Search Results

Now showing 1 - 5 of 5
  • Master Thesis
    Kütüphanelerde Doğal ve Yapay Aydınlatma Kriterleri: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Merkez Kütüphanesinin Okuma Salonlarının İncelenmesi
    (2013) Ataç, Feyyaz; Koçyiğit, Filiz Bal
    Toplumların gelişiminde en önemli rollerden birisini oluşturan bilgi toplama ve kitlelere sunma gereksinimi tarih boyunca önemini arttırarak devam etmiştir. Geçmişten günümüze kütüphanelerin kaynaklarını oluşturan materyaller değişim gösterirken, hizmet verdiği kullanıcı kitlesine ulaşımı da zaman içerisinde değişmiştir. Bütün bu verilerin temel değişmezliği ise okuyucunun kullandığı mekân kalitesinin algılama ve uzun süre kullanımı sağlamasıdır ki bunun en önemli etkenlerinden birisi de mekân aydınlatmasıdır. Çalışmada öncelikle kütüphane mekânlarında gün ışığının etkileri tartışılmış olup, ikinci aşamada gün ışığının yetersiz olduğu saatlerde yapay aydınlatmanın etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Türk ve Uluslar arası standartlar araştırılarak günümüze kadar yapılmış ve kabul edilmiş standartlar tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, araştırmamızın örneklemesini oluşturan Orta Doğu Teknik Üniversitesi Merkez Kütüphanesi ile karşılaştırılması hedeflenmiştir. Karşılaştırmanın sağlıklı yapılabilmesi için Orta Doğu Teknik Üniversitesi Merkez kütüphanesinin okuma ve çalışma salonlarının var olan lamda sayıları, güçleri, cinsleri ile mekan içindeki kaplama malzemelerinin cinsleri, dokular ve renkleri incelenmiştir. Elde edilen veriler formüle edilerek ortam ışık miktarı hesaplanmıştır. Anahtar Sözcükler: 1.Işık, 2.Aydınlatma sistemleri/ araçları, 3.Gün ışığı ve suni ışık 4.Kütüphane Aydınlatması, 5.ODTÜ Kütüphanesi.
  • Master Thesis
    İmar Mevzuatının Enerji Etkin Yapı Tasarımı Üzerindeki Etkileri: Ankara Gölbaşı Belediyesi Örneği
    (2024) Yenipazar, Nihal Mercan; Koçyiğit, Filiz Bal
    Günümüzde mimari tasarım yöntemleri hızlı bir şekilde gelişmektedir. Artan nüfusun ve tüketimin çevre üzerindeki olumsuz etkileri birçok alanda olduğu gibi tasarım yaklaşımlarında da sürdürülebilir tasarımları öne çıkarmaktadır. Sürdürülebilirlik kavramı, kaynak tüketmeden çalışmasını devam ettirebilen sistemsel bir yaklaşım olarak ele anılabilir. Mimaride sürdürülebilirlik, yapının yaşam döngüsü boyunca çevreye olan zararının azaltılmasını ve yenilenebilir kaynakları kullanmasını kapsar. Yapı yaşam döngüsü binanın inşaat sürecinden başlayıp yıkım ve geri dönüşümünü kapsayan ve binanın çevreye etkilerini içeren bir süreçtir. Enerji etkin tasarım, yapı yaşam döngüsünde sürdürülebilirliğe etki eden önemli etkenlerden biridir. Bu durum tasarımcıları enerji etkin yapı tasarımına yönlendirmektedir. Bu tasarım yaklaşımında, doğal ve yapılı çevre verilerinin etkin kullanılması, enerji gereksinimlerinin yenilenebilir kaynaklardan sağlanırken atıkların yeni kaynaklar için ham madde olarak kullanılabilmesi hedeflenir. Yapıların bu yaklaşımla tasarlanması, günümüzde kaynak sorunlarının azaltılmasında ve sürdürülebilirliğin sağlanmasında önem kazanmaktadır. Ülkemizde yapı sektöründe kullanılan enerjinin büyük bir kısmı yenilenemeyen fosil yakıtlardan sağlanmaktadır. Ancak Almanya, Belçika, İsviçre gibi gelişmiş birçok ülke yenilenebilir kaynakların kullanımını arttırmakta ve bu konuda çalışmalarını hızlandırmaktadır. Birçok ülkede enerji kullanımına ilişkin yasal mevzuat bulunmaktadır. Türkiye'de de çeşitli yönetmelikler, standartlar ve sertifikalarla yapılarda enerji etkin tasarımın geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasının amacı, mevzuatın yapıların enerji etkin tasarımı üzerindeki etkilerini incelemek ve ortaya çıkarmaktır. Bu kapsamda Türk İmar Mevzuatı ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Enerji etkin tasarıma ait kapsamlı bir literatür çalışması yapılmıştır. Ülkemizdeki ve dünyadaki ilgili mevzuatlar, uygulanan standartlar ve sertifikalara değinilmiştir. Ülkemizdeki mevzuatlar ve standartlar tartışılarak Ankara'nın Gölbaşı ilçesi bu doğrultuda bir eğitim yapısı üzerinden incelenmiştir. Gölbaşı ilçe belediyesi için enerji etkin tasarım doğrultusunda öneriler oluşturulmuştur.
  • Master Thesis
    Parametrik Stratejilerin Enerji Verimliliği ve Yapısal Optimizasyon Üzerindeki Etkisi: Bir Durum Çalışması Olarak Al Shaab Stadyumu
    (2021) Allawı, Abdullah Rahman; Koçyiğit, Filiz Bal; Darama, Yakup
    Çevre dostu yapı kabuk tasarımı ile altyapının sağlanması, inşaat işlerine entegre edilmesine katkıda bulunmak için özel araçlara, yazılımlara ve mühendislik becerilerine ihtiyaç duyar. Araştırmada, parametrik algoritmik tekniklerin enerji verimliliği üzerindeki etkisini sunmakta ve yapısal topoloji optimizasyon sürecinin yöntemlerini göstermektedir. Hem enerji hem de yapısal etki, 'Rhino 3D' yazılımının 'Grasshopper 3D' eklentileri kullanılarak incelenmiştir. Bu araştırmanın ilk kısmı, güneş panellerini yüzeye paralele yerleştirerek yapım ve maliyetleri düşürme olanağı verebilmek için farklı yatay ve dikey açılarına sahip bina kabuk tasarım geometri formları tasarlamak ve yüzey enerji kazançlarında maksimum avantajı bulmaya odaklanmıştır. Hangi prototip formunun enerji verimliliğine daha iyi bir çözüm sağladığını karşılaştırmak için 'Ladybug' ve 'DIVA' araçlarını 'Grasshopper 3D' ile kullanarak karşılaştırmak için iki prototip formu incelendi. Bu araştırmanın ikinci bölümünde, bir stadyum bölümü için yapısal topoloji optimizasyon algoritmalarının sunulduğu örnek olarak, algoritmanın 'tOpos' aracı ile 'Grasshopper 3D' ile çalıştırılması incelenmiştir. Bu araştırmada, bir vaka çalışması olarak Al Shaab Stadyumu, yeni parametrik araçlarla yapısal bir yapı geliştirmenin değerini göstermektedir.
  • Master Thesis
    Farklı kat planlarına sahip betonarme binalar üzerinde rüzgar ve deprem yüklerinin mukayeseli çalışması
    (2020) Khalıd, Nooruldeen Tareq; Koçyiğit, Filiz Bal; Tunç, Gökhan
    Çok katlı binalar pek çok ülkede yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu yüzden, bu tür binalar üzerinde hem deprem hem de rüzgâr yüklerinden dolayı oluşan yatay yüklerin etkisinin araştırılması ve çalışılması zorunludur. Bu çalışmada, farklı yükseklik, geometrik şekil ve kat planlarına sahip seçili yüksek katlı binalar üzerinde deprem ve rüzgâr yüklemesinin sonuçları karşılaştırılmıştır. Herhangi bir perde duvarın kat planında yer alması ile sahip farklı kesit özelliklerinin (kare veya dikdörtgen olması) binalar üzerindeki davranışa olan etkisi çalışmanın bir kapsamını oluşturmuştur. Bu kapsamda farklı yüksekliklere sahip 10, 20, 30 ve 40 katlı toplamda 26 adet bina ETABS programı kullanılarak modellenmiştir. Binaların tamamının Sinop şehir merkezi içerisinde ve deniz kıyısında yer aldığı varsayılmıştır. Rüzgâr yükleri, Türk Standartları 498 (TS 498) ve Amerikan yönetmeliği, ASCE 7-16'ya uygun olarak hesaplanmıştır. Deprem yükleri için güncel Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ndeki (TBDY 2019) Mod Birleştirme Yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda binalara 2 farklı deprem yer hareketi uygulanmıştır; tekrar periyodu 475 yıl olan DD2 ve tekrar periyodu 43 yıl olan DD4. DD2 deprem yer hareketi bütün binalara uygulanmış, DD4 ise DD2 ile birlikte sadece 40 katlı binaya yüksek bina kategorisine girdiği için uygulanmıştır. Rüzgâr ve deprem yüklerine bağlı olarak ortaya çıkan analiz sonuçları maddeler halinde verilen şu parametreler esas alınarak incelenmiş ve karşılaştırılmıştır: (a) taban kesme kuvvetleri, (b) çatı katı yer değiştirmesi, (c) doğal periyod değerleri ve (d) göreceli kat ötelemeleri. Analiz sonuçlarına göre DD2 tür depremin binalar üzerindeki etkisi rüzgâr yüklemelerine göre çok daha etkili olmuştur. TS 498 ve ASCE 7-16 yönetmeliklerine uygun olarak hesaplanan rüzgâr yükleri mukayese edildiğinde sırası ile 10 ve 40 katlı binalarda TS 498'e göre belirlenen rüzgâr yüklerinin daha etkili olduğu görülmüştür. Bununla birlikte 20 ve 30 katlı binalarda ise ASCE 7-16'ya göre hesaplanan rüzgârın daha baskın olduğu belirlenmiştir. Binaların kat planlarına bakıldığında ise geometrik şekilden bağımsız olarak çekirdek perdeli kat planınım hem deprem hem de rüzgâr yükleri etkisi altında daha etkili olduğu görülmüştür.
  • Master Thesis
    Farklı Anlayışlarla Tasarlanmış Eğitim Alanlarındaki Sınıfların Hacim Akustiği Yönünden Değerlendirilmesi ; Doğa Koleji Çukurambar ve İmkb Alparslan Ortaokulu Örneği
    (2015) Yerli, Can; Koçyiğit, Filiz Bal
    Eğitim, toplumların gelişimindeki en önemli araçlardan biridir. Etkili bir eğitim, kaliteli iletişim ile mümkündür. İletişime etki eden faktörler arasında, bulunulan mekânın etkisi büyüktür. Akustik gelişimi tamamlanmış mekânlardaki işitsel konfor şüphesiz ki daha iyi iletişime sebep olacaktır. Ülkemiz okullarında, ön tasarım aşamasında akustik koşulların ihmal edilmesi, sınıflarda sağlıklı iletişim ortamının sağlanamamasına sebep olmaktadır. Bu çalışma eğitim yapılarının en önemli mekânı olan sınıflarda akustik konfor koşullarının önemi ile birlikte, kullanılan gereçlerin etkisini ortaya koymak amacı ile hazırlanmıştır. Araştırma kapsamı içinde ölçüm yapılmak üzere Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan iki okul seçilmiştir. Araştırılmak üzere seçilen okullardan ilki özel okul, ikincisi ise M.E.B. bünyesindeki tip proje devlet okullarından biridir. Bu araştırmada seçilen okullara ait sınıflar, hacim akustiğine uygunlukları açısından, kullanılan iç yüzey gereçleri doğrultusunda araştırılmıştır. Yapılan çalışmada seçilen iki okuldaki hacim olarak benzer sınıflar, akustik ölçüm cihazları ile ölçülmüştür. Belirlenen sınıflarda konuşmanın anlaşılabilirliğinde önem taşıyan akustik parametreler olan çınlama süresi (RT), erken düşüş süresi (EDT), konuşmanın açıklığı ve netliği (C50), konuşmanın belirginliği (D50), konuşma iletim indeksi (STI) ve hızlı konuşma iletim indeksi (RASTI) ölçümleri yapılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, kullanılan mobilya ve yüzey malzemelerinin, sınıflardaki akustik konfor koşullarına etkileri incelenmiş, yeni tasarlanacak ya da iyileştirme çalışması yapılacak sınıflarda konuşmanın anlaşılabilirliğinin optimum düzeylere çıkarılabilmesi için önerilerde bulunulmuştur.