Search Results

Now showing 1 - 4 of 4
  • Master Thesis
    Kişi-iş Uyumu ile Sessiz İstifa Arasındaki İlişkide İş Biçimlendirmenin Aracı Rolü: Sivil Havacılık Yer Hizmetleri Sektöründe Bir Uygulama
    (2025) Terzi, Kadir; Tosun, Burcu
    Bu araştırmanın amacı, sivil havacılık yer hizmetleri sektöründe çalışanların kişi-iş uyumu ile sessiz istifa arasındaki ilişkiyi incelemek ve iş biçimlendirme davranışının bu ilişkideki aracı rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada kişi-iş uyumu kavramı, iş-kişi uyumsuzluğu ve kişi-iş uyumu olarak iki alt boyutta yeniden yapılandırılarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında 18 yaş üzerindeki 345 yer hizmetleri çalışanından anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, iş-kişi uyumsuzluğu ile sessiz istifa arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş; kişi-iş uyumu ile sessiz istifa arasında ise anlamlı bir ilişkiye ulaşılamamıştır. İş biçimlendirme alt boyutları incelendiğinde, görev biçimlendirme davranışının sessiz istifa üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu görülmüş, sosyal biçimlendirme ise sessiz istifayı sınırlı düzeyde azaltıcı etki göstermiştir. Beceri ve bilişsel biçimlendirme alt boyutlarının sessiz istifa üzerinde anlamlı etkileri bulunmamıştır. Aracılık analizlerinde ise iş biçimlendirmenin, iş-kişi uyumsuzluğu üzerinden sessiz istifa üzerinde kısmi ve pozitif yönlü, kişi-iş uyumu üzerinden ise dolaylı ve negatif yönlü aracılık etkisi belirlenmiştir. Bu sonuçlar, kişi-iş uyumu ve iş biçimlendirme kavramlarının örgütsel davranış literatüründe sıklıkla vurgulanan pozitif etkilerinin bağlamsal ve niyet temelli dinamikler doğrultusunda farklılaşabileceğini ortaya koymakta, sessiz istifa davranışının yalnızca bireysel motivasyon eksikliği değil, örgütsel yapı ve bireysel algıların etkileşimiyle şekillendiğini göstermektedir.
  • Article
    Algılanan Örgütsel Destek ile Algılanan İş Performansı Arasındaki İlişkide İş Tatmininin Aracı Rolü
    (2020) Tosun, Burcu
    Bireylerin çalıştıkları kurumlardan destek aldıklarını hissetmeleri iş tatminlerini arttırmada önemli bir roloynamaktadır (Eisenberger vd., 1997). Sosyal Değişim Teorisi’ne göre (Blau, 1964) belirli koşullar altında, bireyler fayda gördükleri kişi ve örgütlere faydalı olarak karşılık verme çabası içine girmektedirler. Bu teoriyidoğrular şekilde, iş tatmini yüksek olan çalışanların işlerinden duydukları memnuniyetin bir yansıması olarakperformanslarını arttırdıkları yapılan bazı çalışmalar sonucunda ortaya konmuştur (örn: Judge vd., 2001;Fisher, 2003). Yine Sosyal Değişim Teorisi’nden yola çıkarak, çalıştığı örgüt tarafından desteklendiğine inanançalışanların performans arttırma çabasına girmeleri de beklenmekte ve yapılan çeşitli çalışmalar sonucunda dabu beklenti doğrulanmaktadır (Örn: Byrne ve Hochwarter, 2008; Riggle vd., 2009). Benzer şekilde, algılananörgütsel destek, çalışanların artan performanslarının örgüt tarafından görüleceği ve ödüllendirileceğine dairinançlarını beslemekte ve bu durum da çalışanları daha çok performans sergilemeye teşvik etmektedir (Guanvd., 2014). Sosyal Değişim Teorisi’nin bakış açısına göre söz konusu üç değişkenin etkieşim içinde olacağıöngörüsünden ve bu değişkenlerin birlikte değerlendirildiği araştırma sayısındaki yetersizlikten de yolaçıkarak, bu çalışma ile literatüre bir katkı ve gelecek çalışmalara bir perspektif sunmak amaçlanmıştır. Bubağlamda yukarıda sıralanan beklenen ilişkilerin yanı sıra, akademik literatürde daha önce yeteri kadardeğerlendirilmemiş olan, algılanan örgütsel destek ile iş performansı arasında iş tatmininin aracılık rolüözellikle araştırılmıştır. Ankara’da özel bir hastanede 253 katılımcı üzerinde gerçekleştirilen araştırmasonuçlarına göre, algılanan örgütsel desteğin iş tatmini ve algılanan iş performansı üzerinde anlamlı ve olumlubir etkiye sahip olduğu ve aynı zamanda iş tatmininin de algılanan iş performansı üzerinde anlamlı ve olumlubir etkiye sahip olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, algılanan örgütsel desteğin algılanan iş performansıüzerindeki etkisinde iş tatminin tam aracı rolüne sahip olduğu da belirlenmiştir.
  • Article
    PSİKOLOJİK SERMAYE-İÇ GİRİŞİMCİLİK İLİŞKİSİNDE KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNUN ARACI ROLÜ
    (2020) Özkan, Osman Seray; Tosun, Burcu
    Bu araştırma; psikolojik sermayenin iç girişimcilik üzerindeki etkisini ve kişi-örgüt uyumunun,psikolojik sermaye ve iç girişimcilik arasındaki aracılık rolünü belirlemek amacıyla, Ankara’daki kamukurumlarında görev yapan 575 katılımcıdan oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Eldeedilen veriler üzerinde frekans, güvenirlik ve korelasyon analizlerinin yanında doğrulayıcı faktör analiziile yapısal eşitlik modellemesi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, psikolojik sermayenin hem kişiörgüt uyumunu hem de iç girişimciliği pozitif yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Ayrıca, psikolojiksermaye ile iç girişimcilik ilişkisinde kişi-örgüt uyumunun aracılık rolü olduğu yönündeki araştırmahipotezi de desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarının; literatür çalışmalarına katkı sağlaması ve kamupersonelinin psikolojik sermaye, iç girişimcilik ve kişi-örgüt uyumu düzeyleri hakkında araştırmacılarave uygulayıcılara fikir vermesi hedeflenmiştir.
  • Article
    Psikolojik Güvenlik İkliminin İş Tatminine Etkisinde İş Biçimlendirmenin Rolü
    (2023) Tosun, Burcu; Günerkibaroglu, Gamze
    İş dünyasının hızla değişen dinamik çevresel etkenleri nedeniyle, çalışanların güvenli ve istikrarlı bir ortamdan güç alarak, proaktif tutum ve davranışları örgütlerin hayatta kalabilmesi için elzem hale gelmiştir. Psikolojik güvenlik algısı, bireylerin ve iş gruplarının etkileşimlerini artıran ve fikirlerin değişim veya etkileşimine ön ayak olan kaynakların eşit olmayan bir şekilde dağıtılması endişelerini azaltarak, çalışanların psikolojik sağlığına katkıda bulunmaktadır. Psikolojik güvenlik iklimi bireylerin getirilerini en üst düzeye çıkarma veya olası kayıplarını en aza indirme şanslarını yükselten ve dolayısıyla iş tatminlerini arttıran bir çalışma ortamı sunabilmektedir. Uygun kaynaklara sahip bir ortam olmadığında, insanlar proaktif eylemlerde bulunma motivasyonundan yoksun kalmaktadırlar. Bu çalışma, iş talepleri-kaynakları teorisinden yola çıkarak, psikolojik güvenliğin iş tatminine etkisinde iş biçimlendirmenin aracı rolüne odaklanmaktadır. Ankara’da rulman üretimi yapan firmalarda çalışan 397 katılımcıdan alınan verilerin analiz sonuçlarına göre, psikolojik güvenliğin iş tatmini ve iş biçimlendirmeyi aynı yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca çalışma iş biçimlendirmenin iş tatmini pozitif yönde etkilediği göstermiştir. Bunlara ilave olarak çalışmanın temel sorusu olan iş biçimlendirmenin psikolojik güvenlik ile iş tatmini arasındaki aracı rolü de doğrulanmıştır.