5 results
Search Results
Now showing 1 - 5 of 5
Research Project Türkiye'deki Akarsu Köprüleri İçin Güvenlik-değerlendirme Yöntemi ve Oyulma Riski Analizi; Kastamonu Pilot Uygulaması(2017) Akay, Hüseyin; Yanmaz, Ali Melih; Koçyiğit, Önder; Şeker, Nurettin; Yılmaz, Meriç; Koçyiğit, Müsteyde BadunaTürkiye?de meydana gelen akarsu köprülerinin yıkılma veya ağır hasar görme olayları incelendiğinde, bu olayların genellikle taşkınlar sırasında veya hemen sonrasında yaşandığı görülmektedir. Köprülerin çoğunun ise ayaklarındaki aşırı oyulma, ayaklar arasındaki açıklığın akımla taşınan katı malzemenin birikmesiyle daralarak köprü membaında ve açıklığında su seviyesinin artması, hidrolik sıçrama meydana gelmesi gibi hidrolik etkenler nedeniyle zarar gördüğü tespit edilmiştir. Ülkemizde köprü tasarım aşamasında yapısal projelendirme kriterlerine azami dikkat gösterilmekte ancak hidrolik etkenler yeterince dikkate alınmamaktadır. Köprü trafiğe açıldıktan sonra ise zaruri durumlar haricinde herhangi bir gözlem, ölçüm, güvenlik-değerlendirme veya oyulma ölçümü, tahkiki veya bakım/onarım yapılamamaktadır. Dolayısıyla doğal veya insan kaynaklı nedenlerle akarsu taban seviyesi değişimleri, oyulma veya birikme olayları ve bunların yarattığı hidrolik etkenler ile köprü üzerindeki etkileri bilinememektedir. Çalışma kapsamında pilot bölge olarak Kastamonu bölgesi seçilmiştir. KGM?de 15. Bölge olarak bilinen bölgede özellikle hidrolik nedenlerin etkili olduğu ve oyulmanın gözlemlendiği farklı akarsular üzerinde bulunan 5 adet köprü (Bartın I, Bartın III, Filyos V, Çatalzeytin, Gökçebey (Tefen)) seçilmiştir. Projede hidrolojik, hidrolik ve köprü oyulma risk değerlendirme çalışmaları ile arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Hidrolojik çalışma kapsamında havzaya ait sayısal haritalarla birlikte meteorolojik ve akım gözlem verileri yardımıyla HEC-HMS yazılımı kullanılarak havzanın hidrolojik değerlendirilmesi yapılmış ve havzanın taşkın potansiyelinin belirlenmesi için morfometrik parametreler seçilerek hesaplanmıştır. Hidrolik çalışma kapsamında bir boyutlu HEC-RAS modeli yardımıyla akarsu yatağından farklı yinelemeli taşkın debileri geçmesi durumunda köprü açıklığı tipi, ayak sayısı, ayak şekli ve boyutları kullanılarak akarsu boyunca taban ve su yüzü profilleri belirlenmiştir. Köprülerde yıllık oyulma riskinin belirlendiği HYRISK yazılımı kullanarak ise oyulma risk analizi yapılmıştır. Saha çalışmalarında köprülerde gözlemsel muayene yapılmış, akarsu tabanı ve farklı köprü noktalarında ölçümler yapılarak akarsu taban değişimleri ile ayaklarda oyulma olup olmadığı incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda akarsu köprüleri için kapsamlı bir envanter ve güvenlik-değerlendirme algoritması geliştirilmiştir. Ayrıca algoritmanın KGM tarafından uygulanabilmesi için mevcut olanaklar göz önüne alınarak bir sistem önerilmiştir.Master Thesis Hidrolojik ve Hidrolik Taşkın Ötelemesinin Karşılaştırılması, Dicle Nehri Üzerinde Örnek Çalışma(2020) Al-anı, Ruaa Adnanmohammed Saeed; Yılmaz, MeriçBu çalışma, nehir taşkın öteleme problemini iki yaklaşımla ele almaktadır: sırasıyla HEC-HMS ve HEC-RAS yazılım programlarını kullanarak hidrolojik ve hidrolik taşkın öteleme yöntemleri. Bu yöntem ve yazılımların karşılaştırılması için, Dicle Nehri üzerinde Al Shargat ve Samarra Barajı arasındaki 158 km'lik kısımda bir örnek çalışma yapılmıştır. Her iki yazılıma girdi olarak 2019 ilkbaharındaki sel olayının gözlemlenen giriş hidrografı verilerek, ötelenmiş çıkış hidrografı tahmin edilmiştir. Gözlenen HEC-HMS ve HEC-RAS çıkış akımlarının pik debileri sırasıyla 6437.00 m3/s, 6538.70 m3/s ve 6600.29 m3/s olarak elde edilmiştir. HEC-HMS ve HEC-RAS çıkış pik debilerinin zamansal ötelenmesi, gözlemlenen çıkıştakiyle tamamen aynıdır. Gözlenen ve tahmin edilen pik debilerdeki farklılıklar HEC-HMS'te ayrıntılı veri eksikliği ile HEC-RAS'ta ise çalışma alanında taşkın yatağına su basmasını önlemek için seddeler eklenmesiyle ilişkilidir. Determinasyon katsayılarının 1'e yakın olduğu göz önünde bulundurularak gözlenen ve tahmin edilen çıkış akımlarının iyi bir doğrusal ilişki içinde olduğu saptanmıştır.Master Thesis Fırat Nehrinde Haditha Barajının Olası Yıkılmasından Kaynaklanan Taşkın Dalgası Etkisinin Simülasyonu(2021) Mhmood, Harıth Hamad Mhmood; Yılmaz, Meriç; Sulaiman, Sadeq OleiwiBu çalışmada, Irak'ın batısında Fırat Nehri üzerinde bulunan Haditha Barajının üstten aşma nedenli varsayımsal yıkılmasından kaynaklanan sel dalgası simüle edilmiştir. Analizler HEC-RAS 5.0.7 yazılımında gerçekleştirilirken, nehir kesitleri ArcMap ile çıkarılıp HEC-RAS modeline entegre edilmiştir. Gerekli saha verileri Irak Su Kaynakları Bakanlığından elde edilmiştir. Fırat Nehri'nin Manning pürüzlülük katsayısı, barajın mansabında tahmin edilmiş ve önceki çalışmalar ile saha verilerine göre kalibre edilmiştir. Haditha Barajı ile Heet şehri arasında kalan çalışma alanı boyunca, belirli enkesitlerde maksimum debi, maksimum taşkın su yüzü kotu, dalga varış süresi ve taşkın alanı genişliği olan taşkın parametreleri hesaplanmıştır. Taşkına maruz kalan bölgeler için ön değerlendirme amaçlı acil durum eylem planı sağlamak için kullanılabilecek su basma haritası elde edilmiştir. Sonuçlar, baraj mansabındaki ilk kesite kıyasla Heet şehrinde maksimum debi ve maksimum taşkın dalgası yüksekliğinin sırasıyla %34 ve %59 azaldığını, taşkın alanı genişliğinin ise %49 arttığını göstermektedir. Rezervuarın 59 saatte boşalması durumunda Haditha Barajı'nın yıkılmaya başlaması ile pik debi değerine ulaşması arasındaki zaman gecikmesinin 5:15 saat olduğu tespit edilmiştir.Article Türkiye Üzerinde Era5 Saatlik Hava Sıcaklığı Verilerinin Doğrulanması(2022) Yılmaz, MeriçBu çalışmada, Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi (ECMWF) tarafından üretilen ERA5 yeniden analiz ürünü saatlik 2 m yüzey hava sıcaklığı verileri, Meteoroloji Genel tarafından işletilen 1773 meteorolojik gözlem istasyonunda elde edilen saatlik sıcaklık verileri kullanılarak 2011 - 2020 yılları arasında Türkiye üzerinde ve 7 coğrafi bölgede doğrulanmıştır. Analizlerde, saatlik, günlük ve aylık ortalama sıcaklık için hata istatistikleri hesaplanmıştır. Sonuçlar, ERA5'in farklı zamansal çözünürlüklerde hava sıcaklıklarını istasyonlardan -0,01 - 0,06 °C sapmayla modellediğini, ortlama mutlak hata ve ortalama hata standart sapmasının ise sırasıyla 3,3 - 4,0 °C ile 1,6 - 3,4 °C olduğunu göstermektedir. Ortalama hata istatistiklerinin gün içinde saatlik ve yıl içinde aylık belirgin bir değişimi olmamakla birlikte, diğer mevsimlere kıyasla kış aylarında hata değişkenliği daha yüksek çıkmaktadır. ERA5 ve istasyon sıcaklık verilerinin korelasyonları çok yüksek çıkmaktadır (0,93 - 0,99). Yüksek zamansal korelasyona karşılık mekansal korelasyonun (0,36) düşüklüğü, ERA5 sıcaklık verisinin farklı bölgelerde güvenilir kullanımından önce mekansal olarak değişken düzeltme katsayılarına ihtiyaç duyacağını ortaya koymaktadır. Ortalama hata istatistikleri, farklı bölgelerde literatürde yapılan doğrulama çalışmalarıyla tutarlıdır. Buna göre, çalışmada elde edilen sonuçlar, ERA5 veri setlerinin Türkiye’de özellikle daha seyrek meteorolojik istasyon ağı içeren bölgelere odaklanan çeşitli uygulamalarda güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini önermektedir.Master Thesis Kampüs Ölçeğinde Yağmursuyu Hasadı Performans Değerlendirmesi: Atılım Üniversitesi Uygulaması(2025) Canbaz, Can; Yılmaz, MeriçBu çalışma, Ankara'da İncek Gölbaşı'nda yer alan Atılım Üniversitesi kampüsünde dağıtılmış yağmursuyu hasadı (RWH) sistemlerinin uygulanabilirliğini ve tasarımını incelemektedir. Artan su kıtlığına yönelik endişelerden yola çıkarak, bu çalışma RWH sistemlerinin özellikle peyzaj sulama gibi içme suyu dışı kullanımlarda geleneksel su kaynaklarına olan bağımlılığı azaltabilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, yüzey akışı tahmini ve depolama altyapısını boyutlandırma için iki hidrolojik modelleme yaklaşımı kullanılmıştır: Toprak Koruma Servisi Eğri Sayısı (SCS-CN) yöntemi ve Storm Water Management Model (SWMM 5.2). Altı alt havzanın manuel sınırlandırılmasıyla birlikte, uzun dönem yağış verileri ve Harmonize Dünya Toprak Veritabanı temelli toprak özellikleri, akış ve sızma analizinin temelini oluşturmuştur. Depolama hacimleri, 17 yıllık bir dönemi kapsayan aylık kümülatif su fazlası verilerine göre hesaplanmış ve dinamik simülasyon kapasitesi nedeniyle SWMM tabanlı boyutlandırma önerilmiştir. Sonuçlar, önerilen RWH sistemlerinin üniversitenin toplam içme suyu dışı talebinin yaklaşık %26'sını karşılayabileceğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, kampüs ölçeğinde su sürdürülebilirliği planlamasında RWH altyapısının entegrasyonunu desteklemekte ve yarı-kurak bölgelerde benzer kurumsal ortamlar için tekrarlanabilir bir modelleme çerçevesi sunmaktadır.
