Search Results

Now showing 1 - 4 of 4
  • Doctoral Thesis
    CDS Primini ve Vadeli İşlem Sözleşme Fiyatlarını Etkileyen Faktörler: Türkiye Örneği
    (2025) Benli, Tolga; Dinçergök, Burcu
    Günümüz finansal piyasalarının karmaşık yapısı içerisinde etkin risk yönetimi ve optimal yatırım stratejileri geliştirmek, piyasa katılımcılarının çeşitli finansal enstrümanları derinlemesine kavramasını gerektirmektedir. Vadeli işlem sözleşmeleri ve Kredi Temerrüt Takasları (CDS) gibi türev ürünler, risk yönetiminde stratejik öneme sahip finansal varlıklar olarak öne çıkmaktadır. Bu enstrümanların fiyatlandırma mekanizmaları hem ulusal hem de küresel çok sayıda ekonomik faktörün etkisi altında şekillenmektedir. Söz konusu faktörlerin vadeli işlemler ve CDS primleri üzerindeki münferit etkilerinin sistematik analizi, risk yönetimi süreçlerinin optimizasyonu ve daha isabetli yatırım stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik öngörüler sağlamaktadır. Bu çalışmada Türkiye CDS primi ile Borsa İstanbul Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası ürünlerinden dolar/TL ve BIST30 vadeli işlem sözleşmesi fiyatlarının hangi ulusal ve küresel değişkenlerden etkilendiği belirlenmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak ilgili değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkileri de dikkate alınmıştır. Literatürde öne çıkan çalışmalardan faydalanarak ulusal düzeyde enflasyon, sanayi üretim endeksi, merkez bankası dış borcu ve rezervi verileri kullanılırken küresel düzeyde VIX ve MSCI ACWI endeksleri ve Amerika, Çin, Almanya, İtalya, Birleşik Krallık, Brezilya CDS primleri kullanılmıştır. Veriler, Ağustos 2018-Aralık 2024 dönemini kapsamakta ve aylık frekanstadır. Ulusal değişkenlerin birçoğunda Ağustos 2018 tarihinde meydana gelen yapısal kırılma sebebiyle veri seti bu tarih kesim noktası olacak şekilde ikiye bölünmüştür. Yöntem için VAR metodolojisi izlenmiş, Granger nedensellik testi, etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri kullanılmıştır. Sonuçlar CDS priminin ve BIST30 vadeli işlem sözleşmesi fiyatlarının hem küresel hem de ulusal değişkenlerle ilişkisini ortaya koyarken dolar/TL vadeli işlem sözleşmesi fiyatlarının ulusal etki altında olduğunu göstermektedir. Ek olarak bağımlı değişkenlerin yapısal kırılmalardan etkilendiği sonucuna varılmıştır.
  • Doctoral Thesis
    Applications of Machine Learning Procedures on Data Envelopment Analysis
    (2023) Kurt, Şenol; Dinçergök, Burcu
    Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Makine Öğrenmesi (MÖ), veriden anlam çıkarmayı amaçlayan ve yaygın olarak kullanılan iki metodolojidir. İki metodolojinin birlikte kullanıldığı çalışmalara ilişkin literatür incelendiğinde, genellikle MÖ algoritmalarının VZA metodolojisinin kısıtlarını aşmak için kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, bir MÖ algoritmasının VZA modeli kullanılarak birim ünite etkinliğinin değerlendirmesini geliştirmek için kullanılabilirliğini araştırmaktır. Bu tez, VZA üzerindeki MÖ prosedürlerinin uygulamalarını inceleyerek mevcut literatüre katkı yapmaktadır. ML algoritmaları ile bir VZA modelinden elde edilen etkinlik skorlarını tahmin etmeye yönelik daha önce yapılmış çalışmalar olmasına rağmen, bu çalışma, bazıları daha önce kullanılmamış olan ML algoritmalarını da kullanarak bu konudaki çalışmayı genişletmektedir. Karar ağacı tabanlı MÖ modelleri, hedef değişkeni tahmin etmede daha büyük etkiye sahip olan özellikleri belirleyebilir. Önceki çalışmalar, Karar Verme Birimi (KVB) verimliliğini etkileyen önemli değişkenleri belirlemek ve açıklamak için özellik önem skorlarını kullanmıştır. Öte yandan, yeni bir yaklaşım olarak, bu çalışma bir VZA modeli için bir ağırlık kısıtlaması olarak özellik önem sıralamasının kullanılmasını önermektedir. Önerilen yaklaşım, VZA modelinin bazı girdilere çok fazla ağırlık veren ve diğer girdilere sıfır ağırlık atayarak göz ardı eden bir sınırlamasının üstesinden gelmek için kullanılabilir. Bu yaklaşım gerçek bir veri seti ile kullanılarak VZA modelinin kalitesinin arttırdığı kanıtlanmıştır.
  • Master Thesis
    Bireysel Yatırımcı Profili ve Yatırımcı Tercihleri Üzerine Bir Araştırma: Ankara İli Örneği
    (2019) Afşar, Can Berk; Dinçergök, Burcu
    Toplum içerisinde bireyler genel olarak temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra kalan gelirlerini çeşitli hedefler doğrultusunda yatırım araçlarına dönüştürmektedirler. Bireylerin ellerinde bulunan birikimlerinin miktarı, ne şekilde ve hangi yatırım araçlarına dönüştüreceklerinin kararı ise kişiden kişiye değişmektedir. Bu kararlar alınırken, bireyler insan doğası gereği çeşitli iç ve dış faktörlerden etkilenmektedir ve yatırım tercihlerini bu doğrultularda gerçekleştirmektedir. Bireylerin kişilikleri, psikolojileri gibi içsel faktörlerin yanısıra, bireyin aile yapısı, iş ortamı, sosyal statüsü gibi dış faktörler de alınan yatırım kararlarında etkili rol oynamaktadırlar. Bu tez çalışmasında da, Ankara ilinde bulunan bireysel yatırımcıların, yatırım sürecinde aldıkları kararları etkileyen iç ve dış unsurların neler oldukları, bu unsurların alınan kararlar üzerindeki etkisinin boyutları değerlendirilmiştir. Çalışmada, Ankara ilindeki bireysel yatırımcılara, yatırımcı profillerini belirlemek ve yatırım tercihlerini davranışsal finans kapsamında değerlendirmek amacıyla bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırmanın amacı, bireylerin yatırım kararları alma sürecinde çevrelerindeki psikolojik faktörlerden ve eğilimlerden ne derece etkilendiklerini belirlemektir. Araştırma kapsamında örneklem Ankara ilinde bulunan bireysel yatırımcılar olmuştur. Davranışsal Finans kapsamındaki psikolojik eğilimler, katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum gibi demografik özelliklerinin yanısıra, aylık gelirleri, yatırıma ayırdıkları miktarları, portföylerinde bulunan yatırım araçları gibi finansal özellikler ile çapraz analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Yapılan anketten elde edilen bulgulara göre başkentteki bireysel yatırımcıların %20'sinin en az bir psikolojik eğilim etkisinde kalarak yatırım sürecine yön verdiği bulgusuna varılmıştır.
  • Master Thesis
    Comparison of Enterprises' Sustainability Performance and Accounting-based Performance With Multi-Criteria Decision Making Methods: an Application in Bist Sustainability Index
    (2024) Sönmez, Asiye Suna; Dinçergök, Burcu
    Sosyal, çevresel ve ekonomik boyutları olan sürdürülebilirlik kavramı son yıllarda işletmeler ve işletme paydaşları açısından çok önemli bir konu haline gelmiştir. Yatırımcılar ve finans çevreleri de iyi yatırım kararları alabilmek adına finansal bilgiler kadar finansal olmayan bilgilere de önem vermektedir. Bu sebeple sürdürülebilirlik performansının objektif bir şekilde ölçümü hem mevcut paydaşlar hem de işletmelere gelecekte yatırım yapmayı düşünen taraflar açısından son derece önemlidir. Çok kriterli karar verme yöntemleri performans ölçümlerinde çok boyutlu analiz imkanı sağlama, kapsamlı ve sistematik yaklaşım sunma, hassas sonuçlar elde etme, birbiriyle çelişen kriterleri dikkate alma yönleriyle öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Topsis, Moora ve GRA yöntemleri ile 2018-2022 yılları arasında seçilmiş olan 10 işletmenin sürdürülebilirlik ve muhasebe temelli performansları değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde ise Geliştirilmiş Entropi yöntemi kullanılmıştır. Sosyal boyutlardan kadın yönetici oranı en yüksek ağırlığa sahip iken çevresel boyutlardan atık miktarı en düşük ağırlığa sahip olarak bulunmuştur. Migros sürdürülebilirlik performansı, Ford Otosan ise finansal performansı en yüksek işletme olarak belirlenmiştir. Pearson Korelasyon analizi sonuçları iki sıralama arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Sürdürülebilirlik Raporlaması, Muhasebe Temelli Performans, Türkiye'de Sürdürülebilirlik