Search Results

Now showing 1 - 1 of 1
  • Master Thesis
    Ürdün Hisse Senedi Piyasasında Makroekonomik Değişkenlerin Etkisi: Empirik Bir Çalışma (2000-2015
    (2016) Al-sukhnı, Muthana; Ak, Salıh
    Makroekonomik değişkenlerdeki farklılaşma menkul kıymetler borsasının performansını etkiler. Ürdün'de makroekonomik değişkenler Ocak 2000-Aralık 2015 arası dönemde Amman borsasının performansını etkilemiştir. Bu çalışmanın amacı aşağıdaki makroekonomik faktörler arasındaki bağı incelemektir: tüketici fiyat endeksi (CPI), endüstriyel üretim endeksi (IP), Borçlar ve avanslar üzerindeki faiz oranının ağırlıklı ortalaması (WAIR), döviz rezervleri (FR), ve hibeleri içeren açık (DIG) ve bunların Ürdün hisse senedi piyasası üzerindeki etkisi. Araştırma dâhilinde sorular belirtilen makroekonomik değişkenlerin tespit edilen dönem dâhilinde Ürdün'de hisse senedi getirileri üzerindeki önemli etkilerin olumlu olup olmadığı meselesine cevap aramaktadır. Veriler Ürdün Merkez Bankası internet sitesindeki istatistikî veri tabanından ve Amman borsası internet sitesinden alınmıştır. Veri dizilerinin sabit olup olmadığını kontrol edebilmek için birim kök testinden istifade edilmiştir. Bununla birlikte Johansen eşbütünleşme testi ise değişkenler arasındaki uzun vadeli ilişki sayısını hesaplamaktadır. Dahası değişkenler arasındaki kısa vadeli bağların incelenmesi amacıyla, bu çalışma vektör hatası düzeltme modelinden (VECM) yararlanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasında nedensel ilişki olup olmadığından emin olmak amacıyla Granger nedensellik modelinden istifade edilmektedir. Çalışmada elde edilen bulguların da gösterdiği üzere bahsi geçen makroekonomik değişkenler Amman borsası ile ilk farklılıkta I(1) eşbütünleşmeye sahiptir. Ayrıca değişkenlerle hisse senedi piyasası arasında önemli bir denge ilişkisi tespit edilmektedir. CPI ve FR ile ilgili olarak önemli düzeyde olan, olumsuz ve uzun vadeli bir bağ söz konusudur. Diğer yandan IP ve DIG ASM Endeksi ile önemli düzeyde olan, olumlu uzun vadeli ilişkiler ortaya koymaktadır, bunun dışında WAIR ise önemsiz düzeyde bir pozitif bir ilişki ortaya koymaktadır. Bunun dışında Johansen eşbütünleşme testi değişkenler arasında üç eşbütünleşme ilişkisinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Dengesizleşme durumunda birinci hata düzeltme süresi (ECT) endüstriyel üretimin ve faiz oranının ortalama ağırlığının denge durumuna geri dönüşe katkı sunduğunu göstermektedir. Buna ek olarak ikinci ECT endüstriyel üretimin ve hibeleri içeren açığın dengeye dâhil olduğunu ortaya koymaktadır. Üçüncü ECT'nin gösterdiği üzere, tüketici fiyat endeksi ve hibeleri içeren açık dengesizlik koşuluna belirli bir ayar getirmektedir. Ayrıca tespit edildiği kadarıyla VECM'e göre seçili değişkenler arasındaki kısa vadeli bağlılık durumunun mevcut değildir. Granger nedensellik testinden yararlanan çalışma CPI ve ASMR arasındaki iki yönlü nedensellik bağının varlığını teşhis etmektedir. Bu, ayrıca DIG ve ASMR arasındaki ilişkiye de tatbik edilmektedir. Dahası ASMR ve IP arasında tek yönlü bir nedensellik ilişkisi mevcuttur. Bu, aynı zamanda WAIR ile ASMR arasında tespit edilmektedir.