2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Doctoral Thesis Bağlam-farkında Uyarlamalı Yazılım Sistemlerinde Göz-hareketi Verisi ile Gözlemleme: Endoskopik-nöroşirurji Eğitim Programları için Bir Durum Çalışması(2017) Dalveren, Gonca Gökçe Menekşe; Dalveren, Gonca Gökçe Menekşe; Çağıltay, Nergiz; Dalveren, Gonca Gökçe Menekşe; Çağıltay, Nergiz; Çağıltay, Nergiz; Software Engineering; Information Systems Engineering; Software Engineering; Information Systems EngineeringGünümüzde modern yazılımlar, ortamdaki sürekli değişimlerle uyumlu olmaları gerektiğinden dolayı çok karmaşık hale gelmektedir. Çevreyle ilgili olguları izleyebilmek ve çevredeki değişikliklerin olası sonuçlarını daha iyi anlayabilmek için toplanan verileri analiz etme yeteneği aracılığıyla otonomik davranışları desteklemeleri gerekmektedir. Başka bir deyişle, bağlam-farkında uyarlamalı yazılım sistemi (BFYUS), çalışma ortamındaki bu değişikliklere cevaben kendisini çalışma zamanında ayarlamayı amaçlamaktadır. Bağlam, son kullanıcı, programlama, birincil özellikler (ör. kimlik, yer ve zaman) ve fiziksel koşullar gibi yazılım sistemi tarafından gözlemlenen herhangi bir şey olarak tanımlanır. Bu nedenle BFYUS mimarisi, geniş bir veri yelpazesini izleyerek farklı amaçlar için çeşitli seviyelerde uygulanabilir. Bununla birlikte, şu anda bu sistemlerin uyguladığı adaptasyonun seviyesini ve kapsamını gösteren hiçbir kavramsal çerçeve yoktur. Bu çalışmada, öncelikle BFYUS'ın ana boyutlarını daha iyi anlamak için ilgili literatür incelenmiştir. Daha sonra, belirli bir BFYUS tarafından gerçekleştirilen adaptasyonun seviyesine ve kapsamına daha iyi hitap edebilmek için kavramsal bir çerçeve önerilmektedir. Önerilen çerçeve üç boyuta sahiptir: adaptasyon bağlamının tanımı, uyarlanması planlanan olayın tanımı ve nihayetinde adaptasyonun nasıl gerçekleştirileceğini gösteren plan. Ek olarak, önerilen kavramsal çerçeve aracılığıyla endo-nöroşirurji eğitim programları için bir durum çalışması yürütülmüştür. Sonuçlar, cerrahların göz hareket olaylarını izleyerek, yetenek seviyelerinin yüksek hassasiyetle (%91.3) tahmin edilebileceğini göstermiştir. Buna göre, bu özel durum için, cerrahların göz hareketi olaylarıyla, içeriğin cerrahların davranışlarına göre uyarlanabileceği görülmüştür. Örneğin, beceri düzeylerini düzenli olarak ölçerek ve öğrencilerin göz hareket olaylarıyla her bir senaryonun zorluk seviyelerini değerlendirerek, müfredattaki bilgisayar tabanlı simülasyon senaryolarının düzeni, farklı el koşullarındaki kullanıcı beceri seviyelerine ve davranışlarına göre uyarlanabilir. Bu, her stajyer için beceri ve bilgiye dinamik olarak adapte edilmiş özel bir müfredat oluşturulmasına yardımcı olacaktır. Bu çalışmanın iki ana katkısı vardır. İlk olarak, BFYUS'ın kapsam ve seviyesini değerlendirmek için kullanılabilecek bir kavramsal model önermektedir. Bu bilgi araştırmacılara ve geliştiricilere BFYUS'ı daha iyi değerlendirip karşılaştırmalarına yardımcı olabilir. Bu tez çalışmasının ikinci katkısı önerilen modelin endo-nöroşirürji alanına uygulanmasıdır. Endo-nöroşirurji alanındaki eğitim programları çeşitli problemlere sahiptir. Bu programların asıl problemi, beceri temelli eğitim fırsatlarıdır. Eğitim ve beceri gelişiminin ameliyathanede sağlanması gerektiğinden dolayı, bu eğitim programlarının, hastaların bakış açısından etik hususlar, sınırlı zaman ve hasta güvenliği riski gibi pek çok dezavantajı vardır. Şu anda, cerrahi eğitim programları için pek fazla alternatif eğitim olanağı bulunmamaktadır. Bu programlarda beceri geliştirme çok kritik olduğu için, bireysel beceri temelli eğitim olanakları gerekmektedir. Cerrahi eğitim programlarını desteklemek için bilgisayar tabanlı simülasyonlara örnekler olsa bile, müfredata entegre modeller sınırlıdır. Ek olarak, özellikle endo-nöroşirurji eğitim programlarında cerrahi eğitim için BFYUS'ın herhangi bir öğretim modeli yoktur. Doğası gereği, BFYUS yaklaşımının endo-nöroşirurji eğitim programlarına çeşitli avantajlar sağlayabileceğine inanıyoruz. Bununla birlikte, endo-nöroşirurji eğitim programları için BFYUS oluşturma süreci çok karmaşıktır, bu tez çalışmasında bir BFYUS kavramsal modeli önerilmektedir. Bu tez çalışmasının bulguları, endo-nöroşirurji eğitim programları için daha iyi BFYUS oluşturmak üzere gelecekteki çalışmalara yardımcı olmak ve bu sistemleri mevcut eğitim programlarına daha iyi entegre etmek amacıyla hazırlanmıştır.Master Thesis Türkçe Yapılandırılmış Yazılım Gereksinimleri için Ortak Metin Tasarımı(2021) Öztekin, Gonca Canan; Dalveren, Gonca Gökçe MenekşeE-Devlet uygulamalarında birçok proje yapılmaktadır ve bir uygulamanın en iyi şekilde yapılabilmesi için iyi bir analiz çalışmasının yapılması şarttır. Kötü yapılmış bir analiz çalışması sonucunda geliştirilen uygulamalarda hatalar kaçınılmazdır. Analiz cümlelerinin doğru anlaşılması ve aktarılması çok önemlidir. Yazılım gereksinimlerinin kalitesini belirlemek ve bu gereksinim bildirimlerini değerlendirmek için bir yöntem veya modele ihtiyacımız vardır. Bu gereksinimlerin çoğu, ana dillerini kullanan kullanıcıların doğal dilinde ifade edilmektedir. Yazılım gereksinimi için kalite modeli hakkında birkaç araştırma yapılmıştır, ancak Türkçe dili ifadesi için, özellikle e-Devlet alanında çok fazla araştırma yapılmamıştır. Ek olarak, Türkçe dilinde yazılım gereksinimleri belirtim bildirimlerinin yazılmasında bir standart yoktur. Bu tezin asıl amacı ortak metinler tanımlayarak ve analiz cümlelerinin belirli bir yapıya getirilmesini sağlayarak doğal dilden kaynaklı hataların en aza indirilmesi ve standardize edilmesini sağlamaktır. Gereksinim cümlesini girecek analist ya da gereksinim mühendisinin cümleyi düzgün girilebilmesini sağlayan bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan model Türkçe dilinde Yazılım Gereksinimleri Spesifikasyonu (SRS) için bir kalite değerlendirme modeli olarak kullanılabilir. Modelin gereksinimleri ortak metin şablonlarıyla eşleştirebilmesi, benzerlik değerlerini hesaplayabilmesi ve yazılım gereksinimleri, düzenleyici belgeler ve kullanıcı gereksinimleri arasındaki gereksinimleri daha uygun bir biçimde şablona ekleyebilmesi için bir ara yüz tasarlanmıştır. Bu model, bir e-Devlet uygulamasının SRS'sinin kalitesini artırmak için uygulanmıştır. Sonuç olarak e-Devlet uygulamasına yenilikçi ve modern bir yaklaşım sunulmuştur. Literatüre bir çözüm önerisi ve akademik araştırma getirilmiştir.