30 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 30
Article Görüntülerden Bilgi Elde Etmek İçin Görüntü Açıklama Çalışmalarının Sistematik Haritalandırma İncelemesi(2020) Sezen, Arda; Turhan, ÇiğdemÇeşitli görüntü türlerinden görüntü meta verilerini elde etmeyi, işlemeyi ve anlamlı sonuçlar çıkarmayı amaçlayan görüntü açıklaması kavramı, bilgi toplumunda görüntülerden bilgi edinme konusunda daha kritik hale gelmiştir. Bu konuda literatürde önerilen birçok yaklaşım vardır, ancak en uygun olanı seçmek kolay değildir. Bu çalışmada, görüntü açıklamalarındaki kilit yaklaşımlar, kapsamlı bir literatür taraması ve sistematik haritalama yoluyla incelenmiştir. Çalışmamızın yeniliği, literatürdeki görüntü açıklama çalışmalarını araştırmak, haritalamak ve analiz etmek ve seçilen çalışmaları sınıflandırmak, araştırma boşluklarını ortaya çıkarmak ve bu makalede sunulan araştırma soruları için görsel özet hazırlamak adına ilk denemeyi temsil etmesidir. Literatürde, ilgi alanını farklı açılardan araştırmak için sistematik haritalama yaklaşımı önerilmektedir. Bu amaçla, tespit edilen toplam 404 çalışma içerisinden 95 çalışma seçilmiştir. Alandaki literatürün incelenmesi, mevcut yöntemlerin / tekniklerin, araçların, metriklerin, süreçlerin veya diğer teknik yaklaşımların kendi başlarına eksiksiz bir çözüm üretmek için yeterli olmadığını göstermektedir. Önerilen teknikleri birleştirerek ve disiplinlerarası yaklaşımları dikkate alarak yeni çözümler üretmenin gerekliliği de önerilmiştir.Master Thesis Yapay Zeka Teknikleri Kullanılarak Bor Nitrür Kaplamalarının Modellenmesi(2025) Küçüköztaş, Korcan; Turhan, Çiğdem; Kaftanoğlu, BilginBor nitrür (BN), yüksek ısıl iletkenlik, düşük sürtünme katsayısı ve yüksek sertlik gibi mükemmel özelliklere sahip bir seramik malzemedir. Ancak, BN kaplamalarının Fiziksel Buhar Biriktirme (FBB) süreci ile Magnetron Saçtırma (MS) tekniği kullanılarak uygulanması, süreç parametreleri ile kaplama özellikleri arasındaki karmaşık etkileşimler nedeniyle zorludur. Bu tez, altı gelişmiş makine öğrenmesi tekniğinden yararlanan Yapay Zeka (YZ) tabanlı bir çerçeve kullanılarak BN kaplama sürecinin modellenmesi ve optimizasyonuna yönelik yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. Çelik numuneler, farklı kaplama parametreleri ile kaplanmış ve yüksek hassasiyetli ekipmanlarla karakterize edilmiştir. Verileri tanıyabilmek amacıyla, keşifsel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Üç farklı kaplama özelliğini tahmin etmek üzere altı farklı mimari kullanılarak makine öğrenmesi modelleri geliştirilmiş ve regresyon değerlendirme metrikleri ile karşılaştırılmıştır. Son olarak, en başarılı modeller, yeni veri setleri üzerinde tahminlerde bulunmak amacıyla kullanılmış ve sonuçlar görselleştirilmiştir. YZ tabanlı yaklaşım, karar verme süresini azaltarak istenilen özelliklere göre en uygun parametrelerinin belirlenmesini sağlamaktadır.Master Thesis Kablosuz Anlık Ağlarda Kara Delik Saldırısı Simulasyonu(2006) Dokurer, Semih; Erten, Murat; Turhan, ÇiğdemKablosuz Anlık Ag; herhangi bir ag alt yapısının olmadıgı yerlerde, sürekli ve düzensiz bir sekilde hareket eden bilgisayarların (veya terminallerin) kendi aralarında olusturdukları geçici bir agdır. Terminallerin birbirleri ile iletisim halinde olabilmeleri için veri paketlerini agdaki diger bir terminale yönlendirerek is birligi yapmaları gerekir. Bu sebeple terminaller yönlendirme protokollerini kullanarak hedef terminale bir yol bulurlar. Ancak kullanılan yönlendirme protokollerindeki güvenlik zafiyetlerinden dolayı kablosuz anlık aglar kötü niyetli terminallerin ataklarına açıktır. Bu saldırılardan bir tanesinde agdaki bütün veri paketlerini içine çekerek ag bütünlügüne karsı yapılan Kara Delik Saldırısıdır. Bu saldırı sonucu veri paketleri hedef terminale ulasamayacagı için agda veri kaybı olusacaktır. Kara Delik Saldırısını gerçeklestiren saldırganı saf dısı bırakmak için bir çok tespit ve savunma yöntemleri vardır. Kara Delik Saldırısını gerçeklestiren saldırganın etkilerini yok etmek için bir çok tespit ve savunma mekanizmaları bulunmaktadır. Bu tezde, Kara Delik Saldırısı çesitli kablosuz ag senaryolarında simüle edilip simülasyonda bir savunma sistemi bulunmaya çalısılmıstır. Anahtar Kelimeler: Kablosuz Anlık Ag, Kara Delik Saldırısı, Simülasyon, Güvenlik, Saldırı Tespit SistemleriArticle A Comprehensive Assessment Plan for Accreditation in Engineering Education: A Case Study in Turkey(International Journal of Engineering Education, 2015) Turhan, Çiğdem; Şengül, Gökhan; Koyuncu, MuratThis paper describes the procedure followed by Computer Engineering and Software Engineering programs at Atilim University, Ankara, Turkey, which led to the granting of five years of accreditation by MUDEK, the local accreditation body authorized by The European Network for Accreditation of Engineering Education (ENAEE) to award the EUR ACE label, and a full member signatory ofWashington Accord of International Engineering Alliance (IEA). It explains the organizational structure established for preparation, determination and measurement of the educational objectives, program outcomes, course outcomes, and the continuous improvement cycle carried out during the preparation period. The aim of the paper is to share methods and experiences which may be beneficial for the other programs that are intended for accreditation.Doctoral Thesis E-devlet Olgunluk Modeli için Özgün Bir Yaklaşım(2024) Okan, Aylin Akça; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, AliBu tez, e-devlet olgunluğunun yeni geliştirilen bir model olan Bütünsel e-Devlet Olgunluk Modeli (Holistic e-Government Maturity Model - HeGMM) aracılığıyla değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve sunmaktadır. Araştırma, mevcut e-devlet olgunluk modellerindeki önemli boşlukları, özellikle bunların esneklik eksikliğini, çok perspektifli ancak yetersiz yaklaşımları ve evrensel olarak uygulanabilir veya kolayca erişilemeyen göstergeleri ele almaktadır. Önerilen HeGMM, e-devlet girişimlerinin değerlendirilmesi için incelikli ve sağlam bir çerçeve sağlayarak teknolojik, sosyal, idari ve mali yönler de dahil olmak üzere birçok boyutu entegre etmektedir. ITU, Birleşmiş Milletler, OECD ve Dünya Bankası gibi uluslararası kurumların verilerinden yararlanan model, ülkelerdeki yerel ve merkezi yönetimlere uyarlanabilen kapsamlı ve objektif bir değerlendirme sağlamaktadır. Temel hedefler arasında, mevcut e-devlet modellerinin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek için sentezleme, güvenilir ve karşılaştırılabilir göstergeler geliştirme ve teknolojik ve yönetişim gelişmelerini içeren bir model formüle etmek yer almaktadır. Model, kapsamlı veri analizi ve endeksleri gibi yerleşik ölçütlerle karşılaştırma yoluyla doğrulanmaktadır. Araştırma, teknolojik yeniliklere ve gelişen yönetişim uygulamalarına ayak uydurmak için dinamik ve uyarlanabilir bir modelin öneminin altını çizmektedir. HeGMM böylelikle dijital çağda daha etkili, verimli ve kapsayıcı kamu hizmeti sunumuna katkıda bulunarak, e-devlet girişimlerini uygulamak veya geliştirmek isteyen hükümetler için bir referans noktası olmayı amaçlamaktadır.Master Thesis Türkçe Metinler Üzerinde Duygu Analizi(2023) Altınay, Gizem; Turhan, ÇiğdemGünümüz dünyasında veri miktarının ve çeşitliliğinin hızla artması veri sınıflandırmasını daha da önemli hale getirmiştir. Ancak Türkçe metinlerle yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkçe metinlerden duyguları tasnif etmek ve bu alanda daha önce yapılmış araştırmaları incelemektir. Aşağıdaki araştırma sorularına cevap aranmaktadır: Metinler üzerinde duygu analizi nasıl yapılır? Hangi duygu kategorileri tespit edilebilir? BERT modeli Türkçe'de nasıl performans gösteriyor? Bu çalışma, Google Colab platformunda Python dili ve BERT modeli kullanılarak geliştirilen program ile Türkçe metinlerde duygu analizi yapmayı amaçlamaktadır. Çalışmada sınıflandırılan duygular öfke, şaşkınlık, korku, mutluluk, sevgi ve üzüntüdür.Master Thesis İngilizce?den Türkçe?ye Senkronize Yapısal Sıra Ağaç Yapısı ile Örnek Tabanlı Otomatik Çeviri(2007) Öztürk, N. Deniz; Turhan, ÇiğdemÖrnek tabanlı otomatik çeviri sistemleri daha önce yapılmıs olan çevirileri kullanan bir bir sistemdir. Sistem çeviri yapmak için kaynak dil ile ona karsılık gelen hedef dil cümlelerinden olusan bilgi birikiminden faydalanılır. Sistem çeviri yapacagı yeni cümleyi hedef dilin bulundugu veritabanında bütün ya da parçalar halinde arayarak uygun bölümlerini ve ona karsılık gelen hedef dildeki sonuçlarını hafızaya alır. Daha sonra karsılık gelen parçaları uygun sekilde birlestirip hedef dil yapısına göre düzenler. Bu çalısmada veritatabanı olusturmak için yapısal agaç yapısını kullanmaktadır. Bu yapı birçok konuda esneklik saglamaktadır. Anahtar Sözcükler : Örnek Tabanlı Otomatik Çeviri, Otomatik Ögrenme, Senkronize Yapısal Sıra Agaç Yapısı.Doctoral Thesis Armonize mal tanımı ve kodlama sistemi için doğal dil işleme kullanarak ontoloji oluşturulması(2016) Fal, Funda Akgür; Turhan, ÇiğdemDünya Gümrük Örgütü (DGÖ) gümrük idarelerinin etkinliğini ve verimliliğini artırmayı hedef edinmiş hükümetler arası bir kuruluştur. DGÖ dış ticaret için ortak bir kod sistemi sağlamaktadır. Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi (Armonize Sistem-AS) diye adlandırılan bu sistem, 5000 farklı kod numarası içeren uluslararası bir ticari sınıflandırma sistemidir. Sistem uzman ya da uzman olmayan gümrük memurları ve ticaret yapmak isteyen insanlar tarafından kullanılmaktadır. Mevcut sistemin temel sorunu; AS kodu tespiti işlemlerinin ancak konu uzmanları tarafından yapılabilmesi ve uzamn olmayan kişilerce yapılamamasıdır. Ontolojiler semantik yapıyı gösteren güçlü araçlardır. Büyük ölçekli ontolojilerin yapılandırılması zor ve zaman alıcıdır. Doğal Dil İşleme (DDİ) kullanımı ontolojileri oluşturmak için etkili bir yoldur. Bu çalışmada, ana amaç AS kodları için Türkçe doğal dil işleme yapılarak ontoloji oluşturmaktır. Oluşturulan ontolojinin AS kodlarının tespit edilmesinde üç hayati fayda sağlaması beklenmektedir. Oluşturulan ontolojide AS kodları ürünlerin tariflerinden yola çıkarak tanımlanmış, böylece uzman olmayan kişilerin Türkçe kullanarak AS kodlarını tespit etmeleri sağlanmıştır. İkinci olarak, sistemi bir ontoloji üzerine kurmak ontolojilerin doğal yapıları sayesinde, ürünler ve aralarındaki ilişkilerin tanımlanmasıyla sistemin esneklik ve düşük maliyet ile çalışmasını sağlamaktadır. Son olarak, literatürde, Türk gümrüklerinde kullanılan böyle bir arama sistemi bulunmamaktadır. Bu tez, ontoloji oluşturma ve Türkçe dil işleme kullanarak aramada yeni bir bakış açısı sağlarken, oldukça kullanışlı yeni bir metod ve esnek bir arama sistemi yaklaşımı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ontoloji, Doğal Dil İşleme, Protégé, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama SistemMaster Thesis Türk Sosyal Medyası için Duygu Analizi: Twitter Üzerinden Bir Durum Çalışması(2016) Yurtalan, Gökhan; Koyuncu, Murat; Turhan, ÇiğdemDuygu Analizi bir yazarın ya da konuşmacının karşısındaki kişiye vermek istediği duyguyu pozitif, negatif ya da nötr cinsinden çözümlemeye çalışır. Çözümlenmeye çalışılan duygu, yazarın ya da konuşmacının yazılı metnini otomatik olarak sınıflandırdıktan sonra oluşur. İnternet ile birlikte sosyal medya sitelerinin aktif bir şekilde kullanılması sonucu, kişiler bir markaya, bir kişiye, bir siyasi partiye, bir ülkeye vb. karşı olan düşüncelerini kolayca ifade edebiliyor duruma gelmiştir. Böylece, yazarlar, sanatçılar, ürün sahipleri, parti yöneticileri sosyal medyada kendileri yada ürünleri hakkında neler konuşuluyor kolayca öğrenebilme fırsatı yakalamışlardır. Dolayısıyla, bu kadar aktif kullanılan ve günlük büyük miktarda veri oluşan bir platformda verilerin elle işlenmesi imkânsıza yakın bir hale gelmiştir ve duygu sınıflandırmasının önemi artmıştır. Son yıllarda İngilizce üzerinde yapılmış birçok başarılı çalışma vardır. Bu çalışmalarda, İngilizcenin gramer yapısına göre çıkarılmış duygu kutbunu belirleyen birçok kelime ve söz dizimi mevcuttur. Aynı şekilde, bu çalışmaların performansını test etmek için veri kümeleri de mevcuttur. Ancak, yapmış olduğumuz araştırma Türkçe üzerine yapılan çalışmaların İngilizce üzerine yapılan çalışmalara göre düşük bir performansa sahip olduğunu göstermektedir. Bunun sebebi Türkçe'den İngilizce'ye çevirilen veri kümeleri ve Türkçe gramer yapısının göz ardı edilmesi olabilir. Biz bu çalışmada, bir takım ek çalışmalar sonucu ortaya çıkardığımız Türkçe duygu kutbu kelimelerini kullanarak ve Türk dil bilimci ile çalışarak gramer yapısına uygun yeni bir yöntem geliştirdik. Twitter API ile anlık topladığımız veriyi bu yöntem ile analiz ediyoruz.Master Thesis Elektronik Tablo İşlevlerinin Otomatik Üretimi(2023) Tekin, Özge; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, AliElektronik tablo kullanımının artışıyla birlikte, bu tablolardaki işlevlerin sayısında da önemli bir artış yaşandı. Artan işlev sayısı, uzman kullanıcıların bile işlev yazarken zorluklarla karşılaşmasına yol açmaktadır. İşlevleri araştırıp kullanmanın zaman alıcı bir süreç olması, düz metin bilgi istemlerinden otomatik olarak işlev üretebilen yazılımlara olan talebin artmasına neden olmuştur. Ancak bu alandaki araştırma çabalarının halen yetersiz olması önemli bir boşluğu işaret etmektedir. Bu çalışma, Türkçe metinlerden otomatik olarak işlevler üreten ve tüm süreci otomatikleştirmek için Microsoft Excel'e entegre edilebilen bir yazılım önererek araştırma açığını gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya, kullanıcıların kısa ve öz istemler kullanarak kolayca tanımlayabilecekleri 26 fonksiyon seçilerek dahil edilmiştir. Bu işlevleri eşlemek için, anahtar-değer çiftleri biçiminde bir sözlük oluşturuldu; burada işlevler anahtarları ve her işlevin benzersiz anahtar sözcükleri de değerleri oluşturmaktadır. Her bir fonksiyon analiz edilip yapısal benzerlikler sergileyen fonksiyonlar sistematik olarak kümelendi, böylece ortak algoritmalar geliştirildi. Bu algoritmalar, bilgi istem metinlerinden bağımsız değişkenleri ayıklayabilmek için düzenli ifadeler kullanır ve işlev yapısını tamamlar. Sistemin değerlendirilmesi için 150 adet metin bilgi istemi ve bunlara karşılık gelen fonksiyonların bulunduğu bir veri seti oluşturulmuştur. Sistem veritabanındaki tüm istemlerle çalıştırıldığında, %94 başarı oranı vermektedir.
- «
- 1 (current)
- 2
- 3
- »