2 results
Search Results
Now showing 1 - 2 of 2
Article Türkiye’de Yükseköğrenim Başvuru Oranının Belirleyicileri(2025) Üner, Mehmet Mithat; Çamalan, Özge; Karatepe, TunaAmaç - Bu araştırma, Türkiye'de 2006-2024 döneminde yükseköğretim kurumlarına başvuru oranlarını etkileyen makro ekonomik faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Son yıllarda Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) başvuru sayılarında yaşanan belirgin düşüş, yükseköğretime olan talebin belirleyicilerinin analizini gerekli kılmaktadır. Çalışma, medya tarafından sıklıkla gündeme getirilen yoksulluk, üniversite mezunları arasındaki işsizlik ve maaş farkları gibi makro ekonomik değişkenlerin yükseköğretim talebi üzerindeki etkisini ampirik olarak ortaya koyarak alandaki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Yöntem- Araştırmada 2006-2024 dönemi yıllık zaman serisi verileri kullanılarak çoklu doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bağımlı değişken olarak yükseköğretim kurumlarına başvuru oranı (YKS başvuru sayısının 15-24 yaş grubu nüfusa oranı), bağımsız değişkenler olarak ise yoksulluk oranı, yükseköğretim mezunu işsizlik oranı (15-24 yaş grubu) ve eğitimin ekonomik getiri oranı (9/1 dereceli memur maaşının net asgari ücrete oranı) kullanılmıştır. Veriler ÖSYM raporları, TÜİK istatistikleri ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kaynaklarından elde edilmiştir. Bulgular - Regresyon analizi sonuçları, her üç makro ekonomik değişkenin de yükseköğretim başvuru oranları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Yoksulluk oranı en güçlü belirleyici faktör olarak öne çıkmış (β=-2.524, p<0.001), yoksullukta 1 puanlık artışın başvuru oranını 2,5 puan azalttığı tespit edilmiştir. Üniversite mezunları arasındaki işsizlik oranı da başvuruları olumsuz etkilemekte (β=-0.481, p=0.020), \"diplomalı işsizlik\" olgusunun caydırıcı etkisini göstermektedir. Eğitimin ekonomik getiri oranı ise sınırlı da olsa pozitif etki göstermektedir (β=0.202, p=0.036). Model, yükseköğretim talebindeki toplam değişkenliğin %77,7'sini açıklamaktadır. Tartışma- Araştırma bulguları, yoksulluk oranının yükseköğretim başvuruları üzerinde en güçlü belirleyici etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Üniversite mezunları arasındaki işsizlik oranı da başvuruları negatif yönde etkilemektedir. Maaş oranının pozitif ancak sınırlı etkisi bulunmaktadır. Model, Türkiye'de yükseköğretim talebinin makro ekonomik değişkenlerle açıklanabildiğini ortaya koymaktadır.Article Turizm ve Ağırlama Alanında Yeşil Liderlik Araştırmaları: Sistematik Literatür Taraması (Green Leadership Research In Tourism And Hospitality: A Systematic Literature Review)(2025) Yorulmaz, Ali Cenk; Saydam, Mehmet Bahri; Karatepe, TunaBu çalışmanın amacı, güncel bir konu olarak yeşil liderlik ile ilgili mevcut literatürü derleyip tartışmak, bu alandaki gelişimi daha iyi anlamak ve gelecek çalışmalar için öneriler geliştirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden sistematik literatür taraması benimsenmiştir. Bu amaçla Web of Science ve Scopus veri tabanlarında “yeşil”, “sürdürülebilirlik”, “liderlik” ve “turizm” gibi anahtar kelimeler ile tarama yapılmıştır. Tarama sonucu tespit edilen 85 araştırma, dâhil etme ve hariç tutma kriterleri dikkate alınmış ve 30 araştırma çalışmaya dâhil edilmiştir. Bulgular, \"Yeşil Dönüşümcü Liderlik\" tarzının en yaygın şekilde akademisyenler tarafından turizm ve ağırlama sektöründe irdelendiğini göstermektedir. Bunun yanı sıra, \"Yeşil Hizmetkar Liderlik\" ve \"Yeşil Kapsayıcı Liderlik\" de sıklıkla incelenen liderlik tarzları arasında yer almıştır. Daha az sıklıkla olsa da, \"Yeşil Otantik Liderlik\" ve genel anlamda \"Yeşil Liderlik\" kavramlarının da çalışmalarda yer aldığı görülmüştür. Ayrıca ilgili çalışmada, arabulucu değişkenlerin, moderatör (düzenleyici) değişkenlere kıyasla daha yaygın bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yeşil liderlik üzerine yapılan mevcut çalışmaların, liderlik tarzlarının etkisini açıklamada daha çok arabulucu mekanizmalara odaklandığını ortaya koymaktadır.
