Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • Doctoral Thesis
    Fantazi ve Fantastiğin Biçemini Yeniden Yaratmak: Mervyn Peake'in Gormenghast Üçlemesinin Türkçe Çevirilerine Çoğuldizgesel Bir Yaklaşım
    (2016) Sarmaşık, Naile; Aksoy, Nüzhet Berrin
    Bu tezin amacı, genel olarak fantastik yazın eserlerinde, özellikle Mervyn Peake'in Gormenghast üçlemesinin Türkçe çevirilerinde biçemin işlevi ve önemini ve hedef metinde nasıl yeniden yaratıldığını, bu süreçte çevirmenin hangi çeviri stratejilerini kullandığını çoğuldizgesel bir yaklaşımla saptamak ve incelemektir. Bu çalışmada, çeviride biçeminin aktarılmasında yazınsal çoğuldizgenin rolünü ortaya koymak amacıyla Türk yazın çoğuldizgesinde fantastik yazın türünün konumu Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı çerçevesinde belirlenmiş ve tanımlanmıştır. Toplanan veriler ışığında, fantastik yazın türünün Türk çeviri yazınında 1994 yılında başlayan macerasında Türk çeviri yazını çoğuldizgesinde ikincil bir konuma sahip olduğu saptanmıştır. Bu tezin sonucunda, Mervyn Peake'in Gormenghast üçlemesinden seçilen biçemsel örneklerin Türkçede yeniden yaratılması incelenmiş ve Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramında belirttiği üzere çevirmen Türk yazın çoğuldizgesi içinde fantastik tür çevirilerinde önceden kullanılan çeviri stratejilerini kullanmayı tercih ettiği için ortaya 'yeterli olmayan' bir çeviri çıktığı saptanmıştır. Even-Zohar'ın çoğuldizge kuramı metinsel bir inceleme yönteminden ziyade dizgesel ve kültürel bir inceleme yöntemi sunduğu için betimleme, ironi, aliterasyon gibi söz sanatları ve diğer dilsel özellikler içeren özgün eserin biçemsel özellikleri ve bu özelliklerin kaynak metindeki işlevleri ile kaynak kültür ve okuyucu açısından önemi ile hedef metinde biçemin yeniden yaratılıp yaratılmadığı ve biçemsel eşdeğerliğin sağlanıp sağlanamadığı Raymond Van den Broeck'in çeviri eleştiri yöntemi kullanılarak incelenmiştir.
  • Master Thesis
    Fantastik Edebiyat Çevirisi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme: Michael Moorcock'un Melniboné'li Elric'inin Türkçe Çevirisinin Bermancı Bir Analizi
    (2025) Günel, Bahar Selin; Sarmaşık, Naile
    Edebi çeviri, çevirinin belki de en eski biçimlerinden biridir. İnsan uygarlığı zaman içinde dallandıkça, edebi türler ve bu türlerin çevirisine yönelik yaklaşımlar da çeşitlenmiştir. Bu türlerden biri de fantezi türüdür. Kendine has birçok özelliği olan bu tür, edebiyat dünyasında oldukça kararsız bir yere sahiptir ve bu da çeviri girişimlerinde genellikle öneminin azımsanmasına neden olmaktadır. Fantastik edebiyat çevirisi üzerine bir örnek çalışması sunmak amacıyla bu tez, Michael Moorcock'un Elric Destanı'nın özgün sunumuna odaklanmakta ve kaynak metin ile Altıkırkbeş Yayın'ın Türkçe çevirisini karşılaştırmaktadır. Bu araştırma, erek metnin, kaynak metnin amaçlanan atmosferik ve dilsel bütünlüğüne sadık kalınarak Türk okuruna ulaştırılmadığı, dolayısıyla ortaya çıkan ürünün özsel bütünlüğüne sadık kalmadığı hipotezine dayanmaktadır. Fantastik türün üst metin okumalarına ilişkin nitel verilere, Antoine Berman'ın Çeviri Eleştirisine dayanan ve Lawrence Venuti'nin Yerlileştirme ve Yabancılaştırma Yöntemleri ile desteklenen bu araştırma, hipotezi savunmak için kaynak ve erek metinlerin karşılaştırmalı bir analizini derlemeyi amaçlamıştır.