Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.14411/11237

Browse

Filters

2012 - 2019192020 - 202411

Settings

Language: search.filters.language.enSubject: search.filters.subject.Computer Engineering and Computer Science and Control

Search Results

Now showing 1 - 10 of 30
  • Doctoral Thesis
    Bulut Bilişim için Bir Enerji Optimizasyon Algoritması
    (2024) Şereflişan, Oğuzhan; Koyuncu, Murat
    Bu tezde, özellikle enerji tüketimini optimize etmeye odaklanan, konteyner yönetimi için özel olarak uyarlanmış Sanal Makine (VM) tahsisi için kullanılan Best-Fit algoritmasının varyantlarının ve Genetik Algoritmaların (GA'lar) yenilikçi entegrasyonu incelenmektedir. Bulut hizmetlerine olan artan talep, daha enerji verimli veri merkezi yönetim stratejilerinin geliştirilmesini gerektirmiştir. Geleneksel VM tahsis yöntemleri genellikle optimal kaynak kullanımını hedefleseler de artan enerji israfına yol açabilmektedirler. Bu araştırma, verimli bir şekilde kutu paketleme problemlerinde kullanılan ve enerji kullanımını baz alarak genetik algoritmanın seçme işlemi için uyarlanan ve enerji tüketimi odaklı olarak Best-Fit algoritması varyantı ile enerji kullanımına ve gelen iş yüküne göre değişken olan Genetik Algoritma varyantının birlikte uyarlanmasına dayanan, yeni bir yaklaşım önermektedir. Bu yaklaşım Maksimum Kullanıma Dayalı Genetik Algoritma (MUBGA) olarak adlandırılmıştır. MUBGA, VM'leri kaynak kullanımındaki boşlukları minimize etmek için sanal makineleri ve konteynerleri akıllıca tahsis ederken, GA bileşeni, tahsis stratejisini, sürekli olarak değişen yük ve altyapı koşullarına uyum sağlamak üzere evrimleştirir. CloudSim ortamında yapılan bir dizi simülasyon, önerilen modelin enerji verimliliği ve hesaplama yükü açısından standart tahsis stratejilerine karşı performansını değerlendirmiştir. Ayrıca MUBGA, VM yerleştirme ve seçim aşamalarında, daha önce test edilmiş olan İlk Uyan (FF), Çeyrekler Arası Aralık (IQR), Maksimum Korelasyon (MC), Minimum Taşıma Süresi (MMT), Medyan Mutlak Sapma (MAD), Yerel Regresyon (LR) ve Statik Eşik (THR) gibi mevcut algoritmalar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, MUBGA olarak adlandırılan yeni geliştirilen algoritmanın, Hizmet Seviye Anlaşması (SLA) konusunda hafif bir hizmet kaybı olsa bile, özellikle büyük veri merkezlerinde, belirgin bir enerji tasarrufu sağladığını göstermektedir. Bu çalışma ile gerçek dünya bulut bilişim ortamlarında bu hibrit yaklaşımın potansiyelini ortaya konmaktadır. Bu çalışma, sadece konteyner tahsisinde teorik ilerlemelere katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda veri merkezlerinde enerjiye duyarlı kaynak yönetimi için pratik sonuçlar sunmaktadır.
  • Doctoral Thesis
    E-devlet Olgunluk Modeli için Özgün Bir Yaklaşım
    (2024) Okan, Aylin Akça; Turhan, Çiğdem; Yazıcı, Ali
    Bu tez, e-devlet olgunluğunun yeni geliştirilen bir model olan Bütünsel e-Devlet Olgunluk Modeli (Holistic e-Government Maturity Model - HeGMM) aracılığıyla değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve sunmaktadır. Araştırma, mevcut e-devlet olgunluk modellerindeki önemli boşlukları, özellikle bunların esneklik eksikliğini, çok perspektifli ancak yetersiz yaklaşımları ve evrensel olarak uygulanabilir veya kolayca erişilemeyen göstergeleri ele almaktadır. Önerilen HeGMM, e-devlet girişimlerinin değerlendirilmesi için incelikli ve sağlam bir çerçeve sağlayarak teknolojik, sosyal, idari ve mali yönler de dahil olmak üzere birçok boyutu entegre etmektedir. ITU, Birleşmiş Milletler, OECD ve Dünya Bankası gibi uluslararası kurumların verilerinden yararlanan model, ülkelerdeki yerel ve merkezi yönetimlere uyarlanabilen kapsamlı ve objektif bir değerlendirme sağlamaktadır. Temel hedefler arasında, mevcut e-devlet modellerinin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek için sentezleme, güvenilir ve karşılaştırılabilir göstergeler geliştirme ve teknolojik ve yönetişim gelişmelerini içeren bir model formüle etmek yer almaktadır. Model, kapsamlı veri analizi ve endeksleri gibi yerleşik ölçütlerle karşılaştırma yoluyla doğrulanmaktadır. Araştırma, teknolojik yeniliklere ve gelişen yönetişim uygulamalarına ayak uydurmak için dinamik ve uyarlanabilir bir modelin öneminin altını çizmektedir. HeGMM böylelikle dijital çağda daha etkili, verimli ve kapsayıcı kamu hizmeti sunumuna katkıda bulunarak, e-devlet girişimlerini uygulamak veya geliştirmek isteyen hükümetler için bir referans noktası olmayı amaçlamaktadır.
  • Doctoral Thesis
    Doğal Dil İşleme ile Arapça ve İngilizcede Duygu Analizi
    (2024) Aljamel, Yousra Alhadı; Turhan, Çiğdem; Topallı, Damla
    Bu çalışmada, denetimli makine öğrenimi yaklaşımını kullanarak İngilizce ve Arapça duygu analizi sorununu ele alıyoruz ve bu kapsamda şu genel adımları izliyoruz: veri toplama, işleme, özellik çıkarma ve duygu sınıflandırma. Çalışmada SemEval18: görev task 1'in İngilizce ve Arapça iki versiyonu ve ArabicNewsHeadline veri seti olmak üzere üç veri seti kullanıldı. Bu very setlerine toplamda 7 makine öğrenme algoritması uygulandı: NB, SVM, KNN, RFC, LGR, QDA ve SGD.
  • Doctoral Thesis
    Görme Engelli Hastalar için Akıllı Bir Hastane Navigasyon ve Rehberlik Sistemi
    (2016) Kahraman, Mustafa; Turhan, Çiğdem; Bostan, Atila
    Görme engellilerin dolaşımının sağlanması ve iç mekanların karmaşıklığını öğrenmelerine gerek kalmadan topluma dahil olabilmeleri için karmaşık ortamlarda akıllı yönlendirme sistemleri kritiktir. Görünmez Gözler (Invisible Eyes) isimli sistemimiz, görme engelliler için akıllı rehberlik ve yönlendirme yapmaktadır. Sistem, bina içi yönlendirme için prosedürlerin ugulanmasının şart olduğu karmaşık ortam olarak hastaneleri hedeflemektedir. Kullanıcılar, kendileri için tasarımlanmış özel kullanıcı arayüzlerini kullanarak amaçlarını girebilmekte ve girdikleri amaçlar doğrultusunda da sistem hedef noktalarını hesaplamaktadır. Gezgin satıcı problemi adapte edilmiştir ve en uygun rota hesaplaması yapılarak kullanıcıya gerçek zamanlı yönlendirme komutları verilmektedir. Sistemi değerlendirmek için hastaneyi temsilen bir test ortamı hazırlanmıştır ve sonuçların da gösterdiği üzere akıllı amaç seçme ve hedef noktalarını belirleme mekanizması kullanıcılar tarafından kabul edilmiş ve etkili bulunmuştur.
  • Doctoral Thesis
    El Yazısı Rakam Tanıma için Yapay Sinir Ağları Tabanlı Öznitelik Çıkarma
    (2017) Pirim, Mine Altınay Günler; Tora, Hakan; Öztoprak, Kasım
    Bu tezde, yarı eğitilmiş sinir ağlarının gizli katman çıktı ağırlıklarının öznitelik vektörü olarak kullanılabileceği önerilmektedir. Sinir ağları örüntü tanımada sınıflandırma yapmayı sağlayan bir algotimadır. Bu çalışmada bu gerçeğe ek olarak, yarı eğitilmiş sinir ağlarının gizli katman çıktı vektörlerinin görüntünün öznitelikleri olarak kullanılmasında bir araç olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Sistem ana olarak 3 basamaktan oluşmaktadır: önişlemci, öznitelik çıkarıcı ve sınıflandırıcı. Herbir deneyde sadece sınıflandırıcı katmanı değişmektedir diğer iki katman tüm deneyler için default olarak kullanılmaktadır. Sıfılanırıcı olarak destekçi vektör makinaları, sinir ağları ve Öklid uzaklığı sınıflanıdırıclarından yararlanılmıştır. Önerilen sistem performansını değerlendilmesi MNIST ve USPS denektaşı verikümeleri üzerinde yapılmıştır.
  • Doctoral Thesis
    3 Boyutlu Mikrokanallarda Parçacık Akış Problemleri ̇ıçin Sınır Eleman Yöntemi Tabanlı Özel Bir Paralel Formülasyon Tasarımı ve Uygulaması
    (2015) Karakaya, Ziya; Baranoğlu, Besim; Yazıcı, Ali
    Bu çalışmada mikroakışkan uygulamalarındaki kıvamlı yavaş akışta birden çok parçacığı izlemek için yeni bir formülasyon sunulmaktadır. Yöntem, sınır eleman matrislerinin manipülasyonu işlemininden sonra, parçacığın katı bünye hızları ile üzerine etki eden kuvvetleri ilişkilendiren bir denklem sistemi elde etmektedir. Formülasyon, SMP paralelleştirme yönteminin uygulandığı ardışık matris çarpımı işlemleri sonucunda özellikle parçacığın yörüngesinin takibi için tasarlanmıştır. Mevcut formülasyon, parçacık izleme işlemi için kullanılmak üzere etkili bir sayısal model sunmaktadır ve kolay bir şekilde birden çok fiziksel etkinin içerildiği çoklu-fizik simülasyonları için genişletilebilir olduğu görülmektedir.
  • Doctoral Thesis
    Tek Yönlü Bağlara Sahip Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Yaşam Ömrü Eniyilemesi için Tasarım Uzayının İncelenmesi
    (2012) Özyer, Sibel Tarıyan; Koyuncu, Murat; Tavlı, Bülent
    Kablosuz algılayıcı ağlarda, enerji verimliliği en önemli tasarım amaçlarından biridir. Maksimum enerji verimliliği ile en uzun yaşam süresini sağlayan ağ mimarisinin elde edilmesi, tasarım parametrelerinin ayrıntılı ve sağlam şekilde araştırılmasını gerektirir. Tek yönlü bağlar kablosuz iletişim ve ağlarda çok iyi bilinen bir olgudur. Ancak tek yönlü bağların etkileri kablosuz algılayıcı ağların tasarım ve analizinde yeterince incelenmemiştir. Tek yönlü kablosuz ağ bağlarında, önceki çalışmaların bir çoğu, tek yönlü bağların etkilerini hafifletmek için bazı sezgisel tekniklerin tasarım ve analiziyle sınırlı kalmıştır. Bu tez çalışması tek yönlü bağlara sahip kablosuz algılayıcı ağların yaşam ömrüne olan etkisini araştırmaktadır. Parametre değişikliklerinin sonuçları ve değişikliklerin eniyi yaşam ömrü üzerindeki rolü gözlemlenmiştir. Sonra, elde edilen sonuçlar sadece çift yönlü bağlara sahip algılayıcı ağlarla karşılaştırılmıştır. Ana analiz aracı olarak doğrusal programlama kullanılmıştır.
  • Doctoral Thesis
    A Combined Approach of Clustering and Association Rule Mining for Customer Profiling in Video on Demand Services
    (2020) Güney, Sinem; Turhan, Çiğdem; Peker, Serhat
    Günümüzde IPTV (İnternet Protokol Televizyonu) hizmet sağlayıcıları, daha fazla gelir elde etmek için yaptıkları iş girişimlerinin bir parçası olarak VoD (İsteğe Bağlı Video) hizmetleri sunmaktadır. Bunu yapmak için müşteri davranışları ve beklentileri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekir. Kullanıcılarla ilgili bu tür bilgiler CRM (Müşteri İlişkileri Yönetimi) sistemlerinde saklanır. Bu çerçevede, bu çalışma VoD hizmetlerindeki müşterileri kümeleme ve dernek kuralı madenciliği teknikleri uygulayarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. LRFMP (Uzunluk, Yenilik, Frekans, Parasal ve Periyodiklik) modeli, müşteri davranışlarını bulmak için uygulanır ve k-küme algoritmaları kümelerin ve müşteri profillerinin belirlenmesini sağlar. Sonuç olarak, dört farklı müşteri grubu, 'tüketen ve en değerli', 'daha az tüketen ve daha az değerli', 'daha az tüketen ama sadık' ve 'ne sadık ne de değerli' olarak tanımlanır. Bu çalışma için önemli bir bilgi kaynağı, abonelerin içerik kategorisi ve kiralama tercihleriyle ilgili olarak içerik türü veya türüdür. Bu amaçla, müşterilerin potansiyel kiralarını tahmin etmek için ilişkilendirme kuralı algoritması (Apriori) kullanılır. Bu çalışmada, IPTV hizmet sağlayıcılarının hassas müşteri davranışlarına ve tercihlerine daha fazla ışık tutması için birleşik bir yaklaşım yararlı olacaktır, bu da müşteri memnuniyetini artırmak ve uzun vadede gelirleri artırmak için her bir abone kategorisi için daha hedefli pazarlama stratejileri oluşturulmasına izin verir.
  • Doctoral Thesis
    Bbo-de Algoritması Kullanarak Akıllı Şehirlerde Wsn Dağıtım Optimizasyonu
    (2023) Abdulwahıd, Huda M.khaled; Mıshra, Alok
    Kablosuz Sensör Ağları (WSN'ler), akıllı şehir altyapısının dağıtımında kritik bir rol oynar ve kentsel ortamların etkin izlenmesi ve yönetimi sağlar. WSN'lerin akıllı şehirlerdeki dağıtımını optimize etmek, karmaşık ve dinamik doğası nedeniyle zorlu bir görevdir. Bu tez, Biyoğeografi Tabanlı Optimizasyon ve Diferansiyel Evrim (BBO-DE) algoritmalarının birleşimiyle WSN dağıtımına yönelik yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, BBO-DE algoritmasının akıllı şehir senaryolarında optimal WSN dağıtımını gerçekleştirmedeki etkinliğini araştırmaktır. Algoritma, biyoğeografi prensiplerinden ilham alan biyoğeografi tabanlı optimizasyon tekniğini ve diferansiyel evrimin güçlü arama yeteneklerini bir araya getirir. Sensör düğümü yerleşimi için kapsama, ağ bağlantısı, dağıtılan sensör sayısı ve algılama örtüşmesi gibi faktörleri dikkate alarak keşfi ve kullanımı dengeleyerek neredeyse optimal çözümler bulur. BBO-DE algoritmasının performansını değerlendirmek için bir dizi deney yapıldı. Temel BBO ve genetik algoritma gibi diğer bilinen optimizasyon teknikleriyle karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirildi. Sonuçlar, BBO-DE algoritmasının diğer optimizasyon yöntemlerine göre tüm faktörlerde daha iyi performans sergilediğini göstermektedir. Bu araştırma, BBO-DE algoritmasını tanıtarak ve değerlendirerek akıllı şehirlerde WSN dağıtımı alanına katkıda bulunur. Bulgular, algoritmanın 3D uzayda optimal WSN dağıtımını gerçekleştirmedeki etkinliğini vurgulayarak akıllı şehir uygulamalarında geliştirilmiş algılama yetenekleri ve kaynak kullanımına yol açar.
  • Doctoral Thesis
    Küçük ve Orta İşletmelerde Çevik Yöntemlerin Uyarlanmasındaki Faktörler
    (2018) Abdalhamıd, Samıa; Mıshra, Alok; Mıshra, Deeptı
    Son zamanlarda çevik yöntemlerin yazılım mühendisliği endüstrisinde giderek daha popüler olmasına rağmen yazılım geliştiren kurumların çevik yöntemleri benimsemelerinin kolaylığı veya zorluğu bazı faktörlere bağlıdır. Çevik yöntemlerin benimsenme sürecini başarılı hale getirmek ve başarısızlık korkusu olmadan benimsenmelerini sağlamak için kurumlara yardımcı olmak üzere, bazı faktörler bulunmaktadır. Küçük ve orta ölçekli firmaların çevik yöntemleri benimsemesini araştıran yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple, biz küçük ve orta ölçekli firmaların çevik yöntemleri benimsemesini etkileyen faktörleri başarı ve başarısızlık faktörleri için prensipleri sağlamak üzere araştırdık.Bu araştırmada, küçük ve orta ölçekli yazılım firmalarında çevik yöntemlerin kullanımı araştırıldı. Titiz bir literatür araştırması sonucunda birçok model ve hipotez geliştirildi ve kapsamlı bir anket ile 7 ülkedeki 52 yazılım kurumundan toplanan verilerle değerlendirildi. Sonuç olarak önemli özelliklere öncelik vermek, sık yazılım teslimatı yapmak ve araç kullanımı gibi bazı önemli başarı faktörleri belirlendi. Başarısızlığa yol açacak en önemli başarısızlık faktörü olarak kurumun çok büyük olması belirlendi.