Search Results

Now showing 1 - 10 of 12
  • Master Thesis
    Borsa İstanbul'da Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilirlik Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
    (2021) Çelik, Hilal; Akbal, Gülserim Özcan
    BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nin diğer pay endeksleriyle arasında bir fark olup olmadığı analiz edilmiştir. Bu analiz için Sürdürülebilirlik Endeksi ile BİST 100 Endeksi karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda BİST Sürdürülebilirlik Endeksi ile BİST 100 Endeksi arasında endeks fiyatları açısından bir fark olmadığı ve BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nin günlük fiyatlarının BİST 100 Endeksi fiyatlarına göre daha yüksek bir düzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler Sürdürülebilirlik, Çevresel Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik Endeksi, Ulusal Endeks, BİST 100 Endeksi.
  • Master Thesis
    Kripto Paraların, Fiat Para Fonksiyonları Üzerine Bir Değerlendirme
    (2022) İşler, Zeynep; Ekinci, Mehmet Fatih
    Blok zincir teknolojisi günümüzün en çarpıcı yeniliklerinden biridir. Kriptografi ve bilgisayar biliminin önemli konseptlerinin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan bu sistem, ödeme sistemleri başta olmak üzere birçok iş dalında çok önemli alternatif seçenekler oluşturabilecek bir altyapı sunmaktadır. Sıklıkla duyulan kripto para birimi Bitcoin'e ilaveten, Bitcoin ile ilişkili olan ancak kendi bağımsız piyasa döngüleri de olan alternatif kripto para birimleri de vardır. Geleneksel finansal uygulamalar hala geçerli olsa da geleceğin ekonomisi olma potansiyeline sahip kripto para birimlerinin de kendi dinamikleriyle anlaşılması gereklidir. Bu çalışmanın amacı kripto paraların itibari paranın fonksiyonlarını yerine getirebilecek pozisyonda olup olmadığını incelemektir. Çalışmada; Bitcoin'in varlık olarak özellikleri incelenmektedir. Bir yatırım aracı diğer yatırım araçları ile hiçbir korelasyona sahip değilse ya da negatif bir korelasyona sahip ise bu aracın çeşitlendirme özelliği bulunmaktadır. Çalışmada incelenen dönemde E-7 ve G-7 ülkeleri borsa getirileri ile Bitcoin getirileri arasında sıfıra yakın düşük korelasyon tespit edilmiş olup, bu bulgu Bitcoin'in bir çeşitlendirme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
  • Master Thesis
    Ekonomik Büyüme ve Savunma Harcamalarının Doğrusal Olmayan Birim Kök Testleriyle Analizi: Geçmişten Günümüze Bir Bakış
    (2024) Altundaş, Kübra Ceren; Çelik, Eşref Uğur
    Kamu harcamaları içinde önemli bir kalem olan savunma harcamaları ülkelerin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının (GSYH) önemli bir oranına sahip olduğu bilinmektedir. Savunma harcamalarını ise günümüz koşullarında etkileyen ve değiştiren birçok etken bulunmaktadır. Sosyal etkenlerden teknolojik gelişmelere kadar çeşitlilik arz eden bu değişkenler, Toplam Faktör Verimliliği vasıtasıyla GSYH'yi etkilediği ortaya çıkmıştır. Etkileme sonucunda ise ele alınan ülkelerin savunma harcamasının ABD savunma harcaması ortalamasına yakınsaması durumunda, bu ülkelerin GSYH'sinin de ABD GSYH'sine yakınsadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada ele alınan 83 ülkenin, Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) (Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü)' ve 'The World Bank (WB) (Dünya Bankası)' sitesinden elde edilen 1961-2022 yılları arasındaki yıllık verileri ile analizler gerçekleştirilmiş olup, ülkelerin yakınsama ve ıraksama durumları incelenmiştir. Kullanılan verilerin doğrusal olmaması üzerine, doğrusal olmayan birim kök testlerinden olan LNV testi, KSS testi ve Sollis testlerinin yanısıra Omay testi, SOR testi ve CEO testine yer verilerek yapılan çalışmanın sonucunda 6 ülke hariç ele alınan ülkelerin savunma harcamalarının ABD savunma harcamalarına yakınsadığını; savunma harcamalarının yakınsadığı ülkelerde ise GSYH'nın da yakınsadığı sonucuna ulaşılmıştır.
  • Master Thesis
    Türkiye'de Tüketici Fiyat Endeksi ve Döviz Kuru Arasındaki Geçişkenlik Etkisi
    (2021) Han, Şeyma; Ekinci, Mehmet Fatih
    Bu çalışmada, Türkiye için döviz kuru ve fiyatlar arasındaki ilişki 1988-2019 döneminde aylık veriler kullanılarak TÜFE ve sektörel fiyat endeksleri için analiz edilmiştir. Türkiye'deki politika uygulamalarında gözlemlenen değşiklikler dikkate alınarak döviz kuru geçişkenliği 1988-2002 ve 2003-2019 dönemleri için karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analiz için metot olarak Vektör Otoregresyon Analizi (VAR) yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, 1988-2002 döneminde döviz kuru geçişkenliği yaklaşık yüzde 42 iken 2003-2019 döneminde yaklaşık yüzde 15 oranında gerçekleşmektedir. Sektörel endekslere bakıldığında; 1988-2002 döneminde 'Ulaştırma', 'Ev eşyası ile ilgili harcamalar' ve 'Gıdalar genel endeksi'nin, 2003-2019 döneminde 'Eğlence ve kültür', 'Ulaştırma', 'Gıda ve alkolsüz içecekler' ve 'Ev eşyaları' sektörel fiyat endekslerinde döviz kuru geçişkenliğinin yüksek olduğu saptanmıştır. Türkiye için dalgalı kur rejimine geçilmesiyle son dönemlerde geçişkenliğin azalma eğiliminde olduğu görülmektedir.
  • Master Thesis
    Zaman Serilerinde Yapısal Kırılma Testlerinin Simülasyon Yöntemi ile Karşılaştırılması
    (2021) Çamalan, Özge; Omay, Tolga
    Bir zaman serisinde örneklem boyunca eğim katsayıları, sabit terim ve trend her zaman istikrarlı değildir, politika değişimleri, krizlerden, savaşlardan kaynaklı kalıcı değişimler (yapısal kırılmalar) meydana gelebilir. Yapısal kırılmaları dikkate almadan yapılan regresyon sonuçları gerçek değerleri yansıtmayabilir. Bu çerçevede yapısal kırılmanın doğru tespit edilmesi önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, zaman serileri verilerinde yapısal kırılmanın tarihini belirleyen testlerin performansları karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda öncelikle yapısal kırılma kavramı açıklanmış, birim kök problemi ile arasındaki etkileşimden bahsedilerek hangi sorunlara yol açtığı ve yapısal kırılma tespitinde sıklıkla kullanılan yöntemler tanımlanmıştır. Daha sonra yapısal kırılma tarihini tespit eden ve sıklıkla kullanılan testlerin teorik açıklamaları verilmiştir. Bu testlerin performansı; değişen varyans, birim kök gibi problemleri içermeyen basit bir seri yaratılarak kırılmanın konumu ve kırılma katsayısı bağlamında simülasyon çalışması ile değerlendirilmiştir. Simülasyon sonuçları, yapısal kırılmanın tarihini belirleyen bazı testlerin performansının incelenen tüm durumlar için zayıf olduğunu bazı testlerin ise kırılmanın konumuna, kırılma büyüklüğüne bağlı karşı hassas olduğunu göstermiştir. Çalışmada Türkiye reel döviz kuru serisinin yapısal kırılmaları belirlenerek Kapetanios (2005) testinin iyi performans sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu görgül uygulama ve simülasyon sonuçları beraber değerlendirildiğinde Kapetanios testinin gücü veri yapısına bağlı değişmemektedir.
  • Master Thesis
    Türkiye'de Para Politikasının Ülke Riskliliği Üzerine Etkisi
    (2021) Badem, Pelin Uzuner; Özcan, Gülserim
    Özellikle son dönemde para politikası duyurularının piyasadaki hareketleri sadece akademisyenler ve politika yapıcılar için önem taşımıyor ayrıca piyasa oyuncuları için de önem arz ediyor. Türkiye'de makroekonomik göstergelerin oynaklığının yüksek olması yatırımcıların ve risk analizcilerin bu göstergeleri takip etmesine neden olmaktadır. Bu doğrultuda para politikasının ülke riskliliğine katkı verip vermediğini anlamak önemlidir. Bu çalışmada, 2014-2019 yılları arasında para politikası duyurularının ülke risk primi üzerine etkisi olay çalışması yöntemi kullanılarak analiz edilmektedir. Yapılan çalışmalara göre, para politikası duyurularının piyasayı etkileyen kısmı piyasa tarafından öngörülmeyen yani para politikasının sürpriz kısmıdır. Bu nedenle para politikası duyurularının piyasa tarafından öngörülmeyen kısmı analize konu olacaktır. Bu doğrultuda para politikası sürprizi üç ayrı şekilde hesaplanırken, ülke risk primi göstergesi olarak Kredi Risk Primi (CDS/Credit Default Risk) seçilmektedir. Yapılan analizde, 2016 yılı dönüm noktası olarak seçilmektedir. 2016 öncesi ve sonrası olarak karşılaştırma yapılmakta olan bu yılın seçilme nedeni çalışmada konusu geçen makroekonomik göstergelerin oynaklığının o yıldan sonra artmasıdır. Analize göre, 2016 öncesi dönemde para politikası sürprizinin CDS üzerinde etkili olduğu fakat 2016 sonrası dönem için sonuçların anlamsız olduğu gösterilmektedir. Analizden yola çıkılarak para politikasının ülke riskliliği için bir gösterge niteliği olma özelliğini kaybettiği sonucuna varılabilir. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır; birinci kısımda yapılan analizleri anlamak ve beklentileri öngörmek adına Türkiye ile ilgili siyasi ve ekonomik bilgiler değerlendirilmektedir. Daha sonra çalışmaya ilişkin benzer çalışmalar ve çalışmada kullanılan veriler ayrı başlıklar altında verilmektedir. Çalışmanın ikinci kısmında kullanılan yönteme ve bilimsel analizlere yer verilmekte ve gelecek çalışmalara öneriler sunulmaktadır. Analiz detaylandırıldığında, 2016 öncesi dönem için para politikası duyuruları için para politikası şoklarının aritmetik ortalamalarından sapması alınmakta ve bu standart sapmalar 6 günlük pencerede analiz edilmektedir. Yapılan analizde, olay çalışması yöntemi kapsamında, pencerelerin uzunluğu arttıkça bağımlı değişkeni etkileyen başka değişkenlerin regresyona dahil olması ve böylece regresyonun anlamlılığını kaybettiği sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Para Politikası Sürprizi, Kredi Risk Primi, Olay Çalışması
  • Master Thesis
    Bireysel Emeklilik Sisteminin Yurtiçi Tasarruflara Etkisi
    (2024) Bulut, Ozan Arslan; Saygılı, Hülya
    Ekonomik büyüme ve kalkınmanın finansmanında sermaye kıtlığı çeken gelişmekte olan ülkelerinin ekonomik büyümelerini sürekli ve sürdürülebilir hale getirmek için yurtiçi tasarruf oranlarını artırması gerekmektedir. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), bu çerçevede kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak ortaya çıkmış ve yurtiçi tasarruflarını artırmak isteyen gelişmekte olan ülkeler BES ekonomik politikalarının bir parçası olarak benimsemişlerdir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de 2003 yılında uygulanmaya başlanan BES'nin 2003Q3-2024Q1 yılları arası gelişmelerini ve yurtiçi tasarruf oranları üzerindeki uzun dönem etkisini incelemektir. BES'de, ulusal tasarrufa etkisinin yetersiz olduğu düşünülerek dönem içerisinde değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede çalışmanın esas motivasyonu yapılan BES düzenlemelerindeki değişiklikler sonrası ulusal tasarruf-BES arasındaki uzun dönem ilişkisindeki değişimi tespit etmektir. Sonuçlar BES'inin yurtiçi tasarruflar üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu fakat son dönemlerde bu etkinin zayıfladığı yönündedir.
  • Master Thesis
    Türkiye'de Yoksulluğu Belirleyen Faktörlerin Panel Veri Yöntemi ile Analizi ve Mikrokredi Uygulamaları
    (2021) Kılıçoğlu, Nurdan; Ekinci, Mehmet Fatih
    Çalışmanın temel amacı, Türkiye'de yoksulluğun belirleyicilerini ve mikrokredi uygulamalarının yoksulluk üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Yoksulluk sözcüğü, yeterli düzeyde gelire sahip olmayan bireylerin ihtiyaç duydukları temel ihtiyaçları karşılayamaması halinde içinde bulundukları maddi durumu ifade etmek için kullanılmaktadır. Çalışmada yapılan literatür araştırması sonucunda yoksulluğun belirleyicisi olarak elde edilen değişkenler panel veri yöntemi ile analiz edilmiş olup, veriler ise TÜİK veri tabanından temin edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları, yoksulluk ile bağımlı nüfus arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Yoksulluk ile mikrokredi arasındaki ilişki göz önüne alındığında ise bu çalışmanın bulguları, yoksulluğu yüzde 1 oranında azaltmak için kişi başına düşen mikrokredi miktarının 599 TL arttırılması gerektiğini göstermektedir.
  • Master Thesis
    Türkiye'de Sektörel İhracat Dinamiklerinin Yeniden Değerlendirilmesi: Panel Eşbütünleşme Analizi
    (2023) Özen, Şevval; Saygılı, Hülya
    Bu çalışmanın amacı, birim işgücü maliyetleri ve bunun bileşenlerinin sektörel ihracat üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmadaki veri seti hem zaman hem de kesitsel boyutu içeren panel veri setinden oluşmaktadır. Panel veri seti Uluslararası Standart Sanayi Sınıflandırması, diğer bir adıyla 'The International Standard Industrial Classification (ISIC)' altında sıralanmış 18 imalat sanayii sektörünü kapsamaktadır. Daha önce Saygılı (2010) 1995Ç1–2006Ç2 dönemi verilerini kullanarak konuyu incelemiştir. Bu çalışma 2013Ç1-2021Ç4 dönemi verileri ile çalışmanın analizlerini ve bulgularını yeniden değerlendirmektedir. Değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkisi Pedroni eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir ve daha sonra Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) ile uzun dönem katsayılarına ulaşılmıştır. Pedroni eşbütünleşme analizi sonuçları, sektörel ihracat ile birim işgücü maliyetleri ve hatta bileşenleri arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi olduğuna; FMOLS sonuçları ise ihracat ile birim işgücü maliyetleri arasındaki uzun dönem ilişkinin pozitif yönlü ancak Türk lirası ile negatif yönlü olduğuna işaret etmiştir. Saygılı (2010) sonuçları ile kıyaslandığında katsayı büyüklüklerinin zaman içerisinde ciddi değişiklikler gösterdiği ve sektörel ihracatın maliyet unsurlarına daha az duyarlı hale geldiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sektörel Analiz, Birim İşgücü Maliyetleri, Panel Eşbütünleşme, İhracat Performansı, FMOLS
  • Master Thesis
    Yabancı Öğrencilerin Türkiye'yi Tercih Etme Nedenleri, Gelecekle İlgili Kariyer Beklentileri ve Göç Niyetleri Üzerine Nitel Bir Çalışma
    (2020) Çermik, Emine Özden; Güngör, Nil Demet
    Yükseköğretimin uluslararasılaşmasında uluslararası öğrenci hareketliliği önemli bir rol oynamaktadır. Geçmişte bu hareketlilik ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere doğru gerçekleşmekteydi. 1990'lı yıllardan itibaren, orta gelirli gelişmekte olan ülkeler yabancı öğrenci hareketliliğinde yeni bölgesel çekim merkezleri olarak giderek önem kazanmaya başladı. Türkiye'nin de son yıllarda yabancı öğrenci sayılarında yaşadığı önemli artışlar nedeniyle bölgesel çekim merkezlerinden biri olma yolunda ilerlediği görülmektedir. Çalışma, Türkiye'de eğitim göre yabancı öğrencilerin Türkiye'yi bir uluslararası eğitim merkezi olarak nasıl değerlendirdiklerini, eğitimlerini tamamladıklarında ne tür kariyer beklentilerine sahip olduklarını ve Türkiye'yi bir geçiş ülkesi olarak mı yoksa kalıcı bir göç lokasyonu olarak mı düşündüklerini incelemektedir. Bu amaçla, Türkiye'de eğitim gören yabancı öğrencilerin Türkiye'yi seçme nedenleri, eğitim süreciyle ilgili düşünceleri, ileriye dönük kariyer ve yaşam hedefleriyle beraber göç niyetleri hakkında bilgi toplanılmıştır. Veri toplamada derinlemesine incelemeye olanak sağlayan nitel bir veri toplama tekniği olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniği tercih edilmiştir. Çalışmanın evreni Ankara'daki üniversitelerle sınırlı tutulmuştur. Öğrenci seçimi cinsiyet, disiplin, öğrenim düzeyi, ülke ve yaşam koşulları açısından yeterli örnek çeşitliliğini sağlamanın bir yolu olan ölçüt örneklemesine dayanmaktadır. İki vakıf ve iki devlet üniversitesi olmak üzere, Ankara'da bulunan dört farklı üniversitede lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinde eğitim gören 15 uluslararası öğrenciyle yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular, öğrencilerin üniversite ve bölüm seçimlerinde oldukça bilinçli olduklarını göstermektedir. Türkiye'yi tercih ederken dil, din, köken, kültürel ve coğrafi yakınlığın yanı sıra, arkadaş ve akraba tavsiyesi, ülkelerinde yaşadıkları siyasi istikrarsızlık, Türkiye'ye hissettikleri manevi duygular, Türk eğitim kurumları ile temas ve Türk eğitimcilerin önerileri önemli temalar olarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de öğrenim gördükleri sırada gözlemledikleri veya bizzat yaşamış oldukları ayrımcılık ile Türkiye'deki ekonomik istikrarsızlık katılımcıların yaşam ve eğitim memnuniyetlerini olumsuz etkilemiştir. Öte yandan, eğitim kalitesi ve potansiyel kariyer fırsatları öğrencilerin memnuniyetlerini olumlu etkileyen etkenler olarak ön plâna çıkmaktadır. Öğrencilerin mezuniyet sonrası gelecek ile ilgili beklentileri, kariyer ve göç hedefleri incelendiğinde, Türkiye'yi genel olarak bir geçiş ülkesi olarak gördükleri anlaşılmaktadır. Eğitimlerini tamamladıktan sonra tecrübe edinmek için geçici bir süreliğine Türkiye'de kalmayı amaçlamaktalar, ancak nihai hedef olarak neredeyse tümü ya kendi ülkelerine dönmeyi ya da kaliteli eğitim ve/veya iş fırsatları açısından çeşitli gelişmiş ülkelere kalıcı olarak yerleşmek istediklerini belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: uluslararası öğrenciler, yükseköğretimde uluslararasılaşma, kariyer ve göç niyetleri, Türkiye, eğitim ekonomisi