9 results
Search Results
Now showing 1 - 9 of 9
Article Türk Tipi Lüthercilik ve Türk Milliyetçiliği(2021) Gümüşel, GünseliBüyük Savaş’a giden yolda tüm dünyaya yayılan milliyetçilik etkisi Türkiye’de Cumhuriyet rejimine geçilmesinden sonra kendisini en çok modernleşme adımlarında hissettirir. Modern Türkiye’nin kurucusu Atatürk, çağdaşlaşma programında Türk diline dönüşü ve dinde reformu ilk sıralara almıştır. Belirlenen bu önceliklere uygun olarak Almanya’daki Reformasyon hareketinin lideri Martin Luther’in tarihsel yaratımları takip edilerek Atatürk ve Türk aydınları tarafından Türk tipi Lüthercilik oluşturulmuştur. Bu laik oluşumun ilk adımı olarak ise Kuran Türkçeye çevrilmiştir. Kuran’ın Türkçeye çevrilmesi dini bir etkiden çok siyasi bir etki bırakmıştır. Çalışmada Atatürk dönemi Türkiye’sinde, temelde Kuran’ın Türkçeye çevrilmesi ile başlatılan dinde reform ve çağdaşlaşma hareketinin sosyal ve siyasi boyutları tüm aşamalarıyla incelenecek ve Modern Türkiye’de kendisine bir yer edinen dinde ulusallaşmanın kökenleri anlaşılmaya çalışılacaktırArticle “KÂFİRLERİN CENNETİNDE” BİR OSMANLI SEFİRİ: YİRMİSEKİZ MEHMET ÇELEBİ(Herkese Bilim Teknoloji, 2017) Gümüşel, GünseliYazıldığı günlerde uyandırdığı yankıların bugüne kadar uzandığı bir seyahatname olma özelliği taşıyan Yirmisekiz Mehmet Çelebi’nin Seyahatnamesi yapıcı eleştirilere ve övgülere layık görülmüştür. Her ne kadar Paris gezisi boyunca değerli Türk diplomat adamının ağırbaşlılığından, engin hoşgörüsünden, beğendiği detayları takdirle karşılamasından ve kesinlikle kapılmadığı aşağılık duygusundan bahsedilse de 18. yüzyıl Osmanlısının içinde bulunduğu durum ile “dönüşüm” ismini yeni yeni kazanan istemli ya da istemsiz değişikliklerin yani uygun tabirle ihtilallerin algısı esere farklı bir perspektiften yaklaşmayı mümkün kılıyor.Article Characterizations of the Commutators Involving Idempotents in Certain Subrings of $m_{2}(\\mathbb{z})$(2023) Gümüşel, Günseli; Özdın, TufanIn this paper, we characterize the idempotency, cleanness, and unit-regularity of the commutator $[E_1, E_2]$ = $E_1E_2 − E_2E_1$ involving idempotents $E_1, E_2$ in certain subrings of $M_2(Z)$.Article ‘‘ESKİ VE YENİ ARASINDA’’ BİR OSMANLI PADİŞAHI: III. SELİM(Herkese Bilim Teknoloji, 2017) Gümüşel, Günseli“Bağ-ı âlem ıcre zâhirde safâdır saltanat Dikkat etsen mânevi kavgaya cardır saltanat Bu zamanın devletiyle kimse mağrur olmasın Kâm alırsa adl ile ol dem becâdır saltanat Kesbeder mi vuslatın bin yılda bir âşık ânın Meyleder kim görse ammâ bîvefadır saltanat Kıl tefekkür ey gönül çarhın hele devranını Ki safâ ise velev ekser cefâdır saltanat Bu Cihan'ın devletine eyleme hırs-ü tamâ Pek sakın İlhamî zira bîbekadır saltanat.” İlhami mahlasıyla birçok şiir yazıp, şarkı besteleyecek ruh inceliğine sahip bir padişah olmasının yanı sıra III. Selim, yukarıdaki manzumesinde saltanatın gelip geçici olduğunu anlatacak kadar alçakgönüllü ve gerçekçi bir yöneticiydi. Bu meziyetler birçok Osmanlı padişahı için geçerli sayılmazdı. III. Selim’in onlardan farklı düşünmesinin en önemli sebebi babasının ve amcasının eğitimine verdiği özel önemin yardımıyla kafes usulüne rağmen bilgili ve kültürlü bir şehzade olarak yetişmesiydi. Ayrıca Doğu ilgisine olan merakını beslerken Batı’ya olan ilgisini de kaybetmiyordu. Peki III. Selim ıslahatçılıkta yeni bir dönemin ağır kapılarını var gücüyle iterken, içinde barındırdığı asil duygular ve idealist beyninde ışıldayan edebi cümleler ona yardım edebilmiş miydi? Kısacası başarabilmiş miydi?Article $m_2 (z)$ Halkasının Belirli Alt Halkalarındaki Tek Kuvvetli ve Terslenir Düzenli Elemanlar(2023) Gümüşel, GünseliBir halkada, bir sıfır güçlü terslenir ve temiz ama nil-temiz olmayan bir eleman oluşturmanın basit ve doğrudan bir yolunu sunduk. Nil-temiz olmayan sıfır güçlü/terslenir-düzenli elemanların yeni örnekleri verilmiştir. Ayrıca, terslenir-düzenli olan iki eşkare/birim-düzenli elemanların çarpımları da incelenmiştir. $M_2 (Z)$ halkasının iki alt halkasında çalışmalar örneklendirilmiştir.Article BİZANS İSTANBUL’UNDAN LATİN ÜSSÜNE DÖNÜŞEN BAŞKENTİN HİKAYESİ: NIKETAS KHONIATES’İN GÖZÜNDEN IV. HAÇLI SEFERİ(2022) Gümüşel, GünseliHaçlı Seferleri XI. ve XII. yüzyıllar arasında Avrupalı Hıristiyanların bir araya gelerek, kendilerine göre kutsal olan yerleri Müslümanların elinden almak için düzenledikleri savaşlardır. Düzenlenen sekiz Haçlı Seferi arasında niyet ve sonucu açısından değerlendirildiğinde en kayda değer olanı IV. Haçlı Seferidir (1204). Bu seferin amacı teoride, Kudüs’ü Müslümanlardan geri almak ve kutsal topraklara kavuşmak iken asıl amaç Doğu-Batı ticaret yollarının ele geçirilmesiydi. Olayların aynı zamanda görgü tanığı olan Niketas, İstanbul’un Haçlılar tarafından zaptını ve yağmalanmasını büyük bir keder içinde ve canlı betimlemelerle anlatmıştır.Article Milli Mücadele Dönemi İstanbul ve Anadolu Mitinglerinde Türk Kadını Iı(2022) Gümüşel, GünseliSultanahmet Mitinginden sonra tedirgin olan İtilaf Devletleri bütün mitingleri yasakladı. Ancak konulan yasağa rağmen 28 Mayıs 1919 günü İzmir’de şehit edilen vatandaşlar için Sultanahmet Camiinde mevlit okutuldu. Bundan iki gün sonra ise “dua günü” adı altında Sultanahmet Meydanında başka bir miting daha düzenlendi. Polis bu mitinge Sultanahmet Camii duvarları içinde kalması şartıyla izin verdi. Toplantıda İsmail Hakkı Bey, Hoca Rasim Efendi, Hamdullah Suphi Bey, Milaslı Dr İsmail Hakkı Bey ve Darülfünun öğrencilerinden Şükufe Nihal Hanım hazır bulundular. Şükufe Nihal Hanım yaptığı konuşmada vatan sevgisini şu sözlerle dile getirerek olası tehlikelere de dikkati çekmiştir: “Ey Sevgili İstanbul, güzel vatanım, hastalıklı, talihsiz toprağım! Seni kaybetmek korkusunun ruhuma yaptığı derin zehirli acıyı bilmem bununla kaçıncı defadır duyuyorum…Aziz toprak, bilmiyordum ki; senin en asil çocukların böyle hicranınla ağlarken bütün alem de sana açgözlü, tamahkar gözlerini dikmiş, belki asırlardan beri seni bizden ayırmak için uğraşıyorlar…Ruhumuz o kadar sende, varlığımız o kadar sende ki aziz vatan, beşiğimiz sendin, mezarımız yine sen olacaksın!”Publication Alternatif Bir Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa Portresi(2023) Gümüşel, Günseli19. Yüzyıl Osmanlı modernleşmesi ifadesi genel anlamıyla hem gelenekselliği hem de bazen fazlasıyla temkinli bir geçmişi geride bırakmayı ifade eder. Bu ikiliğin en dikkat çekici tarafı II. Mahmud (1785-1839) döneminden itibaren eski ve yeninin Osmanlılara has şekliyle “birlikte” götürülmeye çalışılmasıydı. Bu çaba farklı bir açıdan enerji ve zaman kaybı algısı yaratıyor olsa da diğer yandan o zamanlarda yaşamış önemli kişilerin çabalarını güçlü bir farkındalık düzeyinde algılayışın yolunu açmaktadır. Yenilginin ve yenilenmenin kol kola yürüdüğü “imparatorluğun en uzun yüzyılı” her bakımdan geniş bir perspektiften yorumlanmaya ihtiyaç duyar. Bu geniş perspektif ise askeriyeyi, bürokrasiyi ve bilimi temel alır. Bu temellerin isminde birleştiği tarihi kişiliklerden en önemlilerinden birisi Vidinli Tevfik Bey’dir. Farklı zaman dilimlerinde ve görevlerde “Vidinli Tevfik Paşa, General Hüseyin Tevfik, Tevfik Paşa, Müşir (Mareşal) Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa” isimleriyle anılacak olan bu isim, Osmanlıların ünü dışarıya taşmış en önemli matematikçisidir. Uluslararası matematik camiasında ilk İngilizce cebir kitabının yazarı olarak kabul görür. Aynı zamanda askeri ve sivil bürokratik görevler üstlenmiştir. Bu görevleri icra ederken takındığı dürüst ve işini ciddiye alır tavrı göreve gittiği yabancı devletlerin temsilcileri tarafından yaşamında ve ölümünden sonra takdir edilirken; onun doğru bildiğini devletinin yararına uygulaması her zaman takdir görmediği gibi uzun vadede de görevinden azline giden sürecin domino etkisini oluşturmuştur. Çalışmamızda eldeki pek az kaynakla adeta birbirini tekrarlayan bir görünümde olan Matematik veTarih çalışmalarından farklı olarak Paşa’nın kişiliği, anılarda bıraktığı izler ve yararlılıkları birincil ve ikincil kaynaklar irdelenerek incelenecektir. Bir psikolojik analiz amacı gütmeyen çalışmamızda, Vidinli Tevfik’in içerde ve dışarda yarattığı etki ve çizdiği imajla birlikte onun kişiliğinde dönemin Osmanlı bilim ve devlet adamlarının modernleşme çabalarının anlaşılmasına çalışılacaktır. Böylece alanda çalışmaya hazırlanan araştırmacılar için gerçekçi bir portre oluşturulması ve gelecek çalışmaların yorumlayış temellerine fayda sağlanması hedeflenmektedir.Article Osmanlı Devletinde Eğitim Sistemi ve Eğitim Kurumları(2022) Gümüşel, GünseliHer toplum kendi yapısına, yaşayışına ve sosyal anlayışına uygun bir eğitim sistemi kurar. Bu nedenle Osmanlı eğitim sistemini ve son dönemde geldiği noktayı anlayabilmek için, öncelikle Osmanlı toplum ve eğitim yapısına genel olarak bakmak yararlı olacaktır.
