Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • Master Thesis
    Bazı Irak Kayalarının İnşaat Malzemesi Olarak Değerlendirilmesi
    (2022) Younus, Fıras Ibrahım Younus; Özgenoğlu, Abdurrahim; Al-adilee, Amjad Ibrahim Fadhil
    Irak'ın genel yapısını oluşturan ve Irak'ın bati bölgelerinde de bulunan tortul kayaçlar bu bölgedeki çeşitli inşaat işlerinde yaygin olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı Irak'ın batı bölgesindeki kayaların özelliklerini değerlendirmek ve inşaat malzemesi olarak kullanılmaya uygunluklarını ortaya koymaktır. Irak'ın batı çölündeki farklı üç taş ocağından farklı türde kaya kütlesi blokları toplanmıştır. Bu taş ocaklarından toplanmış olan kaya örnekleri tip A, B ve C olarak adlandırılmıştır. Sonrasında bu örneklerden testler için laboratuvarda numuneler hazırlanmıştır. Test programı; kayaların su içeriğinin yanı sıra bunların doyma süresini, X-ışını kırılması testi (XRD) dolayısıyla fiziksel ve kimyasal özelliklerinin ve karakterizasyonlarının tespit edilmesini, tarayıcı elektron mikroskobu (SEM) testlerini ve polarlamalı mikroskop testini kapsamaktadır. Ayrıca, tahribatlı ve tahribatsız testler ile bu kayaların mühendislik özellikleri de çalışılmıştır. Bunlar; kuru ve tamamen doymuş numuneler üzerinde gerçekleştirilmiş olan nokta yük testini, çekme dayanımı (Brezilya) testini ve tek eksenli basınç dayanımı (UCS) testini kapsamıştır. Tahribatsız test olarak Schmidt çekici testi yapılmıştır. Karakterizasyon sonuçları; A ve B tipi kayaçların temel olarak kalsitten CaCO3 ve B tip numunede de az miktarda kuvarstan SiO2 oluşan kireçtaşı olduklarını, bunun yanı sıra C tip numunelerin ise temel bileşen olarak CaMg(CO3)2'den oluşan dolomit kayası olduğunu ortaya koymuştur. Kaya numuneleri üzerinde kuru durumda gerçekleştirilmiş olan mühendislik testlerinin sonuçları; C tip kayanın en yüksek mühendislik dayanım değerlerine sahip olduğunu, bunun ardından B tip kayanın ve A tip kayanın geldiğini ortaya koymuştur. Suya doygunluk durumunun tüm kaya tipleri için dayanım değerlerinde bir düşüşe neden olduğu görülmüştür. Kaya türleri dayanımlarına göre: tüm gruplar için tek eksenli basınç dayanımı testi sonuçlarına göre 'Çok zayıf kaya'; tüm gruplar için nokta yük testi dayanım endeksi Is(50) değerlerine göre 'Orta derecede güçlü' ve tüm gruplar için Schmidt çekici dayanım testlerinin geri sıçrama sayısı değerlerinin sonuçlarına göre de 'Çok zayıf kaya' sınıfına girdiği görülmüştür. Bu çalışmadan elde edilen mühendislik dayanımı bulgularına göre incelenen taşların farklı inşaat kullanımları için uygun olduğunu ortaya koymuştur.
  • Master Thesis
    Su İçeriğinin Kufa Taşocağı Kireçtaşının Dayanım Özelliklerine Etkisi
    (2019) Al-salıh, Alı Farooq Mohammed Salıh; Özgenoğlu, Abdurrahim
    Su içeriğinin kaya numuneleri ve kaya kütlelerinin gerek fiziksel gerekse mekaniksel özellikleri üzerinde olumsuz etkisi vardır. Suyun kayaların mekanik davranışı üzerindeki etkisi, farklı inşaat ve madencilik yapılarında kaya kütlesinin stabilitesi açısından sorun teşkil edebilir. Bu tezin temel amacı, su içeriğinin Kufa taş ocağı kireçtaşının tek eksenli basma ve dolaylı çekme dayanımı (Brazilian) üzerindeki etkilerini incelemektir. Ayrıca, suya doyma derecesi fonksiyonu olarak numunelerin dayanımını hesaplayarak Irak'ta bulunan Kufa taş ocağı kireçtaşının tasarımı ve sınıflandırması için indeks test olarak kullanmak amacıyla serbest tek eksenli basma dayanımını dolaylı çekme dayanımı ile ilişkilendirmektedir. Suya doyma derecesi ile tek eksenli basma dayanımı, deformabilite parametreleri, nokta yük indeksi ve Brazilian testi arasındaki ilişkiler çalışılmıştır. Kufa taş ocağından toplanan 125 numune ASTM standartlarına göre deneyler için hazırlanmıştır. Numunelerin fiziksel özellikleri (kütle yoğunluğu, gözeneklilik ve özgül ağırlık) belirlenmiş ve tek eksenli basma dayanımı, nokta yükü dayanımı ve Brazilian testleri farklı su içeriklerinde (%0, %25, %50, %75 ve tam doyum) gerçekleştirildi miştir . Sonuçların analizi, dayanım test sonuçlarında ve elastisite modüllerinde su içeriği artışı ile birlikte önemli düşüşler olduğunu göstermektedir. Suya tam doyumda, tek eksenli basma dayanımı, nokta yükü dayanım indeksi, Brazilian testi, ortalama ve tanjant elastik modülü değerlerindeki en yüksek düşüşler sırasıyla %33, %80, %75, %87 ve %74 olarak bulunmuştur. Beş farklı su içeriği için, tek eksenli basma dayanımı ile çekme dayanımı, nokta yükü dayanımı ve elastisite modülleri arasında görgül eşitlikler geliştirildi. Benzer bir korelasyon su içeriği derecesi ile basma dayanımı, çekme dayanımı, nokta yükü dayanım indeksi ve elastisite modülü arasında elde edilmiştir. Ayrıca çekme dayanımı ile nokta yükü dayanım indeksi arasında da korelasyon geliştirilmiştir. Nokta yükü dayanım indeksinin tek eksenli basma dayanımı ile korelasyonu Brazilian çekme dayanımından daha iyi çıkmıştır. Nokta yükü dayanım indeksi ile Brazilian çekme dayanımı arasında anlamlı bir korelasyon çıkmamıştır. Anahtar Kelimeler: Kireçtaşı, su içeriği, Kufa taş ocağı, tek eksenli basma dayanımı; Brazilian testi; nokta yükü dayanım indeksi