Search Results

Now showing 1 - 1 of 1
  • Master Thesis
    Kent Meydanlarının Sembolik Değerinin Mekânsal Biçimlenme ve Toplumsal Hareketler Temelinde İncelenmesi: Ankara Kenti Ulus, Zafer ve Kızılay Meydanı
    (2024) Kapıcıoğlu, Başak; Akın, Emel
    Kent meydanları, tarih boyunca çeşitli siyasi, toplumsal olayların sahnesi olmuş; politik işlev üstlenmiştir. Mekânsal biçimlenmenin temelini oluşturan siyasi ideoloji ve ona karşı gelişen toplumsal muhalefet, kent mekânlarının dönüşümünü zorunlu kılmıştır. Mekân ile toplumsal hareketler arasındaki diyalektik ilişki, meydanların mekânsal ve imgesel yönüyle temsil mekânlara dönüşmesinde belirleyici olmuştur. Tezin araştırma alanı belirlenirken, Atatürk Bulvarı boyunca aynı kent aksı üzerinde tasarlanan, toplumsal hareketlerin en yoğun yaşandığı ve mekânsal biçimlenmenin, değişen siyasi ideolojilere adapte edilerek yeniden üretildiği kent meydanları seçilmiştir: Cumhuriyet Ankara'sının temsiliyetini barındıran ve Ankara kenti özelinde toplumsal hareketlerin en yoğun gerçekleştiği üç meydan; Ulus, Zafer ve Kızılay Meydanı tezin araştırma alanıdır. Tezin amacı, kent meydanlarının sembolik anlamının, mekânsal biçimlenme ve yaşanan toplumsal hareketler temelinde irdelenmesidir. Bu amaca koşut olarak tezin hedefi Ankara kentinde Ulus, Zafer ve Kızılay Meydanlarının mekânsal biçimlenme ve toplumsal hareketler temelinde değişen sembolik anlamının analiz edilmesidir. Tezde, her bir meydan, 1923-1950, 1950-1980, 1980-2000 ve 2000'den günümüze olmak üzere dört alt dönemde irdelenmiştir. Öncelikle, Ulus, Zafer ve Kızılay Meydanlarının mekânsal biçimlenmesi ve toplumsal hareketleri her dönem için incelenmiş; her bir meydanın her dönemdeki sembolik anlamı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ardından her üç meydan birbirleriyle karşılaştırılmıştır. 1923'ten günümüze, Ulus, Zafer ve Kızılay Meydanları kültürel, bürokratik, politik ve sosyal işlevlerini giderek artan bir şekilde yitirmiş, mekânlar parçalanarak toplanma işlevinden koparılmıştır. Her dönem özelinde meydanlar, mekânsal, işlevsel ve imgesel olarak yeniden ve yeniden üretilmiştir. Toplumsal hareketler, Ulus Meydanı'nda, 1923-1950'li yıllar arasında; Zafer Meydanı'nda, 1960'lı yıllar ile 1970'li yıllar arasında; Kızılay Meydanı'nda, 1970'lerin ortası ile 1990'ların sonu arasında yoğunlaşmıştır. Meydanların kent belleğindeki yerinin yanısıra toplumsal bellekteki yerleri de aşınsa da, Ulus Meydanı, Cumhuriyet ve Başkent Ankara'nın sembolik anlamını korumaya, Kızılay Meydanı gücünü yitirmekle birlikte toplumsal hareketlerin belleği olmaya devam etmektedir.