3 results
Search Results
Now showing 1 - 3 of 3
Master Thesis Bir haber çevirisi çalışması: Rusya-Ukrayna çatışması ile ilgili haberlerin Türkçe'ye çevrilmesi örneği(2023) Devecioğlu, Seniha; Aksoy, Nüzhet BerrinHabercilik dünyada ilk ortaya çıktığından bu yana giderek daha geniş alanları kapsayan, coğrafi ve kültürel olarak dünyanın her yerinden ve her katmandan insanın bilinçli veya bilinçsizce etkileşim içine girmesini sağlayan en temel olgudur. Günümüzde küreselleşme ve dijitalleşme sonucunda özellikle çevrimiçi medya organları sayesinde dünyanın en uzak noktasından bile haber alabilmekteyiz. Haberin kitleler üzerinde sahip olduğu çok büyük etki haber yazımı ve çevirisi konusunda pek çok kriteri ve süreç üzerinde etkisi olan pek çok faktörü beraberinde getirmiştir. Haberlerin farklı dillere çevrilmesinde ve hedef kitleye hitap eden bir metin ortaya çıkarılmasında kaynak metnin uğradığı değişimler karşılaştırmalı bir inceleme ve eleştiri için özellikle biçem, söylem ve kültür açısından önemli başlıklar oluşturmaktadır. Haber çevirisinin analizi, değerlendirilmesi veya eleştirisi için kapsamlı bir yöntemin bugüne kadar ortaya konmamış olması bu çalışmanın amacını belirlemiştir. Bu bağlamda iki önemli çeviri kuramcısı Raymond van den Broeck ve Margret Ammann'ın modelleri ele alınmış ve bunların birleştirilmesiyle oluşturulan çeviri eleştiri modeli ışığında geçtiğimiz yıldan bu yana dünya gündeminin büyük bölümünü işgal eden Rusya-Ukrayna çatışmasına ilişkin Türkçe ve İngilizce haberler incelenmiştir. Kuramcıların sunduğu adımlar, kaynak ve erek metinler arasındaki işlevin belirlenmesi, benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılması açısından benzer amaçlarına sahip olduğundan birbiriyle örtüşen adımlar birleştirilmiş ve çekirdek bir modele ulaşılmıştır. Her bir haber metni çifti çevirmenin tercihlerini ortaya çıkarmak için maddeler halinde analiz edilmiştir. Broeck ve Ammann bir çeviriyi doğru ya da yanlış olarak değerlendirmekten kaçınmaya çalıştıklarından, bu seçimlerin amacına ve sonucuna odaklanılmıştır. Değişiklikler, eklemeler, çıkarmalar, sesdizimsel ve sözdizimsel değişiklikler belirlenerek yorumlanmış ve sonuç olarak bu tercihlerin nedenleri belirlenmiştir.Master Thesis Nadine Gordimer'ın 'none To Accompany Me' Adlı Eseri ve Türkçe Çevirisinin Postkolonyal Tema ve Dil Bağlamında Karşılaştırmalı Çalışması(2020) Yağız, Elif Ceylan; Aksoy, Nüzhet BerrinBu çalışmanın amacı Nadine Gordimer'ın Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldıktan sonra yazdığı ilk romanı olan Yanımda Kimse Yok adlı eserinin Türkçeye çevirisini, biçem ve tema çerçevesinde incelemektir. Çalışmada Nadine Gordimer'ın tercih edilme sebebi, V. S. Naipaul, Chinua Achebe, Salman Rushdie gibi sömürgecilik sonrası dönemi ele alan birçok önemli yazarın dışında, Güney Afrikalı kadın bir yazarı incelemektir. Sömürgecilik sonrası dönemini yansıtan None To Accompany Me ve kitabın Türkçe çevirisi Yanımda Kimse Yok arasında çeviri üzerine yapılan bu nitel karşılaştırmada, koloni sonrası döneme ait temaların, dil ve biçemin hedef kültür olan Türkçe'ye aktarımının, Paul Bandia'nın üç katmanlı yaklaşımı ile incelenmesi uygun görülmüştür. Sömürge sonrası dönem eserlerinin dil, biçem ve içerdiği temalardan kaynaklı farklılıklarından ötürü, çevirmenin kullandığı çeviri stratejisi Paul Bandia'nın üç katmanlı çeviri yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Bu yaklaşımın ilk basamağı Vinay and Darbalnet'in çeviri metodları, ikinci ve üçüncü basamağı ise Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma yaklaşımı açısından analiz edilmiştir. Genel olarak bu çalışmanın amacı, sömürgecilik sonrası metinlere özel olan biçem ve tema özelliklerinin hedef kültüre çeviribilim bağlamında aktarımını incelemektir.Doctoral Thesis Fantazi ve Fantastiğin Biçemini Yeniden Yaratmak: Mervyn Peake'in Gormenghast Üçlemesinin Türkçe Çevirilerine Çoğuldizgesel Bir Yaklaşım(2016) Sarmaşık, Naile; Aksoy, Nüzhet BerrinBu tezin amacı, genel olarak fantastik yazın eserlerinde, özellikle Mervyn Peake'in Gormenghast üçlemesinin Türkçe çevirilerinde biçemin işlevi ve önemini ve hedef metinde nasıl yeniden yaratıldığını, bu süreçte çevirmenin hangi çeviri stratejilerini kullandığını çoğuldizgesel bir yaklaşımla saptamak ve incelemektir. Bu çalışmada, çeviride biçeminin aktarılmasında yazınsal çoğuldizgenin rolünü ortaya koymak amacıyla Türk yazın çoğuldizgesinde fantastik yazın türünün konumu Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı çerçevesinde belirlenmiş ve tanımlanmıştır. Toplanan veriler ışığında, fantastik yazın türünün Türk çeviri yazınında 1994 yılında başlayan macerasında Türk çeviri yazını çoğuldizgesinde ikincil bir konuma sahip olduğu saptanmıştır. Bu tezin sonucunda, Mervyn Peake'in Gormenghast üçlemesinden seçilen biçemsel örneklerin Türkçede yeniden yaratılması incelenmiş ve Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramında belirttiği üzere çevirmen Türk yazın çoğuldizgesi içinde fantastik tür çevirilerinde önceden kullanılan çeviri stratejilerini kullanmayı tercih ettiği için ortaya 'yeterli olmayan' bir çeviri çıktığı saptanmıştır. Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı metinsel bir inceleme yönteminden ziyade dizgesel ve kültürel bir inceleme yöntemi sunduğu için betimleme, ironi, aliterasyon gibi söz sanatları ve diğer dilsel özellikler içeren özgün eserin biçemsel özellikleri ve bu özelliklerin kaynak metindeki işlevleri ile kaynak kültür ve okuyucu açısından önemi ile hedef metinde biçemin yeniden yaratılıp yaratılmadığı ve biçemsel eşdeğerliğin sağlanıp sağlanamadığı Raymond Van den Broeck'in çeviri eleştiri yöntemi kullanılarak incelenmiştir.