Search Results

Now showing 1 - 10 of 62
  • Article
    Ulusal Egemenlik ve Uluslararası İşbirliği Konusu Olarak Uluslararası Örgütlerden Çıkma ve Çıkarılma
    (2021) Arsava, Ayşe Füsun
    Uluslararası örgütlerden çıkma ve çıkarılma prensip olarak örgüt kurucu anlaşmalarında düzenlenen bir konudur. Uluslararası örgütün niteliği, gerçekleştirmek istediği amaçlar ve örgüt kurucu anlaşmasına taraf devletlerin iradesi bu çerçevede yapılan düzenlemede benimsenecek modele esas olmaktadır. Makalede benimsenen değişik modeller yanısıra örgüt kurucu anlaşmasında çıkma ve çıkarılma konusunda açık bir düzenlemenin bulunmaması halinde Viyana anlaşmalar hukuku sözleşmesinin konuya yaklaşımı açıklanmaktadır.
  • Article
    BARIŞIN TEMİNİNDE DEVLETLERİN İŞBİRLİĞİ
    (2017) Arsava, Ayşe Füsun
    Güvenlik Konseyinin öncelikli sorumluluğu olarak öngörülen barışı temin etme misyonu çerçevesinde üye devletler BM Şartı'nın 2.madde 5.fıkrası muvacehesinde BM'in tüm önlemlerine destek sağlama mükellefiyetine tâbi kılınmıştır. Prensip olarak mevcut işbirliği yükümlülüğü memnun edici şekilde çoğu kez yerine getirilmektedir. Problemli olan durum barışın bozulmasına rağmen etkin işbirliği konusunda pasif davranılmasıdır. Pasif davranış ne zamandan itibaren hukuk ihlâli olarak kabul edilmektedir? Bu soyut mükellefiyetin ihlâli siyasi olarak iddia edilmekle beraber, sorumluluk hukuku bağlamında ileri sürülmesi tereddütlere yol açmaktadır. Bu durumun değiştiğine ilişkin ilk işaret \"koruma sorumluluğu\" (responsibility to protect) yaklaşımı ile dile getirilmektedir. Makale devletlerin sorumluluğunun arttırılması ile barışın teminine matuf uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi beklentisinin gerçekleşme olasılığına ışık tutmaktadır.
  • Article
    Hukuk Devleti Eksiklikleri Nedeniyle Polonya’ya Karşı Yürütülen Yaptırım Mekanizmasının Doğurduğu Etkiler
    (2021) Arsava, Ayşe Füsun
    AB anlaşmasının 2.maddesinde yer alan AB’nin temel değerlerinin, özellikle hukuk devleti prensibinin sistematik şekilde ihlâli nedeniyle AB Anlaşmasının 7.madde, 1.fıkrasına göre bir üye devlete karşı başlatılan mekanizmanın Avrupa Tutuklama Emrinin gereğinin yerine getirilmemesinde bir dayanak oluşturup oluşturmayacağı AB Hukukunda düzenlenmemiştir.İrlanda Yüksek Mahkemesinin AB Adalet Divanına yapmış olduğu 27 Mart 2018 tarihli önkarar başvurusu ve Divanın (Büyük Daire) bunun üzerine vermiş olduğu 25 Temmuz 2018 tarihli önkararı bu çerçevede bir dönüm noktası oluşturmaktadır.Yargı bağımsızlığı eksikliklerinin adil yargılanma hakkı üzerindeki etkisi esas alınarak Avrupa Tutuklama Emrine göre iadesi gereken sanıklarla ilgili taleplerin AB anlaşmasının 7.madde, 1.fıkrası muvacehesinde haklarında işlem başlatılan üye devletler bakımından Avrupa Temel Haklar Şartı’nın 47.madde, 2.fıkrasında yer alan “fair” yargılamaya ilişkin temel hakkın ihlâl edilme riski nedeniyle kabul edilmeme olasılığı tartışılan makalede ayrıca AB Anlaşmasının 7.madde, 1.fıkrasında öngörülen, siyasi yaptırım mekanizması olarak nitelendirilen prosedürün işletilebilmesi için gerekli oy çokluğunun sağlanamama riskinin AB Anlaşmasının 2.maddesinde öngörülen AB değerlerinin ihlâli nedeniyle ihlâl davası açılarak aşılabileceği ele alınmaktadır.
  • Article
    ULUSLARARASI ADALET DİVANININ YARGI YETKİSİ VE TREATY BODİES
    (2016) Arsava, Ayşe Füsun
    Evrensel nitelikli insan hakları sözleşmeleri günümüzde Uluslararası Adalet Divanı'nın kararlarına ve danışma görüşlerine esas olmaktadır. Makalede Uluslararası Adalet Divanı'nın anlaşmaya yahut uluslararası Adalet Divanı statüsünün 36.madde, 2.fıkrasına istinat eden yargı yetkisini kullanması bakımından insan hakları sözleşmelerinde öngörülen denetim mekanizmasının tüketilmesinin gerekip gerekmediği hususu insan hakları sözleşmeleri örneklerinde ele alınmış ve değerlendirilmiştir.
  • Article
    BREXIT’İN AB’NİN TARAF OLDUĞU ULUSLARARASI HUKUK ANLAŞMALARI ÜZERİNDE DOĞURACAĞI ETKİLER
    (2021) Arsava, Ayşe Füsun
    AB üyesi bir devlet olarak İngiltere çok sayıda uluslararası anlaşmanın tarafı olarak karşımıza çıkmaktadır. AB’nin Çalışma Usul- leri Hakkındaki Sözleşme’nin AB’den çıkma- ya ilişkin 50. maddesi AB’den çıkmanın taraf olunan anlaşmalar üzerinde doğuracağı etki- leri düzenlememektedir. Ekseri uluslararası hukuk anlaşması da bu tür düzenlemeler içer- memektedir. Bu nedenle Brexit’in uluslarara- sı anlaşmalar üzerinde doğuracağı etkilerin genel uluslararası hukuka, özellikle Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesinde kısmen kodifiye edilen teamül hukukuna göre ce- vaplandırılması gerekmektedir. Şüphesiz tüm anlaşmalar için aynı cevapların verilmesini mümkün kılan, genel geçerliliğe sahip kural- lar bulunmamaktadır. Bu cevapların anlaşma taraflarına ve anlaşmanın içeriğine göre fark- lılık gösterdiği görülmektedir. AB’nin özellik- le münhasır yetkileri alanında yapmış olduğu anlaşmalardan Brexit ertesinde İngiltere bakı- mından hak ve yükümlülük doğması mümkün değildir. Buna karşılık AB’nin ve üye devlet- lerin birlikte taraf olduğu karma anlaşmaların prensip olarak İngiltere bakımından bağlayı- cılığı prensip olarak devam edecektir. Maka- lede Brexit’in bir taraftan İngiltere’nin, diğer taraftan AB’nin uluslararası hukuk anlaşmala- rından doğan hakları ve yükümlülükleri üze- rindeki etkileri incelenmektedir.
  • Article
    Aihk’nun Extraterritorial Geçerliliği Bağlamında Aihm’nin İçtihatlarında Görülen Hareketlilik
    (2019) Arsava, Ayşe Füsun
    AİHK, Konvansiyon tarafı devletlere Konvansiyonda öngörülen hakları ve özgürlükleri ülkelerinde temin etme yükümlülüğü getirmektedir. AİHM’nin ancak 1990’lı yılların sonundan itibaren kararlarında AİHK’nun extraterritorial uygulanmasını kabul ettiği görülmektedir. AİHM’nin bu çerçevedeki kararları birbiriyle tam olarak uyumlu görülmemektedir. Makalede AİHM’nin hangi koşullar altında AİHK’nun extraterritorial uygulanmasını kabul ettiği somut karar örnekleri ışığında ele alınmaktadır.
  • Article
    AB'NİN YASAMA TASARRUFLARINA KARŞI BİREYLERİ KORUMAYA MATUF MERKEZİ KORUMA MEKANİZMASI
    (2016) Arsava, Ayşe Füsun
    Gerçek ve tüzel kişilerin haklarının üye devletlerin mahkemeleri tarafından dezentral himayesi yerine AB hukuku çerçevesinde merkezi olarak korunması AB'nin gündeminde olan, ancak farklı görüşler nedeniyle çözüm bulunması zor olan bir sorun niteliğine sahiptir. AB'nin Çalışma Usulleri Hakkındaki Sözleşmenin gerçek ve tü- zel kişilere kendilerini doğrudan etkileyen ve icra önlemi gerektirmeyen tüzük karakterli hukuki tasarruflar aleyhine iptal davası açabilme olanağı veren 263.madde, 3.fıkrası AB'nin yasama tasarruflarına kar- şı bireyleri korumaya matuf merkezi bir koruma mekanizması işlevi görmesi amacı ile düzenlenmiştir. Makalede AB'nin Çalışma Usulleri Hakkındaki Sözleşmenin 263.madde, 3.fıkrasında kullanılan tüzük karakterli hukuki tasarruflar kavramının yorumu bağlamındaki tartışmalara yer verilmekte ve 263.madde, 3.fıkranın AB'nin yasama tasarruflarına karşı merkezi koruma mekanizması karakterine açıklama getirilmektedir.
  • Article
    ULUSLARARASI MEDENİ ve SİYASİ HAKLAR SÖZLEŞMESİ’nin ve AVRUPA İNSAN HAK ve ÖZGÜRLÜKLERİ SÖZLEŞMESİ’nin EXTRATERRITORIAL UYGULANMASI
    (2020) Arsava, Ayşe Füsun
    Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hak ve Özgürlükleri Sözleşmesi insan haklarının korunması bakımından en önemli sözleşmeler olarak kabul edilmektedir. Sözleşmelerin lâfzına göre sözleşmelerin korunmasından istifade etmenin önkoşulu sözleşme tarafı devletlerin egemenlik yetkilerine tabi olmaktır. Devletler ancak günümüzde kendi egemenlik alanları dışında da tasarrufta bulunmaktadır. Devletlerin egemenlik alanları dışındaki tasarruflarının yol açtığı insan hakları ihlâllerinden sorumlu tutulma kriterleri Uluslararası Adalet Divanı’nın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ve BM İnsan Hakları Komitesi’nin kararlarında ve görüşlerinde yer almaktadır. Makalede söz konusu kriterler eleştirisel bir yaklaşımla değerlendirilmektedir.
  • Article
    Uluslararası Hukuk ve Bm Teşkilatındaki Değişimler
    (2015) Arsava, Ayşe Füsun
    Uluslararası hukuk tarafından düzenlenen alanlar arttıkça uluslararası hukukun parçalanması (fragmentation) bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Birbirine ters düşen çıkarların ve konuların uluslararası hukuk tarafından düzenlenmesi ancak bu şekilde mümkün olabilmektedir. Bu çerçevede genel uluslararası hukuk düzenlemelerinden kaçış yerine belli alanlarda bölgesel düzenlemelere yönelişten söz edilmektedir. Bu durum BM örgütünün ve kurumsal yapısının değişimi tartışmalarını gündeme getirmektedir. Makale uluslararası hukukun bütünleştirilesi ve parçalanması arasındaki gerilime ve yeni gelişimlere ışık tutmak amacıyla hazırlanmıştır.
  • Article
    Avrupa Birliği Birincil Hukukunda Azınlıkların Korunmasının Hukuki Dayanağı
    (2010) Arsava, Ayşe Füsun
    Azınlıkların korunması konusunda Avrupa Birliği (AB) birincil hukukunda başlan¬gıçta söz konusu olan boşluğun içtihat hukuku ve günümüzde Lizbon Sözleşmesi ile doldurulmaya çalışıldığı görülmektedir. Azınlıkların korunmasına ilişkin AB mükte- sebatının şekillenmesinde AİHK'nın yanısıra Avrupa Konseyi Ulusal Azınlıklar Çerçeve sözleşmesi, üye devletlerin ortak anayasal gelenekleri ve AB Temel \"Hakları Şartı rol oynamaktadır. Azınlıkların korunması, AB müktesebatında bir anayasa prensibi olarak kabul edildiği nispette AB kurumsal yapısında ihdas edilen tasarruf¬lara ve üye devletlerin AB müktesebatını icrasına esas olmakta ve AB 'ye aday dev¬letler bakımından da yerine getirilmesi gereken siyasi kriterler arasında değerlendi¬rilmektedir.