9 results
Search Results
Now showing 1 - 9 of 9
Master Thesis Elektronik Tablo İşlevlerinin Otomatik Üretimi(2023) Tekin, Özge; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, AliElektronik tablo kullanımının artışıyla birlikte, bu tablolardaki işlevlerin sayısında da önemli bir artış yaşandı. Artan işlev sayısı, uzman kullanıcıların bile işlev yazarken zorluklarla karşılaşmasına yol açmaktadır. İşlevleri araştırıp kullanmanın zaman alıcı bir süreç olması, düz metin bilgi istemlerinden otomatik olarak işlev üretebilen yazılımlara olan talebin artmasına neden olmuştur. Ancak bu alandaki araştırma çabalarının halen yetersiz olması önemli bir boşluğu işaret etmektedir. Bu çalışma, Türkçe metinlerden otomatik olarak işlevler üreten ve tüm süreci otomatikleştirmek için Microsoft Excel'e entegre edilebilen bir yazılım önererek araştırma açığını gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya, kullanıcıların kısa ve öz istemler kullanarak kolayca tanımlayabilecekleri 26 fonksiyon seçilerek dahil edilmiştir. Bu işlevleri eşlemek için, anahtar-değer çiftleri biçiminde bir sözlük oluşturuldu; burada işlevler anahtarları ve her işlevin benzersiz anahtar sözcükleri de değerleri oluşturmaktadır. Her bir fonksiyon analiz edilip yapısal benzerlikler sergileyen fonksiyonlar sistematik olarak kümelendi, böylece ortak algoritmalar geliştirildi. Bu algoritmalar, bilgi istem metinlerinden bağımsız değişkenleri ayıklayabilmek için düzenli ifadeler kullanır ve işlev yapısını tamamlar. Sistemin değerlendirilmesi için 150 adet metin bilgi istemi ve bunlara karşılık gelen fonksiyonların bulunduğu bir veri seti oluşturulmuştur. Sistem veritabanındaki tüm istemlerle çalıştırıldığında, %94 başarı oranı vermektedir.Master Thesis Yazılım Gereksinimlerinin Ontoloji Tabanlı Anlamsal Analizi(2023) Oğuz, Zeynep Yaren; Turhan, ÇiğdemGünümüzün hızla gelişen yazılım geliştirme ortamında, yüksek kaliteli yazılım ürünlerinin sunulması, büyük ölçüde etkin gereksinim analizine bağlıdır. Yazılım işlevsel gereksinimlerinin belirlenmesi, ve analiz edilmesi süreci, geliştirme aşamalarının paydaş beklentileri ile uyumlu olmasında çok önemli bir rol oynar. Bununla birlikte, modern yazılım sistemlerinin artan karmaşıklığı, gereksinim analizini çok daha zor ve karmaşık bir hale getirmiştir. Fonksiyonel gereksinimler son kullanıcıların geliştirilecek olan sistemden beklentileridir. Kullanıcı hikayeleri fonksiyonel gereksinimlerin, amacını, isterini ve kimin talepte bulunduğu bilgisini içeren doğal dil ile yazılmış açıklamasıdır. Bu ilişkisel cümleyi bir gereksinim olarak almak ve geliştirici için görevlere bölmek zorlayıcı bir süreç olabilir. Buna ek olarak gereksinimlerin önceliklendirilmesi ve bir öncelik sırasına konulması da verimli bir kaynak yönetimi için önemlidir. Gereksinim analizinin çok daha verimli bir şekilde yapılması için bir çok çalışma önerilmiştir. Fakat önerilen çalışmalar çoğunlukla İngilizce olan gereksinimlerin işlenmesi üzerinedir. Bu çalışmada Türkçe kullanıcı hikayelerinin, fonksiyonel gereksinim olarak ontoloji tabanlı bir sınıflandırılması sunulmuştur. Türkçe kullanıcı hikayeleri kelimeler arasındaki ilişkiler göz önüne alınarak kural-bazlı bir şekilde işlenmiştir ve gereksinimin amacı, istenen fonksiyon ve istemde bulunan aktör olmak üzere üç ana sınıfa ayrılmıştır. Buna ek olarak her bir gereksinim bir öncelik değeri alır. Veri kaynakları için bir semantik sorgulama dili olan SPARQL sorgusu kullanılarak bir öncelik sıralaması yapılmıştır ve temsili bir product backlog çıktı olarak sunulmuştur. Değerlendirmeler sonucunda, belirlenen şablonda yazılarak girdi olarak verilen kullanıcı hikayelerinin sınıflandırılması, ve öncelik bazlı iş listesine dahil edilmesi, kurulan gereksinim ontolojisinin başarı oranının hatırı sayılır bir düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu sebeple, Türkçe kullanıcı hikayelerinin sözcük ve söz öbeklerinin kural-bazlı ayrıştırılmış ögelerinin ontoloji sınıflarının birer örneği olabileceği ve bu sınıflar arasındaki anlamsal ilişkinin, bir product backlog çıktısı oluşturabileceği sonucuna varılmıştır.Master Thesis Türkçe Hedef-tabanlı Duygu Analizi(2020) Özkan, Deniz; Turhan, ÇiğdemÇoğu müşteri bir ürünü satın almayı düşündüklerinde, o ürünü daha önceden satın almış ve kullanmış diğer tüketicilerin inceleme ve yorumlarına güvenir. İnsanların fikir ve tercihlerini online platformlarda paylaşması yaygınlaştıkça, bu devasa bilgi kaynağı şirketlerin ürünleri hakkında geri bildirim alabilmeleri için çok değerli hale gelmiştir. Bu yüzden araştırmacılar, veri madenciliği ile duygulardan yararlı bilgileri ayrıştırmak gibi önemli bir amaç edinmişlerdir. Bu tezin hedefi, bir akıllı telefon hakkındaki Türkçe incelemelerin duygu sınıflarının belirlenmesi için doğal dil işleme kullanılarak; performans, fiyat ve kamera hedefleri bazında hedef-tabanlı duygu analizini gerçekleştirmektir. Kullanılan teknikler veri ön işlenmesi, açık ve kapalı özellik çıkarımı ve bunların ilgili hedeflere gruplanması, kelime ve kelime grupları seviyesinde sözlük tabanlı duygu analizidir. Sonuçlar, incelenen hedefler için en yüksek kesinlik, duyarlılık ve F1 ölçümü değerlerinin sırasıyla %93, %94 ve %93 olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar bizim çalışmamızın, diğer Türkçe hedef tabanlı duygu analizi çalışmalarıyla karşılaştırıldığında, kayda değer bir performansa sahip olduğunu ortaya çıkarıyor.Master Thesis Doğal Dil İşleme Kullanarak Türkçe Yazılım Gereksinimlerinden Sınıf Diyagramları Oluşturma(2021) Demir, Fatih; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, AliYazılım mühendisliğinde, gereksinimlerini karşılayacak bir yazılım tasarlamak zorlu bir görevdir. Bu zor görevde, yazılım mühendislerine yardımcı olması için, literatürde yazılım gereksinimlerinden otomatik olarak sınıf diyagramı üreten çokça sistem önerilmiştir. Fakat bu çalışmaların çoğu İngilizce yazılım gereksinimleri içindir ve Türkçe yazılım gereksinimleri için bu tür çalışmalar çok azdır. Bu çalışmada, Türkçe yazılım gereksinimlerinden otomatik olarak UML sınıf diyagramı üreten bir sistem önerilmiştir. Bu sistem, ilk olarak, doğal dil işleme araçlarını, özellikle de bağımlılık çözümleyici aracını kullanarak, yazılım gereksinimlerini çözümler. Sonra, bu çözümleme sonucu kural bazlı bir sistem tarafından işlenir ve sınıflar, sınıfların nitelik ve metotları ve sınıflar arası ilişkiler ayıklanır. Ayıklanan ögeler görselleştirme aracı ile sınıf diyagramına dönüştürülür. Sistemin başarım değerlendirmesi yapıldığında umut vadeden sonuçlar alınmıştır. Bundan dolayı da Türkçe yazılım gereksinimlerinden doğal dil işleme araçları, özellikle de bağımlılık çözümleyici, kullanılarak sınıf diyagramlarının üretilebileceği sonucuna varılmıştır.Doctoral Thesis Derin Öğrenme ve Anlamsal Ağ Teknolojilerini Kullanarak Görüntü Açıklaması(2021) Sezen, Arda; Turhan, Çiğdem; Şengül, GökhanBu tezde, görüntü açıklama alanında görüntü tanımı çıkarımını içeren bilişsel görev için hibrit bir çözüm önerilmektedir. Sinir Ağları ile ilgili önceki çalışmalar çoğunlukla doğru etiketleri seçmeye ve/veya bir resmi tasvir etmek için ilgili etiketlerin sayısını artırmaya odaklandı. Ancak, bir resmi tanımlamak için bir dizi ilgili etiket oluşturmak ve bu resmi cümleler yoluyla tasvir etmek yapısal, sözdizimsel ve anlamsal olarak tamamen farklı olgulardır. Bu çalışmada spor alanındaki görüntülerin kontrollü bir ortamda doğal dil tanımlarını oluşturan bir çerçeve sunulmaktadır. Yaklaşımımız, görüntülerin cümle açıklamalarını oluşturmak için Yapay Zeka ve Ontolojilerden yararlanmaktadır. Geliştirilen çerçeve, derin öğrenme modellerinin ve ontoloji sınıflarının örneklerinden türetilen hizalı açıklama sonuçlarının yeni bir kombinasyonunu sunmaktadır.Master Thesis Bulut Servis Sağlayıcılarının Değerlendirilmesi için Kullanıcı Güven Modeli(2017) İnceler, Deniz Koray; Bostan, Atila; Turhan, ÇiğdemBu tezde, bulut hizmet servisleri ve dağıtım modelleriyle çeşitli bulut servis sağlayıcılarının güven değerlendirmesi metrik geliştirmeye dalayalı olarak bulut bilişim ortamına olan güvenin bulut kullanıcıları açısından incelenmektedir. Bu tezde sunulan çözüm, güvenin değerlendirilmesinin hem teknik hem de teknik olmayan yaklaşımların birlikte işlev görmesi gerektiğini göstermek için her iki yaklaşımı da kapsayan yeni çözüm yaklaşımını değerlendirmektedir. Sonuç olarak, ölçek metrikleri ve alt bölümleri oluşturulmuş ve güvenin uzman bakış açısına yaklaşmak için anket verilerini temel alarak ince ayarlamalar ve düzenlemeler uygulanmıştır. Bu yöntem, ölçeğin metriklerini kullanarak bulut servis sağlayıcılarının güvenilirliğini değerlendirmektedir. Bu çalışma sonucunda geliştirilen metriğin güvenirlik testlerinde sonuç %95 olarak tespit edilmiştir. Bu güvenirlik test sonuçları, ölçeğin güven değerlendirmesinde yeterli güven seviyesinde kullanılabileceğine işaret etmektedir.Doctoral Thesis A Combined Approach of Clustering and Association Rule Mining for Customer Profiling in Video on Demand Services(2020) Güney, Sinem; Turhan, Çiğdem; Peker, SerhatGünümüzde IPTV (İnternet Protokol Televizyonu) hizmet sağlayıcıları, daha fazla gelir elde etmek için yaptıkları iş girişimlerinin bir parçası olarak VoD (İsteğe Bağlı Video) hizmetleri sunmaktadır. Bunu yapmak için müşteri davranışları ve beklentileri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekir. Kullanıcılarla ilgili bu tür bilgiler CRM (Müşteri İlişkileri Yönetimi) sistemlerinde saklanır. Bu çerçevede, bu çalışma VoD hizmetlerindeki müşterileri kümeleme ve dernek kuralı madenciliği teknikleri uygulayarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. LRFMP (Uzunluk, Yenilik, Frekans, Parasal ve Periyodiklik) modeli, müşteri davranışlarını bulmak için uygulanır ve k-küme algoritmaları kümelerin ve müşteri profillerinin belirlenmesini sağlar. Sonuç olarak, dört farklı müşteri grubu, 'tüketen ve en değerli', 'daha az tüketen ve daha az değerli', 'daha az tüketen ama sadık' ve 'ne sadık ne de değerli' olarak tanımlanır. Bu çalışma için önemli bir bilgi kaynağı, abonelerin içerik kategorisi ve kiralama tercihleriyle ilgili olarak içerik türü veya türüdür. Bu amaçla, müşterilerin potansiyel kiralarını tahmin etmek için ilişkilendirme kuralı algoritması (Apriori) kullanılır. Bu çalışmada, IPTV hizmet sağlayıcılarının hassas müşteri davranışlarına ve tercihlerine daha fazla ışık tutması için birleşik bir yaklaşım yararlı olacaktır, bu da müşteri memnuniyetini artırmak ve uzun vadede gelirleri artırmak için her bir abone kategorisi için daha hedefli pazarlama stratejileri oluşturulmasına izin verir.Doctoral Thesis Görme Engelli Hastalar için Akıllı Bir Hastane Navigasyon ve Rehberlik Sistemi(2016) Kahraman, Mustafa; Turhan, Çiğdem; Bostan, AtilaGörme engellilerin dolaşımının sağlanması ve iç mekanların karmaşıklığını öğrenmelerine gerek kalmadan topluma dahil olabilmeleri için karmaşık ortamlarda akıllı yönlendirme sistemleri kritiktir. Görünmez Gözler (Invisible Eyes) isimli sistemimiz, görme engelliler için akıllı rehberlik ve yönlendirme yapmaktadır. Sistem, bina içi yönlendirme için prosedürlerin ugulanmasının şart olduğu karmaşık ortam olarak hastaneleri hedeflemektedir. Kullanıcılar, kendileri için tasarımlanmış özel kullanıcı arayüzlerini kullanarak amaçlarını girebilmekte ve girdikleri amaçlar doğrultusunda da sistem hedef noktalarını hesaplamaktadır. Gezgin satıcı problemi adapte edilmiştir ve en uygun rota hesaplaması yapılarak kullanıcıya gerçek zamanlı yönlendirme komutları verilmektedir. Sistemi değerlendirmek için hastaneyi temsilen bir test ortamı hazırlanmıştır ve sonuçların da gösterdiği üzere akıllı amaç seçme ve hedef noktalarını belirleme mekanizması kullanıcılar tarafından kabul edilmiş ve etkili bulunmuştur.Doctoral Thesis Mobil Teknolojilerin Kullanılmasıyla Akıllı Bir Egzersiz Planlama ve Fiziksel Aktivite Tanıma Sistemi(2017) Kalem, Güler; Turhan, ÇiğdemMobil teknolojilerin kullanılmasıyla sağlık alanında akıllı rehberlik, kullanıcıların amaçları, demografik bilgileri ve sağlık durumlarına göre özel olarak tasarlanmış olan bireysel egzersiz planlarından fayda sağlamaları açısından önemli bir gelişmedir. Ayrıca, sistemin sürekli olarak fiziksel aktivitelerini izlemesiyle, kullanıcılar motive olurlar ve belirlenen günlük egzersizlerini tamamlamaya yönlendirilirler. Geliştirilen sistem, vaka tabanlı çıkarım ile kullanıcı için uygun olan kişiye özgü egzersiz programını belirler. Cep telefonunun ivmeölçer ve jiroskop özelliklerinin yardımıyla, kullanıcıların fiziksel aktiviteleri KNN (K-En Yakın Komşu) algoritması kullanılarak algılanır ve sınıflandırılır. Egzersizlerin kalan kısımları, kullanıcılar için belirlenen bireysel egzersiz rutinleri ve gerçekleştirilen aktivitelere dayanarak hesaplanır ve kullanıcıyı yönlendirmek ve teşvik etmek için mesaj olarak sunulur. Değerlendirme için, sistem kullanıcılar tarafından test edilmiş ve anket uygulanmıştır. Sonuçlar, tüm katılımcıların sistemin faydalı ve etkin olduğunu düşündüğünü göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Mobil teknoloji, sağlık hizmeti, sınıflandırma, aktivite tanıma, akıllı sistem, vaka tabanlı çıkarım, Çok Sınıflı SVM (Destek Vektör Makineleri), KNN (K-En Yakın Komşu), LDA (Doğrusal Diskriminant Analizi)