, Besim; Özdemir, İzzetPrototip imalat, düşük miktardaki üretimin mümkün olduğunca az maliyette olmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, seri üretimde kullanılan üretim yöntemleri prototip imalata uygulanamaz. Artımlı sac şekillendirme (ASŞ) işlemi, sac metale tek bir küresel uçlu takım ile tek noktaya ya da çeşitli takımlarla birden fazla noktaya baskı uygulayarak ve bu baskı nokta veya noktalarının zaman içinde yerlerinin değiştirilmesiyle şekil verilmesi işlemi olarak tanımlanabilir. İşlem, CNC dik işleme tezgahında gerçekleştirilebilir. ASŞ işleminde plastik deformasyon şekillendirme ucunun civarında meydana gelir. Çoğunlukla tam bir kalıp setinin kullanıldığı geleneksel sac metal şekillendirme işlemlerinin aksine, ASŞ'de ya kalıp kullanılmasına gerek yoktur ya da kısmi kalıpların veya destek kalıplarının kullanılması işlem için yeterli olmaktadır. ASŞ işlemi seri üretimde derin çekme ya da presleme ile karşılaştırıldığında zaman alan bir işlem olmasına rağmen yeni bir parçanın yeni bir kalıp seti tasarlanması yerine tercih edilebilir. Bu tezin amacı, ASŞ ile üretilen parçada (parçanın bilgisayar destekli çiziminden – CAD elde edilen özgül takım yolu ile) geometriyi, toleransları ve genleme geçmişini sayısal benzetimler yoluyla tahmin etmektir. Daha sonra genleme geçmişi, ASŞ işleminden sonra elde edilen parçanın mekanik özelliklerinin tespitinde kullanılabilir. Sayısal benzetim sonuçları, gerçek ürün elde etmek için aynı takım yolunun programlandığı bir dik işleme CNC fereze makinasında bir dizi deney sonuçları ile karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Bu çalışmada amaçlanan, ürünü imal etmeden önce farklı şekillendirme yollarının çıktılarını çözümleyecek ve karşılaştıracak bir sayısal benzetim aracı geliştirmektir – bu yolla elde edilecek olan stratejiler daha sonra imalatta kullanılabilecektir.Master Thesis Bor Nitrür Kaplamaların İncelenmesi(2014) Dökmetaş, Nihan; Kaftanoğlu, Bilgin; Şimşir, CanerBu çalışma, Bor Nitrür (BN) kaplama ile ilgili ayrıntılı bilgi vermektedir. Bu çalışmada, fiziksel buhar büyütme (FBB) yöntemiyle radyo frekans (RF) magnetronları saçtırılarak gerçekleşen kaplamada Hekzagonal Bor Nitrür (h-BN) hedef plakası kullanılarak malzemeler üzerinde BN kaplama elde edilmiştir. Kaplamalarda D2 çelikleri, optik camlar, 316L çeliği ve Ti implantlar gibi farklı numuneler kullanılarak farklı alttaşlardaki BN kaplama oluşumları araştırılmıştır. Ayrıca, farklı kaplama parametreleri kullanılarak, parametrelerin BN kaplamadaki etkileri incelenmiştir. Bütün kaplama sonuçları XRD, SEM, Calotest®, Filmetrics F20 İnce film analiz cihazı, adım profilometresi, Çizik Testi, sürtünme testi, sertlik testi, FTIR, AFM ve profilometre kullanılarak araştırılmıştır. BN kaplamaların karakterizasyonu için yapısal, birleşimsel ve mekanik ölçümler ve analizler uygulanmıştır. Yapılan incelemelerde, oluşan kübik bor nitrür (k-BN) kaplamanın yanı sıra a-BN, e-BN, r-BN, w-BN, t-BN ve h-BN gibi yapıların bulunduğu farklı fazlarda BN kaplamaların elde edildiği gözlenmiştir. Tribolojik özellikleri üzerinde kimyasal ve mikro yapısal etkileri araştırıldı. Kaplamaların birden fazla fazda olmasından dolayı yapışkanlık ve sürtünme katsayısına olumlu etkileri gözlemlenmiştir. Bazı durumlarda sertlik artışı gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, kaplama kalınlığının 1 µm civarı ve altında olması sebebiyle bazı ölçüm zorluklarıyla karşılaşılmıştır. 3 ve 6 saatlik kaplamaların pürüzlülüğü alttaş pürüzlülüğü ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik tespit edilememiştir Anahtar Kelimeler: Bor Nitrür Kaplama, Fiziksel Buharlaştırma Yöntemi ile Büyütme, RF Magnetron Saçtırması, Bor Nitrür FazlarıMaster Thesis Soğuk haddelenmiş plakalarda kalıntı gerilmelerin ölçümleri için yarık açma yöntemi uygulaması(2018) Aksungur, Doğan Kıvanç; Şimşir, CanerSoğuk haddeleme kalıntı gerilmelerinin bazı hasar mekanizmaları ile iliĢkilendirildiği ve sonraki üretim iĢlemlerinin performansını etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle, hammadde üreticileri bu gerilimleri gerdirme ve presleme gibi bazı iĢlemlerle azaltmaya çalıĢırlar. Kalınlık boyunca kalıntı gerilme profilinin belirlenmesi, hem haddeleme, hem de gerilme giderme proseslerinin tasarımı için önemlidir. Bu bilgiler, bükme ve kaynak yapma gibi yaygın imalat iĢlemlerinin tasarımında da yararlı olabilir ve nötron / sinkrotron kırınımı, yarık açma, kontur yöntemi vb. gibi çeĢitli artık gerilme ölçüm teknikleriyle elde edilebilir. Bu çalıĢmada, soğuk haddelenmiĢ ve gerginlikten arındırılmıĢ AA 5083 levhadan iĢlenen dikdörtgen plakaların kalınlığı boyunca kalıntı gerilme dağılımını ölçmek için yarık açma ve halka delme yöntemi uygulanmıĢtır. Yarık açma yöntemi için uyum matrisi, Sonlu Elemanlar Analizi (SEA) kullanılarak türetilmiĢtir ve halka delme yöntemi kalibrasyon matrisi [1] 'den elde edilmiĢtir. Sonuçlar, iyi bir soğuk haddeleme gerilme profili ile paralellik göstermekle birlikte, yarık açma yöntemi, varsayılan soğuk haddelenmiĢ gerilme profiline göre enine gerilmelerin ihmalinden kaynaklanan gerilmeleri biraz fazla tahmin etmektedir. Ek olarak, gerilmelerin dilme yöntemi sonuçlarını doğrulamak için halka delme yöntemiyle kalıntı gerilme ölçümleri yapılmıĢtır. Halka delme yöntemle yapılan ölçümler, maksimum 20 mm kalınlığın dörtte biri derinliğe kadar yapılabilmiĢtir. Bu koĢullar altında, yarık açma ve halka delme yöntemleri arasında kalıntı gerilme profili belli bir derinlik için paralel olarak gözlenmiĢtir.Master Thesis Otomobil Sanayisindeki Sac Şekillendirme için İleri Karakterizasyon ve Kalıp Tasarım Yöntemleri(2014) Gürbüz, İsmail; Karadoğan, CelalettinOtomobil firmaları arasında var olan küresel rekabet son on yıldır kullanıcı beklentileri, güvenlik gereksinimleri, üretim zamanı ve maliyeti yüzünden artarak devam etmektedir. Bu faktörler otomobil firmaları kendi varlıklarını otomobil marketi içinde sürdürmeleri için önemli rol oynamaktadır. Birçok otomobil firması yüksek kalitede otomobil parçası üretebilmek için üretim yeteneklerini ve tekniklerini mekanik, deneme yanılma ve sanal olarak geliştirmeye çalışmaktadır. Deneme yanılma yöntemi zor ve maliyetli olduğu için sonlu elemanlar methodu kullanılmaktadır. Seri üretim öncesi kalıp alıştırma süreci oldukça önemli bir aşamadır. Her firmanın kendi kalıp alıştırma yöntemi ve yöntem bilgisi vardır. Bu bilgiler genellikle paylaşılmaz. Türkiye otomobil endüstirisinde büyük oyuncu olarak yer alan TOFAŞ 'ın amacı küresel oyunculara yetişmek ve bu yüzden kendi kalıp uygunluk stratejilerini sanal kalıp elemanları kullanarak geliştirmektir. Bu çalışmada, bu başarı yolunda önemli kilometre taşlarının neler olduğu açıklandı. Sanal uygunluk denemesi otomasyonu için ilgili malzeme özellikleri, sürtünme katsayıları, kalıp elastik özellikleri ve telafi stratejisi, temel teknik uzmanlık ve gerekli bilgiler yaratıldı. Malzeme karakterizasyonu sanal modelin girdilerini hazırlamak için önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, birçok malzeme karakterizasyon testi uygulandı. Standart çekme testleri akma eğrisinin erken evrelerinin (boyun vermeden önceki evre) ve anizotropi parametrelerinin belirlenmesi için uygulandı. Hidrolik şişirme testleri yüksek çözünürlükte kamera kullanılarak gerçekleştirildi. Şekillendirme sınır grafikleri Nakajima yöntemi ve yüksek çözünürlükte kamera kullanılarak oluşturuldu. Yüksek çözünürlükte ölçüm sistemi şekillendirme sınır grafiklerinin, akma yüzeyinin ve akma eğrisinin elde edilmesinde kullanıldı. Sanal modelden doğru sonuç elde edebilmek için sürtünme katsayısı çok önemli bir kriterdir. Sürtünme katsayısını hesaplamak için iki yöntem kullanıldı; tersine mühendislik kullanılmadan doğrudan yaklaşım methodu ve tersine mühendislik yönetimi. Sanal modelden doğru sonuç elde edilebilmesi için çok önemli parametre olan elastik modül birçok test methodu kullanılarak elde edildi. Bunlar tekrarlı çekme testleri, ultrasonik ölcümler ve resonans frekansı ve sönümleme analiz methodu. Elde edilen elastic modul degerlerini doğrulamak için sonlu elaman yöntemi ve birçok test uygulandı. Bu testler üç noktadan bükme, dört noktadan bükme ve sürtünmesiz gerdirerek derin çekme testi ve sonlu elaman methodudur. Son olarak kalıp esnemesi ve telafisi için yeni yaklaşım önerildi. Anahtar kelimeler; Sac Metal Şekillendirme, Sonlu Eleman Analizleri, Malzeme Karakterizasyonu, Elastik Modül, Sürtünme Katsayısı, Optik Ölçüm Sistemi, Kalıp Deformasyonu ve Telafisi.Master Thesis Mikroorganizmaların Yapışmasını Önleyici İnorganik ve Organik Akıllı Yüzeylerin Geliştirilmesi ve İncelenmesi(2014) Ergene, Cansu; Şengönül, Cemal Merih; Kaftanoğlu, BilginÖzellikle uzun süreli kullanımları sırasında tıbbi cihazların yüzeyinde meydana gelen biyofilm oluşumu, hastane ortamında yakalanılan birçok enfeksiyonun temel nedenidir. Çoğu zaman bu enfeksiyonlar, iyileşme sürecini gecikmeye uğratmakta ve sürekli kendisini tekrarlayabilen komplikasyonlar sonucu maliyeti yüksek müdahalelere sebep olmaktadır. Bakteri yapışmasına dirençli yüzeyler hazırlamak, biyofilm oluşumuyla mücadelede etkili bir yaklaşım olabilir. Bu tez çalışmasıyla, mikroorganizmaların yüzeye yapışmasını engelleyici inorganik ve organik akıllı yüzeyler geliştirilmesi hedeflenmiştir. İlk olarak, AISI 316L çelikleri üzerinde kubik ve hekzagonal benzeri kristalografik yapılarda bulunan bor nitrür (BN) kaplamaların bakteriyostatik davranışı incelenmiştir. Bu çalışmada, atomların kristalografik düzenlerinin bakteri yapışmasına etkisi ortaya konmuştur. Organik yüzey çalışmasında ise, katyonik peptit, Laktoferisin B (LFB)'nin kimyasal olarak bağlanmasıyla modifiye edilmiş silikon kauçuğu yüzeylerin antibakteriyel aktiviteleri değerlendirilmiştir. Bu çalışma sonucunda, peptitlerin yüzeye başarılı bir şekilde bağlandıkları ve kataterlerde genellikle biyofilm oluşumuna yol açan S. epidermidis ve P. aeruginosa gibi bakterilere karşı öldürücü etkileri gözlemlenmiştir.Master Thesis Süperalaşım Sac Malzemelerin Soğuk Şekillendirmesi için Süreç Simülasyonu(2016) Durmazkeser, Yunus; Karadoğan, Celalettin; Musıc, OmerSac şekillendirme süreçleri havacılık sektöründe yanma odası, egzoz nozulları, sızdırmazlık elemanları gibi gaz türbin parçalarının ve yüksek sıcaklıkta çalışan çok sayıda elemanın imalatında yaygın olarak kullanılır. Söz konusu süreçlerin başarısı, kalıp geometrisi, sac malzeme ve yardımcı kalıp ekipmanlarına ait malzeme özellikleri gibi proses parametreleri tarafından belirlenir. Optimum parametrelerin deneme-yanılma yolu ile belirlenmesi yüksek maliyet gerektiren ve zaman alan bir yaklaşımdır, bu sebeple sonlu eleman analizlerinin kullanımı kaçınılmaz bir ihtiyaç olmuştur. Bu çalışma; TEI-TUSAŞ'ta yaygın olarak uygulanan derin çekme, kauçuk ile şekillendirme ve ekspend gibi en sık kullanılan sac metal şekillendirme süreçlerinin LS-DYNA®'da sonlu eleman modellerinin (SEM) doğru olarak hazırlanmasına yardımcı olacak bir kılavuz oluşturmayı hedeflemektedir. Bu amaçla, malzeme bilgisi ve sınır koşulları mümkün olan en doğru şekilde modellenmştir. Havacılık süperalaşımlarına (Hastelloy x, Inconel 718, Rene 41 ve Waspaloy) ait deneysel olarak belirlenmiş malzeme verileri, malzeme veritabanı oluşturmak için kullanılmıştır. Bununla birlikte, süperalaşım sac malzemelerin anizotropi davranışları yazılımda tanımlanmıştır. Ayrıca yazılım, özel malzemelerin akma eğrilerinin gerilme-şekil değiştirme grafiği olarak kullanıcı tarafından tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. Sözkonusu girdilerin kullanılması ile temel sac şekillendirme süreçleri olan derin çekme, radyal dilimli ekspend ve poliüretan kauçuk malzeme ile şekillendirme süreçlerinin nümerik modelleri sonlu eleman modelleme yazılımı tarafından oluşturulmuştur.Master Thesis Çökeltilerek Sertleştirilmiş Martensitik Paslanmaz Çelik Malzemede Ultrasonik Destekli Delik Delme(2023) Enis, Metin Berk; Kılıç, Sadık Engin; Lotfi, Bahram17PH4 Paslanmaz Çelik, önemli korozyon direnci, yüksek yorulma ve çekme mukavemeti, tokluk ve yüksek sertliği sayesinde nükleer sektör, havacılık ve savunma sanayi gibi sektörlerde kullanımı oldukça yaygındır. Bu sektörlerde ve genel talaşlı imalat süreçlerinde ise delik delme en çok kullanılan yöntemlerden birisidir fakat bu malzemenin yüksek aşınma direnci, sertliği ve ısıl iletim kapasitesi nedeniyle delik delme performansını oldukça düşürür. İlk kez, bu çalışmada 17-PH-4 paslanmaz çeliğinde delik delme operasyonunun verimini arttırmak için Ultrasonik Destekli Delik Delme (UDDD) yöntemi kullanılmıştır. UDDD düşük genlikli titreşimler ve yüksek frekans kullanarak talaş kaldırma sürecini kolaylaştıran hibrit bir yöntemdir. Test planı, hem geleneksel delik delme (GDD) yöntemi ve UDDD'yi kıyaslamak hem de UDDD'nin gagalama ve direkt delik delme üzerindeki etkisini görmek üzere hazırlanmıştır. Deney sonuçları, UDDD'nin geleneksel delik delme yöntemine göre kesme kuvvetlerini, delik çıkışındaki çapak oluşumunu ve yığıntı talaş (YT) oluşumunu azalttığını, boyutsal doğruluğu arttırdığını ve yüzey kalitesinin iyileştiğini göstermiştir. Test sonuçları, kesme hızının artmasının; kesme kuvvetleri, YT, yüzey pürüzlülüğü ve sürekli talaş formunun azalmasında bariz bir etkisi olduğunu göstermiştir. Ek olarak yüzey pürüzlülüğü, kesme kuvvetleri ve çapak oluşumu sonuçları incelendiğinde direkt delik delmede UDDD' nin olumlu etkisi, gagalamaya göre daha fazla olmuştur.Master Thesis Soğuk Haddelenmiş Alüminyum Plakalarda Kontur Metodunun Uygulaması(2019) Mutlu, Mert; Şimşir, CanerSon zamanlarda popüler olan kontur metodu, herhangi bir parçanın enine kesitinden artık gerilmeleri ölçebilmektedir. Bu metot, diğer tekniklerde olduğu gibi herhangi bir tersinir hesaplamaya gerek duymadan 2 boyutlu gerilme haritasını verebilir. Kontur metodu ucuzdur, basittir ve birçok uygulama alanına sahiptir. Dahası, delik delme ve nötron kırınımı gibi tekniklere karşın ölçüm derinliği kontur metodu için kısıtlı değildir. Bu çalışma, soğuk haddelenmiş bir alüminyum plaka üzerinde kontur metodunun bir uygulamasını sunmaktadır. Bu tezde, kalıntı gerilmeleri kontur metodu yardımıyla belirlemek için iki adet AA 5083 numunesi kullanılmıştır. Numuneler, kıvılcımla malzeme işleme yöntemi ile ikiye kesilmiş ve daha sonra kesilen yüzeylerde bulunan konturlar odak değişimi tekniği kullanılarak optik yüzey ölçümü yapan bir makine tarafından ölçülmüştür. Elde edilen veriler MATLAB yazılımı kullanılarak işlemden geçirilmiştir. Veri işleme sonrasında ölçülen konturların tersleri sonlu elemanlar modeline uygulanmış ve kalıntı gerilmelerin iki boyutlu haritasına ulaşılmıştır. Elde edilen gerilme dağılımı profilleri, doğrulanması için dilme ve halka çekirdek yöntemlerinden elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmış ve dilme yöntemi ile iyi bir uyum sağlanmıştır. Ayrıca, kontur metodu ile elde edilen gerilme dağılım profili, soğuk haddeleme işleminden sonra beklenen gerilme yapısına uygun olmuştur. Sonuçlar halka çekirdek metodu ile karşılaştırıldığında bazı farklılıklar ortaya çıksa da gerilme profillerinin benzer bir eğilim gösterdiği gözlemlenmiştir.Master Thesis Ayrık Üretim Sistemlerinde Kestirimci Bakım için Akıllı Süreç Planlama Uygulaması(2022) Al-humaırı, Elaf Rıyadh Resen; Lotfısadıgh, Bahram; Amınbakhsh, SamanSıkı küresel pazar rekabeti ve sürekli değişen müşteri talepleri, üretim işletmelerini esnek üretim sistemlerine doğru itmektedir. Bu şekilde, süreç planlama ve çizelgeleme adımları üreticiler için gerçekten çok önemlidir. Özellikle hacim ve ürün tipi esnekliği olan esnek atölyelerde bu süreçler daha da kritik hale geliyor. 'Endüstri 4.0' adı verilen yeni bir sanayi devrimi, işletmelerin bu ezici rekabet baskısı ile yüzleşmelerini desteklemek ve süreç planlama ve çizelgeleme süreçlerinin verimliliğini artırmak için bilgisayar ve bilgi teknolojilerini üretim sistemleriyle entegre ederek yeni teknolojik olanaklar getiriyor. Etmen tabanlı sistemler, üretim sistemlerinin sanallaştırılması, siber-fiziksel katmanların oluşturulmasıyla sistem simülasyonu, dijital ikizler ve diğerleri gibi bu teknolojilerden bazıları literatürde çeşitli araştırmalarda çalışılmış ve geliştirilmiş olarak adlandırılabilir. Bu araştırmada, üretim alanının ontolojik modellemesi ve muhakeme kurallarının süreç planlama aşamasına bir çözüm olarak Lekin çizelgeleme programı ile entegre edilerek yeni bir metodoloji önerilmiştir. Bu tezde, önce talaşlı imalat işlemleri için geliştirilen ontoloji etki alanı modeli anlatılmış, daha sonra tasarlanarak eklenen muhakeme kuralları ve SPARQL sorguları detaylı olarak anlatılmıştır. Son olarak, Lekin programı yerleşik sezgisellerinden elde edilen çizelgeleme sonuçları açıklanmıştır.Master Thesis Ti-6al-4v Alaşımının Sıcak Şekillendirmesi için Süreç Haritasının Belirlenmesi(2018) Demirkol, Yasin; Şimşir, CanerTitanyum alaşımları, hafif ve mukavemetli olmalarının yanı sıra korozyona karşı dirençleri sebebiyle havacılık alanında, türbin bıçakları, gaz türbin ve motor parçaları, pervaneler gibi birçok parçanın imalatında kullanılmaktadır. Fakat, bu avantajlardan yararlanabilmek oda sıcaklığındaki düşük süneklikleri nedeniyle, titanyum alaşımlarının genellikle kendine özgü başka sıkıntıları olan yüksek sıcaklık hacimsel ve sac şekillendirme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Sıcak dövme işlemi bu bileşenlerin imalatı için en yaygın kullanılan yöntemdir. Titanyum sıcak dövme işlemi geleneksel çeliklerin dövme işlemine göre birçok sebepten dolayı daha karmaşıktır: Dövme sırasında oluşabilen akış kararsızlıkları, makro/mikro çatlaklara sebep olması, tane sınırlarında erime ve heterojen içyapı nedeniyle statik ve dinamik mukavemet kaybı, havayla etkileşimden dolayı alfa tabakası oluşumu en sık karşılaşılan problemlerdir. Bunlardan daha önemlisi titanyum dövme sırasında oluşan içyapı birçok çeliğin aksine dövme sonrası yapılan ısıl işlemde onarılamamaktadır. Bu nedenle titanyum dövme işlemi sırf bir şekillendirme işlemi olarak değil, ürüne 'özellik kazandırılan' bir termo-mekanik-metalurjik bir süreç olarak tasarlanmalıdır. Bu çalışmada, Ti-6Al-4V alaşımının sıcak kalıp dövme işleminin yukarıdaki belirtilen şartları sağlayacak şekilde tasarımı için gerekli olan malzeme verisi, deneysel yöntemlerle elde edilmiştir. Malzemenin plastik bölgedeki davranışını belirleyen malzeme yasası parametrelerini belirlemek için geniş yelpazede sıcaklık ve genleme 4 hızı kontrollü basma testleri gerçekleştirilmiştir. Hatasız, istenilen içyapıda dövme ürününün elde edilmesi için deformasyon miktarı ve hızlarını kısıtlayan 'Süreç Haritası' elde edilmiştir.