Search Results

Now showing 1 - 10 of 223
  • Article
    Yeniden Çeviride Zamana Karşı Bağlam: The Jungle Book Üzerinden Yeniden Çeviri Hipotezinin Yeniden İncelenmesi
    (2023) Özer, Özge Bayraktar
    Rudyard Kipling Türkçeye ilk olarak bir çocuk edebiyatı eseri olan The Jungle Book’un 1936 yılında yayınlanan çevirisi (Cengel Kitabı) ile kazandırılmıştır. Söz konusu ilk çeviriyi günümüze kadar pek çok yeniden çeviri takip etmiştir. Bu çalışma, The Jungle Book eserinin beş farklı Türkçe çevirisi üzerinden yeniden çeviri hipotezinin temel varsayımlarını yeniden sınamayı amaçlamaktadır. Yeniden çeviriler hem birbirleriyle hem de ilk çeviriyle metne bağlı ve kültüre özgü unsurlar açısından karşılaştırılmıştır. Bu doğrultuda benimsenen yöntem açısından, çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, incelenen çevirilerin yayınlandığı dönemlerdeki sosyo-bağlamsal koşulları odağına alan artsüremli bir inceleme yer almaktadır. İkinci kısımda ise yeniden çeviri hipotezini yeniden sınamak üzere eşsüremli incelemeye yer verilmiştir. Sunulan karşılaştırmalı örneklere dayanarak, yeniden çeviri hipotezinde öne sürüldüğü gibi ilk çeviri ve yeniden çeviriler arasında, erek odaklı yaklaşıma yönelik doğrusal bir ilerlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yerine, çevirinin üretildiği ve yayımlandığı dönemin bağlamsal faktörlerinin, çevirmenlerin çeviri seçimlerinde daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, hipotezin doğrulanması ya da yanlışlanmasında, vaka analizi yöntemindeki örnek metin seçimlerinin de etkili olabileceği gösterilmiştir. Bu bağlamda, yeniden çeviri kavramı ve yapısına ilişkin daha güvenilir bulgular için artsüremli ve eşsüremli incelemenin bütüncül bir anlayışla bir arada yapılması önerilmiştir.
  • Article
    Gerçek Zamanlı Polip Tespiti: YOLOv5 ve YOLOv6'nın Hız ve Performans Analizi
    (2025) Demirel, Semih; Abdulkadir,; Karatas, Hakan; Çelikten, Azer; Bingol, Ece; Akpulat, Andac; Gültekin, İdris
    Kolorektal kanser, kolonoskopi sırasında gözden kaçan poliplerin bilgisayar destekli teşhis sistemi ile tespit edilmesiyle potansiyel olarak önlenebilir. Bu nedenle, endoskopi uzmanlarına yardımcı olmak amacıyla, polipleri gerçek zamanlı olarak tespit eden bir teşhis algoritması geliştirildi. Polip tespiti için you look only once v5 (yolov5) ve you look only once v6 (yolov6) modelleri kullanıldı. Açık kaynaklı verilere ek olarak, nesne tespiti modellerini eğitmek için yeni bir özel veri seti de kullanıldı. Sonuçlara göre, yolov5x ve yolov6l sırasıyla 0.896 ve 0.913 mean average precision 50 (mAP50) oranlarına ulaştı. Yolov5x ve yolov6l karşılaştırıldığında, yolov5x'in hassasiyet açısından daha iyi olduğu, yolov6l'nin ise duyarlılık açısından daha iyi olduğu sonucuna varıldı. Modeller diğer çalışmalardaki sonuçlarla karşılaştırıldığında, yolov5x 0.876 f1-skoru oranıyla diğer çalışmalardan daha iyi performans sergilerken, yolov6l 0.893 duyarlılık oranıyla diğer çalışmaları geride bıraktı.
  • Book Part
    JAK Inhibitors/Drug Interactions
    (Springer Science+Business Media, 2025) Demirci Saadet, E.
    JAK inhibitors are a group of drugs that can affect the signaling of various cytokines simultaneously. The number of indications in dermatology has been increasing in recent years. JAK inhibitors are largely metabolized by the liver. Therefore, drug–drug interactions may occur when used with cytochrome P450 and CYP2C19 inhibitors or inducers, and drug dosages should be adjusted or not used together. In addition, OAT-3 inhibitors, which are known to play a role in renal elimination, interact with some JAK inhibitors, and dose adjustment is recommended. During treatment, drug–drug interactions should be reviewed in combination with JAK inhibitors and other drugs. © 2025 The Editor(s) (if applicable) and The Author(s), under exclusive license to Springer Nature Switzerland AG.
  • Article
    Avrupa Birliği Tıbbi Cihaz Yönetmeliği Kapsamında Yetkilendirilen Onaylanmış Kuruluşların İzlenmesi için Yeni Bir Yöntem
    (2024) Bayrak, Tuncay
    Uygunluk değerlendirmesi gerçekleştiren onaylanmış kuruluşlar, hasta sağlığının korunmasında ve piyasadaki güvenli ürünlere erişimin sağlanmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. AB 2017/745 Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR), onaylanmış kuruluşlar için daha katı kurallar ve sorumluluklar getirmektedir. Onaylanmış kuruluşların izlenmesinden de sorumlu olan atama otoriteleri için herhangi bir rehber doküman veya yazılı prosedür yoktur. Bu çalışmada, ilk kez, onaylanmış kuruluşların etkin bir şekilde izlenmesi için dijital bir sistemle desteklenen bir metodoloji önerilmiştir. MDR gerekliliklerine ve ilgili rehber dokümanlara dayalı bir ihtiyaç analizi gerçekleştirilmiş ve tıbbi cihaz onaylanmış kuruluşlarının izlenmesi için altı bileşenli bir teknik ortaya koyulmuştur. Ardından, her bir bileşenin alt kriterleri belirlenmiş ve onaylanmış kuruluşların izlenmesine yönelik ana süreçler için iş aktivite diyagramları oluşturulmuştur. Şu anda MDR kapsamında kırk dokuz onaylanmış kuruluş bulunmaktadır. İzleme yaklaşımımız, teknik dokümantasyon değerlendirmesinin gözden geçirilmesi, personel yetkilendirmesi ve sertifikalı ürünün piyasada gözetimi gibi onaylanmış kuruluş ile ilgili tüm faaliyetleri kapsayan altı adımdan oluşmaktadır. Önerilen sistem MDR gereklilikleriyle uyumludur ve onaylanmış kuruluşların tüm kritik performans göstergelerini ele alır. Onaylanmış kuruluşlar için yeni MDR gereklilikleri, atama otoriterleri için de gelişmiş bir izleme sistemi gerektirmektedir. Bu çalışma onaylanmış kuruluşların izlenmesi için kritik noktalara odaklanmıştır. Üye devletler, MDR gerekliliklerine uygun etkin bir izleme sistemine sahip olmak için önerilen metodolojiyi ve faaliyet diyagramlarını uygulamalıdır. Benzer bir sistem diğer uygunluk değerlendirme kuruluşlarının izlenmesi için de kullanılabilir.
  • Book Part
    Clinical Development of Quinone-Based Drugs
    (Elsevier, 2024) Altuner, E.E.; Issa, G.; Ozalp, V.C.; Aldemir, O.; Torlak, Y.; Dar, U.A.
    This chapter provides a detailed explanation of the clinical investigations, pharmacological effects, and characteristics of quinone and quinone derivatives, along with references to pertinent sources. Although quinones have an oxygen group in their structure, they are quickly oxidized and interact with reactive oxygen species. This demonstrates how quinones work as drugs. Quinones and their derivatives are used as medications to treat a wide range of diseases, including cancer, lung, kidney, brain, and tumor disorders. Each of the following has effects on a different area of health; lapochols, anthraquinones, naphthoquinone and its derivatives, and other wide range of quinone derivatives are thoroughly explored in this chapter. © 2025 Elsevier Inc. All rights reserved.
  • Article
    From Simulators To Skies: Engineering and Educational Advancements in Pilot Training: a Bibliometric Perspective
    (2025) Yılmaz, Ayşe Aslı
    The integration of advanced engineering innovations into pilot training has brought transformative changes to aviation education, emphasizing the role of technologies such as flight simulators, virtual reality (VR), augmented reality (AR), and artificial intelligence (AI). This study employs a bibliometric analysis to explore research trends, influential contributors, and thematic focuses in pilot training from 2000 to 2025, using data from 350 peer-reviewed articles indexed in the Web of Science. Findings reveal a significant rise in publications during the last decade, driven by advancements in simulation technologies, competency-based training, and human factors research. While the field has experienced rapid technological evolution, challenges such as cost barriers, integration complexities, and gaps in long-term performance evaluation remain. This paper highlights emerging trends, including competency-based training and assessment (CBTA) and scenario-based training (SBT) as well as physiological monitoring, offering a comprehensive roadmap for future research and innovation in aviation training.
  • Article
    Bir Yüksek Hızlı Trenin Aktif Süspansiyonu için Modelleme ve LQR Geribildirim Kontrolü
    (2025) Karahan, Mehmet
    Yüksek hızlı demiryolu araçlarında sürüş konforu ve yolculuğun kalitesi önemlidir. Tren hareket halindeyken rayların neden olduğu çeşitli titreşimlerle karşılaşır. Bu titreşimlerin uzun süreli yaşanması yolcularda sağlık sorunlarına yol açabilir. Ayrıca trenin titreşimler nedeniyle dayanıklılığı azalır, performansı düşer ve bakım maliyetleri artar. Trenin iyi kullanılabilmesi için rijit bir süspansiyon sistemine ihtiyaç vardır. Geleneksel bir süspansiyon olan pasif süspansiyon, trenin sürüş kalitesi ile yolcu konforu arasında bir denge kurar. Ancak pasif süspansiyon sabit bir süspansiyon sistemidir ve süspansiyon sertliğini değişen koşullara göre ayarlayamaz. Aktif süspansiyon ise süspansiyon sertliğini değişen koşullara göre ayarlayabilir. Bu araştırmada tren gövdesini kontrol etmek için Doğrusal Karesel Düzenleyici tarafından kontrol edilen aktif bir süspansiyon tasarlanmıştır. Böylece titreşimler en aza indirilmiş ve yolcu konforu arttırılmıştır. Pasif ve aktif süspansiyonları karşılaştırmak için çeşitli simülasyonlar yapılmış ve aktif süspansiyonun üstünlüğü kanıtlanmıştır.
  • Article
    Potential Protective Effects of Boldine in Rat With an Experimental Myocardial Ischemia-Reperfusion Model
    (2025) Küçük, Ayşegül; Dursun, Alı Dogan; Arslan, Mustafa; Sezen, Şaban Cem; Yıldırım, Alperen Kutay; Özer, Abdullah; Yığman, Zeynep
    Objectives: Myocardial ischemia-reperfusion injury (MIRI) remains a major challenge in cardiovascular medicine due to its complex pathophysiology involving oxidative stress, inflammation, and cellular dysfunction. Boldine, a potent natural alkaloid with antioxidant and anti-inflammatory properties, has demonstrated protective effects in various pathological conditions. However, its potential cardioprotective effects in MIRI remain largely unexplored. This study aims to evaluate the protective effects of Boldine in a rat model of MIRI by assessing oxidative stress markers, histopathological changes, and inflammatory responses. Materials and Methods: Male Albino Wistar rats were randomly assigned to four groups: Control, Boldine, myocardial ischemia-reperfusion (MIR), and myocardial ischemia-reperfusion + Boldine (MIR+B). Myocardial ischemia was induced by ligating the left anterior descending coronary artery for 30 minutes, followed by 120 minutes of reperfusion. Boldine (50 mg/kg) was administered intraperitoneally at the onset of reperfusion. Cardiac tissue samples were collected for histopathological evaluation and biochemical analysis, including total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), and Oxidative Stress index (OSI). Results: Histopathological analysis revealed significant myocardial disorganization and inflammation in the MIR group compared to controls (p=0.05). Boldine treatment significantly reduced inflammation and myocardial disorganization in the MIR+B group (p<0.05), suggesting a protective effect. Biochemical analysis showed a marked decrease in TAS levels and an increase in TOS and OSI in the MIR group (p<0.001). However, Boldine administration significantly restored TAS levels and reduced TOS and OSI in the MIR+B group (p< 0.001), indicating attenuation of oxidative stress. Conclusion: Boldine exhibits significant cardioprotective effects in a rat model of MIRI by reducing oxidative stress, mitigating myocardial disorganization, and alleviating inflammation. These findings suggest that Boldine may serve as a therapeutic agent in ischemic heart disease. Further research is warranted to elucidate its precise mechanisms of action and potential clinical applications.
  • Article
    Impact of Operations on a Series Per Reliability Perspective
    (2025) Yucesan, Ongun
    The Mean Time Between Failure (MTBF) figures are the average of test durations between failure observations formed into a series. They can be seen to suit classical statistical distributions. An equally possible condition is that they are not stationary as a contradiction to the previous statement. In such worse conditions accepting availability of a concealed statistical property, this paper tries to identify the impact of Bi-sample Differencing and Bi-sample mean manipulations. In other words, operating on reliability observations series to reveal concealed statistical knowledge. Experimentation based on observation over a stationary series as a controlled experiment. As an outcome of experiments, the differencing seems to be alleviating the trend and seasonality to a degree. The bi-sample averaging is observed to be hiding variant conditions.
  • Article
    Evaluation of Turkish Health System Capacity at Provincial Level by WISP Method Based on Weighting Methods
    (2025) Bulut, Tevfik
    Amaç: Bu çalışmanın birincil amacı, Türkiye sağlık sisteminin kapasite ve kapasite açıklarını il düzeyinde göreceli olarak değerlendirmektir. Çalışmanın ikincil amacı ise R programlama dilinde kullanılan ağırlıklandırma yöntemleri için uygulama algoritmaları geliştirmektir. Yöntem: Sağlık sistemi kapasitesinin değerlendirilmesinde kullanılan karar kriterleri CRITIC, Shannon Entropy ve NMV yöntemleri ile ağırlıklandırılmıştır. İllerin sağlık sistemi kapasitesini değerlendirmek için WISP yöntemi kullanılmıştır. Veriler Sağlık Bakanlığı'nın 2022 Sağlık İstatistikleri Yıllığı'ndan alınmıştır. Bulgular: Tunceli, Bayburt ve Kilis, CRITIC tabanlı WISP skorlarına göre Türkiye'de sağlık sistemi kapasitesi açısından 81 il arasında optimal çözüme en yakın üç ildir. Buna karşılık, Bursa, İstanbul ve Şanlıurfa optimal çözümden en uzak üç ildir. Özgünlük: İl düzeyinde, sağlık sisteminin kapasitesindeki boşlukları tespit edebilir ve geliştirebiliriz. Kendi kendine yeterli sağlık sistemi kapasitesi oluşturabilir ve sağlık sistemini daha dirençli hale getirilebilir. Öte yandan, ağırlıklandırma yöntemleri için uygulama algoritmalarının geliştirilmesi önemli bir katkıdır. Böylece karar vericiler küçük ve özellikle büyük ölçekli veri setleri üzerinde anlık çözümler üretebilir.