Search Results

Now showing 1 - 10 of 20
  • Article
    Yapay Zekâ Benimsenmesi ile Marka Sermayesi Arasındaki Karşılıklı Etkileşim: Türkiye Üzerine Ampirik Bir İnceleme
    (2025) Tengilimoglu, Dilaver; Bas, Mehmet; Dikici, İlke
    Günümüzün dijitalleşen iş dünyasında, Yapay Zekâ (YZ) teknolojilerinin benimsenmesi, iç marka yönetimi açısından işletmeler için stratejik bir unsur haline gelmiştir. Bu araştırmanın amacı, çalışan algısı temelinde YZ Benimsenmesinin (YZB), Çalışan Temelli Marka Sermayesi (ÇTMS) üzerindeki etkisini incelemek ve bu iki değişken arasındaki karşılıklı ilişkiyi değerlendirmektir. Araştırma, nicel yönteme dayalı olarak nedensel (ilişkisel) tarama deseniyle yürütülmüştür. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen ve Türkiye’de YZ teknolojilerini aktif biçimde kullanan işletmelerde görev yapan 398 çalışandan çevrim içi anket yoluyla elde edilmiştir. Veri toplama aracında, Türkiye’de müşteri temelli geliştirilen marka sermayesi ölçeği çalışanlara uyarlanmış; uyarlamanın geçerliliği ön analiz ve pilot çalışmayla test edilmiştir. Analiz sürecinde IBM SPSS for Windows v.22’de faktör yapısı incelenmiş, ardından IBM SPSS AMOS v.24 ile yapısal eşitlik modellemesi gerçekleştirilerek model doğrulanmış ve test edilmiştir. Bulgular, YZB’nin ÇTMS’yi, ÇTMS’nin de YZB’yi anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini göstermiş; değişkenler arasında çift yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu etkiler, YZB için Kaynak Tabanlı Görüş ve Dinamik Yetenekler Kuramı; ÇTMS için ise Örgütsel Kimlik ve Sosyal Değişim Kuramı çerçevesinde açıklanmaktadır. Sonuçlar, YZ teknolojilerinin çalışan temelli marka değeri ve rekabet avantajı açısından kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır.
  • Article
    Analyzing the Performance of Convolutional Neural Networks and Transformer Models in Automated Bone Fracture Detection
    (Muş Alparslan Üniversitesi, 2024) Bingol, Ece; Demirel, Semih; Demirel, Semih; Urfalı, Ataberk; Urfalı, Ataberk; Bozkır, Ömer Faruk; Karatas, Hakan
    İnsan varlığı için hayati önem taşıyan iskelet ve kas sisteminin en önemli bileşeni kemiklerdir. Bir kemiğin kırılması belirli bir darbeden veya şiddetli bir geriye doğru hareketten kaynaklanabilir. Bu çalışmada, kemik kırığı tespiti, evrişimli sinir ağı (ESA) tabanlı modeller olan Faster R-CNN ve RetinaNet, ayrıca bir transformer tabanlı model olan DETR (Detection Transformer) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her model için farklı omurga ağları kullanılarak detaylı bir inceleme yapılmıştır. Bu çalışmanın birincil katkıları, CNN ve transformatör tasarımları arasındaki performans farklılıklarının yöntemsel bir değerlendirmesidir. 5145 görüntüden oluşan açık kaynaklı bir veri setinde eğitilen modeller, 750 test görüntüsünde test edilmiştir. Sonuçlara göre, RetinaNet/ResNet101 modeli diğer modellere göre daha üstün performans sergileyerek 0.901 mAP50 oranına ulaşmıştır. Elde edilen sonuçlar, eğitilen modellerin bilgisayar destekli tanı (BDT) sistemlerinde kullanılabilecek vaat edici sonuçlar sunmaktadır.
  • Article
    Gerçek Zamanlı Polip Tespiti: YOLOv5 ve YOLOv6'nın Hız ve Performans Analizi
    (2025) Demirel, Semih; Abdulkadir,; Karatas, Hakan; Çelikten, Azer; Bingol, Ece; Akpulat, Andac; Gültekin, İdris
    Kolorektal kanser, kolonoskopi sırasında gözden kaçan poliplerin bilgisayar destekli teşhis sistemi ile tespit edilmesiyle potansiyel olarak önlenebilir. Bu nedenle, endoskopi uzmanlarına yardımcı olmak amacıyla, polipleri gerçek zamanlı olarak tespit eden bir teşhis algoritması geliştirildi. Polip tespiti için you look only once v5 (yolov5) ve you look only once v6 (yolov6) modelleri kullanıldı. Açık kaynaklı verilere ek olarak, nesne tespiti modellerini eğitmek için yeni bir özel veri seti de kullanıldı. Sonuçlara göre, yolov5x ve yolov6l sırasıyla 0.896 ve 0.913 mean average precision 50 (mAP50) oranlarına ulaştı. Yolov5x ve yolov6l karşılaştırıldığında, yolov5x'in hassasiyet açısından daha iyi olduğu, yolov6l'nin ise duyarlılık açısından daha iyi olduğu sonucuna varıldı. Modeller diğer çalışmalardaki sonuçlarla karşılaştırıldığında, yolov5x 0.876 f1-skoru oranıyla diğer çalışmalardan daha iyi performans sergilerken, yolov6l 0.893 duyarlılık oranıyla diğer çalışmaları geride bıraktı.
  • Article
    4b Fmrı Tabanlı Alzheimer Hastalığının Ön Tespiti için 3b-capsnet ve Rnn Modellerinin Kullanılması
    (2024) İsmail, Ali; Dalveren, Gonca Gökçe Menekşe
    Alzheimer hastalığının (AH) ilerlemesinin erken tahmini, bilişsel gerilemenin daha etkili bir şekilde yavaşlatılmasına yardımcı olabilmektedir. Dinlenme durumu fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (dd-fMRG) kullanılarak otomatik AH tanısı için evrişimli sinir ağlarına (ESA) dayalı farklı yöntemlerin uygulanmasına yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalarda tanıtılan yöntemler iki büyük zorlukla karşılaşmaktadır. Birincisi, fMRG veri kümeleri küçük boyutta olduğundan aşırı uyum gözlemlenebilmektedir. İkincisi, fMRG oturumlarının 4 boyutlu (4B) bilgilerinin verimli bir şekilde modellenmesi gerekmektedir. Çalışmalardan bazıları, derin öğrenme yöntemlerini, 4B bilgiyi modellemek için fMRG verilerinden oluşturulan fonksiyonel bağlantı matrislerine veya ayrı 2B dilimler veya 3B hacimler olarak fMRG verilerine uygulamıştır. Ancak bu durumun her iki yöntem türünde de bilgi kaybına neden olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, AD tanısı için fMRG verilerinin uzay-zamansal (4B) bilgilerini modellemek amacıyla Kapsül ağı (CapsNet) ve tekrarlayan sinir ağını (RNN) temel alan yeni bir model önerilmektedir. Önerilen modelin etkinliğini değerlendirmek için deneyler yapılmıştır. Sonuçlara göre, önerilen modelin AH’na karşı normal kontrol (NK) ve geç hafif bilişsel bozukluk (GHBB) ile erken hafif bilişsel bozukluk (EHBB) sınıflandırma görevlerinde sırasıyla %94.5 ve %61.8 doğruluk elde edebildiği görülmüştür.
  • Article
    Neuron Modeling: Estimating the Parameters of a Neuron Model From Neural Spiking Data
    (Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2018) Doruk, Resat Ozgur; Doruk, Ozgur
    We present a modeling study aiming at the estimation of the parameters of a single neuron model from neural spiking data. The model receives a stimulus as input and provides the firing rate of the neuron as output. The neural spiking data will be obtained from point process simulation. The resultant data will be used in parameter estimation based on the inhomogeneous Poisson maximum likelihood method. The model will be stimulated by various forms of stimuli, which are modeled by a Fourier series (FS), exponential functions, and radial basis functions (RBFs). Tabulated results presenting cases with different sample sizes (# of repeated trials), stimulus component sizes (FS and RBF), amplitudes, and frequency ranges (FS) will be presented to validate the approach and provide a means of comparison. The results showed that regardless of the stimulus type, the most effective parameter on the estimation performance appears to be the sample size. In addition, the lowest variance of the estimates is obtained when a Fourier series stimulus is applied in the estimation.
  • Article
    Kamu Hastanelerinin Rol Sınıflandırmasında Veriye Dayalı Bir Yaklaşım: Türkiye’den Kanıtlar
    (2025) Küçük, Aziz; Bulut, Tevfik
    Hastane sınıflandırması, modern sağlık sistemlerinde kaynakların etkin kullanımı, sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve hastaların uygun bakım düzeyine yönlendirilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye’deki kamu hastanelerinin rol sınıflarını Rastgele Orman (Random Forest, RF) sınıflandırma algoritması kullanarak öngörmektir. Bu çalışma, Türkiye’de kamu hastanelerinin rol sınıflandırması üzerine doğrudan yürütülen ilk çalışmadır. Çalışmada, Türkiye genelinde sekiz farklı rol sınıfına ayrılmış 716 kamu hastanesine ait veriler analiz edilmiştir. İki farklı RF modeli (Model 1 ve Model 2) geliştirilmiş ve bu modeller genel doğruluk, Cohen’in Kappa katsayısı, eğri altı alan (AUC), F1 skoru ve dengelenmiş doğruluk gibi çeşitli performans göstergeleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan performans değerlendirmesinde, RF Model 2’nin Model 1’e kıyasla üstün sonuçlar verdiği görülmüştür. Model 2, Model 1’e kıyasla daha yüksek doğruluk (%96,82’ye karşı %95,82), daha iyi Kappa katsayısı (0,9612’ye karşı 0,9489) ve daha yüksek AUC değeri (0,9889’a karşı 0,9863) elde etmiştir. Bu nedenle, Türkiye’deki kamu hastanelerinin rol sınıflarının öngörülmesinde Model 2’nin kullanılması önerilmektedir. Önerilen yöntem, farklı ülkelerdeki hastanelerin sınıflandırılmasında da uyarlanabilir ve sağlık yöneticilerine stratejik planlama ve kaynak tahsisinde veri temelli destek sağlayabilir.
  • Article
    Citation - Scopus: 4
    University Librarians’ Perceptions Of Artificial Intelligence, Its Application Areas İn Libraries, And The Future;
    (University and Research Librarians Association (UNAK), 2024) Cuhadar, Sami; Gurdal, Gultekin; Erken, Mehmet; Mert, Selma; Gezer, Cagatay; Helvacıoğlu, Ece; Atli, Songül; Arus, Oya; Aslan, Özlem
    Günümüzde kütüphaneler, değişen teknoloji ve yeniliklerden etkilenen kurumlar arasında yer almaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin popüler hale gelmesi, kütüphane hizmetlerini de dönüştürmeye başlamıştır. Bu araştırmada, Türkiye’deki üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknoloji ve uygulamalarının gelişim sürecinde yapmış olduğu ve yapmayı planladığı düzenlemeleri tespit etmek ve ilgili döneme özel geliştirdikleri hizmetleri belirlemek amacıyla bir anket uygulanmıştır. Anket, Türkiye’deki 208 üniversite kütüphanesinden 111 üniversite kütüphanesi yöneticisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi ile üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknolojileri ve uygulamaları hakkındaki durumu, bilgi ve farkındalık düzeyleri belirlenmiş, eksik ve zayıf yönlerin geliştirilmesine yönelik önlemler ve öneriler sunulmuştur. İlgili araştırma, yapay zeka konusunda Türkiye’de üniversite kütüphanesi yöneticilerinden görüş ve öneri alarak gerçekleştirilen ilk ve en kapsamlı çalışmadır. Araştırma bulguları, üniversite kütüphanelerinin ChatGPT, Gemini, Grammarly vb. yapay zeka uygulamalarını belirli düzeyde kullandıklarını ancak yapay zeka ile ilgili kurumsal politika geliştirme, personele yetkinlik kazandırma ve planlama konularında ihtiyaçlarının olduğunu ortaya çıkarmıştır.
  • Article
    Citation - WoS: 7
    Citation - Scopus: 10
    Comparison of Three Different Learning Methods of Multilayer Perceptron Neural Network for Wind Speed Forecasting
    (Gazi Univ, 2021) Bulut, Mehmet; Tora, Hakan; Buaisha, Dr.magdi; Buaisha, Magdi
    In the world, electric power is the highest need for high prosperity and comfortable living standards. The security of energy supply is an essential concept in national energy management. Therefore, ensuring the security of electricity supply requires accurate estimates of electricity demand. The share of electricity generation from renewables is significantly growing in the world. This kind of energy types are dependent on weather conditions as the wind and solar energies. There are two vital requirements to locate and measure specific systems to utilize wind power: modelling and forecasting of the wind velocity. To this end, using only 4 years of measured meteorological data, the present research attempts to estimate the related speed of wind within the Libyan Mediterranean coast with the help of ANN (artificial neural networking) with three different learning algorithms, which are Levenberg-Marquardt, Bayesian Regularization and Scaled Conjugate Gradient. Conclusions reached in this study show that wind speed can be estimated within acceptable limits using a limited set of meteorological data. In the results obtained, it was seen that the SCG algorithm gave better results in tests in this study with less data.
  • Article
    Citation - Scopus: 10
    Modeling of Daily Groundwater Level Using Deep Learning Neural Networks
    (Murat Yakar, 2023) Othman, Mohammed Moatasem Othman
    Groundwater is an essential water source, becoming more vital due to shortages in available surface water resources. Hence, monitoring groundwater levels can show the amount of water available to extract and use for various purposes. However, the groundwater system is naturally complex, and we need models to simulate it. Therefore, we employed a deep learning model called CNN-biLSTM neural networks for modeling groundwater, and the data was obtained from USGS. The data included daily groundwater levels from 2002 to 2021, and the data was divided into 95% for training and 5% for testing. Besides, three deep CNN-biLSTM models were employed using three different algorithms (SGDM, ADAM, and RMSprop(. Also, Bayesian optimization was used to optimize parameters such as the number of biLSTM layers and the number of biLSTM units. The model's performance was based on Spearman's Rank-Order Correlation (r), and the model with SGDM showed the best results compared to other models in this study. Finally, the CNN model with LSTM can simulate time series data effectively.
  • Article
    Güvenlik Sistemleri için Silah ve Bıçak Tanıma
    (2021) Işık, Şahin; Özkan, Şerif Ercan; Kurt, Zuhal
    Bu çalışma, halka açık yerlerde güvenlik sorunlarının üstesinden gelmek için etkili ve yenilikçi bir çözüm sunmaktadır. Alternatif bir video gözetim sistemi olarak, önerilen yöntem videolardan silah ve bıçak nesnelerini gerçek zamanlı olarak algılar ve yerelleştirir. Evrişimsel Sinir Ağı tabanlı nesne algılama ile bağlantılı olarak, en yüksek performansa sahip silah ve bıçak nesnelerini tespit etmek için Hızlı-Bölgesel Tabanlı Evrişimsel Sinir Ağı yapısı uygulanmıştır. Test görüntüleri üzerinde simülasyon gerçekleştirdikten sonra, geliştirilen sistemin F1-skor performansı yaklaşık %70 tanıma oranı olarak elde edilmiştir. Eğitilen Faster R-CNN modeli, uçak, otobüs durağı, stadyum ve güvenliğin önemli bir faktör olduğu kamu taşıtları da dâhil olmak üzere farklı halka açık yerler için kullanılabilir. Ayrıca, geliştirilen yöntem, tehlikeli nesnelerin raporlanması ve bu tür nesnelerin neden olduğu risklerin en aza indirilmesi açısından yerel gözetim sistemine gömülebilir.