2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Master Thesis Elektrik Talep Tahminine Dayalı Karma Tam Sayılı Programlama ile Türkiye'nin Stratejik Enerji Üretimi Planlaması(2021) Yörük, Gökay; Baç, Uğur; Özkurt, Fatma YerlikayaBu tezde, Türkiye için enerji planlama problemi, stratejik planlama, enerji politikası, enerji güç kapasite planlaması, teknoloji seçimi ve çevre politikaları açısından ele alınmaktadır. Stratejik elektrik planlaması kapsamında; fosil yakıtlar, yenilenebilir enerji, nükleer enerji gibi alternatif teknolojileri göz önünde bulunduran karışık tam sayılı matematiksel programlama modeli önerilmiştir. Çalışmada maliyetin (yatırım, operasyon ve bakım) en küçüklenmesine ek olarak, CO2 emisyonunun sınırlandırılması, enerji kaynak paylaşımı kısıtlama politikaları ve yenilenebilir enerji teşvik politikaları gibi hususlar önerilen modelde ele alınmıştır. Planlama sürecinde elektrik talebini tahmin etmek için regresyon metotları, üstel düzeltme, Winter ve Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (ARIMA) yöntemleri gibi bir dizi tahmin tekniği kullanılmış ve farklı hata ölçüm kriterleri kullanılarak en iyi yöntem seçilmiştir. Modelin bir uygulaması olarak Türkiye'nin Stratejik Elektrik Planlama Problemi ele alınmış ve iki farklı (2021-2030 ve 2021-2040) planlama aralığı için çözülmüştür. Sonuçlar, yenilenebilir enerji üretim seçenekleri olan güneş, rüzgâr ve hidroelektrik alternatiflerinin kullanımının önemli ölçüde artacağını, enerji üretiminde fosil yakıtların kullanımının ise belirgin bir şekilde azalacağını göstermektedir. Sonuç olarak, bu araştırma yenilenebilir enerji yatırımlarının kademeli olarak artırılmasını ve uzun vadede fosil yakıt alternatiflerinin yerini almasını önermektedir. Bu değişiklik yalnızca yatırım, işletme ve bakım maliyetlerini düşürmekle kalmayacak, aynı zamanda emisyon seviyesini de önemli ölçüde düşürecektir.Master Thesis Sağlık Hizmetleri Talep Tahmini:adana İli Hastane Uygulaması(2015) Sevgen, Serhan; Samut, Pınar Kayaİnsan daha doğmadan sağlık hizmetine gereksinim duymakta ve bu ihtiyacı yaşamı boyunca devam etmektedir. Sağlığın, hayatın temel kaynağı olması; bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını karşılaması; toplum refahını arttırması, gelişmekte olan ülkemizde bireylerde sağlıklı yaşama bilincinin oluşmasında etkili olduğundan, sağlık sektörüne olan talebin araştırılması önem taşımaktadır. Sektörün bu önemine istinaden hazırlanan çalışmada, sağlık hizmet talebinin zaman serisi modelleri ile tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Adana'da bulunan özel bir hastanenin ortopedi bölümünde, Kasım 2009-Kasım 2014 dönemi için talep tahmini gerçekleştirilmiş ve bu talebe etki eden değişkenler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Adı geçen hastanenin ortopedi bölümüne, Kasım 2009-Kasım 2014 döneminde 24177 hasta gelmiştir. Bu hastaların, %50,9'u erkek, %49,1'i kadındır. Güvence karşılaştırmasına bakıldığında, hastaların, %25,8'inin anlaşmalı kurumlu ve %68,8'inin sgklı olduğu, %5,4'ünün ise güvencesinin olmadığı gözlemlenmiştir. Yaş karşılaştırması açısından ise hastaların, %20,4'ü 20 yaş ve altı, %33,4'ü 21-40 yaş aralığında, %31,2'si 41-60 yaş aralığında, %15'i 61 yaş ve üstüdür. Tezde, talep tahmin yöntemleri, sağlık hizmetleri talebini belirlemek için uygulanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle 3 ve 6 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemleri ile α=0,01, 0,05 ve 0,1 Katsayılı Üstel Düzgünleştirme Yöntemleri uygulanmıştır. Bu yöntemlerle elde edilen tahminler, Ortalama Mutlak Sapma (MAD), Ortalama Sapma (BIAS), Hata Karelerinin Ortalaması (MSE) ölçütlerine göre değerlendirildiğinde, 3 Aylık Hareketli Ortalama Yöntemiyle elde edilen tahminin en az hataya sahip olması nedeniyle, bu yöntemle elde edilen tahminin kullanılması uygun görülmüştür. Buna göre hastanenin Aralık 2014 ayına ilişkin muayene sayısı talebi 474 kişi olarak tahmin edilmiştir. Ayrıca, sağlık talebine etki eden değişkenleri belirlemek amacıyla, değişkenlere birim kök testi uygulanmış ve testin sonucunda durağan olmadıkları görülmüştür. Değişkenlerin tamamında trend etkisi tespit edilmiş ve değişkenler trendden arındırılarak durağanlaştırılmıştır. Muayene sayısı (sağlık talebi) bağımlı değişken, muayene ücreti kukla değişken, mr sayısı, tomografi sayısı, röntgen sayısı, ultrason sayısı ve ameliyat sayısı bağımsız değişkenler olmak üzere, durağanlaştırılmış değişkenlere çoklu doğrusal regresyon yöntemi uygulanarak, hastanenin sağlık tahmin denklemi kestirilmiştir. Yapılan tahmin denklemi sonucunda sadece röntgen değişkeninin talebi etkilediği ortaya çıkmıştır. Kukla değişken olan muayene ücretindeki artışın ve diğer değişkenlerin talebe etkisi olmamıştır. Anahtar Sözcükler Sağlık hizmetleri talebi, çoklu regresyon, talep tahmini, durağanlık, trend