Faizsiz Yatırım Aracı Olarak Sukuk (kira Sertifikası) ve Getirilerinin Seçilmiş Diğer Yatırım Araçlarının Getirileri ile Karşılaştırılması

Abstract

Dünya finans piyasalarında faizsiz finansman ve yatırım aracı olarak kullanılan, dünya literatüründe sukuk, ülkemizde kira sertifikaları olarak isimlendirilen borçlanma araçları, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hacmi artan yatırım ürünlerinden biri durumundadır. Kira sertifikaları ülkemizde 2013 yılından itibaren özellikle islami prensiplerle çalışan finans kurumları tarafından (özellikle katılım bankaları) önemli bir kaynak sağlama aracı olarak kullanılmaktadır. Yine 2012 yılından itibaren Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılan ihraçlar ile kira sertifikaları kamu borçlanmasında da yer edinmeye başlamış, toplam iç borç içinde payı yüzde ikiyi aşmıştır. Özellikle özel sektör tarafından ihraç edilen kira sertifikaları piyasada diğer borçlanma araçları ile rekabet halindedir. Ancak, islami yapıları gereği bazı prensiplere uymaları zorunlu olan bu araçların, getiri oranları piyasa şartlarında oluşturulmaktadır. Yapılan çalışmada özel sektör tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına odaklanılmış, ihraç edilen kira sertifikalarının rekabet içinde olduğu diğer yatırım araçlarının getirilerinin değişiminden ne ölçüde etkilendiği araştırılmıştır. Araştırmada birincil ihraçlarda oluşmuş olan kira sertifikası getiri oranlarındaki değişim gösterge faiz, mevduat faizi, katılım bankalarınca ilan edilen kar paylarındaki değişim ile karşılaştırılmıştır. Elde edilmiş olan veriler EViews programında önce korelasyon analizine tabi tutulmuş, ardından yüksek korelasyon katsayısına sahip olan eşleşmeler ile regresyon modeli oluşturulmuş ve oluşturulan model test edilmiştir. Regresyon tahminine bağımsız değişken olarak ülke risk primini gösteren CDS verileri ve ayrıca Libor verisi de eklenmiş ve bu şekilde çoklu regresyon tahminleri oluşturulabilmiştir.

The debt instruments used in the world literature as interest-free financing and investment instruments in the world's financial markets, which are called as sukuk in the global literature and lease certificates in our country, are one of the investment products that increase in volume in our country as well as all over the world. Lease certificates are being used in our country since 2013 with the aim of providing an important source of funds, especially by financial institutions working on Islamic principles (particularly participation banks). Also since 2012, with the issues made by the Turkish Treasury, lease certificates have started to take place in public debt and its share in total domestic debt has exceeded two percent. In particular, lease certificates issued by the private sector are in competition with other debt instruments in the market. However, the return rates of these instruments, which are obligatory to comply with certain principles required by Islamic structures, are created in market conditions. The study focused on the lease certificates issued by the private sector and investigated the extent to which the issued lease certificates were affected by the change in the yields of other investment instruments that were in competition. The change in the lease certificate yield rates that are determined during the primary issuance was compared with the change in the benchmark government bond interest rate, average deposit interest rate and profit share rates declared by participation banks. The obtained data were first subjected to correlation analysis in the EViews program, then a regression model was brought about with matching correlations with high correlation coefficients and the designed model was tested. The CDS data that represents the country risk premium and the Libor data were inserted into the regression models, and multiple regression analyses were obtained this way. As a result of analyzes made, the return ratios in the issuance of lease certificates are affected by the benchmark bond and deposit interest rates.