132 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 132
Article Susamın (Sesamum İndicum L.) Kardiyovasküler Hastalıklarla İlişkisi(2025) Adıgüzel, Kübra Tel; Konyalıgil, Dilara BerşanSusam (Sesamum indicum L.), Pedaliaceae familyasına ait olan ve hem tropikal hem de subtropikal ülkelerde yetiştirilen bir bitkidir. Ana bileşenleri yağ ve proteinden oluşan susamın besin değeri yüksektir. Tohumları kalsiyum ve fosfor mineralleri ile A, E, B1, B2 ve B3 vitaminlerini içermektedir. Susam ayrıca fitosteroller, lesitin, doymamış yağ asitleri ve lignanlardan da zengindir. Susam yağının ana lignanları olan sesamin, sesamol ve sesamolin, antioksidanları artırarak hipertansiyona, hiperlipidemiye, lipit peroksidasyonuna ve inflamasyona karşı koruma sağlamaktadır. Susam yağının antihipertansif etkili olduğu ve tansiyon regülasyonu için gereken ilaç miktarını azalttığı yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Araştırmalarda susam yağının plazma kolesterolünü, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterolü ve trigliserit seviyelerini düşürdüğü bulunmuştur. Susam yağı ile ilgili yapılan araştırmalar, susamın ateroskleroz riskini azaltmada ve kardiyovasküler hastalıkları geciktirmede umut vaat ettiğini göstermektedir. Uygun fiyatlı ve doğal olduğu için susam yağının farmasötik tedavi olarak uygulanması amaçlanmaktadır. Bu derlemenin amacı, susamın kardiyovasküler hastalıklarla ilişkisini çeşitli çalışmalar ve mevcut literatür temelinde özetlemektir.Article Principatus Dönemi Bürokrasisinde Hukukçuların Yeri(2025) Yıldız, SevilRoma’da bir bürokratik yapının varlığından ancak Principatus dönemi itibariyle söz edilebilir. Bu, ilk imparator Augustus’un temellerini attığı bir yapıdır. İmparator Augustus, Cumhuriyet Dönemi’nden kalan magistra’lıkların görev tanımlarına yeni bir düzen vermiş, yeni bir memuriyet sistemi ve memurluk makamları kurmuştur. Bu kapsamda özellikle consilium princips, praefectus’lar ve imparatorluğa bağlı bürolar öne çıkmış, dönemin hukukçularının bu memuriyetlerde görevlendirildikleri görülmüştür. İmparator Hadrianus Dönemi’ne dek, yaklaşık olarak 144 yıl boyunca Augustus’un kurduğu sistem büyük bir değişim göstermemiş ancak gelişmiştir. İmparator Hadrianus ise bu sistemde önemli değişiklikler ve yenilikler yapmış, sisteme ileri bir yön vermiştir. İmparator Hadrianus Dönemi’nden İmparator Severus Alexander Dönemi sonuna dek devlet memurlukları oldukça gelişmiş, hukukçuların bu memurluklardaki etkinliği artmıştır. Böylece Klasik Dönem hukukçularının bürokratik yapı içindeki varlıkları Roma İmparatorluğu’nun hukukî ve idarî alanlarında önemli derecede etkili olmuştur. Hadrianus Dönemi’ne dek bürokraside yer alan hukukçuların Roma hukukunun gelişiminde oynadıkları önemli rol, Cumhuriyet Dönemi’nden Geç Principatus Dönemi denebilecek İmparator Hadrianus Dönemi’ni de içine alan zamana ait hukukun “hukukçuların hukuku” olarak tanımlanmasına yol almıştır.Article Sağlık İşletmelerinin Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik İlkelerine Uyum Düzeyleri Hisse Senetlerinin Fiyat Dalgalanmasını Azaltıyor Mu? Borsa İstanbul Örneği(2025) Tengilimoglu, Dilaver; Sayar, Ali Rıza Zafer; Tümer, TolgaSağlık işletmeleri hem bireylerin sağlığına hem de ülkelerin ekonomilerine çok büyük katkılar sunmaktadır. Sağlık işletmelerinin- diğer tüm işletmeler için de geçerli olduğu üzere- finansal piyasalardan yeterli düzeyde fon toplayabilmesi büyük önem taşımaktadır. Kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik ilkelerine yüksek düzeyde uyumun, yatırımcı talebini ve güvenini artırarak işletmelerin hisse senedi fiyat dalgalanmasını azaltması beklenmektedir. Böylelikle, işletmelerin finansal piyasalardan daha kolay ve daha fazla fon temin edebilmesi mümkün olabilir. Bu çalışmada; Türkiye'de halka açık sağlık işletmelerinin kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik ilkelerine uyum düzeylerinin, hisse senedi fiyat dalgalanması üzerindeki etkisi ampirik olarak araştırılmıştır. Araştırmanın bulguları, sağlık işletmelerinin kurumsal yönetim ilkelerine uyum düzeylerinin hisse senedi fiyat dalgalanmasını azalttığını, ancak bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. Ayrıca, sağlık işletmelerinin sürdürülebilirlik ilkelerine uyum düzeylerinin hisse senedi fiyat dalgalanması üzerinde azaltıcı bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik alanlarının ve ilgili raporlamaların Türkiye’de hâlen görece yeni olmasıyla açıklanabilir.Article Koroner Arter Bypass Greft Cerrahisi Sonrası Fiziksel Aktivite Danışmanlığının Erken Dönem Sonuçlarının İncelenmesi(2024) Karahan, Zehra Can; Çırak, Yasemin Buran; Arıkan, HülyaAmaç: Koroner arter hastalığı için önemli bir risk faktörü olan fiziksel inaktivite, koroner arter bypass greft (KABG) ameliyatı sonrasında artırılmalıdır. Bu çalışmanın amacı, KABG ameliyatı geçirmiş hastalarda erken dönemdeki fiziksel aktivite (FA) danışmanlığının etkilerini incelemekti. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 30 erkek hasta rastgele iki gruba ayrıldı. 15 hasta FA danışmanlığı ve rutin fizyoterapi alırken, diğerleri sadece rutin fizyoterapi aldı. FA, egzersiz kapasitesi, günlük yaşam aktiviteleri, uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete ameliyattan önce ve iki hafta sonra değerlendirildi. Tüm hastalara taburcu olduktan sonra FA ve enerji harcaması değerlendirmesi için bir aktivite monitörü (MF-SenseWear Armband) takıldı. Enerji harcaması, ortalama MET değeri, FA süresi, yatma ve uyuma süresi ve günlük adım sayısı taburcu olduktan sonraki 7 gün boyunca izlendi. Bulgular: 6 dakikalık yürüme mesafesi FA grubunda 507,87±77,70 m'den 470,46±69,83 m'ye (p=0,001) ve kontrol grubunda 499,80±82,93 m'den 448,00±64,25 m'ye (p=0,002) düşdü, ancak aradaki fark anlamlı değildi (p=0,610). FA danışmanlığı, toplam enerji harcamasını (8516.10±1489.75 karşı 8568.75±999.68 joule, p=0.910), aktif enerji harcamasını (307.43 joule (min 13.57-maks 3300.57) karşı 303.68 joule (min 30.71-maks 11.68), p=0. 412), ortalama metabolik eşdeğer (1.30±0.16 karşı 1.17±0.17, p=0.057), FA süresi (16.57 dakikaya (min 0.71- maks 180) karşı 16.85 dakika (min 3.57-maks 58.71), p=0.367), adım sayısı (723.86 adıma (min 198.57-maks 5944.14) karşı 796.28 (min73.86-maks 4217.86), p=1.000). Sonuç: FA danışmanlığımız, CABG ameliyatı sonrası FA'yı ve klinik sonuçları geleneksel tedaviden daha fazla iyileştirmedi. Etkinliğin gösterilmesi için daha uzun takiplere ihtiyaç vardır.Article SAĞLIK SEKTÖRÜNDE, TÜKETİCİ SATIN ALMA DAVRANIŞINDA SOSYAL MEDYA REKLAMLARININ ETİK BOYUTU(2020) Sarıalp, Salih; Tengilimoğlu, Dilaverİnternet kullanımının iletişimdeki hızlı gelişmelerle birlikte artması, bilgisayar ve tablet kullanımıyla beraberakıllı telefonların temel ihtiyaç olarak hayatımızda bulunmasının sonucunda sosyal medya kullanımınınyaygınlaşması, tüketicilerin alışkanlıklarının değişmesine neden olmuştur. Alışkanlıkların değişmesi,tüketicilerin satın alma niyetlerinin farklılaşmasını sağlamıştır. Bu gelişmeler sonucunda sağlık sektöründebulunan kişi, kurum ya da kuruluşların tanıtım ve reklam mecralarında değişikliklere giderek sosyal medyareklamlarına ağırlık vermeye başlamışlardır. Sağlık sektöründe, sosyal medya reklamlarının etkisinin artmasısonucunda başka bir sorun ortaya çıkmıştır. Sosyal medyada yapılan denetimlerin yetersiz kalmasından dolayıyeni medyadaki reklamların etik boyutunun, tüketicilerin, satın alma davranışını nasıl etkilediğini tespitininyapılması bu çalışmanın amacını ortaya koymaktadır. Çalışma evrenini Ankara ilinde ikamet eden 18 yaş veüstü bireyler oluşturmakta olup, evrenin büyüklüğü nedeni ile çalışmada örneklem seçilmiş, kolayda örneklemyöntemi ile 653 kişi ile yüz yüze ve google form ile anket uygulanmış olup, yapılan incelemeler sonucunda 650anket analize tabi tutulmuştur. Ankette demografik soruların yanı sıra sosyal ağ kullanıcılarının, yapılanreklamların fark edilirliğinin belirlenmesi ve bu reklamların etik olup olmadığını öğrenmek amacıyla 41 adetönerme Likert tipi sorulara yer verilmiştir. Ankette yer alan ifadelerin birbirleri ile olan tutarlılığını vekullanılan ölçeğin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach’s Alpha katsayıları 0,82, 0,86 ve 0,86 olarakhesaplanmış ve ölçek güvenilirdir sonucuna ulaşılmıştır.Article Sağlık Sektöründe Yapay Zeka Kullanımı(2024) Koyuncu, Murat; Göçer, SafiyeArtificial intelligence (AI) has profound effects not only on the medical sector but also on many other sectors. AI, whose theoretical foundations were laid in the 1950s, has since developed into different AI subfields. Recently, two prominent subfields within the scope of AI have been machine learning (ML) and deep learning (DL) techniques. ML is focused on analyzing existing data to make predictions, and DL employs neural networks to mimic the functioning of the human brain. Today, observing many projects and even daily applications related to the use of AI in different areas such as medical imaging, diagnosis, drug development, and personalized treatment plans is possible in the health sector. For example, in the field of radiology, making earlier and more precise diagnoses using AI to increase the speed and accuracy of medical image analysis has become possible. Robotic surgery platforms, such as the Da Vinci Surgical System, have begun to integrate AI to automate tasks and improve surgical safety. With smartphones, wearable technologies, and Internet of Things applications, AI-powered healthcare solutions are becoming more accessible and effective. This paper aims to provide a brief overview of AI, examine its contributions and real-world applications in healthcare, assess its impact on medical education, and discuss the ethical challenges of its integration into the medical field. By providing insights into the potential of AI, this study aims to provide healthcare professionals a comprehensive perspective on the role of AI in modern medicine.Article Bütçe Kanunu Üzerinde Etkin Bir Anayasaya Uygunluk Denetimi İçin Öneriler(2024) Müftüoğlu, ZeynepBütçe, bir ülkede yıl boyunca gerçekleştirilecek olan kamu harcamalarının ve toplanacak olan kamu gelirlerinin tahminlerinin yer aldığı belgedir. Bütçe hakkı, halkın kamu gelirleri ile kamu giderleri üzerinde söz sahibi olması ve bunları denetleyebilmesidir. Halk, kendine ait olan bütçe hakkını, seçimler aracılığı ile seçtiği temsilcilerin yer aldığı parlamentolar aracılığı ile kullanır. Bütçe hakkının gereği gibi sağlanmasının koşullarından biri de parlamentoların kullandığı bütçe yetkisinin etkin şekilde denetlenmesidir. Yasama organının işlemlerinin denetlenmesinde en önemli unsurlardan biri yargısal denetimdir. Ülkemizde kanunların anayasaya uygunluğu Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilmektedir. Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilen anayasa yargısı, parlamentonun anayasanın üstünlüğü ilkesine uygun şekilde hareket etmesinde önemli rol oynamaktadır. Çalışmada, Anayasa Mahkemesi’nin yürütmekte olduğu anayasaya uygunluk denetimi, bütçe kanunu üzerinden incelenmektedir. İlk bölümde bütçe ve bütçe hakkı kavramları açıklanmakta; bütçe kanunu üzerinde uygulanan anayasaya uygunluk denetiminin önemi ve genel esasları ele alınmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde Anayasa Mahkemesi’nin kanunlar üzerinde gerçekleştirdiği anayasaya uygunluk denetiminde aksayan yönlerin bütçe kanunu ile ilgili olan hususlarına işaret edilmekte ve çözüm önerileri geliştirilmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise çalışma ile amaçlanmış olan bütçe kanununun kendine has özellikleri nedeni anayasaya uygunluk denetiminde yaşanan özel sorunlar saptanmakta ve bunlara çözüm üretilmektedir.Article Kobigel (Kobi Gelişim Destek Programı) Desteklerinin Amaca Ulaşma Derecesi: Erzurum İli\rÖrneği(2022) Akbaba, Ahmet İlker; Batıbeyi, Ayşenur; Karabulut, YaseminAmaç – Bu çalışma ile TRA1 Bölgesinde yer alan Erzurum ilindeki Kobi’lerin desteklere olan ilgi ve\rihtiyacı ile bu desteklerin amacına ulaşma derecesinin belirlenmesi amaçlanmıştır.\rYöntem – Araştırmada veri toplama yöntemi ankettir. Araştırmanın evreni 2016-2019 yılları arasında\rKosgeb’in Kobi proje başlığı altında başladığı ve Kobigel – Kobi Gelişim Destek Programından 2019\ryılında yararlanan ve imalat sektöründe faaliyet gösteren Erzurum ilindeki Kobi’lerdir. Bu kapsamda\rdestek programından yararlanan 45 adet firmaya yüz yüze anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.\rKatılımcı firmalardan elde edilen anket verileri IBM SPSS Statistic 20 paket programı ile analiz\redilmiştir. Tüm bulgular 0.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Veri analizi olarak tek yönlü varyans\ranalizi, Levene Testi ve çoklu karşılaştırma testlerinden LSD testi kullanılmıştır.\rBulgular – Kobi’ler genel olarak desteklerden faydalanamadıklarını düşünmektedirler. Kobi’lerin bu\rdesteklerden yeterince yararlanamamalarında, “teşviklerle ile ilgili bilgilendirme eksikliği”, “teşvik\rşartlarının Kobi’ler için ağır olması” ve “teşvik prosedürlerinin karmaşık olması” nedenlerinin olduğu\rgörülmektedir. Desteklerin Erzurum ilinde faaliyette bulunan Kobi’lere katkısı, genel olarak olumlu\rolup, Kobi’lerin yeni desteklere yönelik başvuru yapma düşüncelerinin pozitif olduğu görülmektedir.\rDevlet desteklerinin işletme performansına etkilerine ilişkin katılım dereceleri ile işletmelerin kuruluş\rsermayesine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Devlet desteklerinin işletme performansına\retkilerine ilişkin katılım derecelerinin kuruluş sermayesi kendi öz kaynağı olanlar ile kuruluş\rsermayesi olarak devlet hibe/kredi/destek veya teşviki kullananların farklılaştığı görülmektedir.\rTartışma – Kosgeb’in Kobi’ler arasında ismi en çok duyulan Kobigel Destek Programı ile ilgili daha\rçok bilgilendirme çalışması yapması, prosedürleri kolaylaştırma açısından revize etmesi ile hem\rprograma hem de Erzurum’da bulunan Kobi’lere fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Ek olarak Kobi\rihtiyaçlarına yönelik şartların karşılıklı olarak gözden geçirilmesi de yine karşılıklı bir yarar\rsağlayacaktır.Research Project Yüksek Saflıkta ve Basınçta Hidrojen Eldesi için Yüksek Sıcaklık Elektrokimyasal Hidrojen Kompresörü Geliştirilmesi(2022) Devrım, Yılser; Colpan, Can Ozgur; Eren, Enis Oğuzhan; Kuzu, Cemil; Bal, İlay Bilge; Bülbül, Eda; Durmuş, Gizem Nur BulanıkSon yıllarda dünyanın giderek artan fosil enerji kaynakları kullanımı çevresel sorunların artmasına neden olmuş ve buna bağlı olarak alternatif enerji kaynakları giderek artan önem kazanmıştır. Günümüzde hem çevresel kaygılar hem de fosil yakıtların yakın gelecekte tükenmesi nedeni ile enerji üretimi, dağıtımı, depolanması ve kullanımında önemli değişiklikler yapılması gerekmektedir. Alternatif enerji kaynakları içinde Hidrojen enerjisi bu değişimler için ideal bir çözüm olma potansiyeline sahiptir. H2?nin sabit güç üretimi, kimya sanayi ve yakıt hücreli araçlarda yaygın olarak kullanımı için verimli bir şekilde saflaştırılması gerekmektedir. Ancak günümüzde H2 üretimi hala büyük ölçüde fosil yakıtlara dayalıdır ve bu nedenle saf olarak üretilememektedir. Bu nedenle, H2?nin büyük ölçekte saflaştırılması zorunludur. Ayrıca en hafif gaz olan H2?nin hacimsel enerji içeriği yüksek basınçlarda sıkıştırılmadığı sürece, rakip yakıtların oldukça altındadır ve bu da sıkıştırmayı kaçınılmaz kılar. Bu nedenle H2 enerjisinin ve kullanımının yaygınlaşması için verimli saflaştırma ve sıkıştırma önem taşımaktadır. H2?nin hem saflaştırılması hem de sıkıştırılmasını sağlayan elektrokimyasal H2 kompresörünün (EKHK) halen endüstriyel ölçekte kullanılan klasik teknolojilere kıyasla sayısız avantajı bulunmaktadır. EKHK sistemleri termodinamik ve operasyonel avantajlarının yanı sıra kullanım kolaylığı da sağlamaktadır. Bu proje kapsamında yüksek safsızlık toleransına sahip yüksek sıcaklık EKHK uygulamaları için polibenzimidazol (PBI) temelli ve MOF katkılı kompozit membranlar geliştirilmiş ve EKHK uygulaması incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak yüksek sıcaklık EKHK sistem performansını ve kararlılığını arttırmak için yüksek sıcaklıklara dayanıklı ve yüksek performanslı kompozit membranlar geliştirilmiştir. Hazırlanan membranların fizikokimyasal ve elektrokimyasal karakterizasyonu yapılarak, en iyi özelliğe sahip membrana ulaşılmaya çalışılmıştır. Daha sonra yüksek performans için özgün akış kanalları ve tasarıma sistemine sahip 5 hücreli EKHK yığını tasarımı ve üretimi gerçekleştirilmiştir. Projede yüksek sıcaklık EKHK sisteminde farklı oranlarda CO, CO2 ve H2 içeren reformat gaz karışımları ile çalışılmış ve saflaştırma performansı incelenmiştir.Article Avrupa Birliği Tıbbi Cihaz Yönetmeliği Kapsamında Yetkilendirilen Onaylanmış Kuruluşların İzlenmesi için Yeni Bir Yöntem(2024) Bayrak, TuncayUygunluk değerlendirmesi gerçekleştiren onaylanmış kuruluşlar, hasta sağlığının korunmasında ve piyasadaki güvenli ürünlere erişimin sağlanmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. AB 2017/745 Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR), onaylanmış kuruluşlar için daha katı kurallar ve sorumluluklar getirmektedir. Onaylanmış kuruluşların izlenmesinden de sorumlu olan atama otoriteleri için herhangi bir rehber doküman veya yazılı prosedür yoktur. Bu çalışmada, ilk kez, onaylanmış kuruluşların etkin bir şekilde izlenmesi için dijital bir sistemle desteklenen bir metodoloji önerilmiştir. MDR gerekliliklerine ve ilgili rehber dokümanlara dayalı bir ihtiyaç analizi gerçekleştirilmiş ve tıbbi cihaz onaylanmış kuruluşlarının izlenmesi için altı bileşenli bir teknik ortaya koyulmuştur. Ardından, her bir bileşenin alt kriterleri belirlenmiş ve onaylanmış kuruluşların izlenmesine yönelik ana süreçler için iş aktivite diyagramları oluşturulmuştur. Şu anda MDR kapsamında kırk dokuz onaylanmış kuruluş bulunmaktadır. İzleme yaklaşımımız, teknik dokümantasyon değerlendirmesinin gözden geçirilmesi, personel yetkilendirmesi ve sertifikalı ürünün piyasada gözetimi gibi onaylanmış kuruluş ile ilgili tüm faaliyetleri kapsayan altı adımdan oluşmaktadır. Önerilen sistem MDR gereklilikleriyle uyumludur ve onaylanmış kuruluşların tüm kritik performans göstergelerini ele alır. Onaylanmış kuruluşlar için yeni MDR gereklilikleri, atama otoriterleri için de gelişmiş bir izleme sistemi gerektirmektedir. Bu çalışma onaylanmış kuruluşların izlenmesi için kritik noktalara odaklanmıştır. Üye devletler, MDR gerekliliklerine uygun etkin bir izleme sistemine sahip olmak için önerilen metodolojiyi ve faaliyet diyagramlarını uygulamalıdır. Benzer bir sistem diğer uygunluk değerlendirme kuruluşlarının izlenmesi için de kullanılabilir.
