4 results
Search Results
Now showing 1 - 4 of 4
Article The effect of ınflatıon uncertaınty on prıce components: The case of Turkey(2014) Samut, Pınar KayaBu çalışmada, enflasyon belirsizliği ile fiyatlar genel düzeyini oluşturan fiyat alt kalemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Enflasyon belirsizliğine, fiyatlar genel seviyesindeki hangi alt kalemlerin neden olduğunun ve belirsizliğin hangi alt kalemlerin fiyatlarını daha çok etkilediğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. 2003:01-2011:09 dönemi Türkiye ekonomisinin incelendiği çalışmada, enflasyon belirsizliği, enflasyon sürecinin koşullu varyansı olarak tanımlanarak elde edilmiştir. Enflasyon süreci sadece kendi geçmiş değerlerinin bir fonksiyonu olarak değil, para arzı (money supply), sanayi üretim endeksi(industrial production index), döviz kuru (exchange rate) ve faiz oranı (interest rate) değişkenlerinden oluşan bir bilgi kümesine bağlı olarak kestirilmiştir. Granger causality testi, Impulse Response ve Variance Decompositions Analysis kullanılarak fiyat alt kalemleri ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Bulgulara göre, enflasyon belirsizliğinin, fiyatlar genel seviyesini oluşturan fiyat alt kalemleri üzerindeki etkisi ve benzer şekilde fiyatlar genel seviyesini oluşturan fiyat alt kalemlerinin de enflasyon belirsizliğine etkisi farklılık göstermektedir.Article İki Aşamalı Çok Kriterli Karar Verme ile Performans Değerlendirmesi: Ahp ve Topsıs Yöntemlerinin Entegrasyonu(2014) Samut, Pınar KayaPerformans değerlendirmesi ve buna bağlı olarak dahaetkin ve verimli karar süreçlerinin tanımlanması, iş - letmelerin sürdürülebilirliği ve rekabeti için önem arzetmektedir. Bir hizmet sektörü olan eğitimde de per- formansın değerlendirilmesi, iyileştirilmesi ve uluslararası düzeyde analiz edilerek diğer ülkelerle rekabetedilebilir hale gelinmesi için eksikliklerin tartışılmasıgerekmektedir. Uluslar arası düzeyde eğitim perfor- manslarının değerlendirilmesinin amaçlandığı bu çalış - mada iki aşamalı çok kriterli bir karar verme yöntemikullanılmıştır. İlk aşamada AHP (Analytic HierarchyProcess-Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemi kullanılarakeğitim performans kriterlerinin ağırlıkları bulunmuş - tur. İkinci aşamada ise TOPSIS (Technique for Order ofPreference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi ileOECD (Organisation for Economic Co-operation andDevelopment- Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü)ülkelerinin eğitim performansları analiz edilerek, ülkesıralamaları elde edilmiştir. AHP yöntemiyle elde edilenperformans kriterleri sıralamasında, eğitime yapılanharcamalar ve maaşlar eğitim performansını etkileyenen önemli kriterler olarak bulunurken, okullaşma oranıise en düşük ağırlığa sahip performans kriteri olmuştur.İlköğretime ilişkin kriterlerin orta öğretime nazaraneğitim performansını daha çok etkilediği yine bulgulararasındadır. TOPSIS yöntemi ile elde edilen, eğitimperformans sıralamasında en başarılı ülke Lüksemburgolarak bulunurken, en başarısız ülke ise Türkiye olmuş - tur. Lüksemburgu, İsviçre ve Kanada izlemektedir. Buülkelerin öğretmen maaşlarının ve GSYH (GayrisafiYurtiçi Hasıla)dan eğitime ayırdıkları payın oldukçayüksek olduğu göze çarpmaktadır.Master Thesis Sağlık Hizmetleri Talep Tahmini:adana İli Hastane Uygulaması(2015) Sevgen, Serhan; Samut, Pınar Kayaİnsan daha doğmadan sağlık hizmetine gereksinim duymakta ve bu ihtiyacı yaşamı boyunca devam etmektedir. Sağlığın, hayatın temel kaynağı olması; bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını karşılaması; toplum refahını arttırması, gelişmekte olan ülkemizde bireylerde sağlıklı yaşama bilincinin oluşmasında etkili olduğundan, sağlık sektörüne olan talebin araştırılması önem taşımaktadır. Sektörün bu önemine istinaden hazırlanan çalışmada, sağlık hizmet talebinin zaman serisi modelleri ile tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Adana'da bulunan özel bir hastanenin ortopedi bölümünde, Kasım 2009-Kasım 2014 dönemi için talep tahmini gerçekleştirilmiş ve bu talebe etki eden değişkenler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Adı geçen hastanenin ortopedi bölümüne, Kasım 2009-Kasım 2014 döneminde 24177 hasta gelmiştir. Bu hastaların, %50,9'u erkek, %49,1'i kadındır. Güvence karşılaştırmasına bakıldığında, hastaların, %25,8'inin anlaşmalı kurumlu ve %68,8'inin sgklı olduğu, %5,4'ünün ise güvencesinin olmadığı gözlemlenmiştir. Yaş karşılaştırması açısından ise hastaların, %20,4'ü 20 yaş ve altı, %33,4'ü 21-40 yaş aralığında, %31,2'si 41-60 yaş aralığında, %15'i 61 yaş ve üstüdür. Tezde, talep tahmin yöntemleri, sağlık hizmetleri talebini belirlemek için uygulanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle 3 ve 6 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemleri ile α=0,01, 0,05 ve 0,1 Katsayılı Üstel Düzgünleştirme Yöntemleri uygulanmıştır. Bu yöntemlerle elde edilen tahminler, Ortalama Mutlak Sapma (MAD), Ortalama Sapma (BIAS), Hata Karelerinin Ortalaması (MSE) ölçütlerine göre değerlendirildiğinde, 3 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemiyle elde edilen tahminin en az hataya sahip olması nedeniyle, bu yöntemle elde edilen tahminin kullanılması uygun görülmüştür. Buna göre hastanenin Aralık 2014 ayına ilişkin muayene sayısı talebi 474 kişi olarak tahmin edilmiştir. Ayrıca, sağlık talebine etki eden değişkenleri belirlemek amacıyla, değişkenlere birim kök testi uygulanmış ve testin sonucunda durağan olmadıkları görülmüştür. Değişkenlerin tamamında trend etkisi tespit edilmiş ve değişkenler trendden arındırılarak durağanlaştırılmıştır. Muayene sayısı (sağlık talebi) bağımlı değişken, muayene ücreti kukla değişken, mr sayısı, tomografi sayısı, röntgen sayısı, ultrason sayısı ve ameliyat sayısı bağımsız değişkenler olmak üzere, durağanlaştırılmış değişkenlere çoklu doğrusal regresyon yöntemi uygulanarak, hastanenin sağlık tahmin denklemi kestirilmiştir. Yapılan tahmin denklemi sonucunda sadece röntgen değişkeninin talebi etkilediği ortaya çıkmıştır. Kukla değişken olan muayene ücretindeki artışın ve diğer değişkenlerin talebe etkisi olmamıştır. Anahtar Sözcükler Sağlık hizmetleri talebi, çoklu regresyon, talep tahmini, durağanlık, trendMaster Thesis Makine Öğrenmesi ile Forex Piyasalarında Alım Satım Kararları Uygulaması(2018) Uzel, Efe; Samut, Pınar KayaBu çalışmada Türk Lirası'nın ABD Doları karşısındaki döviz kurunun değişim yönünün tahmin edilmesi için çevrimiçi makine öğrenmesi kullanılarak modeller oluşturulmuş ve model başarımları FOREX piyasalarında alım-satım benzetimi ile gösterilmiştir. Modellerin eğitim sürecinde; döviz kuru zaman serisi sembolik temsile dönüştürülmekte, içinde örüntüler bulunarak örüntü bazında olasılık dağılımı çıkarılmakta ve bu olasılıklar kullanılarak kurun değişim yönü tahmin edilmektedir. Modellerin parametreleri eniyilenerek model başarımları geçerleme verisi ile alımsatım benzetimi yapılarak gösterilmiş ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Alım satım benzetimi sonucunda, oluşturulan modellerin %65 ile %100 oranları arasında karla sonuçlanan işlemler yaptığı görülmüştür. Bu durum sadece geçmiş fiyat verileri kullanılarak gelecek fiyatların bir ölçüde tahmin edilebileceğini gösterdiğinden, Türk Lirası kuru piyasası için Zayıf Formda Etkin Piyasa Hipotezinin tam olarak geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.
