8 results
Search Results
Now showing 1 - 8 of 8
Article İki Aşamalı Çok Kriterli Karar Verme ile Performans Değerlendirmesi: Ahp ve Topsıs Yöntemlerinin Entegrasyonu(2014) Samut, Pınar KayaPerformans değerlendirmesi ve buna bağlı olarak dahaetkin ve verimli karar süreçlerinin tanımlanması, iş - letmelerin sürdürülebilirliği ve rekabeti için önem arzetmektedir. Bir hizmet sektörü olan eğitimde de per- formansın değerlendirilmesi, iyileştirilmesi ve uluslararası düzeyde analiz edilerek diğer ülkelerle rekabetedilebilir hale gelinmesi için eksikliklerin tartışılmasıgerekmektedir. Uluslar arası düzeyde eğitim perfor- manslarının değerlendirilmesinin amaçlandığı bu çalış - mada iki aşamalı çok kriterli bir karar verme yöntemikullanılmıştır. İlk aşamada AHP (Analytic HierarchyProcess-Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemi kullanılarakeğitim performans kriterlerinin ağırlıkları bulunmuş - tur. İkinci aşamada ise TOPSIS (Technique for Order ofPreference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi ileOECD (Organisation for Economic Co-operation andDevelopment- Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü)ülkelerinin eğitim performansları analiz edilerek, ülkesıralamaları elde edilmiştir. AHP yöntemiyle elde edilenperformans kriterleri sıralamasında, eğitime yapılanharcamalar ve maaşlar eğitim performansını etkileyenen önemli kriterler olarak bulunurken, okullaşma oranıise en düşük ağırlığa sahip performans kriteri olmuştur.İlköğretime ilişkin kriterlerin orta öğretime nazaraneğitim performansını daha çok etkilediği yine bulgulararasındadır. TOPSIS yöntemi ile elde edilen, eğitimperformans sıralamasında en başarılı ülke Lüksemburgolarak bulunurken, en başarısız ülke ise Türkiye olmuş - tur. Lüksemburgu, İsviçre ve Kanada izlemektedir. Buülkelerin öğretmen maaşlarının ve GSYH (GayrisafiYurtiçi Hasıla)dan eğitime ayırdıkları payın oldukçayüksek olduğu göze çarpmaktadır.Article The effect of ınflatıon uncertaınty on prıce components: The case of Turkey(2014) Samut, Pınar KayaBu çalışmada, enflasyon belirsizliği ile fiyatlar genel düzeyini oluşturan fiyat alt kalemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Enflasyon belirsizliğine, fiyatlar genel seviyesindeki hangi alt kalemlerin neden olduğunun ve belirsizliğin hangi alt kalemlerin fiyatlarını daha çok etkilediğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. 2003:01-2011:09 dönemi Türkiye ekonomisinin incelendiği çalışmada, enflasyon belirsizliği, enflasyon sürecinin koşullu varyansı olarak tanımlanarak elde edilmiştir. Enflasyon süreci sadece kendi geçmiş değerlerinin bir fonksiyonu olarak değil, para arzı (money supply), sanayi üretim endeksi(industrial production index), döviz kuru (exchange rate) ve faiz oranı (interest rate) değişkenlerinden oluşan bir bilgi kümesine bağlı olarak kestirilmiştir. Granger causality testi, Impulse Response ve Variance Decompositions Analysis kullanılarak fiyat alt kalemleri ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Bulgulara göre, enflasyon belirsizliğinin, fiyatlar genel seviyesini oluşturan fiyat alt kalemleri üzerindeki etkisi ve benzer şekilde fiyatlar genel seviyesini oluşturan fiyat alt kalemlerinin de enflasyon belirsizliğine etkisi farklılık göstermektedir.Master Thesis Sağlık Hizmetleri Talep Tahmini:adana İli Hastane Uygulaması(2015) Sevgen, Serhan; Samut, Pınar Kayaİnsan daha doğmadan sağlık hizmetine gereksinim duymakta ve bu ihtiyacı yaşamı boyunca devam etmektedir. Sağlığın, hayatın temel kaynağı olması; bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını karşılaması; toplum refahını arttırması, gelişmekte olan ülkemizde bireylerde sağlıklı yaşama bilincinin oluşmasında etkili olduğundan, sağlık sektörüne olan talebin araştırılması önem taşımaktadır. Sektörün bu önemine istinaden hazırlanan çalışmada, sağlık hizmet talebinin zaman serisi modelleri ile tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Adana'da bulunan özel bir hastanenin ortopedi bölümünde, Kasım 2009-Kasım 2014 dönemi için talep tahmini gerçekleştirilmiş ve bu talebe etki eden değişkenler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Adı geçen hastanenin ortopedi bölümüne, Kasım 2009-Kasım 2014 döneminde 24177 hasta gelmiştir. Bu hastaların, %50,9'u erkek, %49,1'i kadındır. Güvence karşılaştırmasına bakıldığında, hastaların, %25,8'inin anlaşmalı kurumlu ve %68,8'inin sgklı olduğu, %5,4'ünün ise güvencesinin olmadığı gözlemlenmiştir. Yaş karşılaştırması açısından ise hastaların, %20,4'ü 20 yaş ve altı, %33,4'ü 21-40 yaş aralığında, %31,2'si 41-60 yaş aralığında, %15'i 61 yaş ve üstüdür. Tezde, talep tahmin yöntemleri, sağlık hizmetleri talebini belirlemek için uygulanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle 3 ve 6 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemleri ile α=0,01, 0,05 ve 0,1 Katsayılı Üstel Düzgünleştirme Yöntemleri uygulanmıştır. Bu yöntemlerle elde edilen tahminler, Ortalama Mutlak Sapma (MAD), Ortalama Sapma (BIAS), Hata Karelerinin Ortalaması (MSE) ölçütlerine göre değerlendirildiğinde, 3 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemiyle elde edilen tahminin en az hataya sahip olması nedeniyle, bu yöntemle elde edilen tahminin kullanılması uygun görülmüştür. Buna göre hastanenin Aralık 2014 ayına ilişkin muayene sayısı talebi 474 kişi olarak tahmin edilmiştir. Ayrıca, sağlık talebine etki eden değişkenleri belirlemek amacıyla, değişkenlere birim kök testi uygulanmış ve testin sonucunda durağan olmadıkları görülmüştür. Değişkenlerin tamamında trend etkisi tespit edilmiş ve değişkenler trendden arındırılarak durağanlaştırılmıştır. Muayene sayısı (sağlık talebi) bağımlı değişken, muayene ücreti kukla değişken, mr sayısı, tomografi sayısı, röntgen sayısı, ultrason sayısı ve ameliyat sayısı bağımsız değişkenler olmak üzere, durağanlaştırılmış değişkenlere çoklu doğrusal regresyon yöntemi uygulanarak, hastanenin sağlık tahmin denklemi kestirilmiştir. Yapılan tahmin denklemi sonucunda sadece röntgen değişkeninin talebi etkilediği ortaya çıkmıştır. Kukla değişken olan muayene ücretindeki artışın ve diğer değişkenlerin talebe etkisi olmamıştır. Anahtar Sözcükler Sağlık hizmetleri talebi, çoklu regresyon, talep tahmini, durağanlık, trendMaster Thesis Katı Atık Transfer Probleminin Taşıma Modeli ile Analizi: Bağdat Belediyesi Üzerine Ampirik Bir Çalışma(2018) Al-dulaımı, Deraa Ameer Saoud; Samut, Pınar KayaKatı atıkların imha edilmesi Bağdat şehri de dâhil olmak üzere birçok şehrin ve uygar topluluğun karşılaştığı en zorlayıcı sorunlardan biri olarak düşünülmektedir. Artan nüfus ve yaşam standartları bireylerin tüketim davranışlarının artmasına neden olmuş bunun sonucunda ise katı atık üretimi artmıştır. Bu sorun artık ihmal edilemeyecek ve geciktirilemeyecek bir noktaya gelmiştir. Birçok çevreci, ekonomist ve politikacı için bu sorun endişe kaynağı olmuş ve soruna bilimsel, hızlı ve radikal çözüm bulmaya çalışan birçok araştırmacı için öncelikli bir konu haline gelmiştir. Bağdat 'taki sivil toplum tarafından yıllık olarak üretilen büyük miktardaki katı atık su, hava ve toprak kirliliği gibi çeşitli kirlilik türlerine önemli ölçüde katkıda bulunmakta ve doğal kaynakların tükenmesine neden olmaktadır. Bu nedenle, katı atıkların toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi süreci bu tür atıkları üreten yerlerin ve faaliyet alanlarının çeşitliliği nedeniyle karmaşık olmasına rağmen, büyük önem taşımaktadır. Bu tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm katı atık, çevre ve çevre kirliliği konularındaki teorik temelleri ve kavramları ele almaktadır. İlk kısımda katı atık kavramına odaklanılmış, ikincisi kısım çevre ve çevre kirliliği kavramlarını ele almış ve üçüncü kısımda ise katı atıkları toplama ve taşıma yöntemleri ele alınmıştır. İkinci bölüm, doğrusal programlama yönteminin teorik temelini ve taşıma modellemesindeki uygulamalarını ele almakta ve üç kısımdan oluşmaktadır, ilk kısım doğrusal programlama kavramını ve hipotezini açıklamaktadır. İkinci kısım taşıma sürecinin genel bir modelini belirtirken, üçüncü kısım ise taşıma modelini çözmek için kullanılan yöntemleri ve en uygun çözümün yöntemlerini belirtmektedir. Üçüncü bölüm bu tezle ilgili çalışmaları içeren literatür taramasını içermektedir. Dördüncü bölüm Vogel yöntemi, tam sayı yöntemi, ve önerilen yöntem olan dizi kapsama modeli olmak üzere üç yöntemi ve çalışmanın genel boyutlarını içermektedir. Çalışmamız Bağdat belediyesine bağlı idari sınırlar içerisinde bulunan Bağdat şehrinde gerçekleştirilmiştir. Bağdat belediyesinden elde edilen verilerin analiz edilmesinden sonra, önerilen taşıma modeli uygulanmıştır. Taşıma modelinin kullanılmasının, katı atıkların toplama alanlarından sağlıklı katı atık depolama alanlarına taşınması için gereken maliyetleri düşürdüğü sonucuna varılmıştır. Böyle bir yaklaşımın uygulanması ile günde 3.026,705 Irak dinarı tasarruf edilebilmektedir. Bu rakamlar, taşıma modelleri uygulanarak tasarruf edilebilecekken mevcut taşıma yaklaşımı nedeniyle boşa harcanan maliyet miktarlarıı hakkında fikir vermektedir.Master Thesis İnşaat Projesi Yönetiminde Cpm-pert ve Bulanık Ağ Analiz Yöntemlerinin Karşılaştırılması(2017) Al-hachamı, Omar; Samut, Pınar KayaBu çalışmada, Fuzzy mantık teorisi ve inşaat projelerinin yönetiminde PERT teorisi uygulanmıştır. Yukarıdaki teoriler kullanılarak ve uygulama sonuçları karşılaştırarak, Irak Cumhuriyeti Elektrik ve Elektronik Bakanlığı, Eğitim ve Geliştirme Dairesi bünyesindeki elektrik eğitim merkezinin inşaat projesinin deneysel sonuçlarına dayanan bir uygulama yapılmıştır. Fuzzy mantığının projelerinin planlanması, özellikle inşaat projeleri, bu proje faaliyetlerinin değerlendirilmesi ve başarıyı etkileyen faktörlerin; iş ve başarı ile doğrudan ilişkisi olan etkilere bağlı olarak önemini açıklanmaya çalışılmıştır.Doctoral Thesis Telekomünikasyon Sektöründe Tedarikçi Seçim Kriterlerinin Geliştirilmesi: Ahp ve Dengeli Puan Kartı Uygulaması(2019) Adıgüzel, Hasan; Samut, Pınar Kayaİletişim çağında ve küreselleşen dünyada telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, küresel pazarlarda boy gösterebilmek ve müşteri memnuniyetini arttırmak adına yaşanan değişimleri ve gelişimleri yakından izlemek zorundadırlar. Telekomünikasyon sektörü, kesintisiz ve hızlı bir şekilde hizmet vermek zorunda olan bir sektördür. Bu nedenle faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli ürün ve hizmetleri satın alma süreçleri büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, telekomünikasyon sektörüne yönelik olarak tedarikçi performans değerlendirme amaçlı bir Dengeli Puan Kartı oluşturmaktadır. Türkiye'de tedarik zincirlerine, yönetimlerine ve tedarikçi performans değerlendirmesine yönelik çok sayıda çalışma bulunmasına karşılık telekomünikasyon sektörüne yönelik çalışmalardan üç tane bulunması, bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Dengeli Puan Kartının oluşturulmasına yönelik olarak öncelikle olası performans değerlendirme kriterleri belirlenmiş, tez danışmanından ve sektörde konusunda uzman kişilerden görüş alınarak esas alınacak ana ve alt kriterler tespit edilmiştir. Oluşturulan derecelendirme tabloları, sektörde tedarik zinciri yönetiminde aktif görev yapmakta olan 5 uzmana gönderilmiş ve puanlandırma yapmaları istenmiştir. Uzmanlardan gelen yanıtlar Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak analiz edilmiş ve kriterlerin önem dereceleri elde edilmiştir. AHP ile elde edilen önem derecelerine göre sıralama yapılarak ve Dengeli Puan Kartının boyutlarına dağıtılarak telekomünikasyon sektörü için bir Dengeli Puan Kartı oluşturulmuştur.Master Thesis Makine Öğrenmesi ile Forex Piyasalarında Alım Satım Kararları Uygulaması(2018) Uzel, Efe; Samut, Pınar KayaBu çalışmada Türk Lirası'nın ABD Doları karşısındaki döviz kurunun değişim yönünün tahmin edilmesi için çevrimiçi makine öğrenmesi kullanılarak modeller oluşturulmuş ve model başarımları FOREX piyasalarında alım-satım benzetimi ile gösterilmiştir. Modellerin eğitim sürecinde; döviz kuru zaman serisi sembolik temsile dönüştürülmekte, içinde örüntüler bulunarak örüntü bazında olasılık dağılımı çıkarılmakta ve bu olasılıklar kullanılarak kurun değişim yönü tahmin edilmektedir. Modellerin parametreleri eniyilenerek model başarımları geçerleme verisi ile alımsatım benzetimi yapılarak gösterilmiş ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Alım satım benzetimi sonucunda, oluşturulan modellerin %65 ile %100 oranları arasında karla sonuçlanan işlemler yaptığı görülmüştür. Bu durum sadece geçmiş fiyat verileri kullanılarak gelecek fiyatların bir ölçüde tahmin edilebileceğini gösterdiğinden, Türk Lirası kuru piyasası için Zayıf Formda Etkin Piyasa Hipotezinin tam olarak geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.Master Thesis Üretim Planlamasında Lineer Programlama Modeli(2017) Aboudhier, Abdulla Ali; Samut, Pınar KayaDoğrusal programlama tekniği, 20. yüzyılın ortalarından bu yana en önemli bilimsel ilerlemelerden biri olup, daha sonrasında bu tekniğin kullanımı tüm sektörlerde yaygınlaşmıştır. Son zamanlarda, bilgisayarların ve yazılım paketlerinin geliştirilmesine yardımcı olan teknolojik ilerleme sayesinde uygulama sayısı artmıştır. Doğrusal programlama problemlerini çözmek için, bilgisayarlar ve yazılım paketleri kullanılabilir. Üretim planlaması en önemli alanlardan biridir. Doğrusal programlama, üretim sürecinin tüm unsurlarını içerme ve mevcut üretim elemanlarının en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak için kullanılır. Ekonomik kaynakların en uygun şekilde tahsis edilmesini temel alan bilimsel metodoloji ile optimal üretim karmasının belirlenmesini sağlayan doğrusal programlama yönteminden faydalanılarak, Libya'daki sanayi şirketlerinden birinde (Al-Aseel Gıda Sanayi Şirketi) uygulama yapılmıştır. Bu çalışma doğrusal programlamanın üretim planlamasını iyileştirmede olumlu bir etkiye sahip olduğunu kanıtlayan bir çalışma olma niteliğindedir.
